I SA/Wr 1017/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-01-24
NSApodatkoweWysokawsa
VATfaktura korygującazwrot zaliczkipodatek należnypodatek naliczonynadpłatazwrot podatkuOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, wynikająca z korekty faktur po zwrocie zaliczek, powinna być traktowana jako nadpłata, a nie podlegać ograniczeniom zwrotu.

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku VAT za sierpień 2003 r., gdzie skarżący wykazał ujemny obrót i podatek należny w wyniku wystawienia zbiorczej faktury korygującej po zwrocie zaliczek. Organy podatkowe ograniczyły zwrot podatku, stosując art. 21 ust. 4 ustawy o VAT. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że taka sytuacja powinna być rozpatrywana w trybie przepisów o nadpłacie z Ordynacji podatkowej, a nie ograniczeń zwrotu różnicy podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę W. F. Firma "A Biuro Obrotu Nieruchomościami" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r. Spór dotyczył rozliczenia podatku VAT po wystawieniu przez skarżącego faktury korygującej in minus, która zmniejszyła obrót i podatek należny w związku ze zwrotem zaliczek. Organy podatkowe uznały, że zwrot podatku podlega ograniczeniom wynikającym z art. 21 ust. 4 ustawy o VAT, co skutkowało przyznaniem niższego zwrotu niż żądany przez skarżącego. Sąd administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję, stwierdził, że wystąpienie "ujemnego" podatku należnego w wyniku korekty faktur powinno być rozpatrywane w kontekście przepisów o nadpłacie z Ordynacji podatkowej, a nie ograniczeń zwrotu różnicy podatku. Sąd podkreślił, że brak jest w ustawie o VAT regulacji dotyczącej takiej sytuacji, a nadwyżka podatku należnego powinna być traktowana jako nadpłata, o zwrot której podatnik może wystąpić na podstawie Ordynacji podatkowej. Dodatkowo, sąd wskazał na potrzebę ponownego zbadania przez organy podatkowe kwalifikacji niektórych wydatków zaliczonych przez skarżącego do środków trwałych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Taka sytuacja powinna być rozpatrywana w świetle przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty, a nie ograniczeń zwrotu różnicy podatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest w ustawie o VAT regulacji dotyczącej rozliczenia podatku należnego będącego wynikiem korekty faktury sprzedaży, który w konkretnym miesiącu rozliczeniowym przekracza podatek należny wynikający z faktur sprzedaży danego miesiąca. W związku z tym, nadwyżka ta powinna być uznana za nadpłatę, o zwrot której podatnik może wystąpić na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 21 § ust. 4, 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Organy podatkowe zastosowały ten przepis do ograniczenia zwrotu różnicy podatku, jednak sąd uznał, że nie dotyczy on sytuacji wystąpienia nadpłaty.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1, 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Sąd wskazał, że przepis ten dopuszcza korektę obrotu i podatku należnego w związku z dokonanymi korektami faktur.

o.p. art. 73 § § 1

Ordynacja podatkowa

Sąd wskazał, że nadpłata obejmuje kwotę nienależnie zapłaconego podatku, co ma zastosowanie w przypadku korekty podatku należnego.

o.p. art. 75 § § 2 pkt. 1 lit. b)

Ordynacja podatkowa

Sąd wskazał, że podatnik może wystąpić o zwrot nadpłaty na podstawie tego przepisu.

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt. 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

Przepis ten został przywołany przez organ II instancji do uchylenia decyzji organu I instancji.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Naruszenie tego przepisu zostało zarzucone przez skarżącego i uwzględnione przez sąd.

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Naruszenie tego przepisu zostało uwzględnione przez sąd.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Naruszenie tego przepisu zostało uwzględnione przez sąd.

o.p. art. 72

Ordynacja podatkowa

Naruszenie tego przepisu zostało uwzględnione przez sąd.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Korekta podatku należnego w wyniku zwrotu zaliczek powinna być traktowana jako nadpłata, a nie podlegać ograniczeniom zwrotu różnicy podatku. Brak regulacji w ustawie o VAT dotyczącej sytuacji "ujemnego" podatku należnego skutkuje koniecznością stosowania przepisów Ordynacji podatkowej o nadpłacie.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie zastosowały art. 21 ust. 4 ustawy o VAT do sytuacji, w której wystąpiła nadpłata podatku należnego. Organy podatkowe nieprawidłowo zakwalifikowały niektóre wydatki jako związane z bieżącą działalnością, zamiast z inwestycjami.

Godne uwagi sformułowania

"ujemny" obrót oraz "ujemny" należny podatek od towarów i usług podatek ten, w wyniku korekty, stał się podatkiem nienależnie zapłaconym skutkowałoby powstaniem nadpłaty w zapłaconym podatku należnym z faktury sprzedaży brak regulacji w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym odnoszącej się do kwestii rozliczenia podatku należnego będącego wynikiem korekty faktury sprzedaży, który w konkretnym miesiącu rozliczeniowym przekracza podatek należny wynikający z faktur sprzedaży danego miesiąca, skutkuje uznaniem nadwyżki tego podatku należnego za nadpłatę

Skład orzekający

Lidia Błystak

przewodniczący sprawozdawca

Halina Betta

sędzia

Katarzyna Borońska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących korekty podatku VAT należnego w przypadku zwrotu zaliczek i traktowania powstałej nadwyżki jako nadpłaty, a także wskazanie na potrzebę stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w braku szczegółowych regulacji w ustawie o VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wynikającej z przepisów ustawy o VAT z 1993 r. i Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. Może wymagać analizy pod kątem zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii rozliczeń VAT po zwrocie zaliczek, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym, a sądowa interpretacja zasad nadpłaty w tym kontekście ma duże znaczenie praktyczne.

Korekta VAT po zwrocie zaliczek: kiedy nadwyżka staje się nadpłatą?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1017/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta
Katarzyna Borońska
Lidia Błystak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 21 ust. 4,6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant: Michał Kazek Po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi W. F. Firma "A Biuro Obrotu Nieruchomościami w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 2.954,70 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery 70/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. i określi W. F. Firma A Biuro Obrotu Nieruchomościami za sierpień 2003 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...],zł. , w tym kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wys.. [...]zł. oraz kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wys. [...]zł. Ustalono, że strona w deklaracji VAT-7 za sierpień 2003 r. wykazała sprzedaż zwolnioną od podatku w wys. [...]zł., sprzedaż netto wg stawki 7% w wys. ujemnej - [...]zł., podatek należny od tej sprzedaży w wys. ujemnej -[...]zł., sprzedaż opodatkowaną stawką 22% w wys. [...]zł., podatek należny wg stawki 22% w kwocie [...]zł.,, wartość sprzedaży netto ogółem wartość ujemna -[...]zł., podatek należny wartość ujemna -[...]zł. Ponadto strona wykazała zakupy towarów i usług zaliczonych do środków trwałych związanych wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną w wys. [...]zł., podatek naliczony od tych zakupów w wys. [...] zł., wartość netto pozostałych zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną w kwocie [...]zł. i podatek naliczony od tych zakupów wys. [...]zł. Wykazała strona podatek do odliczenia od zakupów pozostałych związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną w wys. [...]zł. i razem podatek naliczony do odliczenia w wys. [...]zł. W końcowym rozliczeniu wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wys. [...]zł., z tego do zwrotu bezpośredniego kwotę [...]zł. i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy kwotę [...]zł. W wyniku kontroli ustalono, że strona w dniu [...]r. wystawiła fakturę korygującą nr [...]korygującym sprzedaż opodatkowaną VAT 7% w związku z rezygnacją kontrahenta z zakupu wybudowanych przez stronę lokali, w związku z czym strona zwróciła kontrahentowi wpłacone fakturami z dnia [...]r., z dnia [...]r., z dnia [...]r. i z dnia [...]r., zaliczki w kwocie [...]zł. Strona zwrotu zaliczek dokonała w różnych miesiącach, fakturę korygującą wystawiła zbiorczo w miesiącu sierpniu 2003 r. Ustalono nadto, że w sierpniu 2003 r. sprzedaż netto ze stawką VAT 7% wynosiła kwotę [...]zł., a podatek należny od tej sprzedaży - [...]zł.
Wystawienie faktury korygującej [...]zmniejszającą sprzedaż ze stawką VAT 7% wartość netto [...]zł. podatek należny [...]zł. (brutto [...]zł.) spowodowała w rozliczeniu sierpnia 2003 r. wystąpienie ujemnej wartości sprzedaży i podatku należnego ze stawką 7% oraz ujemnej wartości sprzedaży ogółem i podatku należnego. W końcowym rozliczeniu strona wykazała kwotę do zwrotu bezpośredniego w wys. [...]zł. wynikającą z różnicy pomiędzy podatkiem naliczonym a ujemną wartością podatku należnego. Wskazał organ II instancji na przepis art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U Nr 11, poz. 50 ze zm.), stwierdzając, że w przy sprzedaży towarów opodatkowanych w całości lub w części stawką niższą niż określona w art. 18 ust. 1 podatnikowi przysługuje prawo do zwrotu różnicy podatku o której mowa w ust. 1 tego przepisu, jednakże uprawnienie to jest ograniczone dyspozycją art. 21 ust. 4 ustawy, bowiem gdy kwota zwrotu różnicy podatku dla podatnika dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami niższymi niż określona w art. 18 ust. 1 przekracza kwotę wynoszącą 22% całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi - zwrotowi na rachunek podatnika podlega nadwyżka do wysokości tej kwoty, a pozostała część nadwyżki podlega rozliczeniu w następnych okresach (poprzez przeniesienie jej do następnej deklaracji rozliczeniowej VAT). W związku z obowiązującym miesięcznym cyklem rozliczeń korekt obrotu i podatku dokonuje się co do zasady w miesiącu wystawienia faktury korygującej, jeżeli nabywca potwierdził jej odbiór. Kwestia sporna wiąże się z zastosowaniem ograniczenia zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy, w sytuacji ujemnej wartości sprzedaży opodatkowanej stawką 7%. Stwierdził organ, że prawidłowo organ I instancji zastosował art. 21 ust. 4 ustawy, uznając, że wysokość przysługującego stronie zwrotu podatku na rachunek bankowy wynosi [...]zł., pozostała część nadwyżki podlega rozliczeniu w następnych okresach. Obliczając limit zwrotu organ mógł przyjąć dokonaną w sierpniu 2003 r. sprzedaż opodatkowaną w wys. 7% (nie pomniejszoną o korektę). Sprzedaż ta wynosiła [...]zł., w związku z czym żądana przez stronę kwota zwrotu różnicy podatku naliczonego w wys. [...]zł. była nienależna. Wskazał organ na pismo Ministra Finansów z dnia [...]r. Nr [...]stwierdzając, że strona pominęła wyjaśnienia zawarte w tym piśmie. Podkreślając, że przepisy ustawy o podatku VAT nie określają terminu, w którym winna być wystawiona faktura korygująca, jednakże mając na uwadze treść § 38 ust. 1 rozorz. Min. Fin. Z dnia 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U Nr 27, poz. 268 ze zm.) strona, chociażby dla przejrzystości rozliczeń winna wystawiać faktury korygujące po każdym dokonanym zwrocie zaliczki, zamiast jednej faktury dla udokumentowania zwrotu zaliczek wypłaconych w trzech miesiącach (maj, czerwiec i lipiec), co spowodowało wystąpienie ujemnego obrotu i podatku należnego. W odniesieniu do sposobu ustalenia kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu wskazał organ II instancji, że ustalono, że zakupy zaliczone do środków trwałych i podatek naliczony z nimi związany, zarejestrowane w różnych rejestrach zakupów, dotyczyły kosztów związanych z bieżącą działalnością strony, mającej siedzibę kamienicy z lokalami mieszkalnymi przeznaczonymi do sprzedaży. Zakupy te nie dotyczyły budowy kamienicy i nie stanowiły zakupów inwestycyjnych, lecz dotyczyły bieżącej działalności firmy strony i związane były ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, do których organ I instancji prawidłowo je przyporządkował. Wskazał organ odwoławczy, że przyjmując do wyliczenia udziału wartości sprzedaży towarów opodatkowanych podatkiem w wartości sprzedaży ogółem , organ I instancji pominął wartość faktycznie dokonanej w sierpniu 2003 r. sprzedaży opodatkowanej stawką 7% w wys. [...]zł., co, w związku z przepisem art. 20 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy o VAT, spowodowało korektę wyliczenia kwoty podatku naliczonego. Podniósł organ, że ponieważ zasadność zwrotu wymagała sprawdzenia, organ podatkowy uprawniony był, na podstawie przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o VAT, do przedłużenia terminu zwrotu.
W skardze strona skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2, art. 21 ust. 1 ustawy o podatku VAT oraz art. 247 § 1 ust. 3, art. art. 120, 121, 122, 124, 127, 129, 178 § 1, 229, 210 § 1 pkt. 4 i 6 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego, wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Przedstawiając stan faktyczny stwierdził skarżący, że podatek VAT należny odprowadzi raz od otrzymanych zaliczek, drugi raz - od ceny sprzedaży mieszkań innym osobom (których dotyczyły zaliczki zwrócone pierwotnemu nabywcy), czyli podatek VAT należny odprowadzony został dwukrotnie. Podnosząc, że przepisy ustawy o VAT nie określają skutków wystąpienia ujemnego podatku VAT należnego, nie jest możliwe ograniczenie prawa do zwrotu, tym bardziej, gdy jest on spowodowany z tytułu podwójnie zapłaconego podatku należnego. Ograniczenia z art. 21 ust. 4 ustawy o VAT nie dotyczą bezpośredniego zwrotu podwójnie zapłaconego podatku VAT, bowiem nie może być sytuacji, w której podatnik nie może odzyskać nadpłaconego podatku, przemawia za tym zasada neutralności podatku. Powołał się skarżący na dołączone do odwołania stanowisko urzędów skarbowych woj. M., pominięte przez organy podatkowe i oznaczające różnicowanie interpretacji podatników w zależności od właściwości miejscowej urzędu. Zarzucił skarżący organowi odwoławczemu dokonywanie rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść podatnika. Stwierdził, że miał prawo zastosować się do korzystnego da niego stanowiska organów z województwa m.. Podniósł skarżący, że nie powinien być obarczony negatywnymi skutkami działań opartymi na zaufaniu do wiedzy i kompetencji organu podatkowego czy ministra finansów, powołując się na orzecznictwo sądowe oraz Trybunału Konstytucyjnego. Zarzucił, że organy podatkowe nie ustosunkowały się do powoływanego przez niego pisma Min. Fin. Z dnia [...]r., a także nie zastosowały się do zawartej w nim interpretacji, wydając decyzje obarczoną przesłanką rażącego naruszenia prawa z art. 247 § 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej. Zarzucił skarżący niezachowanie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji, bowiem organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji kierował się uzgodnieniem stanowiska z organem II instancji, który ustalił zasady i wielkość bezpośredniego zwrotu, czym naruszył art. 127 Ordynacji, przy czym porozumienia w sprawie tego uzgodnienia skarżącemu nie okazano, co stanowi naruszenie art. 129 i 178 Ordynacji i pozbawia skarżącego oceny zakresu tego porozumienia. Odnosząc się do zakwestionowanych wydatków, jako nie dotyczących budowy kamienicy lecz działalności gospodarczej skarżący podniósł, że organ nie bada okresu jakiego wydatki dotyczą, a sam fakt zaksięgowania wydatków w sierpniu 2003 r. nie oznacza, że dotyczą one miesiąca sierpnia. Sprzedaż mieszkań nie oznacza, że faktury dotyczące ich budowy nie będą wpływały w późniejszym okresie, a przy kwalifikowaniu faktur należy brać pod uwagę okres jakiego one dotyczą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia, dodając, że skarżący pominął wyjaśnienia zawarte w przedłożonych publikacjach, a odnoszące się do zastosowania ograniczeń zwrotu z art. 21 ust. 4 i 6 ustawy o VAT. Nie zgodził się organ odwoławczy z twierdzeniem skarżącego dotyczących dwukrotnej zapłaty podatku VAT, raz od sprzedaży lokali, drugi raz od otrzymanych na zakup lokali zaliczek, bowiem są to dwie odrębne kwestie wywołujące określone skutki podatkowe. Podkreślił organ, że to działanie podatnika, który winien wystawiać faktury korygujące po dokonanym zwrocie zaliczki, a nie zbiorczej faktury korygującej po dokonanych wszystkich zwrotach, spowodowało wystąpienie w końcowym rozliczeniu ujemnych kwot obrotu i podatku należnego. Nie zgodził się organ z zarzutami naruszenia wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, a także stwierdził, iż brak w aktach podatkowych pisma dotyczącego uzgodnień co do limitu zwrotu, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Po myśli przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przeprowadzając w tym zakresie kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że narusza ona prawo.
Zasadniczym przedmiotem sporu jest kwestia czy występujący w miesiącu sierpniu 2003 r., w związku z korektą faktur dokumentujących zwrot wcześniej pobranych przez skarżącego zaliczek, "ujemny" obrót oraz "ujemny" należny podatek od towarów i usług, podlega ograniczeniom z art. 21 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), czy też, jak twierdzi skarżący, podlega bezpośredniemu zwrotowi na rachunek bankowy.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego w złożonej deklaracji VAT-7 skarżący wykazał za sierpień 2003 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym w wys. [...]zł., z tego kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wys. [...]zł. oraz kwotę [...]zł. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Żądana kwota bezpośredniego zwrotu stanowiła równowartość podatku należnego z tytułu otrzymanych przez skarżącego od BS.A. Grupa Banku Przemysłowego w Ł. wpłat wiążących się z zawartą umową w dniu [...]r. zobowiązującą skarżącego do przeniesienia własności lokali i umowy o wspólnej inwestycji. Wpłat tych kontrahent skarżącego dokonał fakturami z dnia [...].,[...].,[...]i [...]. w 2002 r. w wysokości łącznej [...]zł. W związku z rozwiązaniem przez strony zawartej umowy skarżący dokonał w różnych miesiącach 2003 r. zwrotu przedmiotowych wpłat, nie dokumentując zwrotu fakturami korygującymi w miesiącu jego dokonania, lecz wystawiając w miesiącu sierpniu 2003 r. fakturę korygującą nr [...]z dnia [...]r., której odbiór nabywca potwierdził w dniu [...]r. Fakt ten spowodował, że mimo wykonania w sierpniu 2003 r. sprzedaży opodatkowanej stawką VAT 7% w wysokości [...]zł., wystąpiła w tym miesiącu "ujemna" wartość sprzedaży opodatkowanej tą stawką, jak również "ujemna" kwota podatku należnego, a także "ujemna" wartość sprzedaży ogółem i podatku należnego ogółem.
Niespornym w sprawie jest, że:
1) firma skarżącego zwracając zaliczki pobrane wystawiła w miesiącu sierpniu jedną faktura korygującą in minus zarówno kwoty sprzedaży jak i kwoty podatku należnego VAT,
2) po stronie firmy skarżącego, mimo dokonania sprzedaży opodatkowanej stawką VAT 7%, w miesiącu sierpniu wystąpił znacznie niższy podatek VAT należny.
Niewątpliwie rację mają organy podatkowe, że fakt, iż skarżący nie dokonał korekty faktur dokumentujących sprzedaż opodatkowaną (VAT 7%), w miesiącu dokonania zwrotu pobranych z tego tytułu od kontrahenta wpłat, stanowi nieprawidłowość, która jednak nie pociąga za sobą ujemnych konsekwencji dla podatnika. Wystawienie faktur korygujących w poszczególnych miesiącach dokonania zwrotu zaliczki skutkowałoby rozliczeniem podatku należnego z podatkiem należnym od dokonanej w danym miesiącu sprzedaży. Postępowanie skarżącego skutkowało powstaniem w sierpniu 2003 r. "ujemnego" obrotu i "ujemnego" podatku należnego VAT, bowiem przewyższał on podatek należny ze sprzedaży dokonanej w tym miesiącu.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o VAT generalną zasadą jest, że podstawą opodatkowania jest obrót, obrotem zaś kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę podatku należnego. Obrót ten, zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy, podlega zmniejszeniu o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, upustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów oraz zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur. Tak więc skarżący miał prawo, dokonując zwrotu pobranych kwot, po wystawieniu faktury korygującej, dokonania korekty obrotu, a co za tym idzie podatku należnego. Brak jest w przepisach ustawy o VAT szczegółowej regulacji umożliwiającej podatnikowi dokonanie korekty podatku należnego w sytuacji uregulowanej w art. 15 ust. 2 ustawy, a więc prawo w tym względzie należy wywieść wprost z tego przepisu. Skoro ustawodawca dopuszcza sytuację, w której podatnik dokonuje korekty obrotu m. in. w związku z dokonanymi korektami faktur, a obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku, to tym samym korekcie podlega podatek należny wynikający z korygowanych faktur.
Dopuszczając możliwość korekty podatku należnego nie przewidział ustawodawca sytuacji, iż ujemne dla podatnika konsekwencje korekty podatku należnego wystąpić mogą w miesiącu, w którym u podatnika podatek należny nie występuje albo występuje w kwocie niższej od kwoty wynikającej z faktury korygującej, bowiem nie można obniżać podatku należnego, który nie istnieje, zaś kwota korekty podatku należnego nie może być utożsamiana z podatkiem naliczonym (por. wyrok NSA z dnia 13.05.1999 r. sygn. akt ISA/Łd 931/97, niepubl.). Skutki braku uregulowania takiej sytuacji musiałby ponosić podatnik, nie wspominając już o tym, że zostałaby naruszona fundamentalna zasada podatku od wartości dodanej, który w ostatecznym rozrachunku obciążą nabywcę usługi lub towaru.
Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, zastosował rozliczenie podatku należnego w oparciu o przepis art. 21 ust. 4 i 6 ustawy, który to przepis reguluje kwestie związane ze zwrotem różnicy podatku, a więc związane z rozliczeniem sytuacji, w której w danym okresie rozliczeniowym podatnik deklaruje nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Trudno dopatrzyć się w tym przepisie regulacji odnoszących się do sytuacji, w której, w wyniku korekty podatku należnego, występuje sytuacja odwrotna - podatek należny przewyższa podatek naliczony.
Sytuacja ta winna, zdaniem Sądu, podlegać ocenie i rozpoznaniu w świetle przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących instytucji nadpłaty.
Pojęcie nadpłaty zawarte zostało w przepisie art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, który m. in. za nadpłatę uważa "kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku".
Korekta faktur sprzedaży w wyniku dokonanego zwrotu przez kupującego udokumentowanej tymi fakturami wpłaty, jeżeli w wyniku tej korekty w miesiącu jej dokonania wystąpił u podatnika podatek należny w kwocie niższej od kwoty, o którą podatnik ma prawo dokonać korekty, skutkuje powstaniem nadpłaty w zapłaconym podatku należnym z faktury sprzedaży, bowiem podatek ten, w wyniku korekty, stał się podatkiem nienależnie zapłaconym.
W związku z tym organ podatkowy rozpatrujący przedmiotową sprawę winien zastosować w stosunku do skarżącego tryb uregulowany w Rozdziale 9. Ordynacji podatkowej.
Zauważyć przy tym należy, iż przepis art. 75 § 6 Ordynacji podatkowej nie ma w tym przypadku zastosowania, bowiem ustawa o VAT nie przewiduje zwrotu podatku należnego w sytuacji stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszej sprawy. W przypadkach wykraczających poza regulację zwrotu podatku na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług (a z takim mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie), podatnik może występować o stwierdzenie nadpłaty (składając jednocześnie deklarację korygującą) w trybie przepisów Ordynacji podatkowej.
Wywodząc powyższe stwierdzić należy, iż skład rozpoznający przedmiotową sprawę nie tylko nie zgadza się z przyjętym przez organy podatkowe stanowiskiem, ale także ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów wyrażonym w piśmie z dnia [...]r. (znak [...]).
Reasumując stwierdzić należy, iż brak regulacji w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) odnoszącej się do kwestii rozliczenia podatku należnego będącego wynikiem korekty faktury sprzedaży, który w konkretnym miesiącu rozliczeniowym przekracza podatek należny wynikający z faktur sprzedaży danego miesiąca, skutkuje uznaniem nadwyżki tego podatku należnego za nadpłatę, o której zwrot podatnik może wystąpić na podstawie art. 75 § 2pkt. 1 lit. b) Ordynacji podatkowej do urzędu skarbowego.
Odnośnie natomiast zakwestionowania przez organy podatkowe zawyżenia kwoty odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki firmy skarżącego: za prowadzenie dokumentacji przez biuro rachunkowe, za usługi marketingowe, opłaty za gaz oraz za akt notarialny, które skarżący zaliczył do opodatkowanych zakupów zaliczanych do środków trwałych związanych ze sprzedażą opodatkowaną, podczas gdy, zdaniem organów podatkowych, dotyczyły one bieżącej działalności firmy i związane były ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, wskazać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie umyka spod kontroli Sądu. Organy podatkowe bardzo ogólnikowo podsumowały, że zakupy te należy przyporządkować do zakupów pozostałych związanych ze sprzedażą opodatkowaną dotyczących bieżącej działalności podatnika.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe powinny w kwestii wykazanego przez skarżącego "ujemnego" podatku VAT należnego za sierpień 2003 r. podjąć czynności w kierunku stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT należnym. Natomiast w odniesieniu do wykazanych w deklaracji VAT-7 za sierpień 2003 r. zakupów zaliczonych przez podatnika do środków trwałych związanych ze sprzedażą opodatkowaną w wartości netto [...]zł. (podatek naliczony - [...] zł.) powinny organy przeanalizować poszczególne wydatki, wykazać ich związek z bieżącą działalnością firmy w sposób poddający się kontroli Sądu. Być może, że część tych wydatków, np. opłata za gaz, prowadzenie dokumentacji przez biuro rachunkowe, zaliczyć można do wydatków związanych z bieżącą działalnością skarżącego, który w kamienicy, której wydatki dotyczyły miał biuro swojej firmy. Poważne wątpliwości budzą jednak takie wydatki jak opłata za akt notarialny czy usługi marketingowe. Jednakże brak ich bliższego zaprezentowania uniemożliwia ich ocenę. Winien ustalić organ z czym związane są te wydatki, a następnie przedstawić te ustalenia w decyzji i uzasadnić ich zakwalifikowanie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a to przepis art. 21 ustawy o podatku VAT oraz art. 122, art. 187, art. 191, art. 72 i art. 75 Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania (539,70 zł. wpis + 15 zł. opłata od pełnomocnictwa+ 2.400 zł. koszty zastępstwa procesowego) uzasadnia przepis art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI