I SA/Wr 1013/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-01-25
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot nadpłatytermin zwrotuOrdynacja podatkowaustawa o zobowiązaniach podatkowychnieważność umowysąd powszechnydata powstania nadpłaty

WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika domagającego się zwrotu nadpłaty podatku VAT, uznając, że upłynął termin do jej zwrotu, mimo późniejszego stwierdzenia nieważności umów sprzedaży przez sąd powszechny.

Podatnik domagał się zwrotu nadpłaty podatku VAT z tytułu sprzedaży pojazdów, której umowy zostały później uznane za nieważne przez sąd powszechny. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, wskazując na upływ 3-letniego terminu do zwrotu nadpłaty, liczonego od końca roku, w którym nadpłata powstała (1995 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że późniejsze orzeczenie sądu powszechnego nie wpływa na bieg terminu zwrotu nadpłaty zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Sprawa dotyczyła wniosku W. N. o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług w kwocie [...] związanej ze sprzedażą pojazdów w grudniu 1995 r. Podatnik argumentował, że umowy sprzedaży zostały później uznane za nieważne wyrokiem Sądu Okręgowego w J. G. z 2002 r., a podatek został zapłacony nienależnie. Organy podatkowe, powołując się na art. 330 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 ust. 1 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, odmówiły zwrotu, wskazując na upływ 3-letniego terminu do zwrotu nadpłaty, który upłynął z końcem 1999 r. (nadpłata powstała w 1995 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata powstaje z dniem zapłaty podatku nienależnego. W tej sprawie zapłata nastąpiła w grudniu 1995 r. Przepis art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowi, że nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała. Sąd podkreślił, że wyrok sądu powszechnego stwierdzający nieważność umów sprzedaży nie wpływa na datę powstania nadpłaty w rozumieniu przepisów podatkowych i nie może być podstawą do przywrócenia terminu do jej zwrotu. W momencie złożenia wniosku o zwrot nadpłaty, wszystkie terminy umożliwiające takie postępowanie już upłynęły.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze stwierdzenie nieważności umowy przez sąd powszechny nie wpływa na termin zwrotu nadpłaty podatku VAT, który jest liczony zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych od daty zapłaty podatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nadpłata powstała z dniem zapłaty podatku w 1995 r. Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała. Wyrok sądu powszechnego stwierdzający nieważność umów sprzedaży nie zmienia daty powstania nadpłaty w rozumieniu przepisów podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Sąd oddala skargę, jeśli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 74 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Nadpłata powstaje z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.

Ordynacja podatkowa art. 330

Ordynacja podatkowa

Zwrot nadpłat powstałych przed 1 stycznia 1998 r. dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych art. 29 § 1

Kwoty nadpłaconych i nienależnie zapłaconych podatków podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich podlegają zwrotowi w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty.

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych art. 29 § 4

Nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku w którym powstała.

Ordynacja podatkowa art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 1 a i c

Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi art. 97 § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r., które nie zostały zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ 3-letniego terminu do zwrotu nadpłaty, liczonego od końca roku, w którym nadpłata powstała (1995 r.). Wyrok sądu powszechnego stwierdzający nieważność umów sprzedaży nie wpływa na datę powstania nadpłaty w rozumieniu przepisów podatkowych.

Odrzucone argumenty

Nieważność umów sprzedaży pojazdów przez sąd powszechny uzasadnia zwrot nienależnie zapłaconego podatku VAT. Termin do zwrotu nadpłaty powinien być liczony od daty uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego.

Godne uwagi sformułowania

nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku w którym powstała wyrok ten nie ma wpływa na ustalenie innej daty powstania nadpłaty niż wynika to z przepisów podatkowych

Skład orzekający

Halina Betta

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

sędzia

Maria Tkacz-Rutkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów zwrotu nadpłat podatkowych i wpływu orzeczeń sądów powszechnych na postępowanie podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 2004 r. (ustawa o zobowiązaniach podatkowych, Ordynacja podatkowa w brzmieniu sprzed nowelizacji). Konkretne daty i kwoty są specyficzne dla sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między przepisami podatkowymi a orzecznictwem sądów powszechnych w kontekście terminów zwrotu nadpłat, co jest częstym problemem praktycznym.

Czy wyrok sądu powszechnego unieważniający umowę może przywrócić prawo do zwrotu nadpłaconego VAT-u po latach?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1013/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-01-25
Data wpływu
2003-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 700/05 - Wyrok NSA z 2006-03-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 74  par. 1  pkt 1,  art. 330
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1980 nr 27 poz 111
art. 29  ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska - (sprawozdawca) Protokolant: Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.) na rzecz D. G. Kancelaria Adwokacka we W., ul. R. [...] kwotę 615 zł (sześćset piętnaście złotych).
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] w sprawie odmowy zwrotu podatku VAT w kwocie [...]
Z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług w kwocie [...] W. N. wystąpił wskazując, że w 1995 r. podczas jego choroby, żona W. N., posiadająca pełnomocnictwo do prowadzenia w imieniu skarżącego działalności gospodarczej, sprzedała: samochód ciężarowy Liaz, naczepę ciężarową Brandys, przyczepę ciężarową kontenerową i przyczepę ciężarową. Z faktur wystawionych przez nabywcę Spółkę z o.o. A z grudnia 1995 r. wynika, że należny podatek od tworów i usług został zapłacony w kwocie [...]. Ponieważ Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem częściowym z dnia 3 lipca 2002 r. sygn. akt IC 1055/01 ustalił, że umowy sprzedaży dot. w/w rzeczy zawarte pomiędzy W. N. a Spółką z o.o. A w M. są nieważne. Skarżący domaga się zwrotu nienależnie zapłaconego przez niego podatku od towarów i usług od sprzedaży tych rzeczy.
Urząd Skarbowy odmówił zwroty wskazanej przez skarżącego kwoty podatku, powołując się na upływ terminu zwrotu nadpłaty. Organ wskazał na art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), który w zakresie zwrotu nadpłat powstałych przed dnia 1 stycznia 1998 r. odsyłał do przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Z 1993 r. Nr 108, poz.486 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 29 ust.1 i ust 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych kwoty nadpłaconych i nienależnie zapłaconych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich podlegają zwrotowi w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty. Po upływie 3 lat, licząc od końca roku w którym powstała nie podlega ona zwrotowi.
Deklarację za grudzień 1995 r. podatnik złożył w dniu [...] i wykazał sprzedaż opodatkowaną ([...] netto, VAT - 22% - [...]), przeniesienie z poprzedniego miesiąca w kwocie [...], zakupy opodatkowane służące sprzedaży opodatkowanej - [...](VAT [...]), kwota do wpłaty [...] - którą zapłacono w dniu [...]. Działalność gospodarczą skarżący zlikwidował [...] Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Urząd Skarbowy uznał, że nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z uwagi na upływem terminu do złożenia wniosku o taki zwrot. Termin ten upłynął [...] tj. po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nadpłata powstała. W ocenie organu nadpłata powstała w dniu [...], gdyż przyjął, że przedstawiony przez W. N. wyrok częściowy Sądu Okręgowego w J. G. z dnia [...] ma charakter "deklaratywny".
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że organ podatkowy bezpodstawnie poddał ocenie wyrok sądu powszechnego uznając, że ma on charakter "deklaratywny", a ponadto nie dokonał oceny wszystkich dokumentów, będących w jego posiadaniu. Zdaniem podatnika sprzedaż samochodów została opodatkowana dwukrotnie, gdyż pobrano z tego tytułu zarówno opłatę skarbową jak i podatek od towarów i usług. Do odwołania podatnik dołączył umowy z dnia [...] dotyczące sprzedaży spornych pojazdów, z których wynika, że samochody te sprzedał jako nie stanowiące środków trwałych, związanych z prowadzona przez niego działalnością gospodarczą, H. N. i M. B. i zgłosił te transakcje do opłaty skarbowej.
Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego co do daty powstania nadpłaty i terminu zwrotu nadpłaty. Stwierdził, iż zgodnie z art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (tj. w dniu [...]), a termin jej zwrotu upłynął w dniu [...] zgodnie z art.29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W ocenie organu odwoławczego na zmianą daty powstania nadpłaty nie ma wpływa przedstawione przez skarżącego orzeczenia sądu powszechnego.
Organ zauważył ponadto, że nadpłatę w tej sprawie mogła stanowić jedynie kwota [...] wynikająca z deklaracji za grudzień 1995 r., gdyż pozostała kwota - [...] mogła być rozliczona wyłącznie na zasadach obowiązujących w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od tworów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Odnośnie przedstawionych zarzutów dotyczących nie skonfrontowania danych z ewidencji wymiarów doraźnych z danymi na fakturach oraz nie zbadanie zasadności likwidacji firmy Izba Skarbowa stwierdziła, że skarżący chce przerzucić na organy podatkowe skutki nieporozumień z żoną.
Wątpliwości organu budzi także twierdzenie skarżącego, iż w dacie przedawnienia zwrotu nadpłaty toczyło się postępowanie sądowe w sprawie unieważnienie umów, bowiem sygnatura akt uwidoczniona na przedłożonym orzeczeniu ([...]) wskazuje, iż wniosek w tej sprawie złożył w 2001 r. tj. po upływie 5 lat od daty zawarcia transakcji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. N. wnosi o uchylenie decyzji i zarzuca, że organy podatkowa nie dokonały sprawdzeń w zakresie wskazanym przez niego w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w J. G., a dotyczącym uiszczenie zarówno opłaty skarbowej jak i podatku od towarów i usług od sprzedaży spornych pojazdów. Ponadto podkreślił, że sprawa jego jest szczególna z tego względu, że sąd powszechny stwierdził, iż złamano obowiązujące prawo.
Odnośnie daty wniesienia do sądu sprawy o unieważnienie umów sprzedaży zawartych przez W.N. wyjaśnił, że przedstawione orzeczenie zapadło w wyniku wznowienia postępowania na skutek apelacji nie precyzując daty złożenia pozwu.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i dodatkowo wyjaśniła, że deklaracja VAT-7 za grudzień 1995 r. nie była weryfikowana przez organy podatkowe, a weryfikacja taka obecnie mogła by się odbyć jedynie przez wydanie decyzji co nie jest możliwe ze względu na termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (upływ 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upłyną termin płatności podatku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 74 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. W przedmiotowej sprawie zapłata podatku, który w ocenie skarżącego jest podatkiem nienależnym nastąpiła w dniu [...] Zastosowanie w sprawie ma zatem przepis art. 330 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zwrot nadpłat powstałych przed wejściem w życie ustawy Ordynacja podatkowa (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zasady zwrotu nadpłat w ustawie o zobowiązaniach podatkowych reguluje art. 29. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych kwoty nadpłaconych i nienależnie zapłaconych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich podlegają zwrotowi w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty z zastrzeżeniem ust. 4 tego przepisu. Powołany art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowi, że nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku w którym powstała. Zasadnie zatem organ podatkowy przyjął, że termin do zwrotu nadpłaty upłynął z końcem 1999 r.
Skarżący swoje uprawnienie do zwrotu nadpłaty wywodzi z prawomocnego wyroku częściowego Sądu Okręgowego w J. G. z dnia 3 lipca 2002 r. sygn. akt IC 1055/01, uznającego nieważność umów sprzedaży czterech pojazdów. Sprzedaż tych pojazdów, jak twierdzi, opodatkowana została podatkiem od towarów i usług i wykazana w deklaracji za grudzień 1995 r. Termin do zwrotu tej nadpłaty winien być, zdaniem skarżącego, liczony od daty uprawomocnienia się przedstawionego wyroku częściowego sądu powszechnego.
Przepisy Ordynacji podatkowej, a przed 1 stycznia 1998 r. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wyraźnie wskazują jaką datę należy uznać za dzień powstania nadpłaty. Zastosowanie tych przepisów nie daje podstaw do przyjęcia, iż przedstawiony przez skarżącego w dniu [...] wyrok uprawnia go do uzyskania zwroty nadpłaty wynikającej z deklaracji VAT-7 za grudzień 1995r. Organy podatkowe zasadnie przyjęły, że wyrok ten nie ma wpływu na ustalenie innej daty powstania nadpłaty niż wynika to z przepisów podatkowych.
W dacie złożenia przez skarżącego wniosku o zwrot nadpłaty upłynęły już wszystkie terminy umożliwiające przeprowadzenie postępowania w zakresie stwierdzenia i zwrotu ewentualnej nadpłaty brak zatem podstaw do kwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI