I SA/WR 1011/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-08-11
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneubezpieczenie społeczneskładki ZUSprzedawnieniezarzuty egzekucyjneorgan egzekucyjnywierzycielsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, uznając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku, gdy wierzyciel podtrzymuje jego istnienie.

Skarżący D.W. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzuty dotyczące przedawnienia i wykonania obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący podnosił, że obowiązek uległ przedawnieniu lub został już wykonany. Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzuty za bezzasadne, ponieważ wierzyciel (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) wydał postanowienie stwierdzające, że obowiązek istnieje i nie uległ przedawnieniu, a stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do badania zasadności samego zobowiązania, a organ egzekucyjny nie może podważyć stanowiska wierzyciela.

Sprawa dotyczyła skargi D.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 1995 r. do grudnia 1998 r. Skarżący zarzucił przedawnienie dochodzonego obowiązku oraz jego wykonanie. Organ egzekucyjny, działając zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do wierzyciela (ZUS) o stanowisko w sprawie zarzutów. Wierzyciel w swoim postanowieniu uznał zarzuty za bezzasadne, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został przerwany, a zobowiązanie nie zostało wykonane. Stanowisko wierzyciela było wiążące dla organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że zarzut przedawnienia mieści się w art. 33 pkt 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania istnienia samego zobowiązania, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli wierzyciel potwierdza jego istnienie. Sąd przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzające, że zarzut nieistnienia obowiązku jest skuteczny tylko w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela. Wobec wiążącego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić zarzutów skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku zarzutów z art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma na celu wyegzekwowanie zobowiązania, a nie ponowne badanie jego istnienia. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a w określonych przypadkach (art. 33 pkt 1-5) wypowiedź wierzyciela jest wiążąca. Organ egzekucyjny nie może podważyć stanowiska wierzyciela, gdyż nie jest uprawniony do kontroli decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku zarzutów z art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Zarzut wykonania obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli istnienia zobowiązania. Organ ten bowiem nie może podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony. Skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (...), to oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 tej ustawy.

Skład orzekający

Marta Semiczek

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Radom

członek

Ludmiła Jajkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia kontroli organu egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie badania zasadności obowiązku, gdy stanowisko wierzyciela jest wiążące."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między organem egzekucyjnym a wierzycielem. Nie dotyczy kontroli merytorycznej samego zobowiązania w postępowaniu, które doprowadziło do wydania tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia organu egzekucyjnego w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania istnienia długu, jeśli wierzyciel tego nie potwierdzi.

Egzekucja administracyjna: Czy można kwestionować dług, jeśli wierzyciel twierdzi, że istnieje?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1011/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik
Katarzyna Radom
Ludmiła Jajkiewicz
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
art. 33 pkt 1,  art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant: Anna Szokalska Kruś po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. prowadził przeciwko D. W. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W., a dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 1995 do grudnia 1998.
Na to postępowanie egzekucyjne pismem z dnia [...] dłużnik wniósł zarzuty, zarzucając przedawnienie dochodzonego obowiązku a także jego wykonanie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.
Stosownie do przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. wydał, jako wierzyciel, postanowienie nr [...], na mocy którego zajął negatywne stanowisko w sprawie zgłoszonych w sprawie zarzutów, stwierdzając, że na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego został przerwany bieg terminu przedawnienia, zaś informacja dłużnika o realizacji zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. została potwierdzona jedynie co do składki za sierpień 1994r.
Po uzyskaniu stanowiska Wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] którym uznał zarzuty za bezzasadne, powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela.
W zażaleniu na to postanowienie dłużnik ponownie podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania oraz jego wykonania wywodząc, że od 1996 właściwym dla niego – ze względu na adres zamieszkania był Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. i w tej jednostce opłacał składki na ubezpieczenie społeczne.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji wywodził, że podniesiony przez Skarżącego zarzut wyczerpuje znamiona zarzutu opisanego w przepisie art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt. 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt. 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska Wierzyciela zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt. 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. w postanowieniu z dnia [...] nr [...] uznał w za bezzasadne podniesione przez Stronę zarzuty, stanowisko to było wiążące dla organu egzekucyjnego I instancji. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wierzyciel w wydanym w sprawie postanowieniu szczegółowo i wyczerpująco odniósł się do wniesionych zarzutów.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył dotychczasowe zarzuty..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Po myśli przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie jest zasadna.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżone postanowienie organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 270 ) Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dopatrzył się ani naruszenia prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nieistnienia obowiązku w związku z upływem terminu przedawnienia oraz jego wygaśnięcia na skutek zapłaty.
Zgodnie z treścią przepisu art. 34 § 1 tejże ustawy "Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 -5 , wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca".
W związku z treścią przytoczonego przepisu, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela, którym w sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W., o wyrażenie stanowiska w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.
Wierzyciel stanowisko swoje wyraził w postanowieniu z dnia [...] nr [...], oddalając wniesiony zarzut i wskazując, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania nie nastąpił, zaś zobowiązanie nie był wykonane ani wobec wierzyciela ani wobec innej jednostki organizacyjnej. Postanowienie wierzyciela stało się ostatecznym.
Należy podkreślić, iż postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli istnienia zobowiązania. Postępowanie wykonawcze zmierza do wyegzekwowania zobowiązania wynikającego z decyzji (lub zeznania) poprzez jego zapłatę lub ściągnięcie w trybie postępowania egzekucyjnego. Na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku
Poprzednio wyrażony pogląd co do tego, że w postępowaniu egzekucyjnym nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 cyt. ustawy), znajduje swoje oparcie w przepisie art. 34 § 1 cyt. ustawy stanowiącego, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-6 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Skoro więc wierzyciel odpowie na zapytanie organu egzekucyjnego twierdząco, że obowiązek podatkowy istnieje, a przedawnienie nie nastąpiło, to rzeczą organu egzekucyjnego będzie dalsze prowadzenie egzekucji. Organ ten bowiem nie może podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony.
"Skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), to oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 tej ustawy." (wyrok NSA z 30.11.2000 r sygn. akt III SA 2571/99 ONSA 2002/1/27 )
Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, w której wierzyciel jednoznacznie stwierdził, że zobowiązanie nie wygasło ani na skutek przedawnienia ani na Kutek zapłaty na konto innego oddziału ZUS.
Wobec takie stanowiska wierzyciela i nie przedstawienia przez zobowiązanego dowodów zapłaty zobowiązania organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić zarzutów.
Zaznaczyć należy, że stanowisko wierzyciela zobowiązany mógł zwalczać w odrębnym postępowaniu- w drodze zażalenia na postanowienie zawierające to stanowisko. Skoro nie skorzystał z tej drogi nie może skutecznie w dalszym ciągu podnosić zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI