I SA/Wa 991/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-09-04
NSAnieruchomościWysokawsa
prawo użytkowania wieczystegodekret warszawskizwrot nieruchomościpostępowanie administracyjneKPAwznowienie postępowaniaskarżącydecyzja administracyjnasąd administracyjnynieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i zwrotu budynku, wskazując na istotne naruszenia proceduralne i brak uwzględnienia wszystkich stron postępowania.

Sprawa dotyczyła wniosku W. J. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu i zwrot budynku, który był wielokrotnie rozpatrywany przez organy administracji. Po serii decyzji odmawiających, WSA uchylił ostatnią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów KPA, w tym brak zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania oraz niewyjaśnienie kwestii zwrotu budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i zwrotu budynku przy ul. [...] w Warszawie. Sprawa miała długą historię, sięgającą orzeczeń z lat 50. XX wieku, dotyczących przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Wnioskodawca, W. J., domagał się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz zwrotu budynku, argumentując, że dekret nie obejmował budynków odbudowanych po wojnie. Sąd administracyjny pierwszej instancji, w tym wyrok z 27 kwietnia 2005 r., wskazywał na konieczność usunięcia uchybień proceduralnych. W niniejszym wyroku WSA podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło w pełni zaleceń sądu, m.in. nie zapewniło udziału wszystkim współwłaścicielom lokali w postępowaniu wznowieniowym oraz nie przeprowadziło dowodu z wniosku o zgodę na odbudowę budynku. Sąd zwrócił również uwagę na konieczność rozpatrzenia kwestii zwrotu budynku jako sprawy niezależnej od sprawy gruntu, co było pomijane przez organy administracji. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów KPA, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o zgodę na odbudowę budynku złożony w 1946 r. mógł być uznany za wniosek złożony w terminie, jeśli nie został rozpatrzony przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę, i powinien być rozpatrzony w pierwszej kolejności jako wniosek o przyznanie prawa zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy administracji nie przeprowadziły dowodu z wniosku o zgodę na odbudowę budynku i nie oceniły, czy zawierał on żądanie przyznania prawa zabudowy, co mogło być uznane za złożone w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

dekret warszawski art. 7 § ust. 1

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Termin sześciomiesięczny jest terminem prawa materialnego i jest nieprzywracalny, jednakże wniosek złożony w 1946 r. mógł być uznany za złożony w terminie, jeśli nie został rozpatrzony przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę.

dekret warszawski art. 7 § ust. 3

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Wniosek o zgodę na odbudowę budynku mógł być traktowany jako wniosek o przyznanie prawa zabudowy.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

dekret warszawski art. 8

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Budynki położone na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.

Dekret o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych w skutek wojny

Wspomniany jako potencjalna podstawa prawna przejęcia budynku przez władze Warszawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny wszystkich zebranych dowodów.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienie.

u.k.w.h. art. 3

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie wynikające z księgi wieczystej.

u.k.w.h. art. 5

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie wynikające z księgi wieczystej.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem

Wspomniane jako akt prawny, który nie przewidywał ograniczeń w przywracaniu terminów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów KPA poprzez brak zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania wznowieniowego. Niewyjaśnienie kwestii zwrotu budynku jako sprawy niezależnej od sprawy gruntu. Niewłaściwe rozpatrzenie wniosku o zgodę na odbudowę budynku jako potencjalnego wniosku złożonego w terminie.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi. Brak zapewnienia udziału w każdym stadium postępowania wszystkim stronom czyni postępowanie administracyjne wadliwym. Wadliwość ta stanowi ciężką wadę procesową. Dekret [...] nie dotyczył budynków odbudowanych po jego wejściu w życie na podstawie pozwolenia budowlanego.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Maria Tarnowska

członek

Przemysław Żmich

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, znaczenie udziału wszystkich stron w postępowaniu administracyjnym, zasady wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretami powojennymi dotyczącymi nieruchomości w Warszawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałe zmagania z powojennym prawem nieruchomości i złożoność postępowań administracyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Długie lata walki o prawo do ziemi i budynku: jak sąd administracyjny naprawił błędy urzędników?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 991/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Maria Tarnowska
Przemysław Żmich. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Maria Tarnowska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2006 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku W. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 1995 r., nr [...] o odmowie ustanowienia na rzecz W. J. i L. J. prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej dawnym numerem hipotecznym [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...] odmówiło L. J. i W. J. przyznania prawa własności czasowej na zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1951 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. załatwiło odmownie wniosek L. J. i W. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, z uwagi na niewskazanie przez stronę przeszkód nie do przezwyciężenia świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie organ stwierdził, że na podstawie art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) budynki położone na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
Ministerstwo Gospodarki Komunalnej orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1951 r., nr [...] powyższe orzeczenie utrzymało w mocy.
Na skutek wniosku W. J. z dnia 15 stycznia 1993 r. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 1994 r., nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1951 r., nr [...], stwierdził, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...] w części dotyczącej wykupionych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wydane zostało z naruszeniem prawa zaś w pozostałej części stwierdził jego nieważność, stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., nr [...].
Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 1995 r., nr [...] odmówił ustanowienia na rzecz W. J. i L. J. prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej dawnym numerem hipotecznym [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w dniu 26 lipca 1949 r., natomiast objęcie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Termin sześciomiesięczny, o którym mowa w art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy upłynął w dniu 26 maja 1949 r. i jako termin prawa materialnego jest nieprzywracalny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację przedstawioną przez Prezydenta W.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 806/99 oddalił skargę W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, ponieważ w materiale dowodowym sprawy oparcie znajduje twierdzenie organu, że objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia tego faktu w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., zaś wniosek dotychczasowego właściciela złożony został po terminie określonym w art. 7 dekretu.
Wnioskiem z dnia 12 listopada 2001 r. W. J. wystąpił o zwrot domu położonego w W. przy ul. [...] oraz ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu na którym posadowiony jest ten budynek oraz o ponowne wszczęcie postępowania, ponieważ wcześniejsze postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, jako że przy rozpatrywaniu sprawy organy nie uwzględniły wszystkich dokumentów i okoliczności. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że przed dniem 15 czerwca 1946 r. złożył wniosek o wyrażenie zgody na odbudowę budynku położonego przy ul. [...]. W tym samym dniu zostało wydane pozwolenie na budowę. Wniosek, o którym mowa wyżej był wnioskiem złożonym w terminie zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu i nie powinien być rozpatrzony w trybie art. 7 ust. 2 dekretu, lecz na podstawie art. 7 ust. 3, który zobowiązywał gminę do ustalenia, czy przekazanie gruntu nastąpi tytułem wieczystej dzierżawy, czy na prawie zabudowy.
Pismem z dnia 18 lutego 2002 r. W. J. uzupełnił wniosek z dnia 12 listopada 2001 r. podnosząc, że dawni właściciele występując o pozwolenie na budowę nie mieli żadnego tytułu prawnego do gruntu. Należało więc złożony w 1946 r. wniosek rozpatrzyć najpierw jako wniosek o przyznanie prawa zabudowy, a następnie jako wniosek o pozwolenie na budowę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., nr [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] odmówiło uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że zarówno z wniosku jak i okoliczności sprawy nie wynika, aby w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 KPA. Powoływany przez stronę wniosek o wyrażenie zgody na odbudowę budynku nie mógł być uznany za wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Wniosek ten został bowiem rozpatrzony w odrębnym trybie na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 1928 r. o prawie budowlanym. Okoliczność złożenia tego wniosku nie ma zatem znaczenia dla niniejszej sprawy i nie może być uznana za okoliczność istotną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA, uzasadniającą konieczność wzruszenia kwestionowanej decyzji.
W dniu 17 grudnia 2003 r. W. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że organy administracji rozpatrywały wniosek wyłącznie pod kątem przesłanek z art. 7 ust. 1 dekretu, a zupełnie pominęły kwestie związaną ze zwrotem domu, która powinna być traktowana jako pierwotna, a nie wtórna w stosunku do zwrotu gruntu. Wnioskodawca podniósł również, że przy rozpatrywaniu sprawy organy rażąco naruszyły prawo, ponieważ dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy pozwalał na przejęcie ruiny, tymczasem odebrano dawnym właścicielom odbudowany, zupełnie inny budynek, który w momencie wejścia w życie dekretu nie istniał. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest bowiem pogląd, że dekret [...] nie dotyczył budynków odbudowanych po wojnie na podstawie pozwolenia budowlanego. Wobec powyższego wniosek o przyznanie wieczystej dzierżawy nie ma nic wspólnego z wnioskiem składanym w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podzielił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że twierdzenie strony, że dekret [...] nie stanowił podstawy do przejęcia domu odbudowanego po jego wejściu w życie był już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie. Wobec związania Kolegium przepisami nadal obowiązującego dekretu stanowisko przedstawione przez W. J. nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 408/04 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w postępowaniu wznowieniowym nie brali udziału wszyscy właściciele wykupionych lokali w budynku przy ul. [...]. Organy obu instancji nie wyjaśniły również kiedy strona wnioskująca o wznowienie postępowania dowiedziała się o ustawowej podstawie wznowienia. Sąd zalecił organom usunięcie powyższych uchybień oraz zobowiązał organy do przeprowadzenia dowodu z wniosku o wyrażenie zgody na odbudowę budynku oraz rozstrzygnięć organów administracji budowlanej, w szczególności pozwolenia budowlanego, zarządzeń i decyzji dotyczącej zakończenia prac budowlanych, celem oceny czy przedstawione w tych dokumentach okoliczności są nowe i istotne dla sprawy i czy były znane organowi wydającemu decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że za przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 KPA nie może być uznana polemika prawna strony z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 1997 r. Poza tym podanie o wyrażenie zgody na odbudowę budynku nie może być uznane za wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Nawet jeżeli podanie to nie było znane Kolegium, to i tak nie miało istotnego znaczenia w niniejszej sprawie.
W dniu 8 grudnia 2005 r. W. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że władze W. nie zdecydowały się na przejęcie budynku w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, lecz zastosowały do budynku dekret z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (Dz. U. Nr 50, poz. 281). Dekret [...] nie przewidywał przejęcia budynków odbudowanych po jego wejściu w życie. Sprawa korzystania z gruntu jest sprawą niezależną i nie może być rozpatrywana w trybie art. 7 ust. 1 dekretu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podzielił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji podnosząc, że ani z wniosku z dnia 12 listopada 2001 r. jak i pisma z dnia 26 sierpnia 2005 r. oraz okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby w sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek z art. 145 § 1 KPA. Zawarte zaś we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żądanie unieważnienia orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1951 r. nie może być uwzględnione, ponieważ Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w dniu [...] stycznia 1994 r. wydal decyzję w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...]. Zatem sprawa ta nie może być ponownie rozpoznana, z uwagi na stan powagi rzeczy osadzonej.
W dniu 8 maja 2006 r. W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] wnosząc o unieważnienie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 1995 r., nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] oraz o rozpatrzenie sprawy o zwrot budynku znajdującego się na gruncie objętym działaniem dekretu. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że wniosek o zwrot domu był rozpatrywany przez organy jedynie pod kątem zgodności z przepisem art. 7 ust. 1 dekretu. W uzasadnieniach kwestionowanych decyzji wskazywano na złożenie wniosku po terminie. Sprawa budynku była traktowana jako wtórna, mimo, że wnioskodawca niezależnie od sprawy gruntu kwestionował również zasadność przejęcia przez organy budynku. Zdaniem skarżącego dekret [...] nie dawał podstawy do przejmowania budynków odbudowanych po jego wejściu w życie. Podkreślił, iż władze miasta zdecydowały się na przejęcie budynku w trybie dekretu o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny, a nie w trybie dekretu [...]. Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przewidywał odrębny tryb dla przejmowania budynków (art. 5 i art. 8 dekretu) oraz dla przejmowania gruntów (art. 1 i art. 7 dekretu). Mimo kierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wielokrotnych wniosków nie udało się uzyskać stanowiska Kolegium w przedmiocie zwrotu budynku, co świadczy o naruszeniu przez organ w niniejszej sprawie przepisów art. 7, art. 9 i art. 107 KPA. W ocenie skarżącego budynek przy ul. [...] winien być zwrócony dawnym właścicielom, natomiast sprawa gruntu powinna być rozpatrywana niezależnie. Powoływane przez organy orzecznictwo sądowe wskazujące na brak możliwości przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, z uwagi na jego materialnoprawny charakter jest błędne na gruncie niniejszej sprawy. Orzecznictwo to odnosi się do KPA, nie jest więc miarodajne do oceny orzeczeń administracyjnych wydanych na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.), który jako zupełnie inny akt prawny nie przewidywał tego typu ograniczeń.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Sprawa o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] o odmowie ustanowienia na rzecz W. J. i L. J. prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej dawnym numerem hipotecznym [...] była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 408/04 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że przyczyną uwzględnienia skargi było niezapewnienie udziału w postępowaniu wznowieniowym wszystkim właścicielom wykupionych lokali w budynku przy ul. [...], w tym M. J. oraz właścicielom nieruchomości wspólnych budynku. Jednocześnie Sąd zalecił organom m. in. przeprowadzenie dowodu z wniosku o wyrażenie zgody na odbudowę budynku, celem oceny, czy przedstawione w nim okoliczności są nowe i istotne dla sprawy i czy były znane organowi wydającemu decyzję.
W pierwszej kolejności należy więc ocenić, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] oraz decyzja tego organu z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] zostały wydane z uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu sądu administracyjnego pierwszej instancji. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uwzględniło w pełnym zakresie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ze znajdującego się w aktach sprawy rejestru gruntów z dnia 25 sierpnia 2005 r. wynika, że współużytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] oraz współwłaścicielem lokalu nr [...] jest M. J. Obie wydane w sprawie decyzje nie zostały jednak doręczone tej stronie. Ustalenia organu poczynione w zaskarżonych decyzjach nie wyjaśniają również przyczyn pozbawienia M. J. udziału w postępowaniu administracyjnym. Wymaga również zwrócenia uwagi, że dowodami potwierdzającymi stan prawny oraz prawa określonych podmiotów do nieruchomości są dokumenty wydane z księgi wieczystej. Ze względu na domniemania wynikające z art. 3 i 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) tylko dane pochodzące z tego zbioru są miarodajne dla ustalenia tych okoliczności. Takiej mocy dowodowej nie można natomiast przypisać odpisom z ewidencji gruntów i budynków, które zawierają dane o charakterze tylko i wyłącznie techniczno – informacyjnym, służące celom związanym z gospodarką zasobem nieruchomości będących własnością jednostki samorządu terytorialnego. W niniejszej sprawie ma to bardzo istotne znaczenie. Ze znajdującego się w aktach sprawy wezwania z dnia 14 maja 1996 r. (k-119 akt) oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 1996 r. (k-122 akt) wynika, że dawni właściciele nieruchomości w osobach: L. J., K. J. i S. M. zmarli. W tej sytuacji zachodzi wątpliwość, czy dane z ewidencji gruntów odzwierciedlają rzeczywisty stan prawny nieruchomości będącej przedmiotem niniejszej sprawy. Należy zauważyć, że brak zapewnienia udziału w każdym stadium postępowania wszystkim stronom czyni postępowanie administracyjne wadliwym. Wadliwość ta stanowi ciężką wadę procesową. Uchybienie tego rodzaju może stanowić podstawę do żądania przez stronę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie przeprowadziło również dowodu z wniosku W. J. z 1946 r. o wyrażenie zgody na odbudowę budynku. Warto w tym miejscu przypomnieć, że argumentacja wniosku W. J. z dnia 12 listopada 2001 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 1997 r. uzupełnionego pismem z dnia 18 lutego 2002 r. zmierzała do wykazania, że w sprawie zaistniał istotny dla sprawy, nowy, nie znany organowi wydającemu decyzję dowód w postaci wniosku o wyrażenie zgody na odbudowę budynku, który winien być potraktowany w pierwszej kolejności jako wniosek o przyznanie prawa zabudowy w trybie art. 7 ust. 3 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wyjaśnienie, czy wniosek ten w swej treści oprócz prośby o zgodę na odbudowę budynku zawierał żądanie, które mogłoby być uznane za wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego). Ma to o tyle istotne znaczenie, że za wniosek złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu mógł być także uznany wniosek zgłoszony w 1946 r. i nierozpatrzony przed terminem objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, które w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 3/03, ONSA 2004/1/6).
W ponownie prowadzonym postępowaniu powyższe uchybienia należy usunąć.
Niezależnie jednak od zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 408/04 Sąd pragnie również zwrócić uwagę organu na inne okoliczności istotne dla należytego wyjaśnienia niniejszej sprawy.
Zarówno z wniosku o wznowienie postępowania z dnia 12 listopada 2001 r., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 15 grudnia 2003 r. i z dnia 5 grudnia 2005 r. wynika, że niezależnie od sprawy zwrotu gruntu W. J. domagał się wydania w postępowaniu wznowieniowym rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu posadowionego na gruncie budynku, traktując tą kwestię jako sprawę niezależną od sprawy zwrotu gruntu. Decyzje wydane w sprawie objętej niniejszą skargą pomijają sprawę zwrotu budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie odniosło się w szczególności do podnoszonych przez skarżącego twierdzeń, że budynek przy ul. [...] w W. winien być mu zwrócony albowiem nie mógł być przejęty przez gminę W. w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, ponieważ, po pierwsze: dekret [...] nie dotyczył budynków odbudowanych po jego wejściu w życie na podstawie pozwolenia budowlanego, po drugie: budynek ten został przejęty przez władze W. na podstawie dekretu o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych w skutek wojny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dokona analizy również i tego aspektu sprawy, a w uzasadnieniu wydanej decyzji odniesie się do stanowiska skarżącego i jego zarzutów dotyczących sytuacji prawnej i możliwości zwrotu budynku posadowionego na gruncie objętym działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.
W oparciu o powyższe wywody należało więc uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przeprowadziło w sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 KPA w związku z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI