I SA/WA 972/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-02-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacja mieniadrogi publiczneustawa wprowadzająca reformę administracyjnąwładztwo publicznoprawnenieruchomościgminasąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę gruntu zajętego pod ulicę, uznając spełnienie przesłanek z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.

Skarżący kwestionowali decyzję o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę gruntu zajętego pod ulicę, argumentując, że nie był on drogą publiczną ani we władaniu gminy w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że mapa sytuacyjna z 2008 r. potwierdza zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, a dokumenty dotyczące utrzymania ulicy (konserwacja, oświetlenie) wskazują na władztwo publicznoprawne gminy.

Sprawa dotyczyła skargi P. D. i B. D. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] gruntu zajętego pod część ulicy [...]. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów K.p.a. oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, twierdząc, że nieruchomość nie była drogą publiczną ani we władaniu gminy w krytycznym dniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy zostały spełnione: nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...], zaliczona do dróg lokalnych miejskich, a następnie gminnych), co potwierdzała mapa sytuacyjna z 2008 r. wskazująca stan na 31 grudnia 1998 r., oraz pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, co wynikało z dokumentów dotyczących utrzymania drogi (konserwacja, oświetlenie, inwestycje). Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia władztwa wystarczające jest faktyczne wykonywanie czynności związanych z utrzymaniem drogi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość taka nabywa z mocy prawa własność przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy zostały spełnione: nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...], zaliczona do dróg lokalnych miejskich, a następnie gminnych), co potwierdzała mapa sytuacyjna z 2008 r. wskazująca stan na 31 grudnia 1998 r., oraz pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, co wynikało z dokumentów dotyczących utrzymania drogi (konserwacja, oświetlenie, inwestycje).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

K.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przeprowadzania dowodów wnioskowanych przez strony, jeśli mają wpływ na ustalenie stanu faktycznego.

K.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ.

K.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym odniesienie się do zarzutów i wniosków stron.

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 4 § ust. 1 pkt 1

Definicja pasa drogowego.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 103 § ust. 2

Przekształcenie dróg lokalnych miejskich w drogi gminne z dniem 1 stycznia 1999 r.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mapa sytuacyjna z 2008 r. potwierdza zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Dokumenty dotyczące utrzymania ulicy (konserwacja, oświetlenie, inwestycje) potwierdzają władztwo publicznoprawne gminy nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość nie była drogą publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość nie pozostawała we władaniu gminy w dniu 31 grudnia 1998 r. Dowody przedstawione przez organ nie dotyczą spornej części nieruchomości. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, zbierania dowodów i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną (...) determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego. mapa sytuacyjna do celów prawnych sporządzona w dniu [...] listopada 2008 r. przez uprawnionego geodetę (...) stanowi dowód na to, że dz. nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z jej utrzymaniem.

Skład orzekający

Gabriela Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Dargas

członek

Iwona Kosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, w szczególności w zakresie dowodów potwierdzających zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną i władztwo publicznoprawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów przejściowych związanych z reformą administracyjną z 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.

Jak gmina nabywa własność gruntu pod drogę? Kluczowa interpretacja przepisów przejściowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 972/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Jolanta Dargas
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I OSK 2744/20 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska Protokolant referent – stażysta Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. D. i B. D. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. D. i P. D. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] gruntu zajętego pod część ulicy [...] w W., oznaczonego w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] o pow. [...] m2, w obrębie [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] działający z upoważnienia Prezydenta [...] wnioskiem z 2 czerwca 2009 r. wystąpił o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie przez gminę [...] z dniem 1 stycznia 1999 r., w trybie art 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako "Przepisy wprowadzające (...)", prawa własności ww. gruntu zajętego pod część ul. [...] w W.
Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2016 r., działając na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] dz. nr [...] i wskazał, że w toku postępowania ustalono, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność osób fizycznych, zajęta była pod drogę publiczną (drogę lokalną miejską – ul. [...]) na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta [...] z 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z 1988 r. Nr 17 poz. 186), a która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną oraz pozostawała we władaniu Gminy [...].
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2019 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy, podzielając stanowisko, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...). Jak bowiem wynika ze znajdującej się w aktach umowy sprzedaży z [...] października 1998 r. Rep. [...] nr [...], właścicielami nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] (wydzielonej z dz. nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. byli skarżący, którzy pozostają wyłącznymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości do dnia dzisiejszego. Powyższe potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Zatem bezspornym jest fakt, że ww. działka w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto na podstawie uchwały z 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta [...] i województwa [...] i załącznika nr 3 do ww. uchwały, ul. [...] zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), drogi lokalne miejskie w dniu 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. Organ wskazał dalej, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego, tj. jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.)). Analizując niniejszą sprawę pod kątem spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, organ zauważył, że w aktach znajduje się mapa sytuacyjna nieruchomości, włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2009 r. pod numerem [...] wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych, z której wynika zajęcie ww. nieruchomości pod drogę publiczną. Powyższy dokument mapowy może stanowić samodzielny dowód potwierdzający zajęcie spornej nieruchomości pod drogę publiczną, gdyż został opatrzony adnotacją geodety wskazującą na to, że przedstawia stan na dzień 31 grudnia 1998 r. Zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że dz. nr [...] była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Zdaniem organu w sprawie wykazana została również ostatnia przesłanka z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), a mianowicie władztwo publicznoprawne. W aktach znajduje się bowiem pismo Zastępcy Burmistrza ds. Infrastruktury Technicznej [...] z [...] kwietnia 2009 r., z którego wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...] była we władaniu podmiotu publicznego, a władanie to polegało na stałej konserwacji nawierzchni gruntowej ulicy z jej dogęszczaniem i profilowaniem, okresowych remontach chodników, pracach w zakresie letniego i zimowego utrzymania nawierzchni oraz zainwestowaniu w budowę gazociągu średniego ciśnienia, oświetlenia. W aktach znajdują się ponadto protokoły kontroli oświetlenia ulic lokalno-miejskich Urzędu Gminy [...] z października 1997 r. oraz z [...] października 1998 r., obejmujące ul. [...]. Do akt dołączono również rachunek uproszczony z [...] listopada 1998 r. nr [...], wystawiony przez Zarząd Dróg Miejskich w W. Rachunek dotyczy kosztu energii elektrycznej za grudzień 1998 r. oraz zmniejszenia zużycia energii w październiku 1998 r. Odbiorcą ww. rachunku z [...] listopada 1998 r. jest Urząd Gminy [...]. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że zarządca drogi wykonywał w okresie przed 1 stycznia 1999 r. cykliczne czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowa nieruchomość, a zatem władał nią.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia zakwestionowanej w odwołaniu prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wydanie decyzji niezgodnej z prawem, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji; naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, bez żadnego odniesienia się do zarzutów i wniosków sformułowanych w odwołaniu,
2) art. 75 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżących w odwołaniu, które miały wpływ na ustalenie, czy nieruchomość objęta decyzją była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. i czy gmina w tej dacie wykonywała władztwo publicznoprawne nad tą nieruchomością;
3) art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w toku postępowań zostały udowodnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, chociaż nie wynikają one z materiału dowodowego, w szczególności nie wynika z tego materiału fakt zajęcia pod drogę publiczną dz. nr [...] oraz fakt publicznoprawnego władztwa gminy w dniu 31 grudnia 1998 r. nad nieruchomością objętą decyzją;
4) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, w którym organ odwoławczy odniósłby się do podniesionych przez skarżących w odwołaniu zarzutów, a także przeprowadzenia bądź odmowy przeprowadzenia, z przytoczeniem powodów odmowy, wnioskowanych dowodów, który ponownie uniemożliwia skarżącym weryfikację prawidłowości prowadzonego przez organ postępowania, a tym samym ocenę legalności zaskarżonej decyzji;
II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że stan faktyczny ustalony w tej sprawie odpowiada hipotezie normy prawnej określonej ww. przepisie, tj. że w dniu 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...] zajęta była pod drogę publiczną i gmina wykonywała wobec tej działki władztwo publicznoprawne.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nabyli dz. [...] (od 2009 r. dz. nr [...] i nr [...]) o pow. [...] ha w dniu [...] października 1998 r. Nieruchomość skarżących od momentu zakupu była ogrodzona płotem, a obecna dz. [...] nie była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną. Skarżący przestawili swój płot, tzn. "odsunęli się" ok. 2 m od granicy dz. nr [...] dopiero na początku lat 2000, w związku z zamierzonymi pracami budowlanymi na tej działce, po otrzymaniu decyzji o warunkach zabudowy z [...] maja 1999 r. i uzyskaniu pozwolenia na budowę z [...] października 1999 r., która nakładała na inwestorów obowiązek odsunięcia się z ogrodzeniem ok. 2 m od granicy ww. (według projektu wykonanego na mapie). Skarżący wskazali ponadto, że ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] do tej pory jest drogą nieutwardzoną (żużlową) o szerokości ok. 5 m bez chodnika. Uprzednio była polną dróżką o szerokości ok 3 m i miejscem przejazdu na szerokość 1 samochodu. W ocenie skarżących ww. decyzje, winny stanowić dowód na okoliczność, że nie są spełnione przesłanki z art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...). Ponadto zmian w ewidencji gruntów dokonano dopiero w 2009 r. na podstawie operatu geodezyjnego [...]. Skarżący podnieśli również, że powołane przez organ odwoławczy dowody na władztwo publicznoprawne wprawdzie dotyczą ulicy [...], biorąc pod uwagę jej zasięg terytorialny jak również fakt, że ulica [...] od ul. [...] w kierunku ul. [...] (a więc w kierunku przeciwnym niż dz. nr [...]) jest szeroką, utwardzoną i oświetloną ulicą z chodnikiem, to jednak z całą pewnością nie dotyczą dz. nr [...], ponieważ w tym miejscu przy ul. [...] nie ma chodnika i nigdy go nie było, ulica w tej części jest oświetlona, ale dopiero od 2005 r. i po przeciwnej niż ww. działka stronie. Z tego też powodu powołany przez organ odwoławczy dowód w postaci rachunku uproszczonego z [...] listopada 1998 r. wystawionego przez Zarząd Dróg Miejskich nie może dotyczyć ul. [...] w granicach obecnej dz. nr [...], ponieważ w tym miejscu nie ma oświetlenia. Podobnie protokoły oświetlenia ulic lokalno-miejskich z 1997 i 1998 r. może i obejmują ulicę [...], tyle że w innej części niż przedmiotowa działka. W tej części ulicy [...] nie ma także gazociągu, co jednoznacznie potwierdzają pisma skierowane do skarżącego w odpowiedzi na wnioski o warunki przyłączenia jego nieruchomości do gazociągu wystosowane w 2001 r. a następnie w 2018 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżących organ naruszył art. 80 K.p.a. Skarżący podnieśli, że od początku lat 2000 do chwili obecnej, na przedmiotowej nieruchomości nie miały miejsca żadne akty władztwa publicznoprawnego. Skarżący "odsunęli się" jedynie z ogrodzeniem od granicy swojej działki, zgodnie z wymogami decyzji o warunkach zabudowy z [...] maja 1999 r. i oczekiwali na prace modernizujące tę część ul. [...]. Do dziś rośnie tam jedynie trawa, a Urząd [...] co rok przysyła skarżącym decyzje wymiarowe w zakresie podatku od nieruchomości obejmujące także dz. nr [...]. To z kolei oznacza, że sama gmina nie identyfikuje siebie jako publicznoprawnego władającego tą nieruchomością. Podsumowując skarżący wskazali, że przedmiotowa nieruchomość w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną i nie pozostawała we władaniu gminy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.
Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
W sprawie bezspornym jest, że dz. nr [...], z której wydzielono działkę nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność skarżących, a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.
Wskazać ponadto należy, że droga – ul. [...], w której granicach (w granicach pasa drogowego) miała znajdować się w dniu 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...] – zaliczona została do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy uchwała Rady Narodowej [...] z 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych, zaliczająca ww. drogę do kategorii dróg lokalnych miejskich. Droga ta następnie, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną.
Istotą sporu jest natomiast to, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. droga publiczna - ul. [...] faktycznie posadowiona była na dz. nr [...] i czy działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący kwestionują bowiem w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu o które został on ustalony, podnosząc że działka ta nie stanowiła w całości drogi publicznej i nie była objęta publicznoprawnym władaniem.
Przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), jak trafnie zauważył Minister Inwestycji i Rozwoju, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, pasem drogi jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w przepisie tym ustawodawca analogicznie jak "pas drogi" zdefiniował pojęcie "droga". Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji.
W rozpoznawanej sprawie jedynym dokumentem obrazującymi stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., jak trafnie wskazał organ, jest mapa sytuacyjna do celów prawnych sporządzona w dniu [...] listopada 2008 r. przez uprawnionego geodetę, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2009 r. pod nr [...], na której znajduje się adnotacja, że mapa ta wskazuje na położenie dz. nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. (zgodnie z opisem, podstawą sporządzenia ww. mapy był operat ewidencji gruntów [...] i badania hipoteczne oraz operat ewidencji gruntów [...], operaty archiwalne [...] oraz porównania w terenie z listopada 2008 r.).
Dokument ten zdaniem Sądu potwierdza, że na dzień 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...] stanowiła pas drogowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Powyższych ustaleń nie mogą podważyć załączone do skargi wydruki z Geoportalu Otwartych Danych Przestrzennych, czy też załączone do skargi decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i o pozwoleniu na budowę. Z decyzji tych w żaden sposób nie wynika, aby w dacie ich wydania część dz. nr [...], tj. obecna dz. nr [...] nie była zajęta pod drogę publiczną. Z kolei znajdująca się w aktach administracyjnych mapa z [...] listopada 2008 r., jak trafnie wskazał organ, wykonana została przez uprawnioną osobę, a zatem jest dokumentem o charakterze geodezyjnym i planistycznym i stanowi dowód na to, że dz. nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę.
Skoro więc przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r., jak wynika z ww. mapy, stanowiła część ul. [...], uznać należało, że została spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, a podnoszone w tym względzie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a., nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z jej utrzymaniem. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie z 11 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 400/13; z 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 163/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W aktach sprawy znajduje się przy tym pismo Zastępcy Burmistrza ds. Infrastruktury Technicznej [...] z [...] kwietnia 2009 r., z którego wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...] była we władaniu podmiotu publicznego, a władanie to polegało na stałej konserwacji nawierzchni gruntowej ulicy z jej dogęszczaniem i profilowaniem, okresowych remontach chodników, pracach w zakresie letniego i zimowego utrzymania nawierzchni oraz zainwestowaniu w budowę gazociągu średniego ciśnienia, oświetlenia. W aktach znajdują się ponadto protokoły kontroli oświetlenia ulic lokalno-miejskich Urzędu Gminy [...] z października 1997 r. oraz z [...] października 1998 r., obejmujące ul. [...], jak również rachunek uproszczony z [...] listopada 1998 r. nr [...], wystawiony przez Zarząd Dróg Miejskich w W. Rachunek dotyczy kosztu energii elektrycznej za grudzień 1998 r. oraz zmniejszenia zużycia energii w październiku 1998 r. Odbiorcą ww. rachunku z [...] listopada 1998 r. jest Urząd Gminy [...]. Powyższe dokumenty wskazują zatem, że podmiot publicznoprawny władał przedmiotową nieruchomością w dacie 31 grudnia 1998 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że ww. dowody na władztwo publicznoprawne dotyczą ul. [...] jedynie na odcinku od ul. [...] w kierunku ul. [...], która jest szeroką, utwardzoną i oświetloną ulicą z chodnikiem, nie zaś części obejmującej dz. nr [...], ponieważ w tym miejscu nie ma chodnika i nigdy go nie było, zaś ulica w tej części jest oświetlona dopiero od 2005 r. i po przeciwnej niż ww. działka stronie, wskazać należy, że w ww. piśmie Zastępcy Burmistrza ds. Infrastruktury Technicznej [...] z [...] kwietnia 2009 r. wskazano, że prace na przedmiotowej drodze obejmowały również stałą konserwację nawierzchni gruntowej ulicy z jej dogęszczaniem i profilowaniem (a zatem obejmowały również tę część drogi, która nie była utwardzona), czy też prace w zakresie letniego i zimowego utrzymania nawierzchni. Zarzuty skarżących w tym zakresie nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku, bowiem wskazane oświadczenie z [...] kwietnia 2009 r. potwierdza, że na całej ul. [...] było faktycznie realizowanie władanie publicznoprawne. Również wystawianie przez Urząd [...] na rzecz skarżących decyzje wymiarowe w zakresie podatku od nieruchomości, obejmujące także dz. nr [...], nie wskazują na brak władztwa publicznoprawnego, skoro to skarżący w księdze wieczystej widnieją jako jej właściciele.
Skoro zatem przedmiotowa działka stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną lokalną miejską (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała kategorię drogi gminnej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Gminy [...], na obszarze której jest położona. Za niezasadny należało zatem uznać zarzut skargi naruszenia tego przepisu.
W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). W tej sytuacji brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, co wskazuje na bezzasadność skargi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI