I SA/WA 759/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-07-19
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystePKPkomercjalizacjaprzedsiębiorstwo państwowewłasność Skarbu Państwawłasność Gminypostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu, ponieważ nie spełniono kluczowej przesłanki własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu przez spółkę "...". Kluczowym zarzutem było niespełnienie przesłanki własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r., gdyż grunt stanowił własność Gminy. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a brak spełnienia tej podstawowej przesłanki czyni dalsze rozważania o posiadaniu czy braku dokumentów zbędnymi. W konsekwencji skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi spółki "..." w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 stycznia 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody z dnia 2 sierpnia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez spółkę prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności naniesień budowlanych. Podstawą odmowy było ustalenie, że przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., a był własnością Gminy. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", nabycie prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe z mocy prawa wymagało kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r., posiadania gruntu przez przedsiębiorstwo w tym dniu oraz braku dokumentów o przekazaniu gruntu. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym księgę wieczystą i wcześniejszą decyzję Wojewody, potwierdził, że własność gruntu na dzień 5 grudnia 1990 r. należała do Gminy, a nie Skarbu Państwa. Wobec niespełnienia pierwszej, kluczowej przesłanki, Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Skarga spółki, zarzucająca naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego, została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie nabyła z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego, ponieważ nie została spełniona kluczowa przesłanka własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanki własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r. Analiza księgi wieczystej i wcześniejszej decyzji Wojewody wykazała, że w tym dniu właścicielem gruntu była Gmina, a nie Skarb Państwa. Brak spełnienia tej przesłanki czyni bezprzedmiotowym badanie pozostałych warunków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

ustawa o komercjalizacji art. 34 § 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Pomocnicze

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa art. 18 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

ustawa art. 7 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

ustawa art. 7 § 2

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ppsa art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanki własności Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r. przez przedmiotowy grunt.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i dokonanie jego dowolnej oceny.

Godne uwagi sformułowania

nie została spełniona podstawowa z przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego. nie została spełniona przesłanka własności Skarbu Państwa. brak spełnienia przesłanki własności wobec konieczności łącznego spełnienia pozostałych przesłanek czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez organ do ich spełniania.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

sprawozdawca

Dariusz Pirogowicz

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP, w szczególności wymogu własności Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych i przekształceń własnościowych gruntów w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uwłaszczenia gruntów przez przedsiębiorstwa państwowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i restrukturyzacji.

Czy Państwowe Koleje mogły uwłaszczyć się na gruncie? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 759/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 stycznia 2023 r. nr DO-II.7610.162.2022.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 stycznia 2023r. znak sprawy: DO-II.7610.162.2022.JL, Minister Rozwoju i Technologii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W., dalej "[...]", od decyzji Wojewody [...] z dnia 2 sierpnia 2022 r. znak SPN.II.752.28.2022 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha. (powstała z podziału działki nr [...] o pow. 0,0225 ha), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz prawa własności naniesień budowlanych i urządzeń kolejowych znajdujących się na przedmiotowym gruncie, dalej "nieruchomość", utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wojewoda [...], na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.), decyzją z 2 sierpnia 2022 r. znak SPN.II.752.28.2022 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego wyżej ponieważ grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. a stanowił własność Gminy, a zatem nie została spełniona podstawowa z przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego.
[...] złożyła odwołanie wskazując, że organ nie zebrał w sposób prawidłowy materiału dowodowego, podczas gdy z niego wynika, że [...] była na dzień 5 grudnia 1990 r. posiadaczem tej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister nie znalazł podstaw do odmiennej oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego.
Oceniana przez Ministra decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, (t.j. Dz.U. 2021, poz. 146 ze zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji".
Zgodnie z tą regulacją grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co potwierdza treść ww. księgi wieczystej. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z 17 lutego 2017 r. znak: SPN.IV.7532.41.2017 stwierdził nabycie tej nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm), dalej "ustawa".
Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość zarówno na 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r. stanowiła własność Gminy [...] a nie Skarbu Państwa czyli nie została spełniona przesłanka własności Skarbu Państwa z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że lakoniczność uzasadnienia, skoro zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ, nie może stanowić podstawy do przyjęcia tezy o wadliwości decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i dokonanie jego dowolnej oceny, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i przez co wydano decyzję, która narusza prawo.
[...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023, poz. 259), dalej "ppsa" sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa, przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zapadła ona z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy o restrukturyzacji, którego treść w zaskarżonej decyzji przytoczył organ odwoławczy.
Z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
• grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
•grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
•do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie na 5 grudnia 1990 r. a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości w świetle księgi wieczystej nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z 17 lutego 2017 r., że właścicielem nieruchomości w dacie wcześniejszej tj. 27 maja 1990 r. stała się Gmina [...]. Nie spełniona została zatem pierwsza z przesłanek tj. przesłanka własności Skarbu Państwa. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji ponieważ nie została spełniona przesłanka własności.
Oba organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i go oceniły pod kątem możliwości zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Jak trafnie wskazano w nich brak spełnienia przesłanki własności wobec konieczności łącznego spełnienia pozostałych przesłanek czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez organ do ich spełniania (posiadanie, brak dokumentów).
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI