I SA/WA 967/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, uznając, że organy błędnie oceniły przeznaczenie nieruchomości.
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, objętego dekretem z 1945 r. Organy administracji odmówiły przyznania prawa, powołując się na przeznaczenie nieruchomości na cele naukowe. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepis, opierając się na faktycznym wykorzystaniu nieruchomości zamiast na jej formalnym przeznaczeniu. Sąd podkreślił potrzebę prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która uchyliła decyzję Prezydenta m.st. Warszawy odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...]. Grunt ten, objęty dekretem z 1945 r., był przedmiotem wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przez następców prawnych przedwojennej właścicielki. Organy administracji odmówiły przyznania prawa, opierając się na art. 214a ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi negatywną przesłankę ustanowienia użytkowania wieczystego w przypadku przeznaczenia nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury. Sąd uznał jednak, że organy obu instancji błędnie zastosowały ten przepis. Sąd podkreślił, że przepis ten odnosi się do formalnego przeznaczenia nieruchomości, a nie do jej faktycznego wykorzystania. Organy oparły swoje decyzje na fakcie, że nieruchomość była od lat 60. XX wieku użytkowana przez Polską Akademię Nauk, nie badając jednak jej aktualnego, formalnego przeznaczenia zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego lub innym aktem. Sąd stwierdził również naruszenie zasad postępowania dowodowego, w tym brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości i nieuwzględnienie przedstawionych przez strony dowodów. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prawnej przedstawionej w wyroku.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury, jako negatywna przesłanka ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, wymaga ustalenia formalnego przeznaczenia gruntu na mocy aktu planistycznego lub innego formalnego aktu, a nie jedynie na podstawie faktycznego sposobu jego wykorzystania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n., opierając się na faktycznym użytkowaniu nieruchomości przez Polską Akademię Nauk, zamiast na jej formalnym przeznaczeniu. Przepis ten odróżnia przeznaczenie od faktycznego wykorzystania, a ocena musi uwzględniać stan faktyczny na dzień wydania decyzji odmownej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 214a § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury stanowi negatywną przesłankę odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ale musi być oparte na formalnym przeznaczeniu, a nie na faktycznym wykorzystaniu.
dekret art. 7 § ust. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Dotyczy wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu warszawskiego.
Pomocnicze
dekret art. 7 § ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Określa przesłanki, które należy pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub zasad postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do dopuszczenia dowodów na rozprawie.
ustawa o PAN
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk
Reguluje zadania Polskiej Akademii Nauk, ale nie stanowi podstawy do ustalenia przeznaczenia nieruchomości.
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 85
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzenia oględzin w razie potrzeby.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n., opierając się na faktycznym wykorzystaniu nieruchomości zamiast na jej formalnym przeznaczeniu. Organy naruszyły zasady postępowania dowodowego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego, nie przeprowadzając oględzin i nie oceniając przedstawionych dowodów. Decyzje organów nie odnosiły się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i skardze.
Godne uwagi sformułowania
Organy obu instancji błędnie zastosowały art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n., gdyż wykazanie spełnienia przesłanek powołanej regulacji nie może bazować na próbie wykazania faktycznego sposobu wykorzystania spornej nieruchomości. Ustawodawca odróżnia na gruncie art. 214a ust. 1 u.g.n. kwestie przeznaczenia nieruchomości od jej faktycznego wykorzystania. Ocena spełnienia przesłanek określonych w art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. musi uwzględniać stan faktyczny na dzień wydania decyzji odmownej. Przeznaczenie na cele nauki, oświaty i kultury wymagałoby ustalenia czy na dzień wydania decyzji grunt przeznaczony jest do tych celów na mocy aktu planistycznego czy też innego formalnego aktu.
Skład orzekający
Przemysław Żmich
przewodniczący
Łukasz Trochym
sędzia
Marek Maliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 214a ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście dekretu warszawskiego, znaczenie formalnego przeznaczenia nieruchomości nad faktycznym wykorzystaniem, prawidłowość postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów warszawskich objętych dekretem z 1945 r. oraz interpretacji konkretnego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego współczesnych konsekwencji prawnych, co jest interesujące z perspektywy prawnej i historycznej. Pokazuje złożoność reprywatyzacji i prawa nieruchomości w Warszawie.
“Sąd: Faktyczne użytkowanie gruntu to za mało, by odmówić prawa własności z dekretu warszawskiego.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 967/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Łukasz Trochym Marek Maliński /sprawozdawca/ Przemysław Żmich /przewodniczący/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 114 ust 1 pkt 7 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Trochym Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant starszy referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skarg T. S. oraz M. D., M. H. i P. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt pierwszy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz T. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. D., M. H. i P. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda" lub "Organ") decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. nr 879/2024 – w wyniku rozpatrzenia odwołania T. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy (dalej również: "Prezydent") z dnia 27 lutego 2023 r. nr 105/SD/2023 orzekającej: w punkcie I o odmowie M.D., M. K., P. S. i T. S. uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], wchodzącego w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...], w punkcie II o rozpoznaniu odrębną decyzją wniosku w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...]w obrębie [...], wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...] - uchylił punkt I decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...], została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej: "dekret"). Jak wynika z treści zaświadczenia nr 2047/49 Sądu Grodzkiego, Oddział Ksiąg Wieczystych, w Warszawie z dnia 15 lutego 1949 r. nieruchomość położona przy ul. [...], oznaczona hipotecznym numerem [...], o powierzchni 1344,12 m2 stanowiła własność W. z W. S., na mocy aktu z dnia 10 stycznia 1933 r. W dniu 16 lutego 1949 r. W. S., reprezentowana przez K. S., złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (aktualnie prawo użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...]. Grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty w posiadanie dawnej gminy m.st. Warszawy w dniu 16 sierpnia 1948 r., czyli z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Termin do złożenia wniosku upływał w dniu 16 lutego 1949 r., zatem wniosek z dnia 16 lutego 1949 r. W. S. został złożony w terminie. Orzeczeniem administracyjnym z dnia 14 listopada 1952 r. nr GM II-15.D/66/52 Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło W. z W. S. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], z uwagi na przeznaczenie jej pod budownictwo publiczne i niemożność pogodzenia z przeznaczeniem terenu według prawomocnego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej stwierdzono, że w konsekwencji na podstawie art. 6 dekretu wszystkie budynki - fragmenty murów - na przedmiotowym gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia 8 grudnia 1953 r. nr MT-6615-1/53 Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało w mocy ww. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy. Decyzją z dnia 22 marca 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Warszawie odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem położonego w Warszawie przy ul. [...], hip. [...], o powierzchni 1344,12 m2 na podstawie wniosku P. S. z dnia 20 lipca 1990 r. o zwrot nieruchomości. Decyzją z dnia 16 lipca 2008 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia 14 listopada 1952 r. Prezydium Rady Narodowej odmawiającego W. S. przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...], a także nieważność utrzymującej je w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 8 grudnia 1953 r. Decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 30 stycznia 2009 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2361/10 oddalono skargę od ww. decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1876/11 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym pozostał do rozpoznania wniosek z dnia 16 lutego 1949 r. złożony przez W. S. o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...]. W wyniku ponownego rozpoznania ww. wniosku ustalono, iż nieruchomość przy ul. [...] na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 31 sierpnia 1967 r. nr GT.IV-25-33/64/67 została przekazana w użytkowanie [...] Polskiej Akademii Nauk na cele doświadczalne PAN. Od 1 grudnia 1967 r. nieruchomość przy ul. [...] w Warszawie jest użytkowana przez Polską Akademię Nauk. Decyzją nr 287/97 z dnia 25 kwietnia 1997 r. Wojewoda Warszawski stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polską Akademię Nauk w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego przy ul. [...] w Warszawie, stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...], a także praw własności budynków posadowionych na tym gruncie. Decyzją z dnia 1 października 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji Wojewody Warszawskiego nr 287/97 z dnia 25 kwietnia 1997 r. w części dotyczącej dawnej nieruchomości warszawskiej oznaczonej nr hip. [...]. Decyzją z dnia 23 kwietnia 2013 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morski utrzymał w mocy ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskiej Akademii Nauk na decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 kwietnia 2013 r. Następstwo prawne po przeddekretowej właścicielce zostało ustalone przez Prezydenta na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Warszawie Wydział V Cywilny z dnia 9 października 1978 r. sygn. akt V Ns 1420/78, sprostowanego postanowieniem z dnia 11 października 1979 r. stwierdzającego, że spadek po W. S. zmarłej w dniu [...] stycznia 1975 r. z mocy ustawy nabyli: Z. W. w 1/2 części spadku, A. D., M. D. w 1 /6 części spadku każda z nich, T. S. i P. S. w 1/12 części spadku każdy z nich. W ww. postanowieniu stwierdzono, że spadek po Z. W. zmarłym [...] sierpnia 1978 r. z mocy ustawy nabyli: A. D. i M. K. w 1/3 części spadku każda z nich, oraz T. S. i P. S. w 1/6 części spadku każdy z nich. Jak ustalono na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy, Wydział I Cywilny z dnia 12 stycznia 2009 r. sygn. akt I Ns 2118/08/K spadek po M. K. zmarłej [...] sierpnia 2008 r. z mocy testamentu zwykłego (notarialnego) z dnia 16 lutego 2004 r. nabył wprost wnuk M. K. w całości. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia Wydział II Cywilny z dnia 11 października 1983 r. sygn. akt II Ns 377/83 spadek po A. D. nabyła w drodze dziedziczenia ustawowego córka M. D. w całości. Jak ustalił organ I instancji na podstawie decyzji podziałowej Prezydenta m.st. Warszawy nr 78/2015 z dnia 13 listopada 2015 r. oraz mapy z projektem podziału sporządzonej przez geodetę uprawnionego Z. Z. stanowiącej załącznik do ww. decyzji, na dawną warszawską nieruchomość hipoteczną nr [...] położoną przy ul. [...] składają się obecnie dwie działki ewidencyjne nr [...] i nr [...]w obrębie [...] o łącznej powierzchni 0,1348 ha. Decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. Prezydent m. st. Warszawy orzekł: w punkcie I o odmowie M. D., M. K., P. S. i T. S. uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], wchodzącego w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...], a w punkcie II o rozpoznaniu odrębną decyzją wniosku w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie numerem [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, ze względu na przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury. Biorąc pod uwagę treść cytowanego wyżej przepisu, organ I instancji stwierdził, że brak jest możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości hipotecznej. W ocenie organu I instancji spełniona została negatywna przesłanka określona w art. 214a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, że Polska Akademia Nauk od 1 grudnia 1967 r. do dnia dzisiejszego nieprzerwanie włada nieruchomością, w skład której wchodzi działka gruntu o numerze ew. [...] w obrębie [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem. Ponadto z wniosku Polskiej Akademii Nauk toczy się sprawa o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości budynkowej przez zasiedzenie przez Skarb Państwa. W wyniku rozpoznania odwołania T. S. od punktu I decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. Wojewoda Mazowiecki – decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. - uchylił pkt I decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że bezsprzecznym jest, iż w niniejszej prawie wniosek z art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy został złożony w przepisanym terminie. Zdaniem Wojewody organ I instancji nie dokonał oceny przesłanki planistycznej. Zdaniem Organu dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...] uchwalony uchwałą nr LXX/2187/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] znajduje się na terenie oznaczonym jako F19 MW - zabudowa wielorodzinna. Powyższe oznacza, że aktualne przeznaczenie przedmiotowego, gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego, można pogodzić ze sposobem korzystania z niego przez dotychczasowego właściciela. Zdaniem Wojewody przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana na cele nauki i oświaty przez Polską Akademię Nauk i w tym zakresie powołano regulacje zawarte w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz.U. z 2020 r., poz. 1796 ze zm.; dalej: "ustawa o PAN"). Jak stwierdził Organ Polska Akademia Nauk objęła w posiadanie przedmiotową nieruchomość przy ul. [...] wraz z budynkiem w dniu 5 grudnia 1967 r. (decyzja Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia 31 sierpnia 1967 r., protokół przekazania z dnia 5 grudnia 1967 r.). Od tego okresu budynek posadowiony przy ul. [...] jest faktycznie użytkowany przez Polską Akademię Nauk poprzez wykorzystywanie tegoż budynku przez własne jednostki badawcze, jak również jego użyczanie innym podmiotom. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że sporna działka wykorzystywana jest na cele naukowe i dydaktyczne, co wypełnia dyspozycję przesłanki wskazanej w art. 214a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.; dalej: "u.g.n.").Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że zaistniała negatywna przesłanka z art. 214 a ust 1 pkt 7 u.g.n. uniemożliwiająca ustanowienie odnośnie spornej działki nr [...] w obrębie [...] prawa użytkowania wieczystego na rzecz M.D., M. K., P. S. i T. S. Organ końcowo stwierdził, że przepis art. 214a u.g.n. powoduje, że jeśli spełniona jest którakolwiek z przesłanek wymienionych w tym artykule, można odmówić ustanowienia prawa wieczystego użytkowania na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych bez badania, czy spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 7 ust. 2 dekretu Z uwagi na powyższe, Wojewoda Mazowiecki uznał, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. orzekająca o odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], wchodzącego w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...], odpowiada prawu i należało utrzymać w mocy punkt I skarżonej decyzji. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2024 r. złożyli T. S. (sprawa I SA/Wa 967/24), a także P. S., M. D., M. H. (sprawa I SA/Wa 968/24). T. S. podniósł w skardze naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy: • art. 77 ust 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza w zakresie ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość rzeczywiście przeznaczana jest na cele nauki a nie na cele komercyjne; • art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 11 i art. 8 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w decyzji do zarzutów podniesionych w odwołaniu i poprzestanie na powtórzeniu twierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji; • normy art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji gdy organ winien był zaskarżoną decyzje uchylić w pkt I w całości i przekazać do ponownego rozpoznania w celu wyjaśnienia w jaki sposób użytkowana jest nieruchomość. Dodatkowo T. S. zarzucił naruszenie przepisów materialnego, tj.: • art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy nie spełnione były przesłanki, bowiem organ przyjął, iż pozostawanie nieruchomości w faktycznym władaniu przez Polska Akademie Nauk jest równoznaczne z przeznaczeniem na cel naukowy; • art. 7 ust. 1 dekretu poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy zdaniem organu spełnione były wszystkie przesłanki przewidziane tą normą prawną. Skarżący z związku z podniesionymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie punktu I decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. Z kolei P. S., M. D., M. H. zarzucili w skardze naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 77 ust. 1 w zw. z art. 7 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy, a także wadliwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy w sytuacji gdy: o Polska Akademia Nauk zajmuje nieruchomość przy ul. [...] w Warszawie bez jakiegokolwiek tytułu prawnego w związku z unieważnieniem w dniu 1 października 2012 r. przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją, która stała się ostateczna z momentem wydania wyroku w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 19 grudnia 2013 r. I SA/Wa 1413/13 decyzji uwłaszczeniowej, co spowodowało, że PAN utracił jakikolwiek tytuł do nieruchomości, o wykorzystywania do 2018 r. nieruchomości na cele komercyjne i biurowe, a nic na cele dydaktyczne i naukowe, a obecnie nic wykorzystywanej w żaden sposób; o wydanie decyzji w stosunku do budynku położonego przy ul. [...] w Warszawie stanowiącego własność Skarżących, a nie gruntu, który winien być przedmiotem postępowania; • art. 85 k.p.a. poprzez zaniechania przeprowadzenia oględzin nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie, zwłaszcza gdy w trakcie niniejszego postępowania koniecznym było posiadania wiadomości specjalnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie; • art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia; • art. 107 § 3, k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez bezpodstawne i bezkrytyczne przyjęcie przez Wojewodę Mazowieckiego w Warszawie wszystkich twierdzeń organu I instancji jako prawidłowych i wiarygodnych, mimo braku obiektywnych dowodów na potwierdzenie ich słuszności, a następnie powielenie stanowiska organu I instancji w zaskarżonej decyzji, bez dogłębnej analizy całokształtu sprawy, co w rezultacie doprowadziło również do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady zaufania publicznego (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również poprzez zaniechanie: dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazania faktów na których organ odwoławczy oparł wydana decyzję, a którym dowodom odmówił wiarygodności, wyjaśnienia i dokonania wykładni podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Dodatkowo P. S., M. D., M. H. zarzucili w skardze naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 214a ust. 1 pkt. 7 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy nic zostały spełnione przesłanki, bowiem organ administracyjny, na podstawie zgromadzonego (niepełnego) materiału dowodowego nic może orzec, że nic istnieje możliwość ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości gruntowej w sytuacji, kiedy decyzja ma dotyczyć jedynie gruntu pod budynkiem, a budynek jest odrębnym przedmiotem własności, a także sankcjonowanie wydaną decyzją stanu bezprawnego posiadania nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie przez Polską Akademię Nauk, w sytuacji, kiedy stwierdzono ostatecznie decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 października 2012 r., nieważność decyzji, na podstawie której, ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz Polskiej Akademii Nauk oraz przejście budynków na niej własność, co oznacza, że obecnie Polska Akademia Nauk zajmuje nieruchomość przy ul. [...] bez żadnego tytułu prawnego. Skarżący z związku z podniesionymi zarzutami wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz Skarżących według norm przepisanych. W skarze Skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, a to: • decyzja z dnia 31 sierpnia 1967 r. - na okoliczność powierzenia budynku przy ul. [...] w Warszawie [...] PAN (pkt 1); • porozumienie z dnia 27 marca 2018 r. – [...] PAN sporządził protokół zdawczo -odbiorczy i stwierdził, że umowa użyczenia z dnia 13 września 2000 r. uległa rozwiązaniu (pkt 2); • umowa użyczenia z dnia 13 września 2000 r. - na stwierdzenie faktu, że PAN nigdy nic użytkował nieruchomości a robił to jedynie [...] PAN (pkt 3); • operat szacunkowy nieruchomości - na stwierdzenie faktu wykorzystywania nieruchomości na cele biurowe podmiotom komercyjnym (pkt 4); • wniosek o zasiedzenie nieruchomości budynkowej - na stwierdzenie próby zasiedzenia nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie oraz uznania przez Polską Akademię Nauk, że nic jest nawet posiadaczem samoistnym nieruchomości i zajmuje nieruchomość bez tytułu prawnego (pkt 5); • decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 października 2012 r. - na stwierdzenie okoliczności zajmowania przez Polską Akademię Nauk nieruchomości bez tytułu prawnego (pkt 6); • wyrok NSA z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt. I OSK 2926/20 na okoliczność wykazania oceny przez NSA niniejszej sprawy w zakresie oddzielenia gruntu i budynku we wniosku dekretowym (pkt 7). W piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r. zatytułowanym "Uzupełniające uzasadnienie skargi ze względu na zakończenie sprawy dotyczące zasiedzenia nieruchomości budynkowej przy ul. [...] P. S., M. D., M. H. oprócz wskazania dodatkowych argumentów uzasadniających skargę wnieśli o przeprowadzenie dowodu z: • postanowienia z dnia 23 maja 2024 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy sygn. akt: XXVII Ca 2173/22 - na stwierdzenia faktu ostatecznego oddalenia wniosku PAN dotyczącego stwierdzenia nabycia nieruchomości budynkowej przez zasiedzenia (pkt 1); • wyroku WSA w Warszawie z dnia z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 617/17 - stwierdzającego bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); • postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa stwierdzające zakaz dokonywania jakichkolwiek remontów na nieruchomości - na stwierdzenie faktu uznania, że Polska Akademia Nauk zajmuje w sposób nieuprawniony nieruchomość przy ul. [...] (pkt 3). Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - postanowieniem z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 967/24 - postanawił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 967/24 ze skargi T. S. i I SA/Wa 968/24 ze skargi P. S., M. H. i M. D. oraz prowadzić je pod sygnaturą akt I SA/Wa 967/24. Na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. pełnomocnik P. S., M. H. i M. D. adwokat M. K. złożyła wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z postanowienia sądowego z dnia 30 marca 2022 r. oraz postanowienia sądowego z dnia 23 maja 2024 r., obu z uzasadnieniami, wydanych w sprawie o zasiedzenie nieruchomości budynkowej przy ulicy [...]. Sąd postanowił dopuścić dowody zawnioskowane w punktach 1-6 wniosków skargi P. S., M. D., M. H. oraz w punkcie drugim pisma z dnia 17 czerwca 2024 r. P. S., M. D., M. H., za wyjątkiem orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 617/17. Dodatkowo Sąd dopuścił dowody zawnioskowane na rozprawie – na okoliczność faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przy ulicy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi są zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 lutego 2024 r. uchylającą punkt I decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. na mocy którego odmówiono M. D., M. K., P. S. i T. S. uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], wchodzącego w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznym numerem [...]. Natomiast w niebędącym przedmiotem oceny Sądu pkt II decyzji organu I instancji postanowiono o rozpoznaniu odrębną decyzją wniosku w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ul. [...]. Przepis art. 7 ust. 2 dekretu stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Jednakże ustawą z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271) został dodany art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako "u.g.n."), który reguluje kwestie związane z negatywnymi przesłankami ustanowienia użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej objętej działaniem dekretu. Przepis ten stanowi, że odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, ze względu na: 1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6; 2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich; 3) zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dokonaną po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, której wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu; 4) odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków, o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zniszczonych w latach 1939-1945 więcej niż w 50%; 5) brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości, której części dotyczy roszczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy; 6) zajmowanie lokalu przez lokatora w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 oraz z 2021 r. poz. 11 i 1243); 7) przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury; 8) położenie gruntu w ramach publicznego kompleksu wypoczynkowego lub rekreacyjnego lub terenów zieleni w rozumieniu art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098); 9) ustanowienie lub przeniesienie na rzecz osób trzecich praw rzeczowych na gruncie, budynku lub ich części albo oddanie nieruchomości lub jej części do odpłatnego korzystania, w szczególności na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego - bez względu na czas trwania stosunku cywilnoprawnego z osobą trzecią; 10) przeszkody powodujące, iż ustanowienie użytkowania wieczystego oraz własności budynku lub innego urządzenia powodowałyby sprzeczność z przeznaczeniem społeczno-gospodarczym tych praw; 11) niemożność pogodzenia z prawidłowym ukształtowaniem stosunków sąsiedzkich; 12) przeznaczenie lub wykorzystanie nieruchomości na cele użyteczności publicznej. Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych (art. 214a ust. 2 u.g.n.). Celem cytowanego powyżej art. 214a u.g.n. jest umożliwienie organowi wydawania decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu nieruchomości warszawskiej w przypadkach wymienionych w tym przepisie, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu. Dotychczas bowiem decydujące znaczenie dla orzekania o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego były przesłanki dekretowe. Zgodnie z art. 3 ust. 1 nowelizacji z 25 czerwca 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tej nowelizacji, co oznacza że przepis art. 214a u.g.n. ma zastosowanie również do niniejszej sprawy. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3794/18: "(...) regulacja zawarta w art. 214a u.g.n., dotycząca przesłanek warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oznacza, że oprócz zbadania przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, konieczne jest - w sprawie takiej jak niniejsza - zbadanie także przesłanek wymienionych w art. 214a pkt 1 i 2 u.g.n. W art. 214a u.g.n. mowa jest o tym, że "można" odmówić przyznania użytkowania wieczystego z przyczyn w nim wskazanych. Nie oznacza to jednak, że decyzje administracyjne wydawane na jego podstawie są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Użycie przez ustawodawcę w art. 214a u.g.n. słowa "można" nie oznacza fakultatywności działań organu orzekającego. Wyrażenie "można" odnosi się do kompetencji organu administracji. Spełnienie choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 214a u.g.n. jest wystarczające do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu. Z powyższego wynika, że decyzja administracyjna wydawana na podstawie art. 214a u.g.n. ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny." Oznacza to, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek z art. 214a ust. 1 pkt 1-12 u.g.n. uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej. Co istotne ww. przesłanki negatywne z art. 214a u.g.n. mogą być stosowane niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Warto w tym miejscu podnieść, że względem przepisu art. 214a u.g.n. Trybunał Konstytucyjny dokonał ocenie jego konstytucyjności w wyroku z 19 lipca 2016 r., KP 3/15 i uznał m.in., że art. 1 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodawanego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 214a, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu swojego wyroku Trybunał odniósł się szerzej do przepisów art. 214a u.g.n. i stwierdził, że wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela - po pierwsze - do 1 sierpnia 1985 r. były ustawowymi przesłankami odmowy (na podstawie ustawy) i - po drugie - w okresie późniejszym, w sprawach rozpatrywanych przez sądy wielokrotnie, były podstawą nieuwzględnienia wniosku restytucyjnego. Stwierdzając konstytucyjność przewidzianej w art. 214a pkt 1 u.g.n. odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonych na cel publiczny wskazany w art. 6 u.g.n., Trybunał przypomniał, że wykonywanie zadań publicznych przez administrację państwową i samorządową jest obligatoryjne. Skoro cele publiczne wskazane w art. 6 u.g.n. uzasadniają pozbawienie prawa własności nieruchomości (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP), to - tym bardziej - mogą stanowić podstawę nie uwzględnienia roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego. W ocenie Trybunału, skrajnie nieracjonalne byłoby przyznawanie prawa rzeczowego po to, by następnie wszczynać właściwą procedurę wywłaszczeniową. Trybunał uznał więc, że realizacja celu publicznego - w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - może uzasadniać odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela. Odmowę tą należy jednak badać w każdym konkretnym przypadku. Trybunał stwierdził również, że mocą tego przepisu ustawodawca dokonał ujednolicenia i uporządkowania obowiązujących i stosowanych w praktyce przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu. Dzięki temu nastąpi wyjaśnienie stanu prawnego spornych nieruchomości. Bezpieczeństwo prawne i stabilizacja sytuacji prawnej, zwłaszcza gdy chodzi o nieruchomości, stanowią bowiem wartość konstytucyjną. W tym miejscu zauważyć należy, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji obu instancji był przepis art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n na mocy którego przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury stanowi przesłankę odmowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. W celu wykazania spełnienia powyższej przesłanki na stronie czwartej decyzji organu I instancji wskazano, że Polska Akademia Nauk od 1 grudnia 1967 r. do dnia dzisiejszego nieprzerwanie włada nieruchomością, w skład której wchodzi działka gruntu o numerze ew. [...] w obrębie [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem. Ponadto Prezydent wskazał, że z wniosku Polskiej Akademii Nauk toczy się sprawa o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości budynkowej przez zasiedzenie przez Skarb Państwa. Z kolei Wojewoda Mazowiecki na stronie szóstej zaskarżonej decyzji wskazał, że Polska Akademia Nauk objęła w posiadanie przedmiotową nieruchomość przy ul. [...] wraz z budynkiem w dniu 5 grudnia 1967 r. Od tego okresu budynek posadowiony przy ul. [...] jest – zdaniem Wojewody - faktycznie użytkowany przez Polską Akademię Nauk poprzez wykorzystywanie tegoż budynku przez własne jednostki badawcze, jak również jego użyczanie innym podmiotom. Zdaniem Sądu organy obu instancji błędnie zastosowały art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n., gdyż wykazanie spełnienia przesłanek powołanej regulacji nie może bazować na próbie wykazania faktycznego sposobu wykorzystania spornej nieruchomości. Analizowana regulacja odnosi się bowiem wyłącznie do oceny przeznaczenia nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury. Ustawodawca odróżnia na gruncie art. 214a ust. 1 u.g.n. kwestie przeznaczenia nieruchomości od jej faktycznego wykorzystania. Przykładowo zgodnie z art. 214a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 6 u.g.n. odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele budowy i utrzymywania pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, uczelni publicznych, federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o których mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), szkół publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że ocena spełnienia przesłanek określonych w art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. musi uwzględniać stan faktyczny na dzień wydania decyzji odmownej. Organy obu instancji bezzasadnie ograniczyły się do przypisywania przesądzającego znaczenia dla dokumentów z lat 60-tych XX wieku (decyzja Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia 31 sierpnia 1967 r., protokół przekazania spornej nieruchomości z dnia 5 grudnia 1967 r.). Zdaniem Sądu prawidłowa wykładania art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. prowadzi do wniosku, że odmowa oddania gruntu w użytkowanie wieczyste możliwa jest wyłącznie przy wykazaniu przez organy, że sporna nieruchomość aktualnie (tj. na dzień wydania decyzji odmownej) przeznaczona jest na cele nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury, przy czym przeznaczenie nie oznacza faktycznego wykorzystywania nieruchomości. W ocenie Sądu przeznaczenie na cele nauki, oświaty i kultury wymagałoby ustalenia czy na dzień wydania decyzji grunt przeznaczony jest do tych celów na mocy aktu planistycznego czy też innego formalnego aktu. Zaznaczyć należy, że nie można wywodzić - tak jak organy obu instancji - przeznaczenia spornej nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury z regulacji określających zadania Polskiej Akademii Nauk. Art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. zakłada bowiem badanie przeznaczenia danego gruntu, a nie generalnych zadań podmiotu faktycznie korzystającego ze spornej nieruchomości. W tym świetle Sąd za zasadne uznał zarzuty naruszenia art. 214a ust. 1 pkt 7 u.g.n. Niezależne od powyższego – zdaniem Sądu – organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie wniosek z art. 7 ust. 1 dekretu został złożony w przepisanym terminie. Dodatkowo Wojewoda prawidłowo uznał, że aktualne przeznaczenie (F19 MW - zabudowa wielorodzinna) przedmiotowego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...] uchwalony uchwałą nr LXX/2187/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r.) można pogodzić ze sposobem korzystania z niego przez dotychczasowego właściciela. Obok naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd stwierdził również naruszenie przez organy obu instancji naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego. W tym zakresie za zasadne Sąd uznał formułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 77 ust. 1 w zw. z art. 7 k.p.a. i 80 k.p.a., a także art. 85 k.p.a. Okoliczność ta – uwzględniając wskazywane wcześniej naruszenie przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji - dodatkowo uzasadnia konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie ze standardami wynikającymi z regulacji k.p.a. W tym zakresie wskazać należy, że Sąd na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. postanowił – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. - dopuścić dowody zawnioskowane w punktach 1-6 wniosków skargi P. S., M. D., M. H. oraz w punkcie drugim pisma z dnia 17 czerwca 2024 r. pełnomocnika P. S., M. D., M. H., za wyjątkiem orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 617/17. Dodatkowo Sąd dopuścił dowody zawnioskowane na rozprawie – na okoliczność faktycznego sposobu wykorzystywania spornej nieruchomości . O ile powołane przez strony skarżące orzeczenia sadów administracyjne znane są Sądy z urzędu, to pozostałe dokumenty przedstawione przez strony skarżące potwierdzają podnoszoną w skargach okoliczność wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organy obu instancji. Zdaniem Sądu stwierdzenie istnienia przesłanki odmowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste określonych w art. 214a ust. 1 u.g.n. wymaga w pierwszej kolejności przeprowadzenia prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego odnośnie ustalenia aktualnego przeznaczenia, a także faktycznego wykorzystania spornej nieruchomości. Zdaniem Sądu takich dostatecznych czynności nie przeprawiły organy obu instancji w przedmiotowej sprawie. Jak słusznie podnosiły strony skarżące nie można mówić o ustaleniu faktycznego wykorzystania nieruchomości bez przeprowadzenia oględzin spornej nieruchomości w trybie określonym w art. 85 k.p.a. W tym zakresie wskazać należy, że organy nie odniosły się do przedstawionych przez strony postępowania fotografii, które miały wskazywać – zdaniem stron skarżących – na komercyjne, a nie naukowe wykorzystanie spornej nieruchomości. Konsekwencją braku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego było również wadliwe sporządzenia uzasadnień decyzji organów obu instancji, które w uzasadnieniu podjętych decyzji nie odnosiły się do argumentów oraz dokumentów przedstawianych przez strony postępowania. Szczególnie w tym zakresie istotne jest pominięcie przez organ odwoławczy wniosków dowodowych zawartych w odwołaniach stron skarżących. W tym zakresie Sąd uznał za zasadne zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent m.st. Warszawy będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zgromadzić dowody na okoliczność przeznaczenia i faktycznego wykorzystania spornej nieruchomości. Następnie – w zależności od dokonanych ustaleń – organ dokonana oceny czy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego w przypadkach określonych art. 214a ust. 1 u.g.n. Natomiast wynik powyższych ocen wraz z pozostałymi ustaleniami przedstawi w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił w punkcie pierwszym sentencji wyroku zaskarżoną decyzję oraz punkt pierwszy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie drugim i trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę