I SA/Wa 966/20

I SA/Wa 966/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz
Iwona Ścieszka /sprawozdawca/
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OZ 205/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-15
I OZ 172/22 - Postanowienie NSA z 2022-05-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 725
art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
par. 36
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] lutego 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. L. od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2019 r. w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki nr [...] z obrębu [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...], położonej w Dzielnicy [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja ta została wydana przy uwzględnieniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych.
J. L. pismami z [...] i [...] lipca 2018 r. zwrócił się do Prezydenta [...] z żądaniem podjęcia postępowania administracyjnego w celu aktualizacji danych w bazie ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...]. Aktualizacja miała polegać na wprowadzeniu "pełnej rzeczywistej powierzchni gruntu w oparciu o Uchwałę nr [...] Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1960 r., Decyzję nr [...] z [...] lutego 1961 r. oraz akt notarialny AN Rep. [...] z [...] marca 1961 r.". Zgodnie z przywołanymi przez wnioskodawcę dokumentami powierzchnia działki wynosi [...] m2 a obecny stan w bazie ewidencyjnej wynosi [...] m2. W toku prowadzonego postępowania wnioskodawca składał liczne pisma powołując się na dokumenty związane z przedmiotową nieruchomością.
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r., w oparciu o art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725, ze zm., dalej: p.g.i.k.), orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki [...] z obrębu [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...] z obecnie wykazywanej [...] ha na [...] ha wynikającą z aktu notarialnego z dnia [...] marca 1961 r. Rep. [...]. Organ wskazał, że w zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentów mogących stanowić podstawę do zmiany przebiegu granic, które wynikają z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej: rozporządzenie). Dane określające przebieg granic przedmiotowej działki zostały pozyskane z opracowania [...] sporządzonego w układzie lokalnym dla [...], a następnie poddane transformacji na obowiązujący układ współrzędnych. W oparciu o te dane jest obliczona powierzchnia działki.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] J. L. wnosząc o jej uchylenie zarzucił manipulację materiałem dowodowym i wadliwość prowadzonego postępowania.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W przypadku regulacji dotyczących ewidencji gruntów chodzi o naniesienie do ewidencji prawidłowych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Po przytoczeniu treści § 45 ust. 1 rozporządzenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ ewidencyjny nie jest więc władny uwzględnić wniosku z zawartym w nim żądaniem wprowadzenia zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór graniczny.
W rozpatrywanej sprawie J. L. zażądał podjęcia czynności aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez poprawienie powierzchni działki nr [...] zmieniając ujawnioną [...] ha na powierzchnię wynikającą z dokumentów wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku. Organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji, że przywołane przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmian w informacjach dotyczących powierzchni działki ewidencyjnej, która jest pochodną granicy ustalonej w odpowiednim postępowaniu. W tym miejscu organ przywołał przepisy § 61, § 62 rozporządzenia, podkreślając, że dane ewidencyjne obrazują wzajemną zależność pomiędzy powierzchnią a współrzędnymi punktów określających przebieg granic działki ewidencyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę w rozpatrywanej sprawie istnieje jedynie możliwość weryfikacji poprawności ujawnienia danych w rejestrze na podstawie posiadanej dokumentacji źródłowej. Złożony wniosek dotyczy zmiany powierzchni działki, jednak w dalszej korespondencji J. L. wskazuje już na możliwość zmiany powierzchni w wyniku wydzielenia odrębnych lokali, którymi są garaże w budynku stojącym w granicach działki ewidencyjnej nr [...]. Jednocześnie w stanowisku wnioskodawcy brak jest jakichkolwiek innych wzmianek wskazujących na wątpliwości co do przebiegu granic.
Analizując zatem zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie granice działki [...] zostały określone na podstawie punktów granicznych, których współrzędne zostały pozyskane z operatu nr [...] z odnowienia ewidencji gruntów dla Dzielnicy [...]. Protokół z ustalenia granic oraz właścicieli lub władających nieruchomościami w obrębie [...] został sporządzony w dniach od [...] czerwca 1986 r. do [...] października 1986 r. W pozycji 93 tego protokołu znajdują się dane dotyczące działki nr [...] oraz podpisy osób obecnych przy tych czynnościach. Działka w protokole ma powierzchnię [...] m2, posiada księgę wieczystą KW [...] i potwierdzenie dla przeprowadzonych czynności zostało utrwalone podpisem kierownika Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" będącej władającym, co zgodnie z adnotacją w kolumnie UWAGI zostało udokumentowane jako użytkowanie wieczyste. W wykazie rozbieżności nieruchomości hipotecznych sporządzonym w dniu [...] września 1987 r. została ujęta działka nr [...] i wykazane: powierzchnia hipoteczna [...] m2 i powierzchnia ewidencyjna [...] m2. W granicach działki ewidencyjnej znajdują się dwa budynki: jeden mieszkalny z lokalami stanowiącymi odrębną własność i drugi budynek należący do grupy budynków transportu i łączności. Wydzielenie odrębnych lokali w tym drugim budynku nie skutkowało zmianą granic działki ewidencyjnej, jej powierzchnia nie uległa zmianie z tego powodu. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że stan ujawniony w rejestrze nie zawiera błędów i jest zgodny z dokumentacją źródłową. Przebieg granic został wykazany w oparciu o współrzędne punktów granicznych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], które to dane wynikają z opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do prowadzonego przez Prezydenta [...] państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W zasobie nie istnieje aktualniejsza dokumentacja, która dotyczyłaby przedmiotowej działki. Ponadto wnioskodawca nie dostarczył dokumentów geodezyjnych mogących stanowić podstawę do aktualizacji danych dotyczących przebiegu granic działki, których pochodną byłaby ewentualna aktualizacja powierzchni ewidencyjnej działki. W ocenie organu, samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania - na żądanie starosty - stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania co znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Brak przy tym podstaw do żądania od organu, aby to on zlecał sporządzenie wymaganych do zmiany powierzchni działki dokumentów, czy też aby na podstawie przeprowadzonych przez siebie oględzin ustalał faktyczną jej powierzchnię w sytuacji gdy dane zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym są spójne i prawidłowe. Wnioskodawca domagając się aktualizacji danych powołuje się na dokumenty, które nie stanowią podstawy do zmiany zasięgu prawa własności a jedynie dotyczą praw przysługujących do tej nieruchomości. Jednocześnie organ zaznaczył, że wniosek strony o uzupełnienie dowodów w sprawie został rozpatrzony i zwrócono się do organu o przekazanie dokumentacji, na którą powołał się J. L. w swoim żądaniu. Wszelkie posiadane przez organ dokumenty dotyczące działki nr [...] przy ul. [...] w [...] zostały dołączone do akt postępowania. Z pisma uzyskanego z Biura Geodezji i Katastru [...] wynika, że żadnego z wnioskowanych dokumentów organ nie posiada. Tym niemniej organ zaznaczył, że również i te dowody nie spełniają kryteriów określonych w obowiązujących przepisach jako podstawa do aktualizacji danych. Mogą jedynie być pomocne przy czynnościach geodezyjnych prowadzonych przez geodetę uprawnionego w trybie art. 39 p.g.i.k. na zlecenie osób zainteresowanych.
Postanowieniem z [...] marca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił uzupełnienia decyzji z [...] lutego 2020 r. w zakresie jej uzasadnienia.
W skardze na powyższą decyzję J. L. nie zgodził się z uzasadnieniem faktycznym rozstrzygnięcia, wskazując, że organ przywołał w niej tylko fakty pomijając aspekt prawny. W konsekwencji skarżący został pozbawiony prawa do informacji umożliwiającej racjonalne zrozumienie rozstrzygnięcia decyzji. Ta istotna wada – zdaniem skarżącego - czyni uzasadnienie zaskarżonej decyzji niepełnym. Zawarte w decyzji abstrakcyjne pozaprawne sformułowania są oderwane od stanu prawnego, niezrozumiałe dla skarżącego, bo nie wynikające z dalszej części decyzji, które sankcjonują działania organu i są podstawą w tym stanie rzeczy do wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucił w związku z tym zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 8 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7-9 i art. 11 k.p.a. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja narusza system prawny Unii Europejskiej w zakresie prawa do dobrej administracji w świetle Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej - w tym art. 41 ust. 2 według którego (według posiadanej wiedzy) każdy ma prawo do tego aby jego sprawy były rozpatrywane przez instytucje i organy unijne bezstronnie i rzetelnie. Prawo to rodzi obowiązek administracji organu wydającego decyzję administracyjną do pełnego uzasadnienia podjętych decyzji co w konkretnym przypadku zostało naruszone w części uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2020 r. skarżący sprecyzował skargę wskazując, że elementem kluczowym jest podanie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji czynności w zakresie obmiarów powierzchni nieruchomości gruntowej w terenie według nowych przyjętych standardów tzw. transformacji. Zdaniem skarżącego, nie wskazano istnienia jakichkolwiek wytycznych lub podstaw prawnych, na podstawie których dokonano pomiaru nieruchomości wskazujących istotną różnicę w metrażu za treścią wcześniejszego pomiaru ujawnionego w dokumencie urzędowym - akcie notarialnym dotyczącym tej samej nieruchomości. Wskazując zatem na wadliwość uzasadnienia decyzji skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 107 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że wyraźną intencją skarżącego było poddanie kontroli sądowej uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lutego 2020 r., względem której organ postanowieniem z [...] marca 2020 r. odmówił uzupełnienia w zakresie uzasadnienia powołując się na art. 111 k.p.a. Postanowienie to należy uznać za prawidłowe, jako że przepis art. 111 § 1 k.p.a. wśród elementów decyzji, wobec których możliwe jest żądanie uzupełnienia wymienia rozstrzygnięcie bądź prawo odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Strona może więc żądać uzupełnienia lub sprostowania wyłącznie wymienionych w przywołanym przepisie składników decyzji, pośród których uzasadnienie nie zostało wskazane.
Rozważając następnie dopuszczalność wniesienia skargi na uzasadnienie decyzji, Sąd podkreśla, że możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego samego uzasadnienia decyzji lub jego części, ze względu na rolę jaką spełnia uzasadnienie, została dopuszczona w orzecznictwie "jeszcze pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym; jest ono powszechnie akceptowane również w obecnym stanie prawnym. Brak jest jednak w dalszym ciągu zgodności co do określenia zakresu (przedmiotu) zaskarżenia w takim przypadku, a także powiązanego z nim zakresu kompetencji kasacyjnych sądu w razie uwzględnienia skargi. Istota rozbieżności w poglądach sprowadza się do kwestii, czy jest dopuszczalne wniesienie skargi skierowanej jedynie przeciwko uzasadnieniu decyzji administracyjnej – z wyłączeniem kwestionowania samego rozstrzygnięcia, a w rezultacie czy jest dopuszczalne uchylenie przez sąd administracyjny decyzji w części obejmującej wyłącznie jej uzasadnienie" (zob. J. Turski, Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji w części obejmującej wyłącznie uzasadnienie lub jego fragmenty, ZNSA 1 (70)/2017). Sąd w obecnym składzie odrzuca koncepcję, że w razie uznania za zasadną skargę o zakresie zaskarżenia zawężonym przez skarżącego tylko do uzasadnienia danej decyzji bądź jego części, sąd jest władny uchylić tę decyzję wyłącznie w części dotyczącej uzasadnienia, pozostawiając w obrocie prawnym osnowę decyzji. Zdaniem Sądu, ani rozstrzygnięcie, ani uzasadnienie nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, niezależnie od siebie. Uzasadnienie nie może więc być wyeliminowane z tego obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. Takie orzeczenie rodziłoby niemożliwe do zaakceptowania skutki prawne (zob. przegląd poglądów w tym zakresie [w:] J. Turski, jw. oraz orzecznictwo i doktryna tam powołane). W przypadku wadliwości uzasadnienia decyzji, z powodu niewzruszenia przez sąd rozstrzygnięcia decyzji, stałoby się ono prawomocne, a ponownie wydana decyzja jako całość – z niepoddaną kontroli sądowoadministracyjnej prawomocną osnową oraz wydanym w toku ponownego rozpoznania sprawy uzasadnieniem - byłaby dotknięta nieważnością jako powtórzone orzeczenie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Podnosi się przy tym, że wniesienie skargi przeciwko uzasadnieniu decyzji zawsze oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane, stanowią integralną całość. W konsekwencji uwzględnienie skargi z powodu wadliwości wyłącznie uzasadnienia zawsze skutkuje uchyleniem decyzji jako całości decyzji administracyjnej.
Sąd uznał zatem za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu skargę wniesioną przez J. L. w przedmiotowej sprawie. Skarga nie zasługuje jednak na uwzględnienie.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2019 r. odmawiającą dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki nr [...] z obrębu [...]. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 24 p.g.i.k., który reguluje procedurę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Wypada zauważyć, że ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to – zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 p.g.i.k. – system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W orzecznictwie podkreśla się, że istotą ewidencji gruntów i budynków jest rejestrowanie jedynie stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy, ma ona zatem charakter techniczno-deklaratoryjny. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego danych. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305, z 18 marca 1999 r., sygn. akt II SA 1728/98, LEX nr 46224, z 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 862/00, LEX nr 53361)
W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.i.k.).
Stosownie do art. 22 ust. 1 p.g.i.k., ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest, wynikająca z § 44 pkt 2 rozporządzenia, zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej – w pozostałych przypadkach.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotne jest zauważenie, że przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozporządzenia, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalania i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednia do ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Powyższe nabiera istotnego znaczenia przez wzgląd na okoliczność, że zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, gdyż ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 389/10, CBOSA). W postępowaniu aktualizacyjnym możliwa jest też korekta danych, czyli usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych. Możliwość tę przewiduje § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, który stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje również w celu wyeliminowania danych błędnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez korygowanie błędów lub omyłek nie jest wyłączone, jeżeli pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (tak: WSA w Lublinie w wyroku z 15 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 86/12, CBOSA).
Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Przede wszystkim jest to zatem wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek (por. np. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, Lex nr 505313).
Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 167/19, CBOSA)
W rozpoznawanej sprawie kontrolowana przez Sąd decyzja wydana była w trybie wnioskowym, a nie w wyniku przeprowadzenia postępowaniu z urzędu. Oznacza to, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów we wnioskowanym zakresie mogła nastąpić wyłącznie po przedłożeniu przez zainteresowanego dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji. Nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być bowiem udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do figurujących obecnie w ewidencji danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy kompleksowe postępowanie weryfikacyjne prowadzone z urzędu, w odniesieniu do zgodności wpisów z treścią dokumentów źródłowych, co 10 lat, a w odniesieniu do zgodności treści mapy ze stanem faktycznym w terenie, co 15 lat (§ 54 rozporządzenia). Jak wynika z powyższego, w ramach aktualizacji ewidencji istnieje możliwość usuwania błędów lub pomyłek, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.
Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył żądania naniesienia zmian w zakresie danych ewidencyjnych działki w postaci pola jej powierzchni (§ 60 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Stwierdzić należy, że w obu wydanych w sprawie decyzjach podstawy prawne i wynikające z nich zasady i tryb prowadzenia ewidencji, czy rozpatrywania wniosków o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków zostały przytoczone i wyjaśniane skarżącemu w uzasadnieniach decyzji. Wszystkie te rozważania koncentrują się na stwierdzeniu, że organ ewidencyjny nie może, tj. nie ma prawa ustalać (na podstawie analizy kiedyś otrzymanych dokumentów) treści danych podlegających wpisaniu do ewidencji. Jego zadaniem jest jedynie rejestracja (po prostu - przepisanie) danych na podstawie dokumentów wytworzonych przez inne podmioty. Wynika to wprost z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i rozporządzenia wykonawczego do niej. W przedmiotowej sprawie informacje te pozostawały istotnymi z uwagi na fakt, że skarżący nie przedłożył organowi ewidencyjnemu żadnego dokumentu, wydanego w trybie przepisów § 36-39 rozporządzenia, czy też rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który dotyczyłby przebiegu granic. Powierzchnia nieruchomości jest zaś pochodną współrzędnych punktów określających przebieg granicy działki ewidencyjnej. Dokumentami, jakie pozwalałyby na zmianę wpisu ewidencyjnego w zakresie powierzchni gruntu nie mogły być więc przedstawione przez skarżącego historyczne dokumenty takie jak: uchwała Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1960 r., decyzja z [...] lutego 1961 r., czy też akt notarialny z [...] marca 1961 r.
Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącemu udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Organy odniosły się wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżącego. Z powyższych przyczyn zarzuty skargi okazały się niezasadne i skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).