I SA/Wa 960/25

I SA/Wa 960/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Anna Milicka-Stojek
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art 145 par 1 pkt 1 lit a i c art 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi T. L., A. P. i M. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr 1626/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 3 grudnia 2024 r. nr 1007/SD/2024; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz T. L., A. P. i M. W. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 kwietnia 2025 r. nr 1626/2025 Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania T. L., A. P. i M. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 3 grudnia 2024 r. nr 1007/SD/2024 o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania o ustalenie odszkodowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] hip. nr [...], daw. [...], znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie powołanego dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. 1950 r. Nr 14 poz. 130).
Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w Warszawie z 10 września 1948 r. nr 7449/48 tytuł własności powyższej nieruchomości uregulowany był jawnym wpisem na imię E. i J. małż. L. w równych częściach niepodzielnie na mocy aktu z [...] kwietnia 1923 r.
Następcami prawnymi dawnych właścicieli nieruchomości są T. L., A. P. i M. W. (na mocy prawomocnych postanowień: Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 10 czerwca 1991 r. sygn. akt II Ns 866/91, Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 23 kwietnia 1977 r. sygn. akt III Ns 920/77, Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieście z 7 września 2007 r. sygn. akt VI Ns 459/07, Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy Wydział II Cywilny z 12 maja 2000 r. sygn. akt II Ns 1787/99 oraz aktu poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z [...] lutego 2023 r.).
Wnioskiem z 26 czerwca 1968 r. (data wpływu do organu 27 czerwca 1968 r.), podpisanym przez W. J., wystąpiono o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nr hip. kw [...]. Jako nadawców pisma wskazano W. J. oraz J. L.
Decyzją z 18 lipca 1968 r. nr GKM VII-632/118/68 (skierowaną do J. L. oraz W. J.) Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy postanowiło pozostawić bez uwzględnienia wniosek o przyznanie odszkodowania przewidzianego w art. 53 ustawy wywłaszczeniowej.
Decyzją z 11 października1968 r. nr MT-Odw/272/68, po rozpoznaniu odwołania J. L. oraz W. J., Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało w mocy decyzję z 18 lipca 1968 r.
Wnioskiem z 23 stycznia 2014 r. (data wpływu 30 stycznia 2014 r.) T. L., T. L. oraz M. W. wystąpili o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] nr hip. [...], dawn. [...].
Decyzją z 3 grudnia 2024 r. Prezydent m. st. Warszawy umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] nr hip. [...], dawn. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. L., A. P. i M. W.
Decyzją z 16 kwietnia 2025 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 3 grudnia 2024 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zawarte w sentencji decyzji z 18 lipca 1968 r. sformułowanie rozstrzygnięcia w ten sposób, że "wniosek o przyznanie odszkodowania przewidzianego w art. 53 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej pozostawić bez rozpoznania" nie oznacza, że nie doszło do prawomocnego rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Takiemu rozumowaniu przeczy treść uzasadnienia powołanej decyzji zawierająca rozstrzygnięcie sprawy ustalenia odszkodowania co do istoty.
Wojewoda wskazał następnie, że warunkiem ustalenia tożsamości sprawy jest to aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego.
Organ odwoławczy podniósł, że zarówno sprawa zakończona decyzją z 18 lipca 1968 r., jak też sprawa umorzona decyzją z 3 grudnia 2024 r., dotyczą tej samej nieruchomości. Obie decyzje dotyczą również tego samego roszczenia byłych właścicieli, tj. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 26 października 1945 r.
Zdaniem Wojewody, zmianie nie uległ również przedmiot sprawy. Zarówno wniosek z 26 czerwca1968 r. podpisany przez W. J., który został rozpoznany odmownie decyzją Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 18 lipca 1968 r., jak i wniosek aktualnie złożony na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy, dotyczą ustalenia odszkodowania do całości nieruchomości [...] przy ul. [...] hip. nr [...] daw. [...].
Wojewoda nie podzielił również zarzutu odwołania, że w decyzji z 18 lipca 1968 r. rozpoznano wniosek dekretowy. Powołując się na treść uzasadnień decyzji odszkodowawczych z 1968 r. organ podniósł, że organy obu instancji zastosowały w nich jedynie odesłanie do przepisów dekretu przewidujących odszkodowanie za grunty i budynki, które nie spełniłyby warunków określonych w ówcześnie obowiązującym art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. Treść podstawy prawnej decyzji odszkodowawczych z 1968 r., zawarta w nich analiza spełnienia przesłanek odszkodowawczych i wreszcie treść samego wniosku o odszkodowanie z 26 czerwca 1968 r. nie wskazują aby przedmiotem orzeczenia co do istoty sprawy było ustalenie odszkodowania w myśl art. 7 ust 5 w zw. z art. 9 dekretu.
Wątpliwości organu odwoławczego nie budzi również istnienie w obu sprawach tożsamości podmiotowej. Dokumenty spadkowe potwierdzają bowiem, że strony postępowania zakończonego decyzją z 18 lipca 1968 r. należą do tego samego kręgu podmiotów co adresaci decyzji z 3 grudnia 2024 r., gdyż wszyscy są spadkobiercami dawnych właścicieli nieruchomości.
Kolejno badając tożsamość stanu prawnego kontrolowanych spraw Wojewoda podniósł, że analiza treści podstaw prawnych decyzji z 18 lipca 1968 r., tj. art. 53 i 55 ustawy z 12 marca 1958 r., oraz obecnie rozpatrywanego wniosku o odszkodowanie, tj. art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., prowadzi do wniosku, że ich regulacja nie uległa zmianie. Na poparcie powyższego organ odwoławczy obszernie przywołał fragmenty uzasadnień wyroków sądów administracyjnych oraz poglądy piśmiennictwa.
Wojewoda wskazał następnie, powołując się na poglądy orzecznictwa, że odszkodowanie przysługuje za działkę wchodzącą w skład nieruchomości [...] niezależnie do tego czy była ona zabudowana. Powołując się na dokumenty znajdujące się w aktach własnościowych organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość była zabudowana. Zatem, w ocenie organu, w decyzjach odszkodowawczych z 1968 r. organy zbadały przesłanki odszkodowawcze zarówno za grunt, jak i posadowiony na nim budynek stwierdzając, że ani budynek mieszkalny 3-kondygnacyjny, ani grunt takim budynkiem zabudowany, nie kwalifikują się do wypłaty odszkodowania na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r.
Za niezasadny Wojewoda uznał również zarzut odwołania dotyczący błędnego przyjęcia, że przeznaczenie gruntu zgodnie z planem z 11 sierpnia 1931 r. uniemożliwia zabudowę jednorodzinną. W sytuacji bowiem uznania, że w sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej badaniu organu pierwszej instancji nie podlegała kwestia spełnienia przesłanek odszkodowawczych z art. 215 ust. 2 ustawy w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego złożyli T. L., A. P. i M. W. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania sprawy polegające na pominięciu przy rozpoznaniu sprawy faktu wydania oraz treści ostatecznej decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 11 października 1968 r., w uzasadnieniu której wskazano, że:
a) w sprawie nie znajduje zastosowania art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 1958 r., gdyż jak wynika z uzasadnienia zarówno decyzja z 18 lipca 1968 r. jak i decyzja z 11 października 1968 r. zostały wydane na podstawie art. 9 dekretu z 26 października 1945 r., który wyłączał zastosowanie art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 1958 r.,
b) decyzja z 11 października 1968 r. oraz decyzja z 18 lipca 1968 r. rozstrzygają o odszkodowaniu za budynek, natomiast nie rozstrzygały o odszkodowaniu za działkę gruntu, nie oceniały bowiem daty faktycznej możliwości pozbawienia władania dawnych właścicieli działką gruntu przed 5 kwietnia 1958 r.; co sprawia, że brak jest tożsamości pomiędzy wnioskiem z 23 stycznia 2014 r., a wnioskiem z 26 czerwca 1968 r., gdyż wniosek z 23 stycznia 2014 r. dotyczył wyłącznie odszkodowania za działkę gruntu,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego tj. decyzji z 18 lipca 1968 r., polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że decyzja ta rozstrzygała również o gruncie działki, podczas gdy w rzeczywistości orzekała jedynie o odszkodowaniu za budynek, co prowadzi do nieuprawnionego przyjęcia, że w sprawie zachodzi stan rzeczy osądzonej (res iudicata} również w zakresie roszczenia o odszkodowanie za grunt, co skutkuje bezzasadnym umorzeniem postępowania z wniosku skarżących w tym zakresie,
3) art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez bezzasadne uznanie, że:
a) pozostawienie bez rozpoznania wniosku z 26 czerwca 1968 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy powoduje, że Prezydent m. st. Warszawy nie mógł ponownie rozpoznać wniosku o przyznanie odszkodowania w sytuacji, gdy pozostawienie bez rozpoznania nie wywołuje skutków procesowych, w tym powagi rzeczy osądzonej, a w konsekwencji Prezydent m.st. Warszawy powinien merytorycznie rozpoznać wniosek z 23 stycznia 2014 r. na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy,
b) uzasadnienie decyzji z 18 lipca 1968 r., w którym analizowano przesłanki przyznania odszkodowania, jest istotniejsze dla jej mocy wiążącej niż treść rozstrzygnięcia, która wskazuje, że wniosek pozostawiono bez rozpoznania, w sytuacji w której to rozstrzygnięcie decyzji ma decydujące znaczenia dla zakresu jej mocy wiążącej.
Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze wniesiono również, na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ostatecznej decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 11 października 1968 r. celem stwierdzenia faktów, że:
a) decyzja Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 18 lipca 1968 r. została skontrolowana przez decyzję z 11 października 1968 r.,
b) decyzja z 11 października 1968 r. oraz decyzja z 18 lipca 1968 r. rozstrzygały jedynie o odszkodowaniu za budynek, swoim zakresem nie obejmowały natomiast odszkodowania za działkę gruntu bowiem nie rozstrzygały sprawy daty faktycznej możliwości pozbawienia władania działką gruntu przed 5 kwietnia 1958 r.,
c) z uzasadnienia decyzji z 11 października 1968 wynika, że podstawą pozostawienia wniosku o przyznanie odszkodowania z 26 czerwca 1968 r. bez rozpoznania był art. 9 dekretu z 26 października 1945 r., który wyłączał zastosowanie art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r., co powoduje, że nie zachodzi res iudicata pomiędzy decyzją z 11 października 1968 r. utrzymującą w mocy decyzję z 18 lipca 1968 r., a wnioskiem z 23 stycznia 2014 r.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósl o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.
Za uzasadniony Sąd uznał zarzut skarżących, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła tożsamość stanu prawnego kontrolowanych postępowań odszkodowawczych zakończonych decyzją Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 18 lipca 1968 r. oraz decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 3 grudnia 2024 r. To zaś oznacza, że w sprawie brak było przeszkód uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie żądania skarżących, a tym samym podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości nastąpiło z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a.
Przypomnieć trzeba, że tożsamość spraw administracyjnych zachodzi wówczas gdy występują w nich te same podmioty, sprawy dotyczą tego samego przedmiotu i stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak też o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1434/15, LEX nr 2299280).
W niniejszej sprawie organy uznały, że nie mogą rozpoznać merytorycznie wniosku T. L., T. L. oraz M. W. z 23 stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (hip. nr [...], dawn. [...]). Przeszkodę ku temu stanowi bowiem wydana na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18 poz. 94, dalej jako "ustawa z 12 marca 1958 r.") i pozostająca w obrocie prawnym ostateczna decyzja Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 18 lipca 1968 r., którą ówczesny organ pozostawił bez uwzględnienia wniosek J. L. i W. J. z 26 czerwca 1968 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (hip. nr [...] dawn. [...]). Zdaniem organów, analiza treści art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. (stanowiącego materialnoprawną podstawę decyzji z 18 lipca 1968 r.) oraz art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. (stanowiącego materialnoprawną podstawę wniosku o odszkodowanie z 23 stycznia 2014 r.) prowadzi do wniosku, że ich regulacja nie uległa zmianie.
Sąd powyższe stanowisko organów uznaje za błędne.
Zdaniem Sądu, regulacja zawarta w art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej jako "ustawa z 21 sierpnia 1997 r.") unormowała przesłanki przyznania odszkodowania za utracone grunty warszawskie w sposób odmienny od regulacji przyjętej w art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. O ile bowiem ten ostatni przepis nakazywał stosować dotyczące odszkodowań przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie ustawy z 12 marca 1958 r. (tj. po dniu 5 kwietnia 1958 r.) na własność Państwa na podstawie dekretu z 26 października 1945 r., to art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów aktualnie obowiązującej ustawy do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł na własność Państwa po 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel, bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r.
Jeśli chodzi o działkę gruntu, to różnica między opisanymi uregulowaniami polegała na zastąpieniu sformułowania "i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego" sformułowaniem "oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne", a także na wprowadzeniu dodatkowej przesłanki dotyczącej utraty możliwości faktycznego władania działką po 5 kwietnia 1958 r. Taka zmiana brzmienia przepisu nie oznacza, zdaniem Sądu, zmiany o charakterze wyłącznie redakcyjnym, lecz prowadzi do ustanowienia odmiennej treści normatywnej tego przepisu. Wobec powyższego, zastosowanie obecnie obowiązujących przepisów (ustawy z 21 sierpnia 1997 r.) do ustalenia odszkodowania za grunt nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] na rzecz następców prawnych jej dawnych właścicieli wymagać będzie częściowo innych ustaleń stanu faktycznego od ustaleń, które powinny zostać poczynione przy rozstrzyganiu sprawy na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r., których to ustaleń organy nie poczyniły przy wydawaniu decyzji odszkodowawczych z 1968 r.
Przy tym roszczenie odszkodowawcze dochodzone na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. obejmuje zarówno odszkodowanie za określony w tym przepisie budynek, jak też odszkodowanie za grunt, na którym budynek ten był lub mógł być posadowiony. Określając w treści tego przepisu przedmiot, za który należy się odszkodowanie, ustawodawca użył bowiem spójnika "oraz", co oznacza, że przepisy odszkodowawcze mają zastosowanie zarówno do domu jednorodzinnego, jak i działki, na której był on usytuowany, jeżeli odpowiadała ona wymogom określonym w tym przepisie. O ile bowiem na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. uprawnione było twierdzenie, że chodziło o działkę niezabudowaną przewidzianą pod budowę domu jednorodzinnego, to już pod rządami art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. twierdzenie takie jest nieuprawnione. Na potrzeby odszkodowania ustawodawca nakazał, odnośnie przeznaczenia działki, sięgnąć do stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. Jeśli w tamtej dacie działka, zgodnie z obowiązującym wtedy planem zabudowania, mogła być przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną, to zarówno gdy była ona faktycznie niezabudowana, jak też gdy była ona wówczas zabudowana domem jednorodzinnym, czy innym budynkiem, z uwagi na możliwość zabudowy jednorodzinnej wynikającej dla tej działki z omawianego planu spełniać będzie przesłanki odszkodowawcze z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 864/06 Lex nr 346387). Podobne stanowisko zajął tut. Sąd w wyroku z 13 listopada 2012 r. I SA/Wa 1002/12 Lex nr 1248019.
Poza tym Sąd zwraca uwagę, że jeżeli chodzi o działkę (grunt) to art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. odsyła do przeznaczenia tej działki w planie zabudowania według stanu na datę wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. Natomiast art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. odnosił się do działki budowlanej nie określając stanu czasowego, na jaki miał być oceniany jej charakter (budowlany) oraz kryteriów, według których ma być oceniany rodzaj działki. Nie wiadomo zatem, czy działka budowlana miała być kwalifikowana według kryterium planistycznego, ewidencyjnego, czy faktycznego sposobu użytkowania. Zawarte w art. 53 ust. 2 ustawy z 12 maca 1958 r. sformułowanie: "które przejdą po wejściu w życie niniejszej ustawy na własność Państwa na podstawie dekretu powołanego w ust. 1" sugeruje ocenę charakteru nieruchomości według stanu po wejściu w życie dekretu.
Wobec powyższego uznać należało, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną z 18 lipca 1968 r. oraz sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżących z 23 stycznia 2014 r. nie istnieje tożsamość materialnoprawnych podstaw dochodzonego odszkodowania. W konsekwencji nie można twierdzić, jak czyni to organ, że w rozpoznawanej sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej, a więc stan, w którym występuje tożsamość sprawy załatwionej ostateczną decyzją i sprawy objętej kolejnym postępowaniem. Brak było zatem przeszkód uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie zgłoszonego przez skarżących żądania. To zaś oznacza, że umorzenie zainicjowanego przez nich postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości było wadliwe. Tym samym przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy i art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie podzielił natomiast zawartego w skardze stanowiska o braku tożsamości przedmiotu uruchomionego obecnie przez skarżących postępowania (żądanie odszkodowania za grunt) z przedmiotem postępowania objętego decyzją odszkodowawczą z 18 lipca 1968 r. (odszkodowanie za budynek). Zdaniem Sądu, analiza zebranej w sprawie dokumentacji, w tym treści wniosku o odszkodowanie z 26 czerwca 1968 r., który pozostawiono bez uwzględnienia decyzją z 18 lipca 1968 r., jak również wniosku skarżących złożonego aktualnie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., potwierdza, że dotyczą one ustalenia odszkodowania do całości nieruchomości [...] przy ul. [...] hip. nr [...] daw. [...], to jest odszkodowania za grunt oraz posadowiony na nim budynek.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut, że pozostawienie decyzją z 18 lipca 1968 r. wniosku o ustalenie odszkodowania bez uwzględnienia nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy, a ma wyłącznie charakter materialno – techniczny. Zdaniem Sądu, użyte w decyzji odszkodowawczej z 1968 r. sformułowanie "pozostawić bez uwzględnienia" oznacza w tym przypadku - nie uwzględnić, a zatem odmówić przyznania odszkodowania. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim treść uzasadnień obu decyzji odszkodowawczych z 1968 r., które w sposób nie budzący wątpliwości odwołują się do przesłanek merytorycznych odmowy przyznania odszkodowania zawartych w art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. Decyzje te nie odwołują się natomiast do formalnych, procesowych przeszkód w rozpoznaniu złożonego wniosku o odszkodowanie. Nie można przy tym twierdzić, że gramatyczne (językowe) rozumienie zwrotu "pozostawić bez uwzględnienia", w powiązaniu z uzasadnieniem decyzji, budzi wątpliwości, co do tego, jaka była treść spornego rozstrzygnięcia. Nie jest zatem zasadny zarzut, że decyzjami z 1968 r. nie orzeczono o istocie żądania o przyznaniu odszkodowania. Z powodów wskazanych wyżej uznać trzeba, że organy orzekły wówczas o odmowie przyznania odszkodowania na podstawie art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r.
Końcowo Sąd wskazuje, że nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z treści decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 11 października 1968 r. Wnioskowany dowód znajduje się bowiem w aktach administracyjnych przekazanych do sądu i w konsekwencji stanowi już element materiału dowodowego podlegającego ocenie przy rozpoznawaniu skargi (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Prowadząc postępowanie ponownie organ rozpozna niniejszą sprawę w oparciu o przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. i w zależności od okoliczności sprawy wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.