I SA/Wa 959/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. P. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego i dodatku. Sprawa dotyczyła okresu od listopada 2016 r. do października 2017 r. Wojewoda odmówił przyznania dodatku dyferencyjnego, wskazując na zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na zatrudnienie skarżącego w Niemczech. Następnie Wojewoda zobowiązał skarżącego do zwrotu świadczeń, które zostały wypłacone na podstawie wcześniejszej decyzji Burmistrza, uchylonej w związku z koordynacją. Minister utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał m.in. niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędne uznanie świadczeń za nienależnie pobrane. Sąd oddalił skargę, uznając, że przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały spełnione. Kluczowe było to, że decyzja przyznająca świadczenia została uchylona z powodu zastosowania przepisów o koordynacji, a decyzja odmawiająca przyznania dodatku dyferencyjnego z tego samego powodu stała się ostateczna. Sąd podkreślił, że na etapie orzekania o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nie bada się już, czy strona faktycznie korzystała ze świadczeń w innym państwie, jeśli decyzje te są ostateczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i ostateczności decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania przepisów o koordynacji i uchylenia decyzji przyznającej świadczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie decyzji, która następnie została uchylona z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mogą być uznane za nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia te mogą być uznane za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli zostały wypłacone na podstawie decyzji uchylonej z powodu zastosowania przepisów o koordynacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ decyzja przyznająca świadczenia została uchylona z uwagi na zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a decyzja odmawiająca przyznania dodatku dyferencyjnego z tego samego powodu stała się ostateczna. Na etapie orzekania o zwrocie nie bada się już, czy strona faktycznie korzystała ze świadczeń w innym państwie.
Czy na etapie postępowania o zwrot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych należy badać, czy strona faktycznie pobierała świadczenia w innym państwie członkowskim UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja odmawiająca przyznania świadczenia z powodu zastosowania przepisów o koordynacji stała się ostateczna, a decyzja przyznająca świadczenie została uchylona z tego samego powodu, to na etapie orzekania o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nie bada się już tej okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wiążące pozostają ostateczne decyzje uchylające decyzję o przyznaniu świadczenia oraz odmawiające przyznania dodatku dyferencyjnego z powodu zastosowania przepisów o koordynacji. Zarzuty dotyczące faktycznego pobierania świadczeń w Niemczech są irrelewantne w kontekście art. 30 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy.
Czy prawidłowe jest uznanie świadczeń za nienależnie pobrane, gdy skarżący nie został skutecznie pouczony o braku prawa do ich pobierania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku zastosowania art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy (świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa w związku z koordynacją), nie jest konieczne badanie świadomości strony o braku prawa do świadczenia, jeśli decyzje uchylające lub odmawiające przyznania świadczenia są ostateczne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2232/17, wskazując, że dla spełnienia wymogów art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy nie jest konieczne przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego, czy strona była świadoma, że świadczenie jej się nie należy, jeśli decyzje uchylające lub odmawiające przyznania świadczenia z powodu koordynacji są ostateczne.
Przepisy (13)
Główne
u.ś.r. art. 23a § ust. 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa przypadek, w którym świadczenia rodzinne mogą być uznane za nienależnie pobrane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
u.ś.r. art. 30 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.
u.ś.r. art. 30 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definiuje przypadki uznania świadczeń za nienależnie pobrane, w tym pkt 3 dotyczący świadczeń wypłaconych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 30 § ust. 8
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami.
u.ś.r. art. 21
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24a § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
pkt 1 - świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa, o których osoba była pouczona.
u.ś.r. art. 30 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
pkt 3 - świadczenia wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.
u.ś.r. art. 30 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
ust. 2 pkt 1, ust. 2b i ust. 8 - stosuje się odpowiednio.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. wypłacenie świadczeń na podstawie decyzji uchylonej z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. • Ostateczność decyzji odmawiającej przyznania dodatku dyferencyjnego z powodu zastosowania przepisów o koordynacji. • Niemożność kwestionowania okoliczności faktycznych dotyczących pobierania świadczeń w Niemczech na etapie postępowania o zwrot, jeśli decyzje te są ostateczne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego, błędnego uznania świadczeń za nienależnie pobrane oraz naruszenia przepisów k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Na etapie orzekania o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ orzekający w tym zakresie nie bada czy strona skarżąca faktycznie korzystała ze świadczeń, jakie przysługiwały jej w innym państwie, gdyż w tym zakresie wiążące pozostają decyzje: uchylająca decyzję o przyznaniu świadczenia za okres, w jakim mają zastosowanie przepisy o koordynacji oraz decyzja o odmowie przyznania dodatku dyferencyjnego za wskazany okres.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Monika Sawa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i ostateczności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania przepisów o koordynacji i uchylenia decyzji przyznającej świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu świadczeń rodzinnych w kontekście międzynarodowym, co jest istotne dla osób pracujących za granicą i ich rodzin. Interpretacja przepisów o koordynacji i nienależnie pobranych świadczeniach jest kluczowa dla praktyki prawniczej.
“Praca za granicą a zwrot świadczeń rodzinnych: Kiedy polskie organy mogą żądać zwrotu pieniędzy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.