I SA/WA 958/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-22
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościuwłaszczenieSkarb PaństwaPKPgospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnetransport kolejowyzarząd nieruchomością

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą uwłaszczenia P. S.A. mieniem Skarbu Państwa, uznając, że zastosowanie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami było błędne, a sprawę należało rozpatrzyć na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP.

Sprawa dotyczyła odmowy uwłaszczenia P. S.A. mieniem Skarbu Państwa, obejmującym grunt w zarządzie spółki od 1990 roku. Organy administracji odmówiły uwłaszczenia, uznając grunt za rolny i stosując art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. P. S.A. argumentowało, że na gruncie znajdują się budynki kolejowe, a płacenie podatku od nieruchomości świadczy o działalności gospodarczej, nie rolnej. WSA uchylił decyzję, stwierdzając błędne zastosowanie przepisów przez organy i wskazując na właściwość ustawy o komercjalizacji PKP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Spółka wnioskowała o uwłaszczenie gruntem, który od 1990 roku znajdował się w jej zarządzie i na którym znajdowały się budynki kolejowe. Organy administracji odmówiły, opierając się na art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że grunt był przeznaczony pod tereny rolne i nabycie prawa użytkowania wieczystego naruszyłoby normy prawne. P. S.A. podnosiło, że płacenie podatku od nieruchomości oraz obecność budynków kolejowych świadczą o działalności gospodarczej, a nie rolnej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że sprawę należało rozpatrzyć na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który przewiduje nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów będących w posiadaniu PKP, niezależnie od ich pierwotnego przeznaczenia, o ile nie narusza to praw osób trzecich. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, grunt taki może zostać uwłaszczony na rzecz przedsiębiorstwa państwowego na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP, a przepis art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o komercjalizacji PKP nie wyklucza uwłaszczenia gruntów rolnych, a kluczowe jest posiadanie gruntu przez PKP i brak praw osób trzecich. Organy administracji błędnie zastosowały art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zamiast właściwego przepisu ustawy o komercjalizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

u.o.k. art. 34

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Sąd wskazał, że przepis ten stanowił właściwą podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku o uwłaszczenie, przewidując nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów będących w posiadaniu PKP.

Pomocnicze

u.g.n. art. 200

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ organy błędnie oceniły charakter nieruchomości i podstawę prawną wniosku.

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wspomniał o dowodzeniu posiadania na podstawie tego przepisu, ale wskazał, że w tej sprawie kluczowe było zastosowanie ustawy o komercjalizacji.

u.p.o.l.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez organy administracji. Właściwość art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP do rozpatrzenia wniosku o uwłaszczenie. Płacenie podatku od nieruchomości przez P. S.A. świadczy o działalności gospodarczej, a nie rolnej. Obecność budynków kolejowych na gruncie potwierdza jego związek z działalnością PKP.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na przeznaczeniu gruntu pod tereny rolne i zastosowaniu art. 200 u.g.n.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że organy dokonały błędnej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Wbrew twierdzeniom organu art. 200 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Treść powyższej ustawy nie przewiduje, że tereny rolne nie mogą być uwłaszczone.

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Łukaszewska-Macioch

sędzia

Jerzy Siegień

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia mieniem Skarbu Państwa przez przedsiębiorstwa państwowe, w szczególności PKP, oraz zastosowanie ustawy o komercjalizacji w kontekście nieruchomości kolejowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do współczesnych przekształceń własnościowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prywatyzacji i uwłaszczenia mienia państwowego, z interesującym konfliktem interpretacji przepisów między spółką a organami administracji.

Kolejowy grunt rolny: jak PKP uzyskało prawo użytkowania wieczystego wbrew urzędnikom.

Dane finansowe

WPS: 440 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 958/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2005 r. sprawy ze skargi P. S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia mieniem Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].05.2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania P. Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości [...] oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha. utrzymał w mocy decyzję wojewody.
W uzasadnieniu podniósł, że wnioskiem z dnia 14.05.2002 r. P. wystąpiły o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego powyższego gruntu. Nieruchomość ta znajdowała się w dniu 5.12.1990r. w zarządzie P. Dokumentem potwierdzającym zarząd są oświadczenia o władaniu gruntem w dniu 5.12.1990 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przez dyrektorów P. Linii [...] Spółka Akcyjna Zakład Linii [...] w O.
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997 r.- o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.) decyzją z dnia [...].03.2004r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. przez P. prawa wieczystego użytkowania tego gruntu. Odmowę uzasadnił tym, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu 5.12.1990 r. była przeznaczona pod tereny rolne, dlatego też nabycie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu w dniu 5.12.1990 r. nie mogło nastąpić, bo naruszyłoby normę prawną wynikającą z art. 200 oraz art. 2 ust. 2 powyższej ustawy. Nie ma tu również zastosowania art. 37 ustawy o komercjalizacji. Od decyzji tej odwołanie do Ministra Infrastruktury wniosły P., podnosząc w nim, że na spornej działce znajduje się budynek mieszkalny i gospodarczy wybudowane około 1900 r. oraz budynek posterunku dróżnika przejazdowego dla potrzeb ruchu kolejowego, które w dniu 5.12.1990 r. były w posiadaniu P. Zgodnie z ustawą z dnia 8.09.2000r.- o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" oraz przepisami wykonawczymi do ustawy, jednym z dokumentów potwierdzających posiadanie jest płacenie podatku od nieruchomości, a P. taki płaciły ( deklaracja podatkowa znajduje się w aktach sprawy). Zdaniem P. grunt na którym znajdują się budynki nie spełnia kryteriów nieruchomości rolnej określonej w kodeksie cywilnym. Odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego uniemożliwia P. realizację zadań wynikających z powyższej ustawy. Stwierdzili, że plany zagospodarowania przestrzennego utraciły moc prawną i wnieśli o zmianę decyzji Wojewody oraz stwierdzenie nabycia przez P
w trybie art. 34 ustawy powyższej prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu i prawa własności budynków tam się znajdujących.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie uznał za zasadne argumenty Wojewody [...] i utrzymał w mocy jego decyzję z dnia [...].03.2004 r.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...].05.2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 16.03.2004r., dodając, że płacenie przez P. podatku od nieruchomości przesądza o tym, że grunt ten zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza i nie stanowi gruntu rolnego. Przywołano uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.04.2001r. sygn. FPK 3/00 w której sąd stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1.01.1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy i podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w ustawie z dnia 12.01.1991 r. – o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro zatem zdaniem skarżącego grunt ten nie jest objęty przepisami o podatku rolnym, to nie stanowi nieruchomości rolnej. Ponadto sporna nieruchomość położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż w niej podniesione. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy . Czyni to według stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania decyzji.
Stwierdzić należy, że dokonana zaskarżoną decyzją odmowa stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5.12.1990r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości [...] oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha narusza obowiązujące prawo. Podstawę prawną decyzji powyższej, jak to wynika z jej uzasadnienia, stanowi art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741). Wbrew twierdzeniom organu art. 200 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Zdaniem Sądu organy dokonały błędnej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, z których nie wynika, aby P. legitymowały się prawem zarządu do spornej nieruchomości, bowiem posiadanie tego gruntu udowodniły na podstawie art. 75 kpa. W takiej sytuacji samodzielną podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku powinien stanowić art. 34 ustawy z dnia 8.09.2000r.- o komercjalizacji, restrukturyzacji, i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U. z 2000r., Nr 84, poz. 948).
Z przepisu tego wynika, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5.12.1990r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach, stają się z mocy prawa nieodpłatnie własnością P. Treść powyższej ustawy nie przewiduje, że tereny rolne nie mogą być uwłaszczone. Jedynym zastrzeżeniem
jest to, aby nabycie praw nie naruszało praw osób trzecich. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika,
( pismo starosty z dnia 16.07.2002r. nr [...]), że nie istnieją prawa osób trzecich do spornej działki. Natomiast bezspornym jest, że nieruchomość ta położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej [...], i zabudowana jest budynkami dróżnika przejazdowego, co potwierdza posiadanie jej przez P.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.