I SA/WA 957/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. P. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Sprawa dotyczyła zasiłku rodzinnego i dodatków przyznanych na okres od maja do października 2015 r. Decyzją Burmistrza z 2014 r. świadczenia zostały przyznane, jednak następnie uchylono je decyzją z 2019 r. z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wynikających z zatrudnienia skarżącego w Niemczech. Wojewoda odmówił przyznania dodatku dyferencyjnego za ten okres, wskazując na wyższe świadczenia niemieckie. Minister podtrzymał decyzję o zwrocie, argumentując, że świadczenia zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do nich, a skarżący został skutecznie pouczony o obowiązku informowania o zmianach. Sąd administracyjny uznał, że przesłanki do uznania świadczeń za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały spełnione, ponieważ decyzja przyznająca świadczenia została uchylona z powodu zastosowania przepisów o koordynacji. Sąd podkreślił, że ostateczne decyzje Burmistrza i Wojewody, odmawiające przyznania świadczeń lub uchylające decyzję przyznającą, wiążą sąd w postępowaniu o zwrot. Zarzuty skarżącego dotyczące braku ustalenia, czy pobierał świadczenia w Niemczech, czy też błędnej wykładni przepisów, zostały uznane za niezasadne, ponieważ kluczowe było uchylenie pierwotnej decyzji przyznającej świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w kontekście zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz znaczenie ostatecznych decyzji organów niższych instancji dla postępowania o zwrot.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania przepisów o koordynacji UE i uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej świadczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie decyzji, która została następnie uchylona z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mogą być uznane za nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia te mogą być uznane za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli zostały wypłacone za okres, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń w innym państwie UE w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, a decyzja przyznająca świadczenia została uchylona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy, ponieważ pierwotna decyzja przyznająca świadczenia została uchylona z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co wynikało z zatrudnienia skarżącego w Niemczech. Ostateczne decyzje organów niższych instancji (Burmistrza uchylająca decyzję przyznającą, Wojewody odmawiająca dodatku) wiążą sąd w postępowaniu o zwrot, a kwestia faktycznego pobierania świadczeń w Niemczech nie jest badana na tym etapie.
Czy w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych sąd bada, czy strona faktycznie korzystała ze świadczeń przysługujących w innym państwie UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, na etapie orzekania o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ orzekający nie bada, czy strona skarżąca faktycznie korzystała ze świadczeń, jakie przysługiwały jej w innym państwie. Wiążące pozostają decyzje uchylające pierwotną decyzję przyznającą świadczenie oraz decyzje odmawiające przyznania dodatku dyferencyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podstawą prawną decyzji o zwrocie było uchylenie pierwotnej decyzji przyznającej świadczenia z powodu zastosowania przepisów o koordynacji. W związku z tym, wiążące są decyzje organów niższych instancji, a nie indywidualne ustalenia dotyczące pobierania świadczeń w innym państwie członkowskim.
Przepisy (11)
Główne
u.ś.r. art. 30 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
u.ś.r. art. 1 § ust. 2 i 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 2b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 8
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23a § ust. 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Rozp. 883/2004 art. 11 § ust. 3 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Rozp. 883/2004 art. 67
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Rozp. 987/2009
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. wypłacenie świadczeń na podstawie uchylonej decyzji z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. • Ostateczność decyzji Burmistrza uchylającej decyzję przyznającą świadczenia oraz decyzji Wojewody odmawiającej przyznania dodatku dyferencyjnego. • Niezwiązanie sądu w postępowaniu o zwrot świadczeń indywidualnymi ustaleniami dotyczącymi faktycznego pobierania świadczeń w innym państwie członkowskim.
Odrzucone argumenty
Obrazę przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, w tym braku ustalenia, czy skarżący pobrał świadczenie w Niemczech. • Naruszenie art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne uznanie świadczenia za nienależnie pobrane. • Naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne uznanie, że świadczenia wypłacono mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa, a skarżący był pouczony o braku prawa do ich pobierania. • Błędną wykładnię art. 23a ust. 2, 5, 6 i 9 oraz art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie świadczenia za nienależnie pobrane bez zbadania, czy skarżący otrzymał świadczenie w Niemczech.
Godne uwagi sformułowania
Spełnione są zatem przesłanki art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dla uznania pobranych przez skarżącego świadczeń za nienależnie pobrane, gdyż wypłacono mu świadczenia rodzinne na podstawie decyzji, która została następnie uchylona z uwagi na to, że zastosowanie miały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. • Nie zachodziła zatem, jak wskazał organ II instancji potrzeba, dla spełnienia wymogów art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy przeprowadzenia postępowania celem wyjaśnienia okoliczności związanych z ustaleniem, czy skarżący był świadomy tego, że świadczenie mu się nie należy. • Na etapie orzekania o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ orzekający w tym zakresie nie bada czy strona skarżąca faktycznie korzystała ze świadczeń, jakie przysługiwały jej w innym państwie, gdyż w tym zakresie wiążące pozostają decyzje: uchylająca decyzję o przyznaniu świadczenia za okres, w jakim mają zastosowanie przepisy o koordynacji oraz decyzja o odmowie przyznania dodatku dyferencyjnego za wskazany okres.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Monika Sawa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w kontekście zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz znaczenie ostatecznych decyzji organów niższych instancji dla postępowania o zwrot."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania przepisów o koordynacji UE i uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia koordynacji świadczeń socjalnych w UE i konsekwencji prawnych dla osób pracujących za granicą, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Praca za granicą a zwrot świadczeń rodzinnych: kluczowe orzeczenie WSA w Warszawie.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.