I SA/Wa 951/23

I SA/Wa 951/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art 145 par 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lutego 2023 r. nr KOA/126/Op/23 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy N. z dnia 7 grudnia 2022 r. nr GOPS.421-DPS-15/2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 lutego 2023 r., nr KOA/126/Op/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 7 grudnia 2022 r. nr [...] o skierowaniu K. B. do domu pomocy społecznej.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Postanowieniem z 17 czerwca 2022 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] postanowił na czas trwania postępowania umieścić K. B. w domu pomocy społecznej bez zgody.
Decyzją z 12 lipca 2022 r., nr [...], Wójt Gminy [...], skierował K. B., zam. [...] ul. [...], do Domu Pomocy Społecznej w [...], ul. [...].
Decyzją z 31 października 2022 r., nr [...], Starosta [...] orzekł o odmowie umieszczenia K. B. w Domu Pomocy Społecznej w [...] dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie.
Decyzją z 7 grudnia 2022 r., nr [...], Wójt Gminy [...] uchylił własną decyzję z 12 lipca 2022 r. kierującą K. B. do Domu Pomocy Społecznej w [...] z powodu skierowania do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...].
Decyzją z 7 grudnia 2022 r. Wójt Gminy [...] skierował K. B., zam. [...], przebywającego w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w [...], do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 17 czerwca 2022 r. wszczęto postępowanie w sprawie skierowania K. B. do domu pomocy społecznej. Zdaniem organu, wywiad środowiskowy wskazuje, że K. B. wymaga całodobowej opieki z powodu niepełnosprawności i spełnia warunki z art. 54 ustawy o pomocy społecznej do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
Odwołanie od powyższej decyzji w imieniu K. B. złożyła kurator osoby niepełnosprawnej J. B..
Decyzją z 17 stycznia 2023 r., nr KOA/5538/Op/22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie umorzyło postępowanie z odwołania Gminy [...] od decyzji Starosty J. B. z 31 października 2022 r.
Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] uznał, ze zachodzą przesłanki do umieszczenia K. B. w domu pomocy społecznej bez jego zgody.
Decyzją z 15 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 7 grudnia 2022 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 2 ust. 1, art. 36 ust. 2 lit. o, art. 54 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 39 ust. 1 i ust. 2 i art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Kolegium podniosło, że to sąd opiekuńczy, który orzeka o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody, ocenia istnienie przesłanek do wydania takiego orzeczenia. Organ wskazał że związanie wynikające z art. 365 § 1 k.p.c. skutkuje brakiem możliwości, po stronie organu gminy właściwego do skierowania do domu pomocy społecznej, samodzielnej analizy czy osoba, do której odnosi się orzeczenie sądu powszechnego spełnia wymogi do umieszczenia w takiej placówce. O tym zdecydował już bowiem sąd. Prawomocne orzeczenie sądu zastępujące zgodę danej osoby na umieszczenie w domu pomocy społecznej obliguje organ do jego wykonania, to jest wydania decyzji o skierowaniu do takiej placówki oraz odrębnej decyzji o umieszczeniu w konkretnej placówce czyli takiej, która uwzględnia stan zdrowia osoby mającej w niej zamieszkać.
Wobec powyższego Kolegium uznało, że prawidłowo Wójt skierował K. B. do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób przewlekle [...]. Organ dysponował bowiem prawomocnym postanowieniem sądu stwierdzającym potrzebę umieszczenia K. B. w domu pomocy społecznej bez jego zgody i orzeczeniem tym był związany. Dom Pomocy Społecznej [...] w [...] jest natomiast przeznaczony dla przewlekle [...]. Kolegium podniosło, że orzeczenie sądu opiekuńczego jest podstawą do wydania decyzji o skierowaniu i w tej sytuacji organ nie może uwzględnić odwołania.
Ponadto, zdaniem Kolegium, prawidłowo Wójt nadał badanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności kierując się w tym zakresie ważnym interesem strony wynikającym z konieczności zapewnienia jej podstawowych potrzeb opiekuńczych oraz potrzebą ochrony jej zdrowia. Podstawę w tym zakresie stanowił art. 108 § 1 k.p.a. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w przypadku zmiany okoliczności dotyczących sytuacji zdrowotnej K. B. może on wystąpić do sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, co umożliwia art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie złożył K. B. reprezentowany przez kuratora osoby niepełnosprawnej J. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
I. Prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 59 ust. 1 w zw. z art. 54 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oparciu zaskarżonej decyzji na przepisach tej ustawy, podczas gdy sporne postępowanie prowadzone było z urzędu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 17 czerwca 2022 r. wydanego na podstawie wniosku złożonego przez kierownika szpitala [...] w [...] w trybie art. 39 ust. 2 ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, stąd też organ powinien oprzeć swoją decyzję na art. 40 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 i ar. 39 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego,
2) art. 59 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez Wójta Gminy [...] podczas gdy organem uprawnionym do wszczęcia postępowania, jego prowadzenia, jak też wydania decyzji był, na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, starosta powiatu legionowskiego,
3) art. 54 ust. 2 w zw. z art 56 ustawy o pomocy społecznej przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Dom Pomocy Społecznej [...] w [...] o profilu dla osób przewlekle [...], zlokalizowany o ponad 400 km od miejsca zamieszkania skarżącego (osoby kierowanej), odpowiada desygnatom pojęć "dom pomocy społecznej odpowiedniego typu" i "dom pomocy społecznej zlokalizowany jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej", podczas gdy każdy rodzaj wykładni, a w szczególności wykładnia językowa, celowościowa i systemowa powołanych przepisów wskazują wprost, że sporny Dom Pomocy Społecznej w [...] nie odpowiada powyższym kryteriom - nie jest bowiem zlokalizowany jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej (tj. w województwie [...]) oraz nie jest placówką dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie,
I. Przepisów postępowania, to jest:
1) art. 138 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy [...], pomimo że organ pierwszej instancji nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w pierwszej instancji, a tym samym zostały naruszone przepisy o właściwości funkcjonalnej,
2) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy przez Kolegium i dokonanie wyłącznie kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że również organ odwoławczy zobowiązany był do merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym w szczególności do przedstawienia w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak i rozpatrzenia wszystkich żądań kuratora skarżącego i ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy pełnej, samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności rozważenia czy Dom Pomocy Społecznej w [...] jest placówką odpowiedniego typu dla skarżącego, a ponadto czy jest zlokalizowany najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej oraz przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakichkolwiek przesłanek faktycznych, które mogłyby uzasadniać skierowanie skarżącego akurat do placówki w [...] i to pomimo podnoszonych w odwołaniu uzasadnionych zarzutów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
4) art. 138 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości, pomimo że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, jak też przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organ z urzędu wszelkich czynności zmierzających do skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu w województwie [...], pomijaniu słusznego interesu skarżącego w postaci skierowania do domu pomocy społecznej zlokalizowanego jak najbliżej jego miejsca zamieszkania, jak też niezapewnienie przez organ czynnego udziału kuratora strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji, jak również wydaniu decyzji, która nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego do skierowania skarżącego do placówki oddalonej o ponad 400 km od miejsca jego zamieszkania.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości wobec naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jak również, na podstawie art. 135 p.p.s.a., o stwierdzenie nieważności w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z Rejestru Domów Pomocy Społecznej województwa [...] (według stanu na 7 lutego 2023 r.), co nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, na okoliczność rażącego naruszenia przez Wójta Gminy [...] art. 54 ust. 2 ustawy z o pomocy społecznej poprzez skierowanie skarżącego do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...], pomimo zlokalizowania tej placówki o 413 km od miejsca wskazywanego przez organ jako miejsce zamieszkania strony oraz zlokalizowania w województwie [...] domów pomocy społecznej odpowiedniego typu, do których skarżący powinien zostać skierowany, między innymi w miejscowościach [...] i [...].
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt [...], o umieszczeniu skarżącego w domu pomocy społecznej bez zgody nie zostało zaskarżone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 7 grudnia 2022 r. o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...].
W zaskarżonych rozstrzygnięciach organy obu instancji powołały się na postanowienie sądu powszechnego o umieszczeniu skarżącego w domu pomocy społecznej bez zgody, a więc na sytuację przymusowego umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej. Wobec tego w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba przyjęty w przepisach ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268, dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 12 marca 2004 r.") oraz przepisach ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2123, dalej jako "ustawa z 19 sierpnia 1994 r." lub "ustawa o ochronie zdrowia psychicznego") model postępowania w celu udzielenia pomocy konkretnej osobie poprzez umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że w tego rodzaju postępowaniu można wyróżnić kilka etapów, z uwzględnieniem odpowiedzialnych za nie organów. Pierwszy etap ma charakter przygotowawczy. Toczy się on przed organem administracji i kończy uznaniem zasadności udzielenia pomocy społecznej danej osobie w formie świadczenia niepieniężnego, to jest umieszczenia w domu pomocy społecznej. W sytuacji gdy osoba ta lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają na to zgody, a organ wstępnie oceni zaistnienie przesłanek z art. 38 lub art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, organ do spraw pomocy społecznej inicjuje postępowanie sądowe poprzez skierowanie wniosku do sądu na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez zgody). Ze stosownym wnioskiem może również wystąpić (na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z 19 sierpnia 1994 r.) kierownik szpitala psychiatrycznego, w którym dana osoba przebywa. Ponadto, stosowne postępowanie sądowe może zostać wszczęte z urzędu (art. 39 ust. 3 ww. ustawy), albo na wniosek przedstawiciela ustawowego (art. 38 ust. 3 zdanie drugie ww. ustawy). W kolejnym etapie przeprowadza się postępowanie przed sądem, które kończy się orzeczeniem (pozytywnym albo oddalającym wniosek o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez zgody). W przypadku wydania przez sąd pozytywnego orzeczenia organ do spraw pomocy społecznej prowadzi postępowanie administracyjne mające na celu realizację tego orzeczenia, co następuje najpierw poprzez wydanie decyzji o skierowaniu do właściwego domu pomocy społecznej, a następnie o umieszczeniu w danej placówce (art. 59 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku zaś wydania przez organ decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, postanowienie sądu stanowiące podstawę tej decyzji podlega, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 19 sierpnia 1994 r., realizacji przez starostę powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, z ewentualnym udziałem sądu i Policji (art. 40 ust. 2 ustawy z 19 sierpnia 1994 r.) oraz dyrektora domu pomocy społecznej.
Przesłanki i zasady umieszczenia w domu pomocy społecznej reguluje art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z powołanym przepisem osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 1 ustawy). Z kolei w myśl art. 54 ust. 2 ustawy, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Stosownie zaś do art. 54 ust. 2a ustawy w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące.
Z powołanych regulacji wynika, że dokonując w postępowaniu w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej wyboru placówki, do której ma być skierowana osoba wymagająca całodobowej opieki, organ zobowiązany jest brać pod uwagę typ domu pomocy społecznej, jego lokalizację - jak najbliższą miejsca zamieszkania osoby kierowanej, czas oczekiwania na miejsce w tym domu i zakres świadczonych w placówce usług.
W niniejszej sprawie organ do spraw pomocy społecznej prowadzący postępowanie w celu realizacji orzeczenia sądu powszechnego, pierwotnie skierował skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...], ul. [...] dla osób dorosłych [...], co nastąpiło decyzją Wójta Gminy [...] z 12 lipca 2022 r. Następnie decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. Wójt Gminy [...] uchylił własną decyzję z 12 lipca 2022 r. i w tym samym dniu wydał decyzję o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...] dla osób dorosłych [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wójt wskazał, powołując się na wywiad środowiskowy, że skarżący wymaga całodobowej opieki z powodu niepełnosprawności i spełnia warunki z art. 54 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Od powyższej decyzji odwołał się skarżący podnosząc, że wybrana placówka oddalona jest o ponad 400 km od jego miejsca zamieszkania, co uniemożliwi mu kontakty z rodziną, ograniczy zarówno możliwość odwiedzin rodziny, jak i możliwość przyjazdu skarżącego do domu rodzinnego. Nie uwzględniając powyższego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z 7 grudnia 2022 r. o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej w [...] Kolegium zaznaczyło, że orzeczenie sądu rodzinnego ma charakter prejudycjalny (warunkujący) dla postępowania administracyjnego w zakresie zaistnienia przesłanek do umieszczenia w placówce, a organ ma obowiązek wykonać to orzeczenie poprzez wydanie decyzji o skierowaniu osoby do właściwego domu pomocy społecznej o profilu dostosowanym do schorzeń tej osoby. Orzeczenie sądu zastępuje bowiem zgodę osoby zainteresowanej na pobyt w domu pomocy społecznej.
Dokonując oceny wydanych w sprawie rozstrzygnięć Sąd zwraca uwagę, że prowadząc postępowanie administracyjne w celu realizacji orzeczenia sądu o umieszczeniu w domu pomocy społecznej bez zgody organ obowiązany jest do przestrzegania podstawowych reguł procedury administracyjnej - jak w każdym innym postępowaniu. Oznacza to, że wydając decyzję o skierowaniu danej osoby do konkretnej placówki rzeczą organu jest wyjaśnienie tej osobie przyczyn umieszczenia jej w tym konkretnym ośrodku. Obowiązek odniesienia się przez organy w wydanym rozstrzygnięciu do tych kwestii wynika z konieczności uwzględniania słusznego interesu strony (art. 7 in fine k.p.a.), zasady budzenia zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, stosownie do której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Lektura uzasadnień decyzji obu instancji prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie organy administracji powyższym obowiązkom nie sprostały. Organy w ogóle nie wyjaśniły bowiem przesłanek, którymi kierowały się wybierając Dom Pomocy Społecznej [...] w [...] jako odpowiedni dla skarżącego z uwagi na lokalizację, czas oczekiwania na miejsce i zakres świadczonych usług. Powyższe uchybienie organów jest przy tym szczególnie istotne w sytuacji gdy zarówno w odwołaniu jak i skardze strona skarżąca konsekwentnie podnosiła, że wybrany przez organ dom pomocy społecznej oddalony o ponad 400 km od miejsca zamieszkania skarżącego uniemożliwi mu kontakty z rodziną, ograniczy zarówno możliwość odwiedzin rodziny, jak i możliwość przyjazdu skarżącego do domu rodzinnego. Być może istniały obiektywne przyczyny, takie jak przykładowo brak wolnych miejsc, specjalistyczny profil domu czy zakres świadczonych usług, które uzasadniały poszukiwanie odpowiedniego domu pomocy społecznej w tak znacznej odległości od miejsca zamieszkania skarżącego (i jego rodziny). Jednakże, wydając decyzję o skierowaniu skarżącego do ośrodka tak odległego organy pomocy społecznej powinny były czytelnie i wyczerpująco wyjaśnić przesłanki, którymi kierowały się przy jego wyborze. W ocenie Sądu, taki obowiązek ciążył nie tylko na Wójcie Gminy [...], ale również na Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie, które powinno odnieść się do zarzutów odwołania dotyczących odległości wybranej placówki od miejsca zamieszkania, czego jednak nie uczyniło.
Podsumowując, zdaniem Sądu, wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy naruszyły art. 7 k.p.a. nakazujący przy załatwieniu sprawy administracyjnej uwzględnić tak interes publiczny, jak też słuszny interes obywateli, a także art. 8, art. 11, art 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, organ odwoławczy naruszył art. 15 k.p.a. stanowiący zasadę dwuinstancyjności postępowania, która nakłada na organ drugiej instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a nie poprzestanie na ustaleniach organu pierwszej instancji - w niniejszej sprawie zresztą nie popartych żadnymi dowodami. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy opisane naruszenie przepisów postępowania musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...], gdyż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Motywy zaskarżonych decyzji nie pozwalają bowiem Sądowi na odtworzenie racji decyzyjnych, którymi kierowały się organy decydując o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...].
Uzasadnione wątpliwości dotyczące należytego rozpoznania niniejszej sprawy przez organ odwoławczy wzmacnia zawarte w uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdzenie, że zasadnie organ pierwszej instancji nadał wydanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Analiza decyzji organu pierwszej instancji nie potwierdza bowiem aby wskazany przez organ odwoławczy rygor natychmiastowej wykonalności został tej decyzji nadany.
Sąd nie podzielił natomiast podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Jak stanowi art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Stosownie zaś do art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei art. 101 ust. 2a powołanej ustawy stanowi, że w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Wobec powołanych regulacji prawidłowo w niniejszej sprawie przyjęto, że organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego do domu pomocy społecznej jest organ gminy, w której skarżący ma miejsce zamieszkania (Wójt Gminy [...]). Wbrew stanowisku skarżącego, właściwości do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej nie statuuje w niniejszej sprawie treść art. 40 ust. 1 ustawy z 19 sierpnia 1994 r. Jak już wskazano wyżej, w przyjętym w ustawie o pomocy społecznej i ustawie o ochronie zdrowia psychicznego modelu postępowania zmierzającego do udzielenia pomocy konkretnej osobie przez umieszczenie jej w domu pomocy społecznej występuje kilka etapów. Między innymi, po wydaniu przez sąd pozytywnego orzeczenia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej bez zgody, organ pomocowy prowadzi postępowanie majace na celu realizację tego orzeczenia, co następuje przez wydanie najpierw decyzji o skierowaniu osoby do właściwego domu pomocy społecznej, a następnie o umieszczeniu w placówce (art. 59 ustawy o pomocy społecznej). Z kolei do starosty powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania należy, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 19 sierpnia 1994 r., zapewnienie realizacji orzeczenia sądu. Starosta sprawuje zatem nadzór nad tokiem postępowania po wydaniu orzeczenia sądu. Tym samym podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie mogły zostać uwzględnione.
Niezasadny okazał się również zarzut procedowania w sprawie w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 17 czerwca 2022 r. w przedmiocie zabezpieczenia. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w toku postępowania administracyjnego zapadło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 18 stycznia 2023 r. o umieszczeniu skarżącego w domu pomocy społecznej bez zgody. Na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego oświadczył, że przedmiotowe postanowienie, wobec jego niezaskarżenia, stało się prawomocne.
Sąd nie uwzględnił również zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z Rejestru Domów Pomocy Społecznej województwa [...] uznając tę informację za powszechnie dostępną, a tym samym nie spełniającą wymogów umożliwiających zastosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Rozpatrując sprawę ponownie organ w dalszym toku postępowania uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, w tym konieczność wyjaśnienia stronom przesłanek wydania konkretnego rozstrzygnięcia.