I SA/Wa 934/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1952 roku z powodu błędów formalnych w uzasadnieniu decyzji, a nie merytorycznych.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1952 roku, które nastąpiło na podstawie dekretu z 1949 roku. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego w części dotyczącej lokali mieszkalnych sprzedanych osobom trzecim. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na sprzeczność między osnową decyzji a jej uzasadnieniem, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1952 roku. Orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane na podstawie dekretu z 1949 roku o nabywaniu nieruchomości na cele narodowych planów gospodarczych. Organ administracji stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego, wskazując na brak wymaganych zezwoleń i opinii, a także brak wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a konkretnie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Sąd stwierdził sprzeczność między osnową decyzji a jej uzasadnieniem, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia. W szczególności, organ błędnie wskazał, że przedmiotem wywłaszczenia była działka niezabudowana, podczas gdy w uzasadnieniu odnosił się do skutków prawnych dotyczących gruntu objętego prawem użytkowania wieczystego przez nabywców lokali mieszkalnych. Z uwagi na te uchybienia formalne, sąd uchylił decyzję, nie rozstrzygając merytorycznie kwestii nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sprzeczność między osnową decyzji a jej uzasadnieniem, w szczególności w zakresie przedmiotu wywłaszczenia i jego skutków prawnych, stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i obliguje sąd do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ treść uzasadnienia decyzji pozostawała w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem. Błędne ustalenia faktyczne dotyczące przedmiotu wywłaszczenia (działka niezabudowana vs. skutki prawne dotyczące gruntu pod budynkiem mieszkalnym) uniemożliwiły merytoryczną kontrolę decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a treść rozstrzygnięcia musi mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy mocy dowodowej innym dowodom. Uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd administracyjny uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.a. art. 152
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, jeśli jest nieważna lub narusza prawo.
dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. art. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Nieruchomości niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogły być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane.
dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. art. 5 § ust. 2
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Nabycie nieruchomości wymagało zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, poprzedzonego opinią prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. art. 7 § ust. 3 pkt 2
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Opinia prezydium wojewódzkiej rady narodowej miała stanowić załącznik do wniosku o wywłaszczenie.
dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. art. 8 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Wymagane było wezwanie byłego właściciela do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości.
dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. art. 28
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Cena nieruchomości ustalana była stosownie do przepisów dekretu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeczność między osnową decyzji a jej uzasadnieniem stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca braku możliwości przedłożenia opinii i nieodwracalnych skutków prawnych nie została merytorycznie rozstrzygnięta przez sąd z powodu błędów formalnych.
Godne uwagi sformułowania
treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem osnowa decyzji sformułowana jest błędnie brak spójności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem powoduje konieczność uchylenia decyzji
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Anna Łukaszewska-Macioch
członek
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i treści decyzji administracyjnych, w szczególności wymogów dotyczących uzasadnienia oraz spójności między osnową a uzasadnieniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu wywłaszczenia nieruchomości na podstawie dekretu z 1949 roku i późniejszego postępowania o stwierdzenie nieważności, ale zasady dotyczące formy decyzji są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje znaczenie formalnych wymogów procedury administracyjnej, nawet w sprawach dotyczących historycznych wywłaszczeń. Pokazuje, jak błędy formalne mogą uniemożliwić merytoryczne rozstrzygnięcie.
“Błędy formalne w decyzji administracyjnej ważniejsze niż historyczne wywłaszczenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 934/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-07-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Miernik Anna Łukaszewska-Macioch Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska – Macioch asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie ISA/WA 934/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku, nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G., wniosku P. J. i W. M. oraz wniosku Dyrektora Oddziału Gospodarki Mieszkaniowej P. S.A. Zakład w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001r. nr [...] dotyczącą stwierdzenia, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] września 1952r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o powierzchni [...] m 2 oznaczonej jako parcela nr [...] w części dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...],[...],[...] i.[...] zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia wywłaszczeniowego – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2001r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] września 1952r. wydanym na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych /Dz. U. z 1952r. Nr 4, poz. 31/ nieruchomość, stanowiąca niezabudowaną działkę gruntu, położona w G. przy ul. [...], będąca własnością B. S., z dniem [...] lipca 1952r. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji Okręgowej P. z przeznaczeniem pod budowę domu dla pracowników Służby [...]. Na przedmiotowej działce wybudowany został w 1954 roku, ze środków P. budynek mieszkalny, pięciokondygnacyjny. Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2001r. adwokat R. O.i pełnomocnik substytucyjny B. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1952r. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej podniósł, że na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia l949r. nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogły być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami ww. dekretu. Z kolei przepis art. 5 ww. dekretu nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek uzyskania zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości, które to zezwolenie w myśl art. 5 ust. 2 dekretu musiało być poprzedzone stosowną opinią prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej. W aktach sprawy znajduje się zezwolenie [...] z dnia [...] maja 1952r. nr [...] udzielone Dyrekcji Okręgowej P. w G. jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, ale brak jest odpisu opinii, o której mowa wart. 5 ust. 2 ww. dekretu, a która zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 pkt 2 dekretu miała stanowić załącznik do wniosku o wywłaszczenie. Organ podniósł, że w aktach sprawy brak jest stosownego pisma zawierającego wezwanie byłego właściciela do odstąpienia nieruchomości, z podaniem ceny ustalonej stosownie do przepisu art. 28 dekretu. Skierowanie powołanego wezwania o dobrowo1ne odstąpienie nieruchomości było, bowiem koniecznym warunkiem dopuszczającym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Powyższy brak dokumentów należy ocenić jako rażące naruszenie art. 5 ust. 2 i art. 7 ust. 3 i art. i 8 ust. l dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1998r. Nr [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa przez P. prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] oraz prawa własności budynku mieszkalnego. Następnie P. dokonało sprzedaży aktami notarialnymi osobom trzecim lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ulicy [...] /dawna ul. [...]/. Organ podniósł, że skoro wskazane lokale aktami notarialnymi zostały sprzedane osobom trzecim, a zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 28 maja 1992r. III AZP 4/92/0SNC 1992/12/211/, zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji, to w części dotyczącej przedmiotowych lokali, organ nadzoru obowiązany był stwierdzić zgodnie z art. 156 § 2 Kpa wydanie ww. orzeczenia wywłaszczeniowego z naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...].01.2002r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. wniosły P. Spółka Akcyjna w W. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazywał, że Dyrekcja Okręgowa w G., na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] (obecnie [...] ), podobnie jak i całe P. były jednym z głównych wykonawców narodowych planów gospodarczych. Z uwagi na upływ prawie 50 lat od wydania zezwolenia P. S.A. nie jest w stanie przedłożyć brakującej opinii, o której mowa w decyzji, co nie oznacza, że jej nie było. Zdaniem P. S.A. fakt, że na wywłaszczonej działce ponad 40 lat temu postawiono budynek wielorodzinny dla pracowników świadczy o tym, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. wywołało nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż przy jej podejmowaniu doszło do naruszenia prawa i skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze. Na wstępie należy zwróci uwagę na ustalenia faktyczne, które poczynił organ. A mianowicie organ ustalił, że wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1952 roku niezabudowaną działkę gruntu, pod budowę domu dla pracowników służby [...] Okręgowych P. Na działce wybudowany został przez P. budynek pięciokondygnacyjny. W dniu [...]. 10.1998 roku decyzją Wojewody [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa na rzecz P. S.A .prawa użytkowania wieczystego zbudowanej nieruchomości wraz z prawem własności budynku. Po czym aktami notarialnymi P. dokonało sprzedaży osobom trzecim 20 lokali mieszkalnych. Analiza osnowy decyzji i treści uzasadnienia wskazuje na to, ze treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co narusza art. 107 § 1 k.p.a. Stosownie do postanowień art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Ważnym zagadnieniem, w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego jest to, by rozstrzygnięcie w sprawie miało swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu, gdyż treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, że osnowa decyzji sformułowana jest błędnie gdyż przedmiotem wywłaszczenia, nie była działka zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym dokonano sprzedaży lokali, lecz działka niezabudowana. Zatem rozstrzygnięcie w części dotyczącej lokali mieszkalnych nie odpowiada ustaleniom zawartym w uzasadnieniu decyzji. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne dotyczące gruntu objętego prawem użytkowania wieczystego przez nabywców lokali. Ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazują, iż przedmiotem badania organu w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych, powinna być decyzja dotyczącą części gruntu objętego przez użytkowników wieczystych – nabywców lokali, gdyż nabycie lokalu wiąże się z nabyciem w ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem. Zatem osnowa decyzji nie odpowiada ustaleniom zawartym w części uzasadnienia decyzji. Sąd nie dokonał merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż dopiero prawidłowo sformułowana decyzja może być przedmiotem oceny. Brak spójności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem powoduje konieczność uchylenia decyzji. Wskazany brak spójności powoduje, że kontrola merytoryczna rozstrzygnięcia jest przedwczesna. Dopiero decyzja z prawidłowo sformułowaną osnową spójną z uzasadnieniem może stanowić podstawę kontroli merytorycznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI