I SA/Wa 932/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii o zawieszeniu postępowania uwłaszczeniowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania komunalizacyjnego.
Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii o utrzymaniu w mocy postanowienia Wojewody o zawieszeniu postępowania uwłaszczeniowego. Skarżący argumentował, że postępowanie komunalizacyjne nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania uwłaszczeniowego i że sądy administracyjne dwukrotnie wypowiadały się w sprawie, wskazując na prawo zarządu przedsiębiorstwa. Sąd uznał jednak, że wynik postępowania komunalizacyjnego jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ rozstrzyga o własności nieruchomości, co jest niezbędne do ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę skarżącego na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Zawieszenie nastąpiło do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu komunalizacyjnym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 97 § 1 pkt 4 kpa, argumentując, że postępowanie komunalizacyjne nie jest zagadnieniem wstępnym, a sądy administracyjne dwukrotnie wypowiadały się w sprawie, wskazując na prawo zarządu przedsiębiorstwa i własność Skarbu Państwa. Sąd uznał jednak stanowisko organów za prawidłowe, podkreślając, że wynik postępowania komunalizacyjnego ma bezpośredni wpływ na ustalenie własności nieruchomości i tym samym na właściwość organu do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym wynik postępowania komunalizacyjnego jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania uwłaszczeniowego. W związku z tym, zawieszenie postępowania uwłaszczeniowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji zostało uznane za zgodne z prawem. Sąd nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wynik postępowania komunalizacyjnego jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ rozstrzyga o własności nieruchomości, co jest niezbędne do ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego.
Uzasadnienie
Wynik postępowania komunalizacyjnego bezpośrednio wpływa na ustalenie, czy nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa czy jednostki samorządu gminnego, co jest kluczowe dla określenia właściwego organu do wydania decyzji uwłaszczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 200 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Nabycie mienia ogólnonarodowego następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 27 maja 1990 r.
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Wojewoda wydaje decyzje w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa, w sprawie jego przekazania - w zakresie unormowanym ustawą.
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pod pojęciem 'zagadnienia wstępnego' rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest istnienie bezpośredniej zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.g.w.n. art. 87
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynik postępowania komunalizacyjnego stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ rozstrzyga o własności nieruchomości, co jest niezbędne do ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego.
Odrzucone argumenty
Postępowanie komunalizacyjne nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania uwłaszczeniowego. Sądy administracyjne dwukrotnie wypowiadały się w sprawie, wskazując na prawo zarządu przedsiębiorstwa i własność Skarbu Państwa. Organ jest związany poprzednimi wyrokami WSA w tej samej sprawie. Postępowanie komunalizacyjne powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie uwłaszczeniowe. Brak podstaw do komunalizacji z uwagi na istniejący zarząd po stronie przedsiębiorstwa i własność Skarbu Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Pod pojęciem 'zagadnienia wstępnego' rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie [...] leży w kompetencji innego organu lub sądu. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Wynik postępowania komunalizacyjnego jest niewątpliwie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla postępowania uwłaszczeniowego.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Marciniak
członek
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego w sytuacji toczącego się postępowania komunalizacyjnego, interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 kpa w kontekście nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i komunalizacją gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z nabyciem mienia państwowego i komunalnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy postępowanie komunalizacyjne wstrzymuje uwłaszczenie? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 932/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-05-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Bożena Marciniak Przemysław Żmich Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art 97 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi "[...]" . S.A. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 lutego 2023 r., nr DO-II.7610.26.2023.BK w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Minister Rozwoju i Technologii postanowieniem z 24 lutego 2023 r. nr DO-II.7610.26.2023.BK utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z 13 stycznia 2023 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. 2890 m² - do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu komunalizacyjnym prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: [...] w [...] (następca prawny [...] w [...]) pismem z 22 kwietnia 2013 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu Skarbu Państwa położonego w [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z 13 stycznia 2023 r. zawiesił z urzędu postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu komunalizacyjnym prawa własności przedmiotowej nieruchomości. [...] w [...] wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Minister Rozwoju i Technologii rozpoznając sprawę stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Minister zaznaczył, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy (art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n.). Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z 19 marca 2020 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) przez Gminę [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości ozn. jako działka nr [...]. Organ podkreślił, że postępowanie komunalizacyjne rozstrzyga o stanie prawnym nieruchomości (mienie komunalne, czy mienie Skarbu Państwa) na dzień 27 maja 1990 r., a więc datę wcześniejszą niż data, według której ocenia się przesłanki uwłaszczeniowe (5 grudnia 1990 r.) oraz data uwłaszczenia (27 października 2000 r.), a zatem postępowanie prowadzone w trybie art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Treść art. 5 ust 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wskazuje wprost, że nabycie mienia ogólnonarodowego następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 27 maja 1990 r. Jednakże, stwierdzenie nabycia mienia z mocy prawa dokonuje się w drodze decyzji wydawanej przez wojewodę. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 powołanej ustawy, wojewoda wydaje decyzje w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa, w sprawie jego przekazania - w zakresie unormowanym ustawą. Organ zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1946/16 wskazał, że decyzja komunalizacyjna stanowi akt niezbędny, bez którego istnienia gmina nie może powoływać się na prawo własności, a sąd nie może przyjąć, że gmina stała się właścicielką, choćby oczywiste było, że nieruchomość podlega komunalizacji. Zdaniem Ministra Rozwoju i Technologii uznać zatem należy, że wynik postępowania przeprowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. będzie miał bezpośredni wpływ na ustalenie komu faktycznie przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości, a mianowicie czy stanowiła ona ww. dacie własność Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu gminnego. Ustalenie komu przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. jest natomiast niezbędne do ustalenia, który organ jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku uwłaszczeniowego. Kwestia powyższa stanowi zatem zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Za bezzasadne organ uznał ponadto zarzuty podnoszone w zażaleniu. [...] w [...] z siedzibą w [...], wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody [...] z 13 stycznia 2023 r. podczas, gdy postanowienie to powinno zostać uchylone jako niezgodne z prawem wskutek niezgodności z prawem, 2) art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu tego, jakoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, podczas gdy: a. zarówno postępowanie komunalizacyjne, jak i postępowanie uwłaszczeniowe toczy się przed tym samym organem - Wojewodą [...]m, więc nie jest spełniona przesłanka podmiotowa, b. w niniejszej (toczącej się od 2013 r.) sprawie dwukrotnie już rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (w 2017 r. i w 2021 r.) przedstawiając ocenę prawną i wytyczne wiążące dla organu. Decyzje odmowne w przedmiocie uwłaszczenia były uchylane, a WSA wskazywał, że materiał dowodowy w sprawie przemawia za istnieniem zarządu oraz że należy rozważyć res iudkata w zakresie istoty sprawy. Mimo tych wiążących wytycznych, decyzja nadal nie została wydana, a organ I instancji zawiesił postępowanie z uwagi na wszczęte postępowanie komunalizacyjne. Istnienie prawa zarządu przedmiotową nieruchomością po stronie [...] zostało już dwukrotnie przyznane przez WSA, zatem dalsze jego kwestionowanie (wyrażające się zawieszeniem postępowania z uwagi na toczące się postępowanie komunalizacyjne) jest niedopuszczalne i sprzeczne z prawem, c. w ocenie skarżącego to postępowanie komunalizacyjne powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie uwłaszczeniowe (a nie odwrotnie), ponieważ pierwotnie powinno zostać rozstrzygnięte, czy przedmiotowa nieruchomość należała do "rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", czy też pozostawała w zarządzie [...] w [...] (poprzednika wnioskodawcy), 3) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 420/17 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 633/21 i utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania z uwagi na wszczęte postępowanie komunalizacyjne, mimo że brak jest podstaw do komunalizacji z uwagi na istniejący zarząd po stronie [...] i własność Skarbu Państwa, a organ jest związany dwoma wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do merytorycznego rozpoznania sprawy o uwłaszczenie 4) art. 16 kpa poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady związania ostateczną decyzją administracyjną, tj. decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 13 sierpnia 1986 r. nr [...] o ustaleniu wysokości opłat za zarząd gruntem, z której wynika prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości i utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszenie postępowania z uwagi na wszczęte postępowanie komunalizacyjne, mimo że brak jest podstaw do komunalizacji z uwagi na istniejący zarząd po stronie przedsiębiorstwa i własność Skarbu Państwa, a organy administracji są związane dwoma wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązującymi do merytorycznego rozpoznania sprawy o uwłaszczenie i mają wziąć pod uwagę, że na podstawie tej samej decyzji uwłaszczono inne wymienione w niej nieruchomości, a także związania ostateczną decyzją administracyjną z dnia 18 lipca 1996 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego innych nieruchomości skarżącego w tym samym stanie faktycznym i prawnym (w oparciu o tę samą decyzję o ustaleniu wysokości opłat za zarząd gruntem), 5) art. 8 ust. 1 i 2 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy państwowej poprzez brak wydania decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do działki [...] mimo wydania takich decyzji w stosunku do innych działek wnioskodawcy w oparciu o takie same dokumenty oraz poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania z uwagi na wszczęte z urzędu postępowanie komunalizacyjne, mimo braku podstaw do komunalizacji, ponieważ po stronie przedsiębiorstwa [...] istniało prawo zarządu nieruchomością, a grunt był własnością Skarbu Państwa, 6) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa poprzez nieodniesienie się do przyczyn i znaczenia wcześniejszych informacji o braku komunalizacji gruntów zawartych w pismach organów, m.in. a. pisma Prezydenta Miasta [...] z 23 grudnia 2023 r., gdzie jednoznacznie i literalnie wskazano, że "działka objęta wnioskiem w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz że dokumentem potwierdzającym zarząd w stosunku do działki [...] jest decyzja o opłatach za zarząd nr [...] z 13 sierpnia 1988 r. i prawo zarządu w tym rozumieniu me zostało wygaszone lub ograniczone przed dniem 5 grudnia 1990 r. b. pisma Urzędu Miejskiego w [...], Wydział Gospodarki Gruntami z 24 sierpnia 1995 r., gdzie wskazano wprost, że pozostałe nieruchomości [...] proponuje się pozostawić poza komunalizacją, do uregulowania we własnym zakresie przez "[...]" i zainteresowane strony. Decyzja z 13 sierpnia 1986 r. nr [...] potwierdza prawo zarządu "[...]" do tych nieruchomości. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy przedmiotowa nieruchomość nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz pozostawała w zarządzie [...] w [...] (poprzednika wnioskodawcy); ponadto, przed 5 grudnia 1990 r. była własnością Skarbu Państwa (co wynika z decyzji Wojewody [...] z 27 stycznia 2016 r. wydanej w niniejszej sprawie), zatem nie stała się w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem gminy, 2) art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez jego całkowite pominięcie i niezastosowanie w sytuacji, gdy właściwe zastosowanie tego przepisu prowadziłoby do uznania, że nieruchomość dniu 27 maja 1990 r. była w zarządzie [...] w [...], co wyklucza komunalizację i powinno prowadzić do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz prawa własności budynku znajdującego się na tym gruncie przez [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z 13 stycznia 2023 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Minister Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zaskarżonym postanowieniem z 24 lutego 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z 13 stycznia 2023 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. 2890 m² - do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu komunalizacyjnym prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organów w sprawie występuje zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, bowiem wynik postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr [...], poz. 191 ze zm.) będzie miał bezpośredni wpływ na ustalenie komu faktycznie przysługiwało prawo własności ww. nieruchomości, tj. czy stanowiła ona ww. dacie własność Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu gminnego. Jak podkreślono ustalenie komu przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. jest niezbędne do ustalenia, który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.). W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że istnienie konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd trzeba rozumieć w ten sposób, że kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Innymi słowy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, co oznacza, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Zdaniem Sądu prawidłowo Minister Rozwoju i Technologii uznał, że taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wynika ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego zawieszone postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na skutek wniosku [...] S.A. w [...] z 22 kwietnia 2013 r. o stwierdzenie nabycia przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...]. Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Stosownie zaś do art. 200 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Zauważyć należy, że w powyższej kwestii, tj. czy wynik postępowania komunalizacyjnego stanowi w świetle art. 97 § 1 pkt 4 kpa zagadnienie wstępne dla postępowania uwłaszczeniowego, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 10 grudnia 2001 r. sygn. akt OSA 6/01, (ONSA 2002, nr 3, poz. 94). NSA po rozpoznaniu sporu kompetencyjnego dotyczącego wskazania organu właściwego do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego orzekł, że wojewoda nie może uznać się za organ niewłaściwy do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwową osobę prawną na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia tych gruntów na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzasadnieniu wskazano m.in., że właściwość organu do wydania decyzji w sprawie uwłaszczenia wyznacza własność nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania uwłaszczeniowego. NSA podkreślił jednocześnie, że wynik postępowania komunalizacyjnego jest niewątpliwie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla postępowania uwłaszczeniowego. Zatem wojewoda, który w toku postępowania o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali ustali, że istnieją przewidziane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przesłanki do komunalizacji z mocy prawa na rzecz gminy, powinien zawiesić postępowanie uwłaszczeniowe do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji nieruchomości. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko powyższe w pełni podziela. Nie ulega wątpliwości, że wynik postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych będzie miał bezpośredni wpływ na ustalenie komu faktycznie przysługiwało prawo własności ww. nieruchomości, tj. czy stanowiła ona własność Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu gminnego. Jak prawidłowo zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustalenie komu przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. jest konieczne do ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku uwłaszczeniowego w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Słusznie zatem organy rozpoznające niniejszą sprawę uznały, że zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji nieruchomości. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są więc zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa. Zdaniem Sądu postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie. Organy rozpoznające sprawę w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Istotne przy tym jest, że przedmiotem oceny Sądu była kwestia zasadności zawieszenia prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego. Brak było zatem podstaw do badania prawidłowości zastosowania przez organy przesłanek komunalizacyjnych. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI