I SA/Wa 926/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący mają wystarczające dochody na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Skarżący M. i J. W. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd, analizując ich sytuację materialną, przyznał zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na wysokość wpisu, ale odmówił ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący, mimo trudności, posiadają wystarczające dochody emerytalne i oszczędności, aby pokryć koszty profesjonalnego pełnomocnika, jeśli uznają go za niezbędnego.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznał wniosek M. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżący domagali się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody emerytalne i wysokie wydatki. Sąd, po analizie złożonych dokumentów, postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wpis od skargi (1500 zł) i potencjalny wpis od skargi kasacyjnej (750 zł) są na tyle wysokie, że ich samodzielne pokrycie byłoby niemożliwe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Jednocześnie sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Uzasadniono to tym, że dochody emerytalne skarżących, choć nie są wysokie, pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza przy poczynieniu niezbędnych oszczędności. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest formą dofinansowania dla osób w stanie ubóstwa, a skarżący, mimo trudności, zaspokajają elementarne potrzeby bytowe i posiadają oszczędności, które mogą być przeznaczone na wynagrodzenie adwokata, jeśli uznają jego udział za niezbędny. Sąd zasugerował również ograniczenie wydatków, które nie są ściśle związane z koniecznym utrzymaniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale nie w zakresie ustanowienia adwokata.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis od skargi i potencjalny wpis od skargi kasacyjnej są na tyle wysokie, że ich pokrycie przez skarżących byłoby niemożliwe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, dochody emerytalne skarżących i posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, jeśli uznają go za niezbędnego, po wcześniejszym ograniczeniu wydatków nie związanych z koniecznym utrzymaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 255
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wzywanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie określonych dokumentów i informacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wysokość wpisu od skargi i potencjalnego wpisu od skargi kasacyjnej przekracza możliwości finansowe skarżących bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Odrzucone argumenty
Skarżący znajdują się w stanie ubóstwa i nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, w tym kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja prawa pomocy ma wymiar szczególny. Jako forma dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych. W sytuacji zatem, gdy strona postępowania nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania, albowiem ponosi znaczne wydatki na cele niełączące się z całości z koniecznym utrzymaniem, w pierwszej kolejności powinna ograniczyć swoje wydatki, a dopiero, gdyby tego rodzaju działanie nie przyniosło wymiernych efektów, zwrócić się o przyznanie prawa pomocy.
Skład orzekający
Grzegorz Antas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza rozróżnienie między zwolnieniem od kosztów sądowych a ustanowieniem pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżących i specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa pomocy, który jest istotny dla wielu stron postępowań sądowych, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Kiedy sąd pomoże w kosztach, a kiedy w adwokacie? Wyjaśniamy zasady przyznawania prawa pomocy.”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 926/12 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-07-30 Data wpływu 2012-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Sentencja Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uzasadnienie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2012 r. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (1500 zł) M. i J. W. wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W wypełnionym urzędowym formularzu PPF wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Środki utrzymania czerpią ze świadczeń emerytalnych otrzymywanych przez obojga w łączonej wysokości [...] zł (brutto). Skarżący wyjaśnili, że ponoszą wydatki na opłaty za gaz [...] zł, energię elektryczną [...] zł oraz wodę i ścieki. Posiadają segment o powierzchni [...] m² wraz z działką, objętą użytkowaniem wieczystym, o powierzchni [...] m². W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało ocenione jako niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, J. W. został zobowiązany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie: informacji, czy składający wniosek poza uzyskiwaniem świadczenia emerytalnego wskazanego w formularzu PPF, prowadzi jakąkolwiek działalność (gospodarczą, zawodową, społeczną itp.), z którą wiąże się uzyskiwanie środków finansowych, odpisów zeznania podatkowego składającego wniosek z ostatnich dwóch lat, kopii dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę z tytułu emerytury, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez składającego wniosek oraz jego małżonkę rachunków bankowych i lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także przedstawienie dokumentów (rachunków, faktur) potwierdzających ich opłacanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedstawił zeznania podatkowe (wspólne) za rok 2010 i 2011, zestawienie operacji na dwóch kontach bankowych skarżących, kopie dowodów ponoszenia wydatków na utrzymanie (usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości, gaz, opłaty na rzecz [...], abonament RTV, podatek od nieruchomości, opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, umowa ubezpieczenia nieruchomości), a także dokumenty poświadczające wysokości otrzymywanych świadczeń emerytalnych po waloryzacji. W dodatkowym piśmie skarżący wyjaśnili, że z powodu trudności rodzinnych musieli zaciągnąć kredyty. Spłacane raty są uwidocznione w wyciągu bankowym. Z trudnością skarżący mają opłacać zobowiązania finansowe, z tego powodu na rachunkach bankowych posiadają debet. Zgromadzona kwota [...] zł na jednym z rachunków przeznaczona jest na uiszczenie opłat związanych z przekształceniem użytkowania wieczystego w prawo własności, związanym z przedmiotem sprawy. Ze względu na stan zdrowia skarżący w bieżącym roku zaprzestał z prowadzenia dodatkowych zajęć zawodowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych został oceniony jako zasługujący na uwzględnienie z uwagi na wysokość ciążących na wnioskodawcach kosztów, wynikających z przedmiotu zaskarżenia. Wpis od skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 maja 2012 r. został wyznaczony na kwotę [...] zł. Wpis od skargi kasacyjnej, którego obowiązek uiszczenia może ciążyć na skarżących, wynosi połowę wpisu od skargi, tj. 750 zł. W stosunku do możliwości finansowych skarżących wymienione obciążenia są na tyle wysokie, że ich samodzielne pokrycie jest niemożliwe bez uszczerbku koniecznego utrzymania rodziny. Sytuacji materialnej strony, ustalonej na podstawie złożonego oświadczenia oraz dodatkowych wyjaśnień, nie można jednak traktować jako równoważnej wykazaniu przez wnioskodawców, iż znajdują się w stanie ubóstwa, bez możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący mają zaspokojone elementarne potrzeby bytowe gospodarstwa domowego, uzyskują jednocześnie stałe i na tyle wysokie dochody z otrzymywanych świadczeń emerytalnych, że są w stanie pokryć, przy poczynieniu niezbędnych oszczędności, koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli jego udział w postępowaniu uważają za niezbędny. Skarżący na ten cel nie muszą przeznaczać posiadanych oszczędności ([...] zł), jeśli zostały one zgromadzone na poczet opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Składający wniosek są bowiem w stanie ograniczyć niezbędne wydatki, mając na uwadze, że zestawienie dokonywanych operacji na posiadanych rachunkach bankowych nie w każdym przypadku wskazuje na to, by dokonywane opłaty w zakresie swojej wysokości (np. usługi telekomunikacyjne) były usprawiedliwione w kontekście zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowym. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że instytucja prawa pomocy ma wymiar szczególny. Jako forma dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych. W sytuacji zatem, gdy strona postępowania nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania, albowiem ponosi znaczne wydatki na cele niełączące się z całości z koniecznym utrzymaniem, w pierwszej kolejności powinna ograniczyć swoje wydatki, a dopiero, gdyby tego rodzaju działanie nie przyniosło wymiernych efektów, zwrócić się o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI