I SA/WA 926/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-06-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komercjalizacjaprywatyzacjaakcjemienie Skarbu Państwaprawo pracowniczesąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę pracownika na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą przekazania mienia, uznając sprawę za cywilną, a nie administracyjną.

Skarżący, pracownik spółki powstałej w wyniku komercjalizacji, złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą przekazania mienia. Zarzucał naruszenie przepisów o komercjalizacji i pominięcie go w postępowaniu. Minister Skarbu Państwa argumentował, że przekazanie akcji nie było zbyciem w trybie ustawy o komercjalizacji, a pracownicy nie mieli prawa do nieodpłatnego nabycia akcji w tym etapie. Sąd uznał, że spór o uprawnienia pracownicze do nabycia akcji ma charakter cywilny i powinien być rozstrzygnięty przed sądem powszechnym, a nie sądem administracyjnym, w związku z czym skargę odrzucił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2005 r. dotyczącą przekazania mienia Skarbu Państwa. Skarżący zarzucał naruszenie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz pominięcie go w postępowaniu administracyjnym. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że podstawą prawną przekazania akcji był przepis ustawy o samorządzie wojewódzkim, a nie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, co oznaczało, że pracownicy nie byli uprawnieni do nieodpłatnego nabycia akcji w tym momencie. Sąd administracyjny uznał, że kwestia uprawnień pracowniczych do nieodpłatnego nabycia akcji spółek Skarbu Państwa ma charakter cywilny i powinna być rozstrzygana przed sądami powszechnymi, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, kodeksu spółek handlowych ani statut spółki nie dawały pracownikom prawa do ingerowania w prawa właściciela akcji do ich przekazania lub zbycia, ani tytułu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym czynności właścicielskich Skarbu Państwa. Wobec braku legitymacji czynnej do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, sąd uznał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spór o uprawnienia pracownicze do nieodpłatnego nabycia akcji spółki powstałej w wyniku komercjalizacji ma charakter cywilny i należy do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, kodeksu spółek handlowych ani statut spółki nie dają pracownikom prawa do ingerowania w prawa właściciela akcji do ich przekazania lub zbycia, ani tytułu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym czynności właścicielskich Skarbu Państwa. Wobec braku legitymacji czynnej do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.s.w. art. 50

Ustawa o samorządzie wojewódzkim

P.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.p. art. 26 § 1

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji

u.k.p. art. 33

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji

u.k.p. art. 36 § 1

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji

u.k.p. art. 38

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji

u.k.p. art. 3 § 2

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników

k.s.h.

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o uprawnienia pracownicze do nabycia akcji ma charakter cywilny i należy do właściwości sądów powszechnych. Pracownik nie posiada legitymacji czynnej do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym czynności właścicielskich Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Zarzut pominięcia skarżącego w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ma w procesie udostępniania akcji własne obowiązki wobec uprawnionych pracowników i niewykonanie lub nienależyte ich wykonanie może uzasadniać jej odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. Nie jest więc w sporze, że podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa są przepisy kodeksu cywilnego, a więc sprawa ma charakter cywilny, rozpoznawany przed sądami powszechnymi. Stosownie do art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest ten kto ma interes prawny w uzyskaniu decyzji administracyjnej, a przez interes prawny rozumie się tytuł mający w swej podstawie przepis prawa materialnego.

Skład orzekający

Krystyna Kleiber

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących uprawnień pracowniczych związanych z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych oraz legitymacji czynnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania mienia Skarbu Państwa i uprawnień pracowniczych w kontekście ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem z właściwością sądu i legitymacją procesową w sprawach związanych z prywatyzacją i prawami pracowniczymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Kiedy spór o akcje trafia do złego sądu? WSA wyjaśnia właściwość w sprawach prywatyzacyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 926/05 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6109 Inne o symbolu podstawowym 610
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2005 nr [...] w przedmiocie przekazania mienia Skarbu Państwa postanawia odrzucić skargę
Uzasadnienie
I SA/Wa 926/05
UZASADNIENIE
M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2005 r. zarzucając jej naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, oraz pominięcie jego osoby w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji podważenie zasady zaufania do Państwa i przepisów prawa.
Decyzją tą Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2004 r., znak [...] przekazującą Województwu [...] własność mienia Skarbu Państwa w postaci [...], co stanowi 80% ogółu akcji i przekazał nieodpłatnie własność mienia Skarbu Państwa w postaci [...].
Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, wyjaśnił, że podstawę prawną przekazania akcji był przepis art. 50 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódzkim (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1590). W ten sposób nie doszło do zbycia akcji w trybie art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2000 r. Nr 171 poz. 1397), a tym samym do obowiązku przekazywania na rzecz pracowników celem nieodpłatnego nabycia w trybie art. 36 ust. 1 tej ustawy, 15% akcji Spółki. Pracownicy Spółki w tym M. K. będą uprawnieni do nieodpłatnego nabycia akcji nie wcześniej aniżeli przy zbyciu przez Skarb Państw pierwszych akcji skomercjalizowanej Spółki, co określa art. 38 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji.
Wyjaśnił też, że Skarb Państwa utworzył tę Spółkę w innym celu aniżeli prywatyzacyjnym – stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy. Jednocześnie zdaniem Ministra Skarbu brak było więc podstaw do uznania pracowników Spółki w tym S. K. za uczestników postępowania administracyjnego. Kwestia ustalenia i realizacji prawa do nieodpłatnego nabycia akcji spółek Skarbu Państwa nie może być przedmiotem takiego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył.
Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2005 r. zmieniająca decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r. dotyczy przekazania akcji Skarbu Państwa jakie posiada w Spółce Akcyjnej [...]. Spółka powstała poprzez wniesienie do niej aportem Przedsiębiorstwa Państwowego o tej samej nazwie wartości [...],- zł. W ten sposób Skarb Państwa otrzymał [...],- akcji i pozostaje jedynym akcjonariuszem, dysponując 100%-wym kapitałem. Do Spółki tej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2000 r. Nr 171 poz. 1397) wraz z przepisami wykonawczymi, przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.) oraz postanowienia jej statutu. Statut Spółki w § 16 przewiduje prawo pracowników Spółki do nieodpłatnego nabycia jej akcji – łącznie do 15% wszystkich akcji Skarbu Państwa na zasadach powołanej w tym zapisie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Tym samym stosowane też będą przepisy Rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 29 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników (Dz. U. Nr 35 poz.303).
Stosownie do cytowanych przepisów każdego pracownika obowiązuje przestrzeganie trybu nabywania akcji przewidzianego art. 38 ustawy, a zakreślającego stosowne terminy. W szczególności dla oceny uprawnień pracowniczych ma w tej sprawie zapis zamieszczony w ustępie przewidującym, że prawo do nieodpłatnego nabycia akcji powstaje po upływie trzech miesięcy od dnia zbycia przez Skarb Państwa pierwszych akcji, na zasadach ogólnych i wygasa z upływem dwunastu miesięcy od dnia powstania tego prawa, a jeżeli zbycie akcji Skarbu Państwa na zasadach ogólnych nastąpiło w okresie 6 miesięcy od wpisu Spółki do rejestru sądowego, prawo do nieodpłatnego nabycia akcji powstaje po trzech miesiącach od upływu terminu na złożenie oświadczenia o zamiarze nabycia akcji.
Wskazane uprawnienia pracownicze, nabyte z racji zatrudnienia w komercjalizowanym przedsiębiorstwie w przypadku ich naruszenia, mogą być realizowane tak jak inne prawa pracownicze, na drodze sądowej, przed sądem powszechnym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt I PK 291/03 /OSNP 20004.23.397/ wyjaśnił:
"Spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ma w procesie udostępniania akcji własne obowiązki wobec uprawnionych pracowników i niewykonanie lub nienależyte ich wykonanie może uzasadniać jej odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c."
Nie jest więc w sporne, że podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa są przepisy kodeksu cywilnego, a więc sprawa ma charakter cywilny, rozpoznawany przed sądami powszechnymi.
Za takim rozwiązaniem przemawia również okoliczność prawna, iż przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, przepisy kodeksu spółek handlowych ani też statut Spółki nie dały pracownikom tytułu do ingerowania w prawa właściciela akcji do ich przekazania po tytułem darmym czy ich zbycia, w rozumieniu art. 33 cytowanej ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji.
Nie posiadając takich uprawnień, pracownicy nie nabyli również tytułu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym czynności właścicielskich Skarbu Państwa.
Stosownie do art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest ten kto ma interes prawny w uzyskaniu decyzji administracyjnej, a przez interes prawny rozumie się tytuł mający w swej podstawie przepis prawa materialnego.
W sprawie tej ani przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji i jej przepisy wykonawcze ani umowa Spółki nie dały skarżącemu również takiego prawa. Oznacza to, że wobec braku legitymacji czynnej do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego - pracownicy Spółki nie mogą być traktowani jako uczestnicy takiego postępowania, wszczętego na wniosek uprawnionego, łącznie z doręczeniem im decyzji, podjętej w wyniku przeprowadzonego postępowania.
Skoro sprawa objęta skargą ma charakter sprawy cywilnej nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Skoro jednak skarżący nie jest uprawniony do wniesienia skargi, a zdaniem jego zostały naruszone, decyzją Ministra Skarbu Państwa, jego prawa - może on wystąpić o przywrócenie tych praw na drogę postępowania cywilnego.
Sąd wyjaśnia, że nie znajdując podstaw do przyjęcia, celem rozpoznania niniejszej skargi nie badał legalności decyzji Ministra Skarbu Państwa.
Podstawą rozstrzygnięcia jest art. 58 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.