I SA/Wa 923/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie ziemskie pozostawione poza granicami kraju, uznając, że wniosek z 2008 r. obejmował również nieruchomość w miejscowości [...].
Skarżąca A. M. domagała się potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek ziemski N., pozostawiony poza granicami RP. Organy administracji odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość w miejscowości [...] wskazując, że wniosek złożony w 2008 r. nie obejmował tej nieruchomości, a termin na składanie wniosków upłynął 31 grudnia 2008 r. WSA w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając, że nazwa "majątek ziemski N." była potocznym określeniem obejmującym różne nieruchomości, w tym tę w miejscowości [...], a wniosek z 2008 r. należy traktować jako uzupełnienie pierwotnego wniosku z 1992 r.
Sprawa dotyczyła wniosku A. M. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za majątek ziemski N., pozostawiony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioski w tej sprawie były składane pierwotnie w 1992 r., a następnie sprecyzowane pismem z 23 grudnia 2008 r. W 2011 r. skarżąca wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość w miejscowości [...], która według niej była częścią majątku ziemskiego N. Organy administracji, w tym Minister Skarbu Państwa, odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty za tę nieruchomość, argumentując, że termin na składanie wniosków upłynął 31 grudnia 2008 r. i że nieruchomość w [...] nie została wskazana w pierwotnych wnioskach. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego. Sąd uznał, że nazwa "majątek ziemski N." była potocznym określeniem obejmującym zbiór odrębnych nieruchomości, w tym tę w miejscowości [...]. W ocenie Sądu, wniosek z 2008 r. należy traktować jako uzupełnienie pierwotnego wniosku z 1992 r., a nie jako nowy wniosek dotyczący innej nieruchomości. Sąd podkreślił, że decyzje organów miały charakter deklaratoryjny, a roszczenie przysługuje z mocy prawa po spełnieniu warunków ustawy. W związku z wadliwą oceną materiału dowodowego i nieuprawnionym ustaleniem, że wniosek nie dotyczył nieruchomości [...], Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, złożony w ustawowym terminie, nie może być skutecznie uzupełniany o nowe nieruchomości po upływie terminu, który jest terminem prawa materialnego.
Uzasadnienie
Termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem materialnym, który wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw. Uchybienie temu terminowi nie podlega przywróceniu. Wszelkie roszczenia zgłoszone po tym terminie wygasają. Jednakże, jeśli pierwotny wniosek obejmował potoczną nazwę majątku, która kryła w sobie zbiór odrębnych nieruchomości, a jedna z nich została sprecyzowana po terminie, sąd może uznać to za uzupełnienie pierwotnego wniosku, jeśli analiza dokumentów historycznych potwierdza, że ta nieruchomość była częścią majątku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.r.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin ten ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu.
Pomocnicze
u.r.p. art. 6 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Do wniosku należy dołączyć dowody pozostawienia nieruchomości poza granicami RP oraz jej rodzaj i powierzchnię.
u.r.p. art. 6 § ust. 6
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
W przypadku niespełnienia wymogów wniosku, wojewoda wzywa do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy.
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
u.z.n. art. 27
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego
Dotyczy możliwości zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa na poczet ceny sprzedaży lub opłat.
u.z.n. art. 15
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego
Dotyczy możliwości zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa na poczet ceny sprzedaży lub opłat.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nazwa "majątek ziemski N." jest potocznym określeniem obejmującym zbiór odrębnych nieruchomości, w tym nieruchomość w miejscowości [...]. Wniosek z 2008 r. należy traktować jako uzupełnienie pierwotnego wniosku z 1992 r., a nie jako nowy wniosek dotyczący innej nieruchomości. Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość w miejscowości [...] nie została wskazana w pierwotnych wnioskach złożonych przed 31 grudnia 2008 r. Termin do składania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Wszelkie roszczenia zgłoszone po 31 grudnia 2008 r. wygasają.
Godne uwagi sformułowania
"majątek ziemski N." jest wyłącznie nazwą potoczną i zwyczajową. Termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. [...] został sklasyfikowany jako termin o charakterze materialnym. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Terminy o charakterze materialnym nie mają charakteru przywracalności. Omawiana ustawa wprowadza rozwiązania o charakterze szczególnym. Jej przepisy muszą być więc interpretowane i stosowane w sposób ścisły. Termin na składanie wniosków [...] jest terminem zawitym, tzn. nie może zostać przywrócony przez organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zabużańskiej do wniosku [...] należy dołączyć, m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej... Modyfikowanie pierwotnego wniosku, było możliwe wyłącznie w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. Wszelkie roszczenia zgłoszone po tej dacie wygasają. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwestii , czy organy powinny uznać - tak jak twierdzi Skarżąca, że pismo złożone przez nią do akt administracyjnych sprawy w dniu 11 sierpnia 2011 r. [...] stanowi uzupełnienie pierwotnego wniosku z 1992r. , sprecyzowanego pismem z dnia 23 grudnia 2008r. oraz z dnia 30 grudnia 2008r. jako , że [...] jest elementem majątku N., czy też jest to nowy odrębny wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, gdyż dotyczy innej nieruchomości niż wskazane wcześniej grunty.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
członek
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"majątek ziemski\" w kontekście ustawy o rekompensacie za mienie zabużańskie, znaczenie terminów materialnych w postępowaniu administracyjnym, dopuszczalność uzupełniania wniosków po terminie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o rekompensacie za mienie zabużańskie i konkretnego stanu faktycznego związanego z potoczną nazwą majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rekompensat za mienie utracone w wyniku zmian granic państwowych, co jest tematem o historycznym i społecznym znaczeniu. Interpretacja pojęcia "majątku" i terminów procesowych jest istotna dla prawników zajmujących się tą materią.
“Czy potoczna nazwa majątku ziemskiego może być podstawą do uzyskania rekompensaty za mienie utracone za granicą?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 923/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2015-09-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2015-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Dariusz Pirogowicz Przemysław Żmich Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 3488/15 - Wyrok NSA z 2016-09-22 Skarżony organ Minister Skarbu Państwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2014 poz 1090 art. 5 ust. 1 Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity. Dz.U. 2013 poz 267 art. 61 § 1, art. 7, 77 i 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 § 1 pkt 1 a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz A. M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskami z dnia 29 grudnia 1992 r. i z dnia 23 grudnia 2008 r. A. M. złożyła do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. D. i R. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości w postaci majątku ziemskiego N., obejmującego folwark [...], pałac w N. i budynki przynależne do tego majątku oraz majątek S. Pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. (data wpływu) A. M. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. D. i R. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nieruchomości "[...]", w pow. [...], woj. [...]. Wojewoda [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], działając, m.in. na podstawie art. 7 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1090) - po rozpoznaniu wniosku A. M. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. D. i R. D. nieruchomości "[...] " w pow. [...], województwo [...] - odmówił potwierdzenia A. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. D. i R. D. nieruchomości "[...]" poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w pow. [...], woj. [...]. Współwłaścicielami nieruchomości "[...]", pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w pow. [...], woj. [...], byli S. D. i R. D. Wojewoda podniósł, że ustawodawca w obowiązującej regulacji z dnia 8 lipca 2005 roku w art. 5 ust. 1 wyznaczył ostateczny termin składania wniosków o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty na dzień 31 grudnia 2008 r. Tym samym zakreślił ramy czasowe, w których zainteresowane podmioty mogły podjąć inicjatywę i złożyć wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami państwa polskiego w związku z wybuchem wojny rozpoczętej w 1939 roku. Termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej został sklasyfikowany jako termin o charakterze materialnym. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa/1845/07/LEX nr 463923 uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia uprawnień i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. OPK 19/96, publ. ONSA z 1997 r. z.2, poz. 56 potwierdzono, że terminy o charakterze materialnym nie mają charakteru przywracalności. Zatem oświadczenia te nie wywołują skutków prawnych. Przed 31 grudnia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynęło podanie A. M. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez S. D. i R. D. w postaci majątku ziemskiego N., obejmującego folwark [...] ([...] ha gruntów) i folwark [...] ([...] ha gruntów), pałacu w N/ i budynków przynależnych do tego majątku oraz majątku [...]. W treści powyższego pisma A. M. informowała, iż jest on kontynuacją jej wniosku złożonego 29 grudnia 1992 r. do Urzędu Rejonowego w K. W ówcześnie złożonym podaniu zakres roszczenia został określony jako "majątek [...] ". Wskazano w nim, iż pozostawiony został także "majątek [...] ". Przy czym o tym, jaką nieruchomość miała na myśli wnioskodawczym, świadczy też załączone do niego oświadczenie M. T.. "Majątek [...]" został opisany jako cyt. "pałac z dwoma folwarkami - [...] ". Przed 31 grudnia 2008 r. nie pada w piśmie strony określenie "[...]". Dopiero w sierpniu 2011 r. A. M. wskazała, iż częścią majątku ziemskiego [...] są grunty w [...], o powierzchni [...] ha. Analiza dokumentów, w tym "Skorowidza Miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorialnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych" wydanej przez Wydawnictwo Książnicy Naukowej Przemyśl-Warszawa (ok. 1931 r.) i mapy "[...] " wydanej przez Wojskowy Instytut Geograficzny (Warszawa 1926 r.) i "Skorowidza Dóbr Tabularnych w Galicyi z W. Ks. [...]", według stanu na dzień 31 grudnia 1904), prowadzi do stwierdzenia, że "majątek ziemski N." jest wyłącznie nazwą potoczną i zwyczajową. Kryje się pod nią zbiór odrębnych nieruchomości - folwarków. Użycie we wniosku z 23 grudnia 2008 przez A. M. tego sformułowania, przy jednoczesnym wskazaniu lokalizacji poszczególnych gruntów (wśród których nie wymieniono nieruchomości "[...] "), nie upoważnia do interpretacji, iż pod tym pojęciem kryje się również nieruchomość w miejscowości [...] i przysiółku [...]. Przy czym organ nadmienił, że do wniosku przed 31 grudnia 2008 r. nie wpłynęły dokumenty wskazujące na pozostawienie przez S. D. i R. D. nieruchomości w tym miejscu. Wojewoda podkreślił, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wszelkie doprecyzowanie złożonego wcześniej wniosku o nowe nieruchomości lub złożenie nowego wniosku nie przynosi pożądanych dla strony skutków prawnych, ponieważ roszczenia tych osób ulegają samoistnemu wygaszeniu. Powyższą problematyką zajmował się także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z 24 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 594/12 wskazał wyraźnie, iż gdyby intencją ustawodawcy było dopuszczenie by żądania co do przysługującej rekompensaty mogły być kształtowane w każdym czasie, to dałby temu wyraz w jednoznacznym przepisie prawa. W ustawie o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej brak jest jakichkolwiek zapisów, które pozwalałyby przyjąć, że wnioski, które należało złożyć w nieprzekraczalnym terminie, mogły być uzupełniane w dowolnym czasie, w tym po dniu 31 grudnia 2008 r. Omawiana ustawa wprowadza rozwiązania o charakterze szczególnym. Jej przepisy muszą być więc interpretowane i stosowane w sposób ścisły. Termin na składanie wniosków o ustalenie prawa do rekompensaty wyznaczony przez ustawodawcą jest terminem zawitym, tzn. nie może zostać przywrócony przez organ administracji publicznej. Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków (roszczeń, uprawnień) o charakterze materialnym. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 236/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/WA 2083/10 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2216). Po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Organ II instancji uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Przewidziany w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tj. 31 grudnia 2008 r.) jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a więc terminem wywołującym skutki w sferze praw i obowiązków podmiotów, których dotyczą oraz wyznaczającym okres, w którym może nastąpić ich ukształtowanie w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Należy zatem przyjąć, że ostateczną granicą czasową, do której wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogły być skutecznie modyfikowane wyznaczała data 31 grudnia 2008 r. Oznacza to, że rekompensata przysługuje tylko za te konkretne nieruchomości, w sprawie których wnioski zostały zgłoszone nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy zabużańskiej do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej, należy dołączyć, m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Jeżeli natomiast wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 6 ust. 1-3 ustawy zabużańskiej wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6 ustawy zabużańskiej). Z powyższego wynika jednoznacznie, że z treści wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej nie musi wynikać oznaczenie nieruchomości, za którą ma być potwierdzone prawo do rekompensaty. Oznaczenie zaś nieruchomości, co jest niezbędne dla merytorycznego rozpatrzenia omawianego wniosku, bezwzględnie powinno wynikać z informacji zawartych w załącznikach, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Minister stwierdził, że treść zgłoszonego przez stronę żądania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinna być ustalona, nie tylko poprzez analizę brzmienia samego wniosku, ale także przez odniesienie się do wszystkich innych informacji, zawartych w załączonych do wniosku dokumentach, jak również do całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organ sprawy. Ponadto modyfikacja złożonego przez stronę żądania była możliwa jedynie do dnia 31 grudnia 2008 r. (zob. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: sygn. akt I SA/Wa 95/12, sygn. akt I SA/Wa 475/13, sygn. akt I SA/Wa 1709/10). Przepisy "tzw. ustawy zabużańskiej" są przepisami szczególnymi względem przepisów kpa, a określony w omawianej ustawie termin do złożenia wniosku dotyczy także końcowego terminu, do którego strony mogły modyfikować swoje żądania. Jak wynika z akt sprawy niniejsze postępowanie zostało wszczęte wnioskiem A. M. z dnia 29 grudnia 1992 r., którego kontynuację stanowiło pismo z dnia 23 grudnia 2008 r. W powyższym wniosła ona o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w majątku zwanym "N.", w skład którego wchodziły m.in. grunty położone w [...] oraz w [...], oraz pałac w N. Dopiero w dniu 11 sierpnia 2011 r. wskazała, iż częścią majątku ziemskiego N. były grunty [...] - niewymienione w treści pierwotnych wniosków o przyznanie prawa do rekompensaty. Przy czym z analizy dokumentów wynika, że "[...] " odnosi się wyłącznie do nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Użycie powyższego terminu we wnioskach z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z dnia 23 grudnia 2008 r., przy jednoczesnym wskazaniu lokalizacji poszczególnych gruntów i przy uwzględnieniu całości okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, nie wskazuje, aby wnioski te dotyczyły nieruchomości [...]. Dodatkowo, jak słusznie zauważył Wojewoda [...], grunty położone w N., w Z. oraz w [...], posiadają odrębne liczby wykazu hipotecznego przy Sądzie Obwodowym w Z. - co również wskazuje, że nieruchomość położona w [...] nie była częścią majątku N. Minister dodał, że do wniosków złożonych przed dniem 31 grudnia 2008 r. nie zostały załączone żadne dokumenty wskazujące o wystąpienie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty również za nieruchomość [...]. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że strona miała jakiekolwiek dokumenty wskazujące, aby S. D. i R. D. byli właścicielami nieruchomości [...]. Wcześniejsze podania dotyczyły wyłącznie nieruchomości pozostawionych przez S. D. i R. D. w [...], w [...] oraz w majątku "[...] ". Żądanie zgłoszone do protokołu w dniu [...] sierpnia 2011 r. winno być zatem traktowane jako nowy wniosek. Organ II instancji powołał również orzeczenia wskazujące, że modyfikowanie pierwotnego wniosku, było możliwe wyłącznie w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r., tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 95/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 594/12, Przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zainteresowani w zakreślonym terminie muszą uzewnętrznić nie tylko wolę skorzystania z przywilejów przyznanych im ustawą, lecz najpóźniej do dnia 31 grudnia 2008 r. zobowiązani są wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty. Minister stwierdził, że prawo do rekompensaty nie ma charakteru absolutnego. Domaganie się rekompensaty jest prawem, a nie obowiązkiem osoby uprawnionej. Postępowanie w tej kategorii spraw może być wszczęte wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Strona decyduje czy i w jakim zakresie skorzysta z przysługującego jej prawa. Tym samym nie może przerzucać na organ konsekwencji dokonanych przez siebie wyborów oraz skutków prawnych własnych zaniechań. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła A. M. Powyższemu orzeczeniu zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 77 § 1 i k.p.a., poprzez niedokładną ocenę i niedokładne rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., odmawiającej przyznania skarżącej prawa do rekompensaty, - naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uznanie, iż skarżąca złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w stosunku do nieruchomości obejmującej nieruchomość "[...]" po terminie wskazanym w ustawie, - naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 27 powołanej powyżej ustawy z 2005 r. oraz art. 15 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U z 2004 Nr 6, poz. 2722), poprzez zaniechanie przyjęcia, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane w 1992 r. i wskutek zmieniającego się stanu prawnego, kontynuowane w pierwszej kolejności na podstawie ustawy zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, a następnie na podstawie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze, wniosła, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 135 p.p.s.a. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku zgłoszonego do wymienionego dnia należało dołączyć dokumenty wymienione w art. 6 przedmiotowej ustawy. W przypadku niespełnienia wymogów zawartych w ust. 1-3 ww. artykułu wojewoda zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6) Roszczenie o dokonanie potwierdzenia prawa do rekompensaty przysługuje z mocy samego prawa podmiotom wymienionym w treści ustawy, po spełnieniu warunków w niej wymienionych, natomiast decyzja wojewody, o której mowa w art. 5 ust. 3 i art. 8 ma charakter deklaratoryjny. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to strona określa przedmiot tego żądania. Zgodzić zależy się z organem, ze skarżąca mogła modyfikować, w tym rozszerzać wniosek co do zakresu nieruchomości, jednakże tylko do dnia 31 grudnia 2008 r. Przepis art. 5 ust. 1, określając termin, który jest terminem prawa materialnego, nie pozwala bowiem po tym okresie skutecznie domagać się rekompensaty za inne mienie niż zgłoszone przed wskazaną datą. Wszelkie roszczenia zgłoszone po tej dacie wygasają. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwestii , czy organy powinny uznać - tak jak twierdzi Skarżąca, że pismo złożone przez nią do akt administracyjnych sprawy w dniu 11 sierpnia 2011 r. ( data prezentaty) , odnoszące się miedzy innymi do nieruchomości ziemskiej w miejscowości [...] stanowi uzupełnienie pierwotnego wniosku z 1992r. , sprecyzowanego pismem z dnia 23 grudnia 2008r. oraz z dnia 30 grudnia 2008r. jako , że [...] jest elementem majątku N., czy też jest to nowy odrębny wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, gdyż dotyczy innej nieruchomości niż wskazane wcześniej grunty. Analiza akt sprawy prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że użyte w treści żądania złożonego w niniejszej sprawie określenie " majątek ziemski [...]" jest wyłącznie nazwą potoczną i zwyczajową pod, którą kryje się zbiór odrębnych nieruchomości, którym nadane zostały nazwy własne. Słusznie zatem podkreślił Wojewoda M. , wydając decyzję z dnia [...] lutego 2015r. , z powołaniem się na zacytowane w uzasadnieniu dokumenty historyczne , że N. nie był jedną nieruchomością pod względem formalnym . Zaświadczenie Państwowego Centralnego Historycznego Archiwum U. miasta L. z dnia [...] grudnia 2008r. , wydane na podstawie wykazu nieruchomości ziemskich ponad 100 ha w powiecie [...]wraz z pismem przewodnim Urzędu Ziemskiego w [...] do Okręgowego Urzędu Ziemskiego we L. z dnia [...] października 1923r. oraz uzupełnieniem wykazu majątków ponad 100 ha z powiatu [...] odnośnie do majątków częściowo już rozparcelowanych , względnie parcelowanych obecnie wraz z pismem przewodnim Państwowego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1924r. , zaświadczenie Państwowego Archiwum [...] z dnia [...] stycznia 2010r. wydane na podstawie wykazu majątków położonych na terenie województwa [...] w których znajduje się nadwyżka parcelacyjna , oraz orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w R. z dnia [...] lipca 1945r. , potwierdzają w sposób niewątpliwy , że używany jako nazwa potoczna " majątek [...]" składał się z odrębnych nieruchomości - folwarków – mających swoją siedzibę zarówno w miejscowościach N. Z. oraz S. z przysiółkiem [...]. Skorowidz Dóbr Tabularnych w Galicji z W. Ks. [...] z dnia 31grudnia 1904r. dokumentuje , wskazane folwarki posiadały odrębne liczby wykazu hipotecznego Pogląd ten koresponduje w pełni ze stanowiskiem Skarżącej wyrażonym zarówno w treści skargi jak i we wniosku skierowanym do organu z dnia 23 grudnia 2008r. Wskazany wniosek wprost wskazuje , że domaga się ona " wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu utracenia majątku zwanego "[...] " położonego w województwie [...], powiat [...] ( wskazanego w treści wniosku z dnia 29.12.1992r. ostatni akapit) , w skład którego wchodziły między innymi grunty położone w [...] tj. około [...] hektarów oraz w Z. tj. około [...] hektarów oraz Pałac w N., wraz ze wszystkimi budynkami przynależnymi do tego majątku". Jednocześnie w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek twierdzenia przeciwnego, że majątek [...] nie stanowił elementu składowego majątku zwanego zwyczajowo i potocznie [...], co z kolei powinno być interpretowane zgodnie z interesem strony. Tym samym uznać należy , że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje naruszyły art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 80 k.p.a. , a w konsekwencji art.5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Wobec braku pełnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego wadliwej oceny doszło do nieuprawnionego ustalenia , że złożony przez Skarżącą w ustawowym terminie wniosek, nie dotyczył nieruchomości [...] stanowiącej element składowy majątku zwyczajowo i potocznie zwanego N . Mając to na uwadze , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ic p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI