I SA/Wa 92/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa UMiRM, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przy ocenie legalności decyzji z 1978 r. dotyczącej przekazania nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji z 1978 r. o przekazaniu nieruchomości. Sąd administracyjny uznał, że decyzja Prezesa UMiRM została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd wskazał również na inne uchybienia, w tym pominięcie przepisów dotyczących gospodarowania terenami państwowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E.S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., która uchyliła decyzję Wojewody z dnia [...] września 2003 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda wcześniej stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] maja 1978 r. w części dotyczącej przekazania w użytkowanie nieruchomości o powierzchni [...] m², powołując się na to, że grunt stanowił własność osoby fizycznej, a decyzja z 1978 r. dotyczyła terenów państwowych. Prezes UMiRM uchylił decyzję Wojewody, argumentując brakiem wystarczających dowodów na ustalenie, czy działka nr [...] była objęta decyzją z 1978 r. w całości czy tylko w części, oraz wskazując na niekompletność materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczalne tylko w ograniczonych przypadkach. Wskazał, że Prezes UMiRM powinien był zażądać uzupełnienia materiału dowodowego lub sam dokonać oceny. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na pominięcie przez organ odwoławczy przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które dotyczyły przekazywania terenów państwowych, a decyzja z 1978 r. odnosiła się do mienia o nieuregulowanym stanie prawnym. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w ograniczonym zakresie, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy zostało ono przeprowadzone w rażący sposób naruszający przepisy procesowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie może ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych sytuacjach, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał materiału dowodowego lub naruszył przepisy procesowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego lub zostało ono przeprowadzone w rażący sposób naruszone.
u.g.t. art. 1 § ust. 2
Ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Na podstawie ustawy mogły być przekazywane w użytkowanie tereny państwowe.
u.g.t. art. 3 § ust. 1
Ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Ustawa dotyczyła terenów stanowiących własność Państwa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i do czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia bez wystarczających podstaw. Organ odwoławczy pominął istotne przepisy ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, dotyczące terenów państwowych. Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w całości, mimo że postępowanie nadzorcze dotyczyło dwóch decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może nastąpić tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy postępowanie wyjaśniające zostało wprawdzie przeprowadzone, lecz w rażący sposób naruszone zostały przepisy procesowe.
Skład orzekający
Anna Łukaszewska-Macioch
przewodniczący
Daniela Kozłowska
sprawozdawca
Emilia Lewandowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazywania nieruchomości w użytkowanie, stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze oraz oceny legalności decyzji administracyjnych w kontekście przepisów o gospodarce terenami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności prawidłowości stosowania przez organy odwoławcze instytucji uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, co jest częstym problemem w praktyce.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję i odesłać sprawę do pierwszej instancji? Kluczowe zasady z orzecznictwa WSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 92/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/ Daniela Kozłowska /sprawozdawca/ Emilia Lewandowska Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Sygn. powiązane I OSK 772/05 - Wyrok NSA z 2006-04-27 Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie I SA/Wa 92/04 U z a s a d n i e n i e Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] maja 1978 r., nr [...], o przekazaniu w użytkowanie Wojewódzkiemu Zarządowi [...] w W. nieruchomości położonej w Z. o powierzchni [...] m² w części dotyczącej działki nr [...], obręb [...], o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1978 r. w części dotyczącej działki nr [...] wystąpiła S.L., która podniosła, iż grunt ten stanowi jej własność. Przedstawiony przez S. L. odpis kw [...], postanowienie Sądu Rejonowego w L. [...] z [...] czerwca 1984 r. o nabyciu spadku po F.L. oraz odpis kw [...] wskazują, że S. L. jest właścicielką nieruchomości położonej w Z. zapisanej w kw [...] jako działka "[...]". Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2003 r. wymieniona nieruchomość stanowi obecnie działkę nr [...] (obręb [...]) o powierzchni [...] m² i jest uregulowana w kw [...]. Nieruchomość oznaczona jako działka "[...]" została objęta decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z [...] maja 1978 r. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 3, poz. 19) dotyczą terenów państwowych. Wobec tego organ wydający decyzję z [...] maja 1978 r. nie miał uprawnień do dysponowania terenami osób fizycznych. Zatem decyzja ta w części dotyczącej działki nr [...] narusza rażąco prawo, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Związku [...] Okręgowego Zarządu [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie Wojewoda [...] ustalił, że działka nr [...] (Obr. [...], o pow. [...] m²) objęta jest decyzją z [...] maja 1978 r. W aktach brak mapy sytuacyjnej terenu w Z. przy ul. [...],[...],[...],[...] i [...] do celów wywłaszczeniowych, na którą powołał się Wojewoda w uzasadnieniu decyzji. Ponadto z zawiadomienia z [...] kwietnia 2003 r. o wszczęciu postępowania nadzorczego nie wynika, aby miało się ono toczyć tylko co do części decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w W. dotyczącej działki nr [...]. Z sentencji decyzji Wojewody wynika, że ocenie legalności poddano część decyzji i nie odniesiono się do pozostałej części. Zgromadzony materiał nie pozwala na ustalenie, że przedmiotowa działka wchodziła w skład nieruchomości, których dotyczy decyzja z [...] maja 1978 r. Wojewoda [...] powinien ustalić, czy działka ta objęta jest decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w W. w całości, czy tylko w części. Oznacza to konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części i uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.S., spadkobierca S.L. (postanowienie Sądu Rejonowego dla L. w L. z dnia [...] listopada 2003 r., sygn. [...]) podniosła, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast narusza prawo, w tym art. 35 § 3 k.p.a. o terminach załatwiania spraw i art. 7 k.p.a. Naruszony został także art. 73 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a., gdyż Prezes UMiRM nie umożliwił pełnomocnikowi skarżącej zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Wynika to z art. 138 k.p.a. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Uchylenie decyzji pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może nastąpić tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy postępowanie wyjaśniające zostało wprawdzie przeprowadzone, lecz w rażący sposób naruszone zostały przepisy procesowe, np. stronę pozbawiono udziału w postępowaniu. Jak wynika z decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. jedyną istotną przyczyną uchylenia decyzji jest konieczność niewątpliwego ustalenia, czy działka nr [...] była w całości, czy tylko w części objęta decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. nr [...]. Zdaniem organu jest to okoliczność, której ustalenie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W ocenie Sądu stanowisko to nie jest uzasadnione. Skoro rozpatrując sprawę organ stwierdził brak w nadesłanych aktach istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentu, to zgodnie z zasadą szybkości postępowania mógł zażądać od organu pierwszej instancji uzupełnienia materiału dowodowego i na jego podstawie dokonać samodzielnie oceny w zakresie objętym tym dokumentem. Zaskarżona decyzja narusza także inne przepisy postępowania, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że S.L. w dniu [...] listopada 1991 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia [...] maja 1978 r., nr [...] i [...]. W piśmie pełnomocnika S.L. z dnia [...] stycznia 2003 r., adresowanym do Wojewody [...] też mowa jest o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] i [...]. Wojewoda potraktował to pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności obu wymienionych decyzji i zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. wszczął postępowanie w stosunku do dwóch powołanych decyzji, a następnie orzekł tylko co do części decyzji nr [...], nie wypowiadając się co do drugiej decyzji – nr [...] – objętej tym postępowaniem. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zauważył wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji, że decyzja Wojewody [...] nie rozstrzyga o pozostałej części decyzji nr [...], ale pominął, że postępowanie nadzorcze toczyło się w stosunku do dwóch decyzji i nie dokonał żadnej oceny w tym zakresie. Istotnym uchybieniem, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy jest pominięcie przez organ odwoławczy treści art. 1 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami na podstawie ustawy mogły być przekazywane w użytkowanie tereny państwowe, to znaczy tereny stanowiące własność Państwa. Z decyzji nr [...] wynika, że Wojewódzkiemu Zarządowi [...] w W. został przekazany w użytkowanie teren, który "stanowi mienie opuszczone o nieuregulowanym stanie prawnym, do uregulowania którego zobowiązała się Dyrekcja Rozbudowy Miasta W.". W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien dokonać oceny legalności decyzji nr [...] także pod tym kątem. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI