I SA/WA 915/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-09-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamilinie elektroenergetycznecel publicznyograniczenie sposobu korzystaniasłużebność przesyłupostępowanie administracyjnerokowaniadecyzja lokalizacyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej, uznając, że spełnione zostały przesłanki prawne, w tym obowiązek przeprowadzenia rokowań.

Sprawa dotyczyła skarg właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia linii elektroenergetycznej. Właściciele zarzucali m.in. brak czynnego udziału w postępowaniu lokalizacyjnym i nieskuteczne rokowania. Sąd administracyjny oddalił skargi, stwierdzając, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została wydana zgodnie z prawem, a inwestor dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, mimo braku porozumienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi współwłaścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej SN-15kV. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wadliwości decyzji lokalizacyjnej (brak udziału w postępowaniu) oraz nieskuteczności rokowań prowadzonych przez inwestora. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał skargi za nieuzasadnione. Podkreślono, że podstawę materialnoprawną stanowił art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który pozwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, gdy właściciel nie wyraża zgody, a inwestycja jest zgodna z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji celu publicznego. Sąd stwierdził, że decyzja lokalizacyjna była prawomocna i stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy inwestor dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.). Sąd uznał, że wymiana stanowisk między inwestorem a współwłaścicielami, mimo braku porozumienia, wypełniła ten obowiązek. Sąd podkreślił, że nie bada przyczyn braku zgody stron, a jedynie fakt przeprowadzenia rokowań. W konsekwencji, uznając spełnienie przesłanek prawnych, Sąd oddalił skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji prawidłowo ocenił, że inwestor dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, mimo braku porozumienia z właścicielami nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymiana stanowisk między inwestorem a współwłaścicielami, obejmująca przedstawienie propozycji warunków korzystania z nieruchomości, trasę linii, zakres prac i wysokość wynagrodzenia, a następnie brak akceptacji tych warunków przez jednego ze współwłaścicieli, wypełnia warunki przeprowadzenia rokowań zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. Sąd podkreślił, że nie bada przyczyn braku zgody stron, a jedynie fakt zainicjowania i przeprowadzenia rokowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pozwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Szerokość pasów technologicznych stanowi minimalne niezbędne obciążenie nieruchomości uwzględniające potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego w zakresie odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji.

u.g.n. art. 129 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Właściwym do ustalenia i przyznania odszkodowania za szkody, zniszczenia i utratę wartości nieruchomości jest starosta.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Udostępnienie nieruchomości mogło nastąpić na podstawie zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

u.g.n. art. 9a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanki przeprowadzenia rokowań przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Prawomocna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jako podstawa do wszczęcia postępowania administracyjnego. Niezbędność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości dla realizacji celu publicznego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji lokalizacyjnej (brak udziału współwłaściciela w postępowaniu). Nieskuteczność rokowań prowadzonych przez inwestora. Propozycja inwestora była nie do przyjęcia dla właścicieli.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał skargi za nieuzasadnione. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Organ nie ma swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego. Wymiana stanowisk Biura Projektowego [...] ze współwłaścicielami nieruchomości wypełniała warunki przeprowadzenia rokowań.

Skład orzekający

Iwona Ścieszka

sprawozdawca

Monika Sawa

przewodniczący

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku przeprowadzenia rokowań przed ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n., a także kwestia wpływu ewentualnych wad decyzji lokalizacyjnej na postępowanie dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele przesyłowe, a jego zastosowanie w innych kontekstach może wymagać ostrożności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej, co jest częstym problemem. Wyjaśnia praktyczne aspekty procedury administracyjnej i wymogu rokowań.

Czy brak zgody właściciela zawsze blokuje budowę linii energetycznej? Sąd wyjaśnia rolę rokowań.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 915/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka /sprawozdawca/
Monika Sawa /przewodniczący/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1529/22 - Wyrok NSA z 2023-10-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargi.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 9a, art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2020 r. poz. 1990 ze zm., dalej: u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2020 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Wojewoda podkreślił, że Starosta [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości [...], obręb ewidencyjny [...], oznaczonej jako działka numer [...] o pow. [...], stanowiącej współwłasność [...] - udział [...],[...] - udział [...],[...] - udział [...] i [...] - udział [...] (KW Nr [...]), poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z siedzibą w [...] na założenie i przeprowadzenie na części ww. nieruchomości nowych przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej oraz innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Rozpatrując sprawę z odwołań [...] Wojewoda [...] podkreślił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek [...] S.A. z siedzibą w [...] z [...] sierpnia 2020 r., która – w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. - zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na niej urządzeń do przesyłu energii elektrycznej. Jednocześnie zawnioskowano o zobowiązanie współwłaścicieli nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania ww. prac.
Z materiału dowodowego wynika, że lokalizacja inwestycji jest zgodna z decyzją Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2020 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2020 r. We wniosku wskazano zakres robot związanych z inwestycją, tj. projekt zakłada budowę "linii elektroenergetycznych SN-15kV (2 szt. linii kablowej), zlokalizowanych przy granicy" działki, wzdłuż torów kolejki wąskotorowej oraz zaznaczono, że powierzchnia niezbędnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wynosi [...]. Na załączonych mapach do celów projektowych w skali 1:1000, przedstawiono pas technologiczny o pow. [...] (dł. 63,5 m i szer. 3,0 m) oraz pas technologiczny o pow. [...] (dł. 124 m i szer. 3,0 m). [...] S.A. prowadziła też rokowania ze współwłaścicielami nieruchomości w sprawie wyrażenia zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Strony nie zawarły umowy na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, co zostało udokumentowane.
W powyższych uwarunkowaniach Wojewoda dokonał oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 u.g.n. do wydania decyzji w niniejszej sprawie. W tym zakresie podkreślił, że nie budzi wątpliwości cel publiczny planowanej inwestycji i jej znaczenie lokalne. Realizacja inwestycji polegającej na umieszczeniu przewodów linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości związana jest z modernizacją sieci elektroenergetycznej na terenie miasta [...], co wynika wprost z wniosku [...] S.A. Ponadto [...] S.A., na podstawie ustawy z dnia [...] kwietnia 1997 roku - Prawo energetyczne, odpowiada za bezpieczeństwo funkcjonowania elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Zatem [...] S.A. zobowiązana jest utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczna w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.
Dalej Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja, wskazuje precyzyjnie lokalizację przy granicy nieruchomości nr [...], wzdłuż torów kolejki wąskotorowej oraz powierzchnię [...] podlegającą ograniczeniu:
- jedna linia 15 kV - pas technologiczny o dł. 63,5 m i szer. 3,0 m, pow. [...]
- druga linia 15 kV pas technologiczny o dł. 124 m i szer. 3,0 m, pow. [...],
stosownie do załączników mapowych w aktach sprawy.
Lokalizacja inwestycji jest zgodna z decyzją Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2020 r., która jest obowiązująca i wykonalna, tym samym mogła stanowić podstawę wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego. W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że w odwołaniach podnoszona jest kwestia skierowania decyzji lokalizacyjnej Burmistrza [...] do [...] zamiast do [...] będącej współwłaścicielką nieruchomości. W związku z powyższym, Wojewoda [...] zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r. poinformował [...], że roszczenie w tym zakresie może być przedmiotem odrębnego postępowania o wznowienie postępowania w sprawie.
Dalej, Wojewoda stwierdził, że wydanie decyzji poprzedzone było próbą uzyskania zgody na korzystanie z nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem przez inwestora ze współwłaścicielami nieruchomości rokowań, mających na celu uzyskanie zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Z przedłożonych przy wniosku dokumentów oraz wyjaśnień pełnomocnika [...] S.A. wynika, że korespondencja listowna poprzedzona była rozmowami z [...] w sierpniu/wrześniu 2019 r. w sprawie udostępnienia nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji, następnie:
• pismem z dnia [...].10.2019 r., skierowanym do wszystkich współwłaścicieli na adres: ul. [...],[...] (adres wskazany przez [...] i adres zamieszkania [...]), odebranym przez [...] w dniu 25.10.2020 r. (potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) wskazano na zakres prac oraz lokalizację inwestycji stosownie do załącznika graficznego, zaproponowano wynagrodzenie w wysokości [...] z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości;
- wskazano na dane kontaktowe i termin do udzielenia odpowiedzi w sprawie, załączając przy tym mapę z lokalizacją projektowanej inwestycji, projekt umowy i protokołu ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości, proponując odpłatność finansową za zawarcie umowy w sprawie;
- poinformowano współwłaścicieli, że w przypadku negatywnej odpowiedzi lub jej braku w wyznaczonym terminie, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania administracyjnego;
• [...] w piśmie z [...] listopada 2019 r. poinformowała, że propozycja [...] S.A. jest dla niej nie do przyjęcia;
• w piśmie z [...] listopada 2019 r. pełnomocnik [...] S.A. poinformował współwłaścicieli (adres korespondencji: ul. [...],[...]) odebranym przez [...] w dniu 4 grudnia 2020 r., że lokalizacja linii kablowych poza działką nr [...] jest niekorzystna ze względu na położenie dalszej części linii w drodze publicznej, natomiast regulacja prawna udostępnienia nieruchomości może być ustalona na zasadzie służebności przesyłu. Ponadto w piśmie poinformowano, że "pismo zostało skierowane do wszystkich współwłaścicieli działki nr [...] (na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia [...].09.2019r.), a jeżeli jest to niemożliwe aby pismo dotarło do współwłaścicieli prosimy o kontakt, wtedy wystosujemy pismo do konkretnych osób na wskazany adres. "
• w pismach z dnia [...] sierpnia 2020 r. skierowanych do [...] (na adres: [...],[...]) oraz do pozostałych współwłaścicieli [...] (na adres: ul. [...],[...],) ponownie przedstawiono zakres prac oraz lokalizację inwestycji stosownie do załącznika graficznego mapy z projektowaną lokalizacją inwestycji. Poinformowano, że zgodnie ze sporządzoną wyceną wartość służebności przesyłu na przedmiotowej działce, w związku z realizacją inwestycji została ustalona w wysokości [...]. W przypadku braku zgody w terminie 14 dni od dnia otrzymania ww. pisma, [...] S.A. wystąpi na drogę postępowania administracyjnego o ograniczenie sposobu korzystania z części przedmiotowej, w związku z realizacją inwestycji.
Wobec braku odpowiedzi współwłaścicieli na przedstawione warunki zawarcia służebności przesyłu na przedmiotowej nieruchomości, pełnomocnik [...] S.A. wystąpił do Starosty [...] o ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości przedmiotowej nieruchomości w związku z planowaną realizacją linii elektroenergetycznych SN - 15kV (2 szt. linii).
Wojewoda podkreślił, że przepis art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. W sprawie zaś, wbrew zarzutom strony, z przedstawionych dokumentów wynika, że [...] S.A. poinformowała współwłaścicieli o zakresie planowanej inwestycji, załączając do dokumentów mapę określającą przebieg linii elektroenergetycznej na jej nieruchomości jak również proponując stronie warunki za możliwość korzystania z nieruchomości. Inwestor poinformował, że odmowa przyjęcia oferty zawarcia umowy służebności przesyłu zostanie uznana za brak zgody na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłu lub dystrybucji energii elektrycznej, i tym samym konieczności wystąpienia na drogę postępowania administracyjnego. Niewątpliwie zatem przesłanka poprzedzenia rokowaniami wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości została w niniejszej sprawie spełniona. Brak porozumienia stron odnośnie wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości uniemożliwiło polubowne załatwienie sprawy. Zatem mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, co oznacza, że współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że stosownie do art. 199 Kodeksu cywilnego udostępnienie przedmiotowej nieruchomości mogło nastąpić na podstawie zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Wbrew zarzutom odwołania, propozycja zawarcia umowy dotyczyła realizacji linii kablowych o łącznej długości 186 m, stosownie do załączników mapowych do ww. pism. Wskazana przez stronę powierzchnia [...] dotyczy również powierzchni związanej z demontażem linii elektroenergetycznej na nieruchomości, która nie była przedmiotem wniosku. Z tych względów mogło być wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Wojewoda podkreślił również, że odszkodowanie przysługuje dopiero wtedy, gdy wystąpi szkoda, zaś właściwym do ustalenia i przyznania takiego odszkodowania jest starosta (art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n.). Jest to odrębne postępowanie, które może być prowadzone na wniosek strony, po zakończeniu realizacji inwestycji. Tak więc roszczenie właścicieli nieruchomości w zakresie ustalenia odszkodowania za szkody, zniszczenia i utratę wartości nieruchomości, w związku z realizacją inwestycji może być dochodzone po zrealizowaniu planowanej inwestycji i tym samym nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania, [...] S.A. wyjaśniała kwestie dotyczące lokalizacji, sposobu realizacji inwestycji oraz informowała, że po zakończeniu inwestycji wypłacone zostanie odszkodowanie po oszacowaniu szkód, zniszczeń oraz utratę wartości nieruchomości, w związku z realizacją inwestycji. Wojewoda podkreślił przy tym, że organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie ma swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Wydając decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. dochodzi do uszczuplenia władztwa właściciela nieruchomości, stąd tak ważne jest zapewnienie "niezbędności" tego szczególnego rodzaju wywłaszczenia nieruchomości, rozumianego jako najmniej uciążliwa forma ingerencji inwestora w prawa właścicielskie. Nie budzi wątpliwości zakres ustanowionego w decyzji pierwszoinstancyjnej ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Mapy z projektem inwestycji przedłożone przy wniosku, jednoznacznie obrazują przebieg linii przez przedmiotową nieruchomość i zakres pasa technologicznego. Niewątpliwie powyższe ustalenia chronią interesy strony przed skorzystaniem przez inwestora uzyskanego ograniczenia w sposób nadmierny, a tym samym nieuprawniony. Ponadto, wbrew zarzutom odwołania, linia elektroenergetyczna zostanie wkopana w ziemię, co niewątpliwie umożliwi stronie swobodne użytkowanie nieruchomości.
Reasumując Wojewoda stwierdził, że podnoszone zarzuty nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Jak ustalono bowiem, przed wydaniem decyzji dopełniono obowiązku przeprowadzenia rokowań o udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji, w wyniku których nie doszło do zawarcia umowy. Przebieg linii elektroenergetycznej jest zgodny z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalenia decyzji w sposób kategoryczny przesadzają o przebiegu przedmiotowej inwestycji przez przedmiotową nieruchomość. Natomiast szerokość pasów technologicznych stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości uwzględniające potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego w zakresie odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji (art. 124 ust. 6 u.g.n.). Ponadto wbrew zarzutom odwołania decyzja w sposób precyzyjny określa zakres planowanej inwestycji. Organ pierwszej instancji dokonał oceny dopuszczalności wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, analizując zarówno obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również prawidłowo uznając spełnienie wszystkich przesłanek do zastosowania tych przepisów. Zgromadzony materiał dowodowy umożliwił dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji, stosownie do wymogu ustawowego.
Skargi na powyższą decyzję wniosły [...].
[...] wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta [...], gdzie zgodnie z art. 10 k.p.a. i 28 k.p.a. jako współwłaściciel działki powinna mieć ona czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie otrzymała zaś żadnego pisma od Burmistrza i nie wie z jakiego powodu. W świetle powyższego uważa, że decyzja Starosty [...] jak i późniejsze utrzymanie jej w mocy przez Wojewodę [...] o ograniczeniu prawa do w/w działki zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, z uwagi na brak decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydanej dla niej, jako współwłaściciela działki.
[...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że organ błędnie przyjął, że doszło do ugody miedzy nią a pełnomocnikiem [...]. W aktach brak jest dowodu na podjęcie próby zawarcia porozumienia co do pozyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto wskazała, że decyzja lokalizacyjna została wydana z pominięciem współwłaścicielki nieruchomości [...].
W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z 14 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy ze skarg [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W tak zakreślonych obszarach sprawowanej kontroli Sąd uznał skargi za nieuzasadnione.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 124 u.g.n., który w ust. 1 przyjmuje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl ust. 3 art. 124 u.g.n., udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Zauważyć zatem trzeba, że ograniczenie własności poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń przesyłowych w trybie cytowanego przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. kreuje trwały i bezterminowy stosunek prawny, polegający na ograniczeniu prawa własności nieruchomości poprzez ustanowienie trwałego znoszenia przez właściciela nieruchomości w sferze, w której może być wykonywana własność nieruchomości, stanu ukształtowanego przebiegiem zainstalowanego urządzenia przesyłowego, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lutego 2009r. sygn. II CSK 394/08.
Wyjaśnić należy, w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. istotne jest określenie przebiegu inwestycji w zgodzie z postanowieniami planu miejscowego, a w jego braku z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej wydawanej w odrębnym postępowaniu. W niniejszej sprawie w dniu [...] kwietnia 2020 r. wydana została przez Burmistrza [...] decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej kablowej SN, nN wraz ze złączem kablowym oraz kontenerową stacją transformatorową w [...] w ulicy [...] na działce nr [...], w ulicy [...] na działkach nr [...] oraz na działkach nr [...], w granicach określonych na załączniku graficznym w skali 1:2000. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2020 r., od której wniesiona przez [...] skarga została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2151/20.
Przebieg inwestycji i rodzaj prac, w tym na działce nr [...], został ustalony w decyzji lokalizacyjnej i uwidoczniony na załączniku graficznym stanowiącym załącznik do tej decyzji. Odnosząc się do wyprowadzanej w skardze wadliwości decyzji lokalizacyjnej upatrywanej w braku skierowania jej do [...] jako współwłaścicielki ww. nieruchomości, wskazać należy, że kwestia ta jako przynależna ocenie legalności decyzji lokalizacyjnej nie mogła być przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Istotnym dla niniejszej sprawy było natomiast, że pozostającą w obrocie prawnym decyzją lokalizacyjną ustalono przebieg linii elektroenergetycznej, jako inwestycji celu publicznego przewidzianą w obrębie działki nr [...], której prawo własności przysługuje: [...]. Powyższe ustalenie pozwalało na przystąpienie do procedowania w zakresie wniosku [...] S.A. o wszczęcie postępowania ograniczającego prawa do części tej nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Dopiero utrata bytu prawnego decyzji lokalizacyjnej mogłaby wiązać się z wyeliminowaniem decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
W powyższych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych rolą organów było ustalenie, czy wnioskodawca dopełnił warunku przewidzianego w art. 124 ust. 3 u.g.n., tj. czy przeprowadził rokowania z właścicielami nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac realizacyjnych. W wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3371/18, CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron. Dla dochowania warunku przeprowadzenia rokowań wystarczającym jest wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. W sytuacji zatem, gdy właściciel (jeden ze współwłaścicieli) sprzeciwi się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne, ostateczne i jednoznaczne oczekiwania finansowe, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ma on prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, uniemożliwiając wszczęcie procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n.
W warunkach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wymiana stanowisk Biura Projektowego [...], działającego w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez [...] S.A. Rejon Energetyczny [...], ze współwłaścicielami nieruchomości, o której udostępnienie na potrzeby realizacji inwestycji wystąpił inwestor, wypełniała warunki przeprowadzenia rokowań ustalone w art. 124 ust. 3 u.g.n. Propozycja warunków korzystania z nieruchomości wraz z projektami porozumienia i protokołu ustanowienia służebności przesyłu, została przedstawiona w piśmie z [...] października 2019 r. skierowanym do wszystkich współwłaścicieli na adres: ul. [...],[...]. Przedstawiono w nim trasę przebiegu linii elektroenergetycznej, zakres prac oraz postanowienia określające wysokość wynagrodzenia. W odpowiedzi na powyższe [...] w piśmie z [...] listopada 2019 r. poinformowała, że przedstawiona propozycja jest dla niej nie do przyjęcia i wskazała warunki, na jakich zgoda może być przez nią udzielona. Kolejna wymiana stanowisk nie doprowadziła do wypracowania porozumienia. Odrębnie, pismem z [...] maja 2020 r. pełnomocnik inwestora zwrócił się z propozycją warunków do [...], która nie udzieliła odpowiedzi na powyższe. Jednoznacznie wyrażony przez [...] – współwłaścicielkę nieruchomości, brak akceptacji dla przedstawionych warunków potwierdził fiasko rokowań dla przedmiotowej działki, niezależnie od braku stanowiska pozostałych współwłaścicieli.
W świetle powyższego, wbrew zarzutom skarg, spełnione zostały warunki dla wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości celu publicznego objętego decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podkreślić ponownie należy, że w niniejszym postępowaniu organ administracji zobowiązany był wyłącznie do zbadania dwóch przesłanek przewidzianych w art. 124 ust. 1 u.g.n., to jest czy inwestycja stanowi realizację celu publicznego oraz czy zostały przed złożeniem wniosku przeprowadzone z właścicielem nieruchomości rokowania, mające na celu udostępnienie przez ten podmiot nieruchomości w sposób dobrowolny. Żaden z podniesionych w skargach zarzutów nie podważa skutecznie prawidłowości ustaleń organów poczynionych w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI