I SA/Wa 909/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Rzecznika Praw Dziecka na decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego L. W. na małoletnią M. W. Rzecznik zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów Konstytucji, poprzez ograniczenie się do wykładni językowej przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych i zignorowanie celu świadczenia, jakim jest dobro dziecka. Argumentował, że odmowa przyznania świadczenia matce, która posiadała kartę pobytu "humanitarną" bez adnotacji o dostępie do rynku pracy, prowadzi do dyskryminacji małoletnich obywateli polskich. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że stanowisko organu było prawidłowe. Sąd podkreślił, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci precyzyjnie określa kryteria podmiotowe i przedmiotowe przyznawania świadczeń, a prawo do świadczenia wychowawczego dla cudzoziemców jest uzależnione od posiadania dokumentów uprawniających do pracy na terytorium Polski. Sąd stwierdził, że przepisy Konstytucji wyznaczają kierunki polityki państwa, ale nie uprawniają do indywidualnych świadczeń bez podstawy ustawowej. Podkreślono, że kluczowe znaczenie ma dostęp do rynku pracy, a nie obywatelstwo dziecka czy rodzica, co jest zgodne z systemem zabezpieczenia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych dla cudzoziemców, znaczenie dostępu do rynku pracy jako kryterium przyznawania świadczeń, zasady wykładni prawa administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca i jego statusu pobytowego oraz prawa do pracy. Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa przyznania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi, który nie posiada karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", stanowi naruszenie przepisów Konstytucji i dyskryminację dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyznania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi, który nie posiada karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub innego dokumentu uprawniającego do pracy, nie stanowi naruszenia przepisów Konstytucji ani dyskryminacji dziecka, ponieważ prawo do świadczenia jest uzależnione od kryteriów ustawowych, w tym dostępu do rynku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa precyzyjnie określa kryteria przyznawania świadczeń wychowawczych, a prawo do nich dla cudzoziemców jest warunkowane posiadaniem dokumentów uprawniających do pracy. Przepisy Konstytucji wyznaczają kierunki polityki, ale nie tworzą indywidualnych praw do świadczeń bez podstawy ustawowej. Kluczowe jest prawo do rynku pracy, a nie obywatelstwo dziecka.
Czy wykładnia przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych powinna być systemowa i celowościowa, uwzględniając dobro dziecka, nawet jeśli stoi to w sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykładnia językowa przepisów, które są jasne i jednoznaczne, jest wystarczająca. Nie można stosować wykładni rozszerzającej wbrew literalnemu brzmieniu przepisów, zwłaszcza w sprawach dotyczących wydatkowania środków publicznych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił zasadę "clara non sunt interpretanda", zgodnie z którą jasne przepisy nie wymagają interpretacji. Stosowanie wykładni systemowej czy celowościowej jest dopuszczalne, gdy wykładnia językowa prowadzi do niejasności, jednak nie może prowadzić do sprzeczności z literalnym brzmieniem ustawy.
Przepisy (17)
Główne
ustawa art. 1 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje cudzoziemcom spełniającym określone warunki, m.in. posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub inne zezwolenia pobytowe uprawniające do pracy.
ustawa art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje matce lub ojcu, albo opiekunowi faktycznemu lub prawnemu, jeżeli dziecko wspólnie z nimi zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutkuje oddaleniem skargi.
Pomocnicze
ustawa art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka.
ustawa art. 10
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa art. 13a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa art. 28
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o cudzoziemcach art. 127
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Podstawa wydania decyzji Wojewody o pobycie czasowym.
ustawa o cudzoziemcach art. 139a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o cudzoziemcach art. 139o § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o cudzoziemcach art. 139n § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o cudzoziemcach art. 151
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o cudzoziemcach art. 151b
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o cudzoziemcach art. 156b § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.p.z.i.i.r.p. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Określa warunki podjęcia pracy przez cudzoziemca.
u.p.z.i.i.r.p. art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Wskazuje przypadki, w których cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
rozporządzenie art. 1 § § 1
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę
Precyzuje przypadki niewymagające uzyskania pozwolenia na pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczenia wychowawczego dla cudzoziemców jest uzależnione od posiadania dokumentów uprawniających do pracy na terytorium Polski. • Przepisy Konstytucji wyznaczają kierunki polityki państwa, ale nie tworzą indywidualnych praw do świadczeń bez podstawy ustawowej. • Kluczowe znaczenie dla przyznania świadczenia wychowawczego ma dostęp do rynku pracy, a nie obywatelstwo dziecka czy rodzica.
Odrzucone argumenty
Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego matce dziecka, która nie posiadała karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", stanowi naruszenie przepisów Konstytucji (art. 32, 18, 71, 72) i dyskryminację dziecka. • Organ dokonał błędnej, wyłącznie językowej wykładni przepisów, ignorując ich systemowy i celowościowy charakter.
Godne uwagi sformułowania
"clara non sunt interpretanda" • "nie każde dziecko posiadające obywatelstwo polskie i nawet oboje rodziców posiadających takie obywatelstwo – ma prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie przepisów ustawy." • "W zakresie świadczeń rodzinnych kluczowy jest dostęp do rynku pracy a nie obywatelstwo dziecka czy rodzica dziecka." • "Organy administracji działają na zasadzie legalizmu w oparciu o zasadę demokratycznego państwa prawnego i nie mogą we własnym zakresie dysponować środkami publicznymi na zasadzie prokonstytucyjnej wykładni jednoznacznie brzmiących przepisów."
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Anna Falkiewicz-Kluj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych dla cudzoziemców, znaczenie dostępu do rynku pracy jako kryterium przyznawania świadczeń, zasady wykładni prawa administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca i jego statusu pobytowego oraz prawa do pracy. Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń rodzinnych i praw cudzoziemców, a także interpretacji przepisów w kontekście konstytucyjnym. Pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne kryteria ustawowe.
“Świadczenie wychowawcze dla dziecka Polaka? Niekoniecznie! Sąd wyjaśnia, co jest kluczowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.