I SA/Wa 886/23

I SA/Wa 886/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2097
art. 6
Ustawa z dnia 5 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Nina Beczek, , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S., J. G. i Z. I. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 lutego 2023 r. nr DAP-WOSRFR.7280.5.2023.KK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2023 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania M. S., J. G. i Z. I. od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2022 r., nr [...] odmawiającej potwierdzenia M. S., J. G., Z. I., J. M., J. P., J. C. oraz K. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], tj. poza obecnymi granicami RP, w części obejmującej stajnię, stodołę, chlew, kurnik, dom dla służby oraz wozownię, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2022 r., nr [...].
W uzasadnieniu Minister wskazał, że wnioskiem z [...] grudnia 2008 r. M. S., Z. I. oraz E. M. zwrócili się do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości obejmujących dom z ogrodem położonych przy ul. [...] w [...], województwo [...]. Z tożsamym wnioskiem [...] grudnia 2008 r. wystąpił M. C., który wskazał ponadto nieruchomość położoną przy ul. [...] oraz nieruchomość położoną w miejscowości [...] przy ul. [...], województwo [...].
Minister przedstawił przebieg postępowania w sprawie, zebrane dowody, wydane decyzje przez organ I instancji, następnie uchylone przez Ministra, następstwo prawne po zmarłych w toku postępowania stronach.
Organ wskazał, że postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. Wojewoda [...] uznał, że w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości położnych w miejscowości [...] zostały spełnione wymogi, o których mowa w ustawie z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2097). Jednocześnie organ wojewódzki wezwał uprawnionych do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty.
Wojewoda [...]:
- decyzją nr [...] z [...] grudnia 2022 r. potwierdził M. S., J. G., Z. I., J. M., J. P., J. C. i K. C. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...];
- decyzją nr [...] z [...] grudnia 2022 r. odmówił potwierdzenia wyżej wskazanym spadkobiercom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K., jako spadkobierczynię M. L., nieruchomości położonych w miejscowości Z., gmina [...], powiat [...], województwo [...];
- decyzją nr [...] z [...] grudnia 2022 r. odmówił potwierdzenia wyżej wskazanym spadkobiercom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], w części obejmującej: stajnię, stodołę, chlew, kurnik, dom dla służby oraz wozownię:
- decyzją nr [...] z [...] grudnia 2022 r. odmówił wyżej wskazanym potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości położonych w gminie [...], powiat [...], województwo [...], wchodzących w skład majętności tabularnej [...] odpowiadających pgr. [...] kat. [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha.
Odwołania od decyzji nr [...] i nr [...] złożyły M. S., J. G. i Z. I.
Minister wskazał, że przedmiotowe rozstrzygnięcie dotyczy odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...].
Wyjaśnił, że z przedłożonej do akt sprawy uchwały z [...] września 1933 r. Sądu Grodzkiego Miejskiego oddział [...] w [...], sygn. akt [...], w sprawie spadkowej po J. L. zmarłym [...] lutego 1932 r. wynika, że intabulacji praw po wyżej wymienionym zmarłym dokonano na rzecz sióstr spadkodawcy, tj. M. L. oraz M. K. z L. - po połowie na własność.
Na podstawie uchwały z [...] lutego 1934 r. Sądu Grodzkiego Miejskiego oddział [...] w [...], sygn, akt [...] dokonano intabulacji prawa własności J. L. na rzecz M. L. i M. K. po połowie.
Z wypisu urzędniczego sporządzonego [...] czerwca 1938 r., nr rep. [...] wynika, że M. L. oraz M. K. nabyły, jako spadkobierczynie swojego brata J. L. nieruchomości, w których posiadaniu był J. L. od chwili ich nabycia do chwili swojej śmierci.
Z umowy dzierżawy zawartej [...] kwietnia 1939 r. w [...] wynika, że M. K. oraz M. L. były tabularnymi właścicielkami folwarku [...] w powiecie [...]. Majątek ten obejmował około [...] morgów gruntów rolnych, łąk i pastwisk oraz młody lasek około [...] morgowy. Na terenie folwarku znajdowały się także budynki mieszkalne i gospodarcze, w skład których wchodził dom mieszkalny obejmujący dwa pokoje oraz kuchnię. Był też sad, stajnia, stodoła, chlew i kurnik oraz dom dla służby i wozownia.
Z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po M. L. zmarłej [...] grudnia 1944 r. w [...] nabyła w całości siostra M. K..
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lipca 2009 r., sygn. akt I [...] spadek po M. K. zmarłej [...] stycznia 1949 r. w [...] nabyły córki: Z. S., M. N., M. S., J. M., S. K. oraz I. K. Następnie organ, wskazując na postanowienia spadkowe oraz akty poświadczenia dziedziczenia, przedstawił następstwo prawne po spadkobiercach M. K.
W ocenie organu powyższe okoliczności faktyczne wskazują, że:
- 1 września 1939 r. prawo własności folwarku [...] przysługiwało M. K. oraz M. L., natomiast udział w prawie własności wyżej wymienionej nieruchomości wynosił [...] dla każdej ze współwłaścicielek;
- stronami przedmiotowego postępowania są: M. S., J. G., J. C., K. C., J. P., Z. I. oraz J. M..
Rozpoznając sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust 1 i ust. 1a ustawy z 8 lipca 2005 r., prawo do rekompensaty przysługuje z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie, tzw. "układów republikańskich" oraz umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich z 15 lutego 1951 r.
Przepisy ustawy stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z art. 1 ust 2 ustawy.
Zgodnie z art. 2 ustawy prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:
1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów:
a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub
b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub
c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5 z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489)
- oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić;
2) posiada obywatelstwo polskie.
Stosownie do art. 3 ust 2 ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza granicami RP z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być w szczególności:
1) urzędowy opis mienia;
2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny;
3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów
państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw;
4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.
Minister podał, że w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego przedłożono organowi wojewódzkiemu dokument urzędowy, tj. umowę dzierżawy zawartą [...] kwietnia 1939 r. w [...], z której wynika, że M. K. oraz M. L. były tabularnymi właścicielkami folwarku [...] w powiecie [...]. Majątek ten obejmował około [...] morgów gruntów rolnych, łąk i pastwisk oraz młody lasek około [...] morgowy. Ponadto na terenie folwarku znajdowały się także budynki mieszkalne i gospodarcze, w skład których wchodził dom mieszkalny obejmujący dwa pokoje oraz kuchnię z sadem, stajnia, stodoła, chlew, kurnik, dom dla służby i wozownia.
Minister podkreślił, że wyżej wymieniona umowa dzierżawy jest jedynym dowodem wskazującym, że majątek folwarku [...] obejmował także stajnię, stodołę, chlew, kurnik, dom dla służby oraz wozownię.
Wskazał, że dokument ten ogranicza się jedynie do enumeratywnego wymienienia budynków wchodzących w skład folwarku [...], pomijając przy tym precyzyjny opis bądź charakterystykę tych zabudowań, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie wiarygodnej wyceny tych nieruchomości.
Minister podzielił stanowisko Wojewody, że przeniesienie ciężaru dowodu na organ i zobowiązanie go do prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu oznaczałoby w istocie, że wnioskodawca może nie dołączyć do wniosku o rekompensatę żadnych dowodów, a organ i tak zobowiązany byłby każdorazowo prowadzić postępowanie w pełnym zakresie, co do wszystkich przesłanek wskazanych w art. 2 i 3 ustawy, a samo wezwanie w trybie art. 6 ust. 6 ustawy byłoby zbędne, ponieważ pozbawione jakichkolwiek konsekwencji.
Minister zwrócił uwagę na charakter postępowań w sprawie potwierdzenia prawa do
rekompensaty. Jest to postępowanie wszczynane na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie decyzji potwierdzającej prawo. Oznacza to, że ciężar dowodowy spoczywa na wnioskodawcy, gdyż to on - a nie organ - jest zainteresowany wydaniem rozstrzygnięcia i potwierdzeniem prawa do rekompensaty. W związku z tym, przenoszenie ciężaru dowodowego na organy jest działaniem nieuzasadnionym, gdyż organ nie ma żadnego interesu prawnego w sprawach dotyczących praw indywidualnych wnioskodawców. W postępowaniu zabużańskim to wnioskodawca wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne, gdyż wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty jest uprawnieniem osób zainteresowanych, a nie ich obowiązkiem. W konsekwencji tego, prawo do rekompensaty może być potwierdzone wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy potwierdzający spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek wymienionych w ustawie z 8 lipca 2005 r.
Organ podkreślił, że w przypadku postępowań w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty zarówno właściciele, jak i współwłaściciele powinni spełniać łącznie wszystkie przesłanki wymienione w ustawie. Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej potwierdzenia tego prawa.
Minister uznał, że w niniejszej sprawie brak jest dowodów, które potwierdzałyby rodzaj oraz powierzchnię zabudowań wchodzących w skład folwarku [...].
Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyły: M. S., J. G. i Z. I.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 i ust. 3-5 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., poprzez jego niezastosowanie i swobodne uznanie, że niemożliwe
jest dokonanie wiarygodnej wyceny zabudowań, których dotyczy wydana decyzja;
2. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 138 § 2 kpa w zw. z art. art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 11 i art. 13 ust 2 ustawy, poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
b) art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa, poprzez ich niezastosowanie i błędne stwierdzenie, że brak jest dowodów, które potwierdzałyby rodzaj oraz powierzchnię zabudowań wchodzących w skład folwarku [...].
Wskazując na powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, o zobowiązanie Wojewody [...] do wezwania skarżących do dołączenia operatu szacunkowego obejmującego przedmiotowe zabudowania oraz ewentualnie wydania decyzji potwierdzającej, że skarżącym przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości [...] także w części obejmującej stajnię, stodołę, chlew, kurnik, dom dla służby oraz wozownię. Skarżące wniosły także o zasądzenie koszów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzuty rozwinęły w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
W piśmie procesowym z [...] czerwca 2023 r. uczestnik postępowania J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przyznanie spadkobiercom M. K. prawa do rekompensaty i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. osoba ubiegająca się o potwierdzenie prawa do rekompensaty powinna do swojego wniosku dołączyć dowody świadczące o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, oraz dowody świadczące o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 4 pkt 1-3 ustawy dowodami tymi mogą być w szczególności: 1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw. W przypadku braku dowodów wymienionych w ust. 4 pkt 1 i 2 powyższego przepisu dowody mogą stanowić oświadczenia dwóch świadków, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP, lub w miejscowości sąsiedniej. Oświadczenia powinny być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka (art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy).
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że w przypadku postępowania dowodowego w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty ustawodawca w sposób istotny ograniczył zasadę oficjalności w stosunku do ogólnej regulacji przyjętej w kpa.
W konsekwencji, to na osobie ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa spoczywa główny ciężar wykazania okoliczności, od których uzależniona została realizacja prawa do rekompensaty, choć nie oznacza to jednak, że organ administracji został całkowicie zwolniony od obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności powinien dokonać weryfikacji środków dowodowych przedstawionych przez wnioskodawcę, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), ale może też z własnej inicjatywy poszukiwać i przeprowadzać inne dodatkowe dowody poza tymi dołączonymi do wniosku, jeżeli miałoby to przyczynić się do usunięcia wątpliwości w sprawie. Ponadto w ustawie wyszczególnione zostały też środki dowodowe potrzebne do wykazania określonych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla realizacji prawa do rekompensaty.
Prawidłowo uznały organy, że w niniejszej sprawie nie było możliwe przyznanie rekompensaty za stajnię, stodołę, chlew, kurnik, dom dla służby i wozownię z uwagi na brak dowodów, tj. brak podstawowych lub chociażby fragmentarycznych danych co do charakterystyki zabudowań, ich rzeczywistej powierzchni w dacie opuszczenia majątku. Nie mają bowiem racji skarżący, że organ ma możliwość dokonania wyceny przedmiotowych budowli. Ustawodawca zobligował osoby wnioskujące o przyznanie rekompensaty do wykazania powierzchni i rodzaju budynków.
Jak wyżej zaznaczono ustawa z 8 lipca 2005 r. jest ustawą szczególną i z tego powodu zawarte w niej przepisy proceduralne mają pierwszeństwo przed przepisami kpa.
W związku z powyższym, choć ustawa nie ogranicza obowiązków, które na zasadzie kodeksu postępowania administracyjnego obciążają organ, to jednak wprowadza również ustawowe obowiązki dla wnioskodawcy do określonego działania. Do takich obowiązków należy zaś dołączenie do wniosku stosownej dokumentacji, na której oparte jest dochodzone uprawnienie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2015 r., sygn. I OSK 1295/13). W wyroku z 12 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1890/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z art. 6 ustawy wynika wprost, bez potrzeby dokonywania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, że do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP, rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Obowiązek wykazania tych okoliczności ustawodawca nałożył na osoby ubiegające się o rekompensatę, skoro dokumenty na okoliczność pozostawienia nieruchomości, ich rodzaju i powierzchni należy dołączyć do wniosku o przyznanie rekompensaty. Postępowanie o przyznanie rekompensaty jest prowadzone na wniosek, a nie z urzędu, a wynik tego postępowania uzależniony jest w dużej mierze od wypełnienia wymogów ustawy przez osoby ubiegające się o przyznanie rekompensaty. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 20 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1819/18, z 16 listopada 2017 r., sygn. I OSK 3508/15 oraz z 3 października 2017 r., sygn. I OSK 3066/15. Powołane poglądy sąd w składzie orzekającym w całości podziela.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie przedstawili, poza umową dzierżawy, żadnego ze wskazanych w art. 6 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy, dokumentów lub innych dowodów na okoliczność charakterystyki i powierzchni wyżej wskazanych budowli. Tym samym nie sprostali oni obowiązkom wynikającym z ustawy. Nie przedstawili żadnych dowodów wskazujących na rozmiary i powierzchnię wnioskowanych zabudowań w dacie pozostawienia nieruchomości. Nie przedstawili własnego stanowiska wskazującego choćby przybliżoną powierzchnię wnioskowanych zabudowań.
Czyniąc zadość obowiązkom ustawowym wynikającym z art. 77 § 1 kpa Wojewoda zwracał się pisemnie do ówczesnego pełnomocnika skarżących oraz do uczestników o przesłanie dowodów świadczących o rodzaju i powierzchni zabudowań. Zwracał się także w tej kwestii do archiwum Narodowego w [...], Archiwum Akt Nowych w [...], Konsulatu Generalnego RP w [...] i następnie do profesjonalnego pełnomocnika skarżących. W wyniku zleconych kwerend nie odnaleziono dowodów mogących potwierdzić rodzaj i powierzchnię zabudowań wchodzących w skład folwarku.
Wojewoda informował wnioskodawców także o treści art. 6 ustawy zwracając uwagę na konieczność przedłożenia dowodów wskazujących również na rodzaj i powierzchnię wnioskowanych nieruchomości.
Wbrew twierdzeniom skarżących, brak dowodu na okoliczność rodzaju, charakterystyki i powierzchni zabudowań majątku może być podstawą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za budowle.
Nie można również podzielić stanowiska skarżących, że Wojewoda powinien zwrócić się do stron o sporządzenie przez biegłego operatu, w którym biegły, na podstawie literatury fachowej oraz wiedzy specjalistycznej, a także na podstawie porównania do nieruchomości podobnych na terenie, na którym położony był majątek opuszczony, dokona wyceny przedmiotowych zabudowań. Powołany na powyższe wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 105/13 prezentuje odosobnione stanowisko w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wyrok ten nie był przedmiotem kontroli instancyjnej. Z wyżej omówionych przyczyn chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez organy przepisu art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 11 ustawy wskazać należy, że z treści art. 11 ust. 1 ustawy wynika, iż wartość rynkową nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej określa się na podstawie nieruchomości podobnych położonych na obszarze porównywalnych rynków lokalnych funkcjonujących obecnie w Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu wynika, że chodzi o nieruchomości porównywalne do tych, które są położone w granicach obecnego Państwa Polskiego. Nie zmienia to jednak faktu, że aby dokonać wyceny biegły musi mieć wiedzę o charakterze, rodzaju, powierzchni nieruchomości pozostawionej na Kresach, a następnie przy uwzględnieniu wskazanych w ustawie porównań do obecnych województw położonych w Polsce i ustawowych współczynników dokonać wyceny pozostawionego mienia.
Jak wyżej wskazano strona, w swoim dobrze rozumianym interesie i zgodnie z wymogiem prawa (art. 6 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy), powinna przedstawić już przy pierwotnym wniosku dowody na jego poparcie. Inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, ale także w zakresie rodzaju i powierzchni tych nieruchomości, musi być w tym zakresie przejawiana przede wszystkim przez stronę. Przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Z treści tych przepisów nie wynika jednak, że organ musi we własnym zakresie i w nieskończoność poszukiwać dowodów na poparcie stanowiska strony.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia pozostałych wskazanych w niej przepisów.
Mając na uwadze wszystkie wyżej podane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 ppsa.