I SA/Wa 1302/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-03-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaustawa wprowadzająca reformę administracyjnąadministracja publicznawłasnośćpowiatdroga powiatowaodszkodowanie

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową.

Sprawa dotyczyła skargi S.N. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Powiat O. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową. Skarżący kwestionował, że decyzje nie objęły wszystkich działek zajętych pod drogę i domagał się odszkodowania. Sąd administracyjny uznał, że przesłanki nabycia własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną zostały spełnione dla wskazanej działki, a zarzuty dotyczące innych działek nie odnosiły się do ustaleń organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. Decyzje te stwierdzały nabycie przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (działka nr [...]). Skarżący S.N. podnosił, że decyzje nie objęły wszystkich działek zajętych pod drogę (nr [...], [...] i [...]) i domagał się zobowiązania urzędów do pomiarów oraz zapłaty odszkodowania. Minister Infrastruktury, utrzymując decyzję Wojewody w mocy (z korektą dotyczącą trwałego zarządu), wskazał, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy jednoczesnym publicznym władztwie nad nieruchomością. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, przypomniał, że nabycie własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną wymaga łącznego spełnienia przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz braku własności po ich stronie w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w odniesieniu do działki nr [...], a zarzuty skargi dotyczące innych działek nie odnosiły się do ustaleń organów i były chybione. W związku z tym, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., tj. zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz brak przysługiwania prawa własności tym podmiotom w dniu 31 grudnia 1998 r.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną ma charakter wywłaszczeniowy i wymaga łącznego spełnienia wskazanych przesłanek na dzień 31 grudnia 1998 r. W analizowanej sprawie przesłanki te zostały spełnione dla działki nr [...], co uzasadniało stwierdzenie nabycia jej własności przez Powiat O. z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Przepis ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Nabycie własności z mocy prawa uzależnione jest od łącznego spełnienia przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, oraz braku własności po ich stronie w dniu 31 grudnia 1998 r.

Pomocnicze

Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Droga, która nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r.

Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej wymaga, aby droga była zaliczona do jednej z kategorii dróg oraz aby z drogi tej mógł korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny o oddaleniu skargi.

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny nad działalnością administracji publicznej.

Rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r.

Dotyczy zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r.

Dotyczy ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanek nabycia własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Nieruchomość była we władaniu publicznoprawnym i zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Zarzuty skargi dotyczące innych działek nie odnosiły się do ustaleń organów w ramach prowadzonego postępowania.

Odrzucone argumenty

Nierozstrzygnięcie kwestii innych działek zajętych pod drogę publiczną. Żądanie zobowiązania urzędów do dokonania pomiarów i zapłaty odszkodowania za inne działki.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Skład orzekający

Gabriela Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Sobielarska

sędzia

Przemysław Żmich

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną w kontekście nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu przejściowego po reformie administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu przejściowego związanego z reformą administracyjną i nabyciem nieruchomości pod drogi publiczne, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Jak nabyć własność gruntu pod drogę z mocy prawa? Kluczowe zasady z orzecznictwa.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 1302/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Żmich.
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OZ 880/08 - Postanowienie NSA z 2008-11-28
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi S.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], w pasie drogi Nr [...] Z. – Z. – Z., należącej do kategorii dróg powiatowych, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej i wypisem z rejestru gruntów, zaewidencjonowanym w POD GiK Starostwa Powiatowego w O. pod nr ewid. [...], - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o pozostawaniu nieruchomości w trwałym zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. - Zarządu Dróg w O. (pkt 2 decyzji) i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o stepujące ustalenia faktyczne i prawne.
Zarząd Powiatu w O. wnioskiem z dnia 27 lipca 2007 r. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia przez Powiat O. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 roku własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], w pasie drogi Nr [...] Z. –Z. –Z.
Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Skarbu Państwa i stanowiła własność S. N. na podstawie umowy darowizny z dnia 21 października 1994 r. zawartej w formie aktu notarialnego Rep.[...].
Organ I instancji podniósł, że wskazana droga publiczna do 31 grudnia 1998 r. była drogą urządzoną o nawierzchni w części bitumicznej i w części żwirowej, utrzymywaną przez zarządcę drogi Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w B. - Zarząd Dróg w O.
Wojewoda [...] wskazał, ze przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogi Nr [...] zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151).
Wymieniona droga publiczna nie została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie· rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 98, poz.1071).
Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn.zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta stała się z mocy prawa drogą powiatową.
Wojewoda [...] ustalił, że zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 73 ust. l i 3 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wobec tego decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położoną w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], w pasie drogi Nr [...] Z. – Z. – Z., należącej do kategorii dróg powiatowych, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2.
Od decyzji tej złożył odwołanie S. N.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o pozostawaniu nieruchomości w trwałym zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. - Zarządu Dróg w O. (pkt 2 decyzji) i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Minister Infrastruktury w uzasadnieniu decyzji podniósł, że przepis art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Organ wskazał, ze stosując ten przepis bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
Minister Infrastruktury podniósł, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] stanowiła własność S. N. Również w tym dniu przedmiotowa działka nr [...] pozostawała we władaniu publicznoprawnym i była zajęta pod drogę, która na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich, została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich jako droga nr [...] o przebiegu Z – Z. – Z. - droga [...]. Z uwagi na to, że droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, a wiec zgodnie z art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., droga ta stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r.
Minister Infrastruktury podniósł, że skoro w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z powołanego art. 73, Wojewoda Mazowiecki obowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, ze poruszone w odwołaniu kwestie dotyczące wydania decyzji scaleniowej, wydania wypisu z rejestru gruntów, wyjaśnienia sprawy brakującej powierzchni, nie należą do postępowania prowadzonego w trybie ww. art. 73, powołanej ustawy.
Ponadto zauważył, że iż art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie przewiduje wydawania rozstrzygnięć co do prawa zarządu, zatem w konsekwencji dokonał korekty zaskarżonej decyzji w tej części.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. N.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. obejmują jedną działkę nr [...] o pow. [...] m2, podczas, gdy organ pominął inne działki o nr [...], nr [...] oraz nr [...], które również znajdują się w pasie drogi nr [...] o przebiegu Z. – Z. – Z.
Skarżący wskazał, ze przed scaleniem posiadał działki ewidencyjne: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha Za działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha otrzymał po scaleniu działkę nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...] o pow. [...] ha, których łączna powierzchnia wynosi [...] ha.
Skarżący wnosił o zobowiązanie odpowiednich urzędów geodezyjnych do dokonania pomiarów działek o numerach ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...], gdyż część tych działek również została zajęta pod drogę oraz o zapłatę odszkodowania.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności.
Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). W rozumieniu art. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego i w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy, że działka nr [...] o pow. [...] m2, nabyta została przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. pod drogę publiczną Nr [...] Z. – Z. – Z., należącą do kategorii dróg powiatowych.
Przy czym należy stwierdzić, że skarżący nie kwestionuje ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej odnośnie do działki nr [...].
W skardze skarżący zarzuca organom, ze nie dokonały ustaleń w świetle art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odnośnie do innych działek gruntu o nr [...], [...], [...], których części jego zdaniem zajęte zostały również pod drogę publiczną.
Zarzuty skargi są chybione, przede wszystkim nie odnoszą się do ustaleń organu dokonanych w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego.
Reasumując, akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że organy administracji publicznej należycie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.
Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę