I SA/Wa 880/20

I SA/Wa 880/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak
Magdalena Durzyńska
Monika Sawa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OSK 1709/21 - Wyrok NSA z 2024-11-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] z udziałem Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie wydania decyzji w części z naruszeniem prawa ([...]) oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] po rozpoznaniu sprawy w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] (dawne oznaczenie hipoteczne [...]) z udziałem stron: [...], Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...], G. B., J. K. [1], [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], P. K. [1], A. O., M. S., D. S., [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w [...], M. Z., P. K. [2], J. J. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267, dalej: ustawa z dnia 9 marca 2017 r.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50 poz. 279 ze zm.) w związku z art. 38 ust.1 ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w punkcie [...] utrzymała w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w zakresie punktu [...]; w punkcie [...] w pozostałym zakresie stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] z naruszeniem prawa.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] (dalej: Komisja), działając na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267; dalej: ustawa z dnia 9 marca 2017 r.) wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] (dawne oznaczenie hipoteczne [...]). Postanowieniem Komisji z dnia [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., zawiadomiono organy administracji i sądy o wszczęciu postępowania rozpoznawczego w sprawie nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...]. Postanowienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] kwietnia 2019 r. W dniu [...] kwietnia 2019 r. dokonano zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania rozpoznawczego w sprawie o sygn. akt [...]. Zawiadomienie stron zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] kwietnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., Komisja zwróciła się do [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy [...]. Postanowienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] kwietnia 2019 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. zawiadomiono Prezydenta [...] o wszczęciu postępowania rozpoznawczego przez Komisję, w trybie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w sprawie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Postanowieniami z dnia [...] maja 2019 r., na podstawie art. 24 w zw. z art. 24 a ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. uchylono zabezpieczenia orzeczone postanowieniami Komisji z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] ([...]), sygn. akt [...] ([...]) w postaci ostrzeżenia o podjęciu czynności sprawdzających w sprawie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz [...]. Postanowienia te zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] maja 2019 r. Zawiadomieniami z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz [...] sierpnia 2019 r. poinformowano strony o przedłużeniu postępowania rozpoznawczego - odpowiednio - do [...] sierpnia 2019 r. oraz do [...] października 2019 r. w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] z uwagi na szczególnie skomplikowany stan sprawy, obszerny materiał dowodowy oraz konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie. Zawiadomienia zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] czerwca 2019 r. oraz [...] sierpnia 2019 r. Pismami z dnia [...] września 2019 r. zawiadomiono Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Dyrektora Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o wszczęciu postępowania rozpoznawczego przez Komisję, w trybie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w sprawie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W dniu [...] października 2019 r. zawiadomiono strony o przedłużeniu postępowania rozpoznawczego w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], do dnia [...] grudnia 2019 r. z uwagi na szczególnie skomplikowany stan sprawy, obszerny materiał dowodowy oraz konieczność zapewnienia stronom czynnego udziału w sprawie. Zawiadomienie zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] października 2019 r. W dniu [...] października 2019 r. zawiadomiono J. J. o wszczęciu postępowania rozpoznawczego przez Komisję, w trybie art. 16 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w sprawie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. poinformowano strony o zakończeniu postępowania rozpoznawczego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie pouczono strony, że przedmiotowe zawiadomienie uznaje się za doręczone po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] grudnia 2019 r. W dniu [...] stycznia 2020 r. ogłoszono w Biuletynie Informacji Publicznej postanowienie Komisji o wszczęciu postępowania rozpoznawczego. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. ponownie poinformowano strony o zakończeniu postępowania rozpoznawczego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie pouczono strony, że przedmiotowe zawiadomienie uznaje się za doręczone po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] stycznia 2020 r. W dniu [...] lutego 2020 r., [...] wydała opinię Nr [...] w przedmiocie decyzji reprywatyzacyjnej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W ocenie Rady decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem Prezydent [...] rozpoznał wniosek złożony po terminie. Ponadto, zdaniem [...], wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Komisja ustaliła, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], dawniej oznaczona była jako "[...]", stanowiąca działki nr [...] i [...] o powierzchni [...] arów i [...] metrów kwadratowych. Obecnie stanowi działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].Budynek przy [...] został wybudowany w latach 1899-1900 według projektu architekta K. K.. Kamienica składa się z budynku frontowego oraz dwóch oficyn bocznych oraz oficyny tylnej. W trakcie II Wojny Światowej budynek uległ jedynie niewielkim zniszczeniom i mógł być nadal użytkowany. Po wojnie nieruchomość była przeznaczona na budownictwo mieszkaniowo-handlowe. Do dzisiaj zachował się eklektyczny wystrój przejazdu bramowego i klatek schodowych, w tym stolarka, balustrady, terakota na podestach klatek schodowych. Decyzją z dnia [...] stycznia 1978 r. Urzędu Miasta [...] kamienica przy ul. [...] została wpisana do rejestru zabytków Miasta [...] pod numerem [...]. Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. zezwolił Urzędowi Miasta [...] na zbycie nieruchomości przy ul. [...], natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. zezwolił na oddanie gruntu spadkobiercom byłych właścicieli hipotecznych w użytkowanie wieczyste. Komisja ustaliła, że zgodnie ze świadectwem Sądu Grodzkiego w [...] Wydziału [...] z dnia [...] października 1948 r. tytuł własności nieruchomości [...] Rep. Hip. [...] przy ul. [...] zapisany był wpisem na imię W. D. [1] i H. D. w częściach równych co do [...] części i H. K. co do [...] części. Umową zamiany z dnia [...] marca 1949 r. Rep. [...] nr [...] H. D. i W. D. [1] "sprzedali w drodze zamiany w szacunku [...] złotych" swój udział w nieruchomości [...] przy ul. [...] wynoszący [...] części niepodzielnych części na rzecz E. i J. małżonków R. w częściach równych. Natomiast małżonkowie R. "sprzedali w drodze zamiany w szacunku [...] złotych" nieruchomość "[...]" położoną w [...] na rzecz małżonków D.. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. sygn. akt. [...] oraz postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. sygn. akt. [...] stwierdzono, że spadek po E. R. i J. R. nabyły; G. B. z d. R. i J. K. [1] z d. R. - po [...] części każda. W dniu [...] czerwca 2005 r. kurator w osobie J. K. [2] złożył w Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po H. K.. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w sprawie o sygn. [...] stwierdził, że spadek po H. K. zmarłej dnia [...] czerwca 1944 r. ostatnio stale zamieszkałej w [...] przy ul. [...] na podstawie ustawy nabył w całości Skarb Państwa. Komisja ustaliła, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 50 poz. 279, dalej: dekret). Z dniem [...] listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym nieruchomość przy ul. [...], na podstawie art. 1 dekretu, przeszły na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa. Objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę [...] (Dz.U. z 1948 r. Nr 6, poz. 43; dalej: rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r.).Adwokat W. D. [2], powołując się na posiadane pełnomocnictwo i załączając do wniosku jego odpis, złożył w imieniu W. i H. D. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] Na wniosku widnieje pieczęć Zarządu Miejskiego Wydziału [...], na której wpisano datę "[...].10.1948 r." oraz numer [...] oraz druga pieczęć Zarządu Miejskiego Wydziału [...] z datą "[...].10.1948 r." i numerem [...]. Pieczęć z datą "[...].10.1948 r.", opatrzona została podpisem osoby rejestrującej pismo. Na pieczęci z datą "[...].10.1948 r." widnieje ponadto informacja o pobraniu opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł, wskazano również numer asygnaty przychodowej - [...] z dnia [...] października 1948 r. oraz pozycję dziennika przychodowego - [...]. Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1952 r. odmówiono przyznania prawa własności czasowej. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że odmowa przyznania żądanego prawa nastąpiła z uwagi na fakt, że zachodzi konieczność przejęcia omawianej posesji na cele publiczne, nieruchomość według planu zagospodarowania przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowo-handlowe. Jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt z dniem 27 maja 1990 r. stał się własnością Dzielnicy-Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. W decyzji z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1952 r. uzasadniając, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie uzasadnia poglądu, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezydent [...], ustanowił na [...] lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o pow. [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla którego prowadzona jest KW nr [...] na rzecz:
a) G. B. w udziale wynoszącym [...] części oraz:
b) J. K. [1] w udziale wynoszącym [...] części;
2. ustanowił na [...] lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, w udziale wynoszącym [...] części, położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla którego prowadzona jest KW nr [...] na rzecz:
c) G. B.w udziale wynoszącym [...] części;
d) J. K. [1] w udziale wynoszącym [...] części;
3. ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie [...] i [...] w wysokości [...] zł netto - płatny z góry w terminie do dnia [...] marca każdego roku na konto Urzędu Dzielnicy [...],
4. odmówił osobom wymienionym w pkt [...] i [...] decyzji prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m
, w udziale wynoszącym [...] części położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest KW nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] sprostowano decyzję nr [...] wpisując zamiast numeru obrębu ewidencyjnego "nr [...]" poprawny numer obrębu ewidencyjnego "nr [...]" oraz zamiast daty śmierci J. R.: "[...] grudnia 1988 r." wpisując poprawną datę "[...] października 1997 r.".
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Prezydent [...]
1. ustanowił na lat [...] prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, w udziale wynoszącym [...] położonego w [...] przy ul. [...]opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] na rzecz Skarbu Państwa,
2. ustanowił na lat [...] prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, w udziale wynoszącym [...] położonego w [...] przy ul. [...] opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] na rzecz Skarbu Państwa,
3. ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie [...] i [...] w wysokości [...] PLN netto - płatny z góry w terminie do dnia [...] marca każdego roku na konto Urzędu Dzielnicy [...],
4. odmówił Skarbowi Państwa prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, w udziale wynoszącym [...] części położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Komisja ustaliła, że umową z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawartą przed notariuszem w [...] M. D. za Rep. [...] [...] ustanowiono użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...]:
a) w udziale wynoszącym [...] części na rzecz J. K. [1];
b) w udziale wynoszącym [...] części na rzecz G. B.;
c) w udziale wynoszącym [...] części na rzecz Skarbu Państwa
oraz ustanowiono użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...]:
d) w udziale wynoszącym [...] części na rzecz J. K.;
e) w udziale wynoszącym [...] części na rzecz G. B.;
f) w udziale wynoszącym [...] części na rzecz Skarbu Państwa.
Umową z dnia [...] lipca 2015 r. zawartą przed notariuszem M. D. w [...] za Rep. [...] [...] sprzedano udziały J. K. [1] i G. B. wynoszące łącznie [...] części w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynku przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] uregulowaną w KW [...] oraz sprzedano udziały wynoszące łącznie [...] części w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynku przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] uregulowaną w KW [...], a nadto całe przysługujące im pozostałe prawa i roszczenia do budynków i działek gruntu oznaczonych nr ewid. [...] i [...], wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 r., w tym między innymi o odszkodowanie za sprzedane lokale oraz za bezumowne korzystanie, [...] spółce z o.o. z siedzibą w [...] za cenę w łącznej kwocie [...] złotych. Umową sprzedaży z dnia [...] lipca 2015 r. zawartą przed notariuszem J. N. w [...] za Rep. [...] [...] [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] sprzedała P. K. [1] udział wynoszący [...] części w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynku przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] uregulowaną w KW [...] za cenę [...] złotych.W dniu [...] listopada 2016 r. umową zawartą przed notariuszem M. D. w [...] za Rep. [...] [...] [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] sprzedała A. O. udział wynoszący [...] części w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynku przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] uregulowaną w KW [...] za cenę [...] złotych. Wojewoda [...] zarządzeniem nr [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r., wyraził zgodę na sprzedaż w drodze bezprzetargowej udziałów przysługujących Skarbowi Państwa. Zgoda obowiązywała do dnia [...] grudnia 2016 r. w dniu [...] maja 2017 r. zarządzeniem nr [...] Wojewoda [...] ponownie zezwolił na sprzedaż w drodze bezprzetargowej udziałów Skarbu Państwa. Zgoda obowiązywała do dnia [...] grudnia 2017 r.
Komisja wskazała, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego toczyło się postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] objęte sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr - [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał właścicielowi budynku przy ul. [...] - [...] i Skarbowi Państwa usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku oraz zakazał użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek podlegał wykonaniu w terminie 18 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr - [...]. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji zaniechał prawidłowego ustalenia współwłaścicieli budynku, a jednocześnie adresatów nałożonego obowiązku. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr - [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał [...] sp. z o.o. w [...], Skarbowi Państwa i A. O. wyłączenie w całości z użytkowania budynku oficyny przy ul. [...] oraz zarządził:
1. wydzielenie strefy zagrożenia, wykonanie doraźnych zabezpieczeń;
2. umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania. Ze względu na stwierdzone zagrożenie ludzi i mienia decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a. Przy wydawaniu decyzji organ oparł się m.in. na uaktualnionych ekspertyzach technicznych budynku frontowego i budynku oficyny sporządzonych przez [...] S. K., z których wynika, że w budynku oficyny "istnieje realna groźba zawalenia się kamienicy pod wpływem destrukcji stropu na poddaszu". Podczas całego postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...], zapytania do organu nadzoru budowlanego kierowała M. Z. - jedna z wierzycielek hipotecznych co do nieruchomości znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...] przy ul. [...], która jednocześnie informowała organ o aktualnym stanie technicznym kamienicy i jej sytuacji mieszkaniowej.
Komisja podała, że Prokuratura Regionalna w [...] prowadzi postępowanie administracyjne o sygnaturze [...],[...], dotyczące legalności przejęcia nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Prokuratura wniosła sprzeciw z dnia [...] kwietnia 2018 r. od decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w którym wskazała, że w decyzji nie ustalono i nie zbadano czy wniosek został złożony w terminie. Delegatura Centralnego Biura Antykorupcyjnego w [...] pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w [...] prowadzi śledztwo o sygn. akt [...] [...], w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k.
Komisja wskazała, że powyższy stan faktyczny ustaliła na podstawie akt Urzędu Miasta [...] dotyczących reprywatyzacji nieruchomości przy ul. [...], akt postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (sygn. [...]), odpisu akt księgi hipotecznej nr hip. [...], akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w [...] w sprawie o sygn. [...], odpisów dokumentów z akt ksiąg wieczystych przekazanych przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział [...], materiałów archiwalnych przechowywanych w zespole archiwalnym [...] w [...], akt przekazanych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...], aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2016 r. Rep [...] nr [...], akt sprawy o sygn. [...] przekazanych przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...], informacji oraz dokumentacji otrzymanej z Urzędu Miasta [...], aktów notarialnych księgi wieczystej nr KW [...] i [...], informacji otrzymanych od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...],[...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz Archiwum Państwowego w [...]. Po rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego Komisja wskazała, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r., gdyż ustanowiono prawo użytkowania wieczystego pomimo, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 7 ust.1 dekretu. Artykuł 7 ust. 1 dekretu stanowi, iż dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie -użytkownicy gruntu, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Komisja zwróciła uwagę na nieścisłości w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej w zakresie oznaczenia Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu [...]. Organ przyjął, że gmina [...] objęła grunt w posiadanie w trybie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...] (Dz.U. Nr 6, poz. 43) w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], w związku z tym termin składania ww. wniosków mijał w dniu [...] października 1948 r. Komisja ustaliła, że w dniu [...] kwietnia 1948 r. ukazał się Dziennik Urzędowy Nr [...], nie zaś numer [...]. W dalszej kolejności Komisja wskazała, że na wniosku dekretowym znajdują się dwie prezentaty zawierające dwie różne daty, tj. "[...].10.1948 r." i "[...].10.1948 r.". W treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezydent [...] ograniczył się do stwierdzenia, że wniosek został złożony w dniu [...] października 1948 r., pomijając zupełnie okoliczność, że na wniosku znajdują się dwie prezentaty, zawierające dwie różne daty i nie wyjaśniając w żaden sposób dlaczego za datę złożenia wniosku uznał dzień [...] października 1948 r., a nie dzień [...] października 1948 r. Komisja podniosła, że uzasadnienie decyzji Prezydenta [...] w tym zakresie sprowadza się do stwierdzenia, że wynika to z "materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy". Komisja, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, doszła do odmiennego wniosku. Kwestia terminowości złożenia wniosku ma podstawowe znaczenie w postępowaniu dekretowym. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Termin ten ma charakter prekluzyjny, wobec czego jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r., sygn. OPK 16/95, ONSA 1997/2/56). Zachowanie terminu do złożenia wniosku dekretowego stanowi jedną z przesłanek materialnych, których kumulatywne spełnienie warunkuje uwzględnienie wniosku. Wniosek dekretowy złożony w niniejszej sprawie został opatrzony dwoma pieczęciami: na pierwszej, znajdującej się w lewym dolnym rogu, wpisano datę "[...].10.1948 r." oraz numer [...], na drugiej, umieszczonej w lewym górnym rogu, widnieje data "[...].10.1948 r." i numer [...]. Co istotne, zdaniem Komisji, pieczęć opatrzona datą "[...].10.1948 r." zawiera informację o wpływie wniosku - ..) Wniosek o własność czasową wpłynął dnia [...].10.1948 r. (...)", podczas, gdy treść pieczęci z datą "[...].10.1948 r." zawiera jedynie informację "WPŁYNĘŁO dnia [...].10.1948 r." Na pieczęci z datą "[...].10.1948 r." brak podpisu osoby przyjmującej wniosek. W związku z tym jedynie pieczęć z datą "[...].10.1948 r." w sposób jednoznaczny potwierdza złożenie wniosku dekretowego. Ponadto, tylko pieczęć z datą "[...].10.1948 r." zawiera elementy typowe dla pieczęci Zarządu Miejskiego w [...] potwierdzających złożenie wniosku: została ona opatrzona podpisem osoby rejestrującej pismo, widnieje na niej informacja o pobraniu opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł, wskazano również numer asygnaty przychodowej - [...] z dnia [...] października 1948 r. oraz pozycję dziennika przychodowego - [...]. Od wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. [...] została uiszczona opłata w wysokości [...] zł. Z rejestru wpłaconych asygnat wynika, że uiszczoną w dniu [...] października 1948 r. i nadano numer [...], co stanowi kolejny argument za złożeniem wniosku dekretowego w dniu [...] października 1948 r., a nie w dniu [...] października 1948 r. - jak przyjął Prezydent [...]. Wnioskom wniesionym w dniu [...] października 1948 r. nadano numery [...] od [...] do [...], podczas, gdy na pieczęci z datą "[...].10.1948 r." znajdującej się na wniosku dekretowym, jak wskazano powyżej, znajduje się numer [...]. Numery [...] nadawane wnioskom z dnia [...] października, wynikające z rejestru asygnat ([...]-[...]) są zarazem numerami nieznacznie niższymi od numeru [...] widniejącego na prezentacie z datą "[...].10.2020", tj. "[...]". Wobec powyższego, w ocenie Komisji, Prezydent [...] bezzasadnie przyjął, że wniosek został złożony w dniu [...] października 1948 r., gdyż numer [...] widniejący na pieczęci z dnia [...] października 1948 r. nie mieści się w zakresie nadawanych w tym dniu numerów znajdujących się w rejestrze wpłaconych asygnat, tj. od [...] do [...]. Za uznaniem, że wniosek dekretowy dotyczący nieruchomości przy ul. [...] został złożony w dniu [...] października 1948 r. przemawia również fakt, iż w rozpoznawanych dotychczas przez Komisję sprawach ustalono, że wnioski dekretowe wpływające do Zarządu Miejskiego w [...] opatrywane były tylko jedną pieczęcią, na której - jak wskazano powyżej - zapisywano informację o dacie wpływu wniosku, nadanym numerze [...] oraz o wpłacie opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł. Prezentaty te były takie, jak prezentata na wniosku dekretowym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] z datą "[...].10.1948 r.". Na wnioskach tych nie przybijano dodatkowej pieczęci - takiej jak ta na wniosku dekretowym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] z datą "[...].10.1948 r.". Nawet w przypadku przesłania wniosku dekretowego pocztą, zamiast osobistego złożenia w Wydziale [...], wniosek taki także opatrywany był tylko jedną pieczęcią właściwą dla wniosków dekretowych. Oprócz opisanej powyżej pieczęci ogólnej z datą "[...].10.1948 r." w sprawie brak jest jakichkolwiek innych okoliczności wskazujących na złożenie wniosku w dniu [...] października 1948 r. Przeciwnie - jak wykazano powyżej wszechstronna analiza okoliczności sprawy, w tym prezentaty z datą "[...].10.1948 r." oraz rejestru asygnat dotyczących wniosków złożonych w okresie od [...] do [...] października 1948 r. prowadzi do konstatacji, że wniosek dekretowy został złożony w dniu [...] października 1948 r., a zatem po upływie terminu 6 miesięcy wynikającego z dekretu. Termin ten, liczony od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, które miało miejsce w dniu [...] kwietnia 1948 r., upłynął bowiem z dniem [...] października 1948 r. W konsekwencji, roszczenie dawnych właścicieli o ustanowienie prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. [...] wygasło. Komisja podniosła, że nie bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie jest również treść umowy zamiany nieruchomości przy ul. [...] z dnia [...] marca 1949 r., zawartej pomiędzy H. D. i A. D. działającą w imieniu W. D. [1], a E. i J. małżonkami R., W umowach sprzedaży innych nieruchomości [...], zawieranych po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], wskazywano, że zostały one objęte dekretem, a ponadto właściciele nieruchomości składali oświadczenia o złożeniu wniosku dekretowego oraz o tym, czy został on rozpoznany. Analiza treści aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] marca 1949 r. prowadzi do konkluzji, że oświadczenie właścicieli nieruchomości o złożeniu wniosku dekretowego najprawdopodobniej zostało dopisane już po podpisaniu aktu notarialnego - dopisano je na górnym marginesie [...] strony aktu notarialnego. Podsumowując, przyznanie decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] prawa użytkowania wieczystego, wobec złożenia przez H. i W. D. [1] wniosku dekretowego po terminie, stanowi rażące naruszenie prawa. Wobec powyższego, w sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W zakresie skutków prawnych wywołanych przez decyzję reprywatyzacyjną Komisja wskazała, że zgodnie z art. 2 pkt 4) ustawy z 9 marca 2017 r. przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości [...] na cele publiczne, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazana definicja zawiera w sobie dwa elementy, z których jeden konstytuuje zasadę, a drugi wyjątek od niej. Pierwszy określa czynność prawną w postaci przeniesienia własności lub użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, która co do zasady przesądza o nieodwracalności skutków prawnych. Drugi natomiast statuuje wyjątki od wymienionej zasady. Analiza treści wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że nie można przyjąć istnienia nieodwracalności skutków prawnych, jeśli nabywca nabył rzecz nieodpłatnie albo nabycie nastąpiło w złej wierze. Pojęcie "nieodwracalności skutku prawnego" w płaszczyźnie prawa administracyjnego odnosi się do takich następstw decyzji administracyjnej (reprywatyzacyjnej), w których brak jest możliwości odmiennego ukształtowania sytuacji prawnej jednostki od tej, będącej następstwem decyzji administracyjnej, co wyklucza powrót do stanu poprzedniego (B. Adamiak, Glosa do uchwały SN z 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSP 1993, nr 5, poz. 104, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Warszawa 2017). Funkcjonuje ono na gruncie art. 156 k.p.a. i stanowi przesłankę negatywną, która wyłącza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, pomimo istnienia wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1, 3, 4, 7 k.p.a. Nieodwracalność skutków prawnych wynika z następczej w stosunku do uprzedniej decyzji administracyjnej czynności prawnej, nie dotyczy natomiast skutków wynikających z samego faktu wydania decyzji (M. Wincenciak, O tzw. "nieodwracalnych skutkach prawnych" decyzji administracyjnej (w:) Kodyfikacja Postępowania Administracyjnego. Na 50-lecie kpa, red. J. Niczyporuk, Lublin 2010, s. 901-902). W przedmiotowej sprawie w konsekwencji wydania decyzji reprywatyzacyjnej doszło do zbycia przez beneficjentów decyzji, prawa własności do nieruchomości położonej przy ul. [...] na rzecz osoby trzeciej, tj. [...] sp. z o.o. Wskazana okoliczność wyczerpuje dyspozycję definicji pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych", wynikającej z art. 2 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r., tj. "stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności (...) na osobę trzecią". Uznając za przesądzoną w ww. części kwestię zmiany w sferze prawa własności należało w dalszej kolejności rozważyć przesłanki negatywne przyjęcia nieodwracalności skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnej, w pierwszej kolejności istnienie po stronie nabywcy złej wiary. Przesłanka "nabywcy działającego w złej wierze", do której odwołuje się ustawodawca w art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. definiując pojęcie "nieodwracalnych skutków prawnych", nie odwołuje się do definicji zawartej w art. 6 ust. 2 ustawy i księgach wieczystych i hipotece, ponieważ ustawa zawiera własną definicję "złej wiary", która wpisuje się w systemowe ujęcie wskazanej przesłanki. W myśl art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., w złej wierze jest ten, kto w chwili dokonania czynności prawnej z osobą, o której mowa w ust. 1, wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć o okolicznościach, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy. Zła wiara dotyczy zatem obiektywnych okoliczności mogących świadczyć o wiedzy bądź łatwości pozyskania wiedzy przez nabywcę o okolicznościach wskazanych w art. 30 ust. 1 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że bezpośrednim nabywcą od beneficjentów decyzji była spółka [...] sp. z o.o. Dowodzenie złej wiary po stronie podmiotu nie będącego osobą fizyczną wymaga - zgodnie z przyjętą w polskim prawie teorią organów (art. 38 kodeksu cywilnego) - badania stanu świadomości osób fizycznych, wchodzących w skład jego organu. Powszechnie przyjmuje się, że zła wiara jednej z osób wchodzących w skład kolektywnego organu osoby prawnej przesądza o złej wierze całego organu, a zatem i całej osoby prawnej (tak wyrok SN z dnia 24 października 1972 r. I CR 177/72 - OSNCP 1973 z. 10 poz. 171, z aprobującą glosą B. Lewaszkiewicz-Petrykowskiej, Państwo i Prawo 1975 nr 7 str. 168 i nast.). W ocenie Komisji, brak jest podstaw do przyjęcia, że osoba reprezentująca [...] sp. z o.o. miała wiedzę lub świadomość wadliwości decyzji Prezydenta [...], bądź też z łatwością mogła się o niej dowiedzieć. Ponadto, w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, aby spółka [...] sp. z o.o. nabywając przedmiotową nieruchomość od beneficjentów decyzji, jako osoba trzecia, działała w złej wierze w rozumieniu art. 41 a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., albowiem w dniu 16 lipca 2015 r. nabyła udziały w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...] za łączną cenę [...] zł, a zatem za cenę odpowiadającą wartości rynkowej przedmiotowych udziałów. Podsumowując, wobec przytoczonych powyżej okoliczności, w stosunku do udziału wynoszącego [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] oraz w stosunku do udziałów wynoszących łącznie [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Podstawy częściowego utrzymania decyzji w mocy i częściowego stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy decyzję reprywatyzacyjną albo
2) uchyla decyzję reprywatyzacyjną w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo, uchylając tę decyzję, umarza postępowanie w całości albo w części, albo
2a) uchyla decyzję reprywatyzacyjną w całości albo w części i zawiesza postępowanie w przypadku przeszkody uniemożliwiającej dalsze prowadzenie postępowania i wydanie decyzji, albo
3) uchyla decyzję reprywatyzacyjną w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi, który wydał ostateczną decyzję reprywatyzacyjną, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, albo
3a) stwierdza nieważność decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych, albo
4) w razie, gdy decyzja reprywatyzacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne, stwierdza wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić, albo
5) umarza postępowanie rozpoznawcze;
6) rozpoznaje wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu.
Zgodnie zaś art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja wydaje decyzję, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, jeżeli;
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja reprywatyzacyjna została wydana w wyniku przestępstwa;
3) wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, nieznane organowi, który ją wydał;
4) decyzja reprywatyzacyjna została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
4a) stwierdzono inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności jeżeli stroną postępowania o wydanie decyzji reprywatyzacyjnej była osoba, która nie była osobą uprawnioną w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, osobę uprawnioną reprezentował kurator ustanowiony dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, a nie było podstaw do jego ustanowienia, ustanowiono kuratora spadku działającego w imieniu osoby nieżyjącej lub z naruszeniem przepisów o dziedziczeniu, w tym przepisów dotyczących dziedziczenia spadków wakujących lub nieobjętych, lub stwierdzono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
4b) decyzja reprywatyzacyjna została wydana pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu;
5) przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, w szczególności jeżeli nastąpiło w zamian za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości [...];
6) wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu w nieruchomości [...] groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal;
7) decyzja reprywatyzacyjna została wydana pomimo przyznania, na podstawie przepisów odrębnych, świadczenia w związku z przejściem własności nieruchomości;
8) decyzja reprywatyzacyjna dotyczy osoby prawnej powstałej przed dniem 1 września 1939 r., której akcje lub udziały objęto w sposób niezgodny z prawem.
Komisja podniosła, że jak wskazano powyżej, Prezydent [...] wydał decyzję o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, pomijając zupełnie okoliczność, że wniosek dekretowy złożony w niniejszej sprawie został opatrzony pieczęcią Zarządu Miejskiego Wydziału [...], właściwą dla takich wniosków, na której wpisano datę jego złożenia "[...].10.1948 r.", a tym samym rozpoznając wniosek dekretowy złożony po terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu. Jednakże wobec tego, że w stosunku do udziału wynoszącego [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] oraz w stosunku do udziałów wynoszących łącznie [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., Komisja, dostrzegając te nieprawidłowości, uznała, że zachodziły przesłanki stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] z naruszeniem prawa na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie dotyczy punktu [...] decyzji Prezydenta [...], w którym Prezydent [...] orzekł o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w udziale wynoszącym [...] części, stanowiącej działkę nr [...] z uwagi na sprzedaż lokali nr [...], [...] i [...] przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej i wystąpienie w tym zakresie nieodwracalnych skutków prawnych. W tym zakresie decyzja Prezydenta [...] odpowiada prawu, choć z innych przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. W konsekwencji, we wskazanym zakresie decyzja Prezydenta [...] podlegała utrzymaniu w mocy na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.
Komisja wskazała następnie, że na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zw. z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jako strony postępowania rozpoznawczego przyjęto beneficjentki decyzji reprywatyzacyjnej G. B.i J. K. [1], użytkowników wieczystych nieruchomości, tj. [...] sp. z o.o., P. K. [1] i A. O., właścicieli wyodrębnionych lokali, tj. M. S., D. S., J. J. oraz wierzycieli hipotecznych tj. M. Z., P. K. i [...] sp. z o.o. sp. k. Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja o wszczęciu postępowania rozpoznawczego zawiadamia [...] oraz pozostałe strony postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika, że stroną postępowania rozpoznawczego przed Komisją jest [...] reprezentowane przez Prezydenta [...]. Za stronę postępowania, na podstawie art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r,, został również uznany Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...].
Mając na względzie ustalenia faktyczne i prawną analizę sprawy Komisja orzekła na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 15 § 2 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] zaskarżając wskazane poniżej fragmenty uzasadnienia decyzji Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a Ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt. [...], w całości (str. [...].); w pkt. [...] w zakresie.- " (...) decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r., gdyż ustanowiono prawo użytkowania wieczystego pomimo, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 7 ust.1 dekretu. " (str. [...].),,,(..) należy zwrócić uwagę na nieścisłości w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej w zakresie oznaczenia Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu [...]. Organ przyjął, że gmina [...] objęła grunt w posiadanie w trybie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...] (Dz.U Nr 6, poz. 43) w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], w związku z tym termin składania ww. wniosków mijał w dniu [...] października 1948 r. Jak ustaliła Komisja, w dniu [...] kwietnia 1948 r. ukazał się Dziennik Urzędowy Nr [...], nie zaś numer [...]." (str. [...].), "W treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezydent [...] ograniczył się do stwierdzenia, że wniosek został złożony [...] października 1948 r., pomijając zupełnie okoliczność, że na wniosku znajdują się dwie prezentaty, zawierające dwie różne daty i nie wyjaśniając w żaden sposób dlaczego za datę złożenia wniosku uznał dzień [...] października 1948 r., a nie dzień [...] października 1948 r. Uzasadnienie decyzji Prezydenta [...] w tym zakresie sprowadza się do stwierdzenia, że wynika to z (materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy». " (str. [...]-[...].), "C-) jedynie pieczęć z datą <<[...].10.1948 r.» w sposób jednoznaczny potwierdza złożenie wniosku dekretowego. Ponadto, tylko pieczęć z datą <<[...].10.1948 r.» zawiera elementy typowe dla pieczęci Zarządu Miejskiego w [...] potwierdzających złożenie wniosku: została ona opatrzona podpisem osoby rejestrującej pismo, widnieje na niej informacja o pobraniu opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł, wskazano również numer asygnaty przychodowej - [...] z dnia [...] października 1948 r. oraz pozycję dziennika przychodowego - [...]. " (str. [...]-[...],), " (...) Prezydent [...] bezzasadnie przyjął, że wniosek został złożony w dniu [...] października 1948 r., gdyż numer [...] widniejący na pieczęci z dnia [...] października 1948 r. nie mieści się w zakresie nadawanych w tym dniu numerów znajdujących się w rejestrze wpłaconych asygnat, tj. od [...] do [...]. " (str. [...].), " (...) w rozpoznawanych dotychczas przez Komisję sprawach ustalono, że wnioski dekretowe wpływające do Zarządu Miejskiego w [...] opatrywane były tylko jedną pieczęcią, na której -jak wskazano powyżej - zapisywano informację o dacie wpływu wniosku, nadanym numerze [...] oraz o wpłacie opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zl. Prezentaty te były takie, jak prezentata na wniosku dekretowym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] z datą <<[...].10.1948 r.». Na wnioskach tych nie przybijano dodatkowej pieczęci - takiej jak ta na wniosku dekretowym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] z datą <<[...].10.1948 r.». " (str. [...].), " Oprócz opisanej powyżej pieczęci ogólnej z datą <<[...].10.1948 r.» w sprawie brak jest jakichkolwiek innych okoliczności wskazujących na złożenie wniosku w dniu [...] października 1948 r. Przeciwnie -jak wykazano powyżej wszechstronna analiza okoliczności sprawy, w tym prezentaty z datą <<[...].10.1948 r.» oraz rejestru asygnat dotyczących wniosków złożonych w okresie od [...] do [...] października 1948 r. prowadzi do konstatacji, że wniosek dekretowy został złożony w dniu [...] października 1948 r., a zatem po upływie terminu 6 miesięcy wynikającego z dekretu. " (str. [...]-[...].), " W umowach sprzedaży innych nieruchomości [...], zawieranych po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], wskazywano, że zostały one objęte dekretem, a ponadto właściciele nieruchomości składali oświadczenia o złożeniu wniosku dekretowego oraz o tym, czy został on rozpoznany. Analiza treści aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] marca 1949 r. prowadzi do konkluzji, że oświadczenie właścicieli nieruchomości o złożeniu wniosku dekretowego najprawdopodobniej zostało dopisane już po podpisaniu aktu notarialnego - dopisano je na górnym marginesie szóstej strony aktu notarialnego." (str. [...].), "(..) przyznanie decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] prawa użytkowania wieczystego, wobec złożenia przez H. i W. D. [1] wniosku dekretowego po terminie, stanowi rażące naruszenie prawa. " (str. [...].); w pkt. [...] w zakresie: " (...) Prezydent [...] wydal decyzję o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, pomijając zupełnie okoliczność, że wniosek dekretowy złożony w niniejszej sprawie został opatrzony pieczęcią Zarządu Miejskiego Wydziału [...], właściwą dła takich wniosków, na której wpisano datę jego złożenia «[...],1948 r.», a tym samym rozpoznając wniosek dekretowy złożony po terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu." (str. [...].); podczas gdy: (a) Komisja nie stwierdziła, a z zebranego przez nią materiału dowodowego nie wynika, aby pieczęć wskazująca na dzień [...] października 1948 r., jako datę złożenia wniosku dekretowego, została podrobiona, przerobiona, antydatowana lub też w jakikolwiek inny sposób ,,sfałszowana''; (b) orzeczeniem administracyjnym nr [...], z dnia [...] lipca 1952 r., Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło przyznania prawa użytkowania wieczystego wyłącznie z uwagi na to, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dawało się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego, nie zaś z powodu niezłożenia w terminie wniosku dekretowego; (c) organy nadzoru oraz sąd administracyjny, które przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej przez Prezydenta [...] kontrolowały przedmiotową sprawę, uznały (podobnie jak Prezydent [...]), że wniosek dekretowy został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu; (d) wobec braku podstaw do kwestionowania autentyczności pieczęci noszącej datę [...] października 1948 r., datę tę uznać należało za dzień złożenia wniosku dekretowego.
W oparciu o tak sformułowany zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Komisji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym powyżej" oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie w całości i podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.
W dniu [...] grudnia 2020 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wnosząc jednocześnie o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Komisji i przychylając się do stanowiska Komisji.
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony Stowarzyszenie [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż wydana ona została w postępowaniu prowadzonym przed Komisją do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na podstawie ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 718, Dz. U. z 2018 r. poz. 431 z późn. zm. dalej ustawa z 9 marca 2017 r.). Komisja działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. 2018 r. poz. 2267, dalej: ustawa z dnia 9 marca 2017 r.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50 poz. 279 ze zm.) utrzymała w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w zakresie punktu [...] zaś w pozostałym zakresie stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] z naruszeniem prawa.
Skierowana do sądu skarga dotyczyła wybranych fragmentów uzasadnienia decyzji Komisji.
Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez tutejszy sąd w wyroku z 17 listopada 2018 r., I SA/Wa 920/18, w którym odrzucono koncepcję, że w razie uznania za zasadną skargi o zakresie zaskarżenia zawężonym przez skarżącego tylko do uzasadnienia danej decyzji, sąd jest władny uchylić tę decyzję wyłącznie w części dotyczącej uzasadnienia, pozostawiając w obrocie prawnym osnowę decyzji.
Zdaniem sądu ani rozstrzygnięcie, ani uzasadnienie nie mogą funkcjonować samodzielnie, niezależnie od siebie, w obrocie prawnym. Uzasadnienie nie może więc być wyeliminowane z tego obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. Takie orzeczenie rodziłoby niemożliwe do zaakceptowania skutki prawne (zob. J. Turski, "Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji administracyjnej w części obejmującej uzasadnienie lub jego fragmenty", ZNSA 1(70)/2017). W przypadku wadliwości całego uzasadnienia decyzji, z powodu niewzruszenia przez sąd rozstrzygnięcia decyzji, stałoby się ono prawomocne, a ponownie wydana decyzja jako całość – z niepoddaną kontroli sądowoadministracyjnej prawomocną osnową oraz wydanym w toku ponownego rozpoznania sprawy uzasadnieniem – byłaby dotknięta nieważnością jako powtórzone orzeczenie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
W ocenie sądu, skarga skierowana tylko przeciwko części uzasadnienia powinna zostać oddalona (art. 151 p.p.s.a.), jeśli wady wskazanych fragmentów uzasadnienia, nie mają wpływu na wynik sprawy. Wówczas wyrok sądu, jeśli stanie się prawomocny, na podstawie art. 170 i art. 171 p.p.s.a., ukształtuje prawidłowe motywy rozstrzygnięcia. Jak podkreśla się w orzecznictwie "Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku" (wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., II FSK 224/16, LEX nr 2465037). Podnosi się także, że "Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo że opisany stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia" (wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., I GSK 518/16, LEX nr 2501225).
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji wobec zaskarżenia wyłącznie określonych fragmentów uzasadnienia.
Przedmiotem decyzji dekretowej z dnia [...] stycznia 2011 r., sprostowanej postanowieniem [...] lutego 2011 r. była nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], dawniej oznaczona jako "[...] nr [...], stanowiąca działki nr [...] i [...] o powierzchni [...] arów i [...] metrów kwadratowych, stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], w [...] Wydziale [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Komisja ustaliła także, że zgodnie ze świadectwem Sądu Grodzkiego w [...] Wydziału [...] z dnia [...] października 1948 r. tytuł własności nieruchomości [...] Rep. Hip. [...] przy ul. [...] zapisany był wpisem na imię W. D. [1] i H. D. w częściach równych co do [...] części i H. K. co do [...] części. Umową zamiany z dnia [...] marca 1949 r. Rep. [...] nr [...] H. D. i W. D. [1] "sprzedali w drodze zamiany w szacunku [...] złotych" swój udział w nieruchomości [...] przy ul. [...] wynoszący [...] części niepodzielnych części na rzecz E. i J. małżonków R. w częściach równych. Natomiast małżonkowie R. "sprzedali w drodze zamiany w szacunku [...] złotych" nieruchomość "[...]" położoną w [...] na rzecz małżonków D.. Komisja ustaliła także następstwo prawne byłych właścicieli nieruchomości. Te okoliczności nie były kwestionowane. Nie jest także sporne, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 50 poz. 279, dalej: dekret). Z dniem [...] listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym nieruchomość przy ul. [...], na podstawie art. 1 dekretu, przeszły na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa. Objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę [...] (Dz.U. z 1948 r. Nr 6, poz. 43; dalej: rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r.). Prezydent [...] wskazał błędny numer Dziennika Urzędowego jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na ustalenia daty objęcia w posiadanie przedmiotowego gruntu gdyż również jako datę objęcia gruntu w posiadanie przyjął [...] kwietnia 1948 r. Adwokat W. D. [2], powołując się na posiadane pełnomocnictwo, i załączając do wniosku jego odpis, złożył w imieniu W. i H. D. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Okolicznościami, które Komisja uznała za istotne i które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia było ustalenie przez Komisje, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że na wniosku dekretowym widnieją dwie różne pieczęcie mające potwierdzać datę złożenia wniosku dekretowego. Mianowicie na wniosku widnieje pieczęć Zarządu Miejskiego Wydziału [...], na której wpisano datę [...].10.1948 r. oraz numer [...] oraz pieczęć Zarządu Miejskiego Wydziału [...] z datą [...].10.1948 r. i numerem [...]. Pieczęć z datą [...].10.1948 r., opatrzona została podpisem osoby rejestrującej pismo. Na pieczęci tej zamieszczono także informacje o pobraniu opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł oraz numer asygnaty przychodowej - [...] z dnia [...] października 1948 r. a także nr pozycji dziennika przychodowego - [...]. Nie zostało natomiast zakwestionowane że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1952 r. odmówiono przyznania prawa własności czasowej dotychczasowym właścicielom z uwagi na fakt, że zachodzi konieczność przejęcia omawianej posesji na cele publiczne, nieruchomość według planu zagospodarowania przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowo-handlowe. Jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Z dniem 27 maja 1990 r. grunt ten stał się własnością Dzielnicy-[...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. W decyzji z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1952 r. wskazując w uzasadnieniu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie uzasadnia poglądu, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezydent [...] ustanowił na [...] lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o pow. [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla którego prowadzona jest KW nr [...] na rzecz wymienionych w jej treści osób- G. B. i J. K. [1] w udziałach w decyzji wskazanych. Wydając decyzje dekretową Prezydent [...] przyjął, że wniosek dekretowy został złożony w dniu [...] października 1948 r, nie wyjaśniając jednocześnie w treści uzasadnienia kwestii figurowania na wniosku dekretowym podwójnej asygnaty potwierdzającej jego złożenie a następnie nie wyjaśniając dlaczego jako wiążącą przyjął właśnie datę [...].10. 1948 r. Kwestia terminowości złożenia wniosku ma natomiast podstawowe znaczenie w postępowaniu dekretowym. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Termin ten ma charakter prekluzyjny i nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r., sygn. OPK 16/95, ONSA 1997/2/56). Zachowanie terminu do złożenia wniosku dekretowego stanowi jedną z przesłanek materialnych, których kumulatywne spełnienie warunkuje uwzględnienie wniosku. Analiza akt wskazuje, że wniosek dekretowy złożony w niniejszej sprawie został opatrzony dwiema pieczęciami, które mają potwierdzać fakt jego złożenia. Jedna z nich znajdującą się w lewym dolnym rogu i została opatrzona datą [...].10.1948 r. oraz numerem [...], zaś kolejna została umieszczona w lewym górnym rogu i opatrzona datą [...].10.1948 r. i numerem [...]. Ponadto pieczęć opatrzona datą [...].10.1948 r. zawiera także informację o wpływie wniosku - "(...) Wniosek o własność czasową wpłynął dnia [...].10.1948 r.. Z kolei pieczęć opatrzona datą [...].10.1948 r. zawiera informację "WPŁYNĘŁO dnia [...].10.1948 r." Pieczęć z datą [...].10.1948 r. nie została opatrzona podpisem osoby przyjmującej wniosek przeciwnie do tej opatrzonej datą [...].10.1948 r. przy której znajduje się podpis osoby rejestrującej pismo. Przy tej pieczęci zamieszczono także informacje o pobraniu opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł oraz numer asygnaty przychodowej - [...] z dnia [...] października 1948 r. wraz z numerem pozycji dziennika przychodowego - [...]. Z kolei z rejestru wpłaconych asygnat wynika że uiszczonej w dniu [...] października 1948 r. opłacie nadano numer [...], co, przemawia za przyjęciem, że wniosek dekretowy został złożony w dniu [...] października 1948 r., a nie w dniu [...] października 1948 r. - jak przyjął Prezydent [...]. Rejestr ten pozwala także na ustalenie, że wnioskom wniesionym w dniu [...] października 1948 r. nadano numery [...] od [...] do [...], podczas, gdy na pieczęci z datą [...].10.1948 r. znajdującej się na wniosku dekretowym, jak wskazano powyżej, znajduje się numer [...]. Numery [...] nadawane wnioskom z dnia [...] października, wynikające z rejestru asygnat ([...]-[...]) są zarazem numerami nieznacznie niższymi od numeru [...] widniejącego na prezentacie z datą [...].10.1948 r., tj. [...]. W tych okolicznościach należy zgodzić się z Komisją, że Prezydent [...] bezzasadnie przyjął, że wniosek został złożony w dniu [...] października 1948 r., nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego a następnie nie odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach pozwalał natomiast na zakwestionowanie przyjęcia przez Prezydenta [...] jako daty złożenia wniosku [...].10.1948 r. Numer [...] widniejący na pieczęci z dnia [...] października 1948 r. nie mieści się w zakresie nadawanych w tym dniu numerów znajdujących się w rejestrze wpłaconych asygnat, tj. od [...] do [...]. Na bazie zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnione jest przyjęcie, że wniosek dekretowy został złożony w dniu [...] października 1948 r., a nie [...].10 1948 r., a zatem po upływie terminu 6 miesięcy wynikającego z dekretu. Termin ten, liczony od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, które miało miejsce w dniu [...] kwietnia 1948 r., upłynął bowiem z dniem [...] października 1948 r. W konsekwencji, roszczenie dawnych właścicieli o ustanowienie prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. [...] wygasło. Z tych też przyczyn należy uznać, że wydając decyzję z [...] stycznia 2011 r. Prezydent w sposób rażący naruszył przepis art. 7 ust 1 dekretu przyjmując, że wniosek dekretowy został złożony w terminie pomijając rozbieżności co do treści daty złożenia wniosku wynikające wprost z treści dokumentu oraz nie przeprowadzając postępowania dowodowego w tym zakresie, które pozwalałoby na przyjęcie, że wniosek został złożony [...]. 10.1948 r., naruszył także art. 7,77 i 80 kpa. Nie chodzi przy tym o ustalenie czy pieczęć jest podrobiona przerobiona czy antydatowana i z jakich przyczyn w tym wypadku na wniosku dekretowym znalazły się dwie pieczęcie lecz o wyjaśnienie poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego, która z tych pieczęci stanowi rzeczywistą datę złożenia wniosku, a następnie przyjęcie za datę złożenia wniosku tej za którą przemawia materiał dowodowy. Prezydent [...] tych czynności zaniechał mimo, że był zobligowany do zgromadzenia materiału dowodowego i na jego podstawie do rozstrzygnięcia w którym z tych terminów wniosek dekretowy został złożony i wyjaśnienia swego stanowiska w uzasadnieniu decyzji.
Odnosząc się natomiast do kwestii badania przez SKO orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w efekcie którego stwierdzono jego nieważność, należy wskazać, że orzeczenie PRN w efekcie zostało wyeliminowane z obrotu jako wydane z rażącym naruszeniem prawa zaś SKO w uzasadnieniu decyzji wskazało tylko, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie uzasadnia poglądu, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania nie analizując kwestii terminu złożenia wniosku dekretowego. Decyzja SKO natomiast wywołała ten skutek, że wniosek dekretowy odżył na nowo, a organ - Prezydent [...] był zobowiązany go rozpoznać z uwzględnieniem treści art. 7 ust 1 dekretu, w tym również w zakresie zachowania terminu do jego złożenia, a podstawy rozstrzygnięcia wskazać w uzasadnieniu, a tego jak wskazano wyżej nie uczynił. Z kolei powołany przez skarżącego wyrok tutejszego Sądu z dnia 13 marca 2013 r. wydany w sprawie o sygn. I SA/Wa 1804/12 dotyczył kontroli decyzji komunalizacyjnej, a nie dekretowej co oznacza, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczył badania przesłanek w postepowaniu komunalizacyjnym i nie uprawniał Sądu i organów do kontroli terminu złożenia wniosku dekretowego. Postepowanie to było konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej – orzeczenia PRN. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wyłącznie ogólnie wskazał, że " z akt sprawy wynika, że na skutek złożenia przez poprzedników prawnych wniosku dekretowego, zostało wydane w dniu orzeczenie PRN" nie rozstrzygając czy został zachowany termin do złożenia wniosku dekretowego. Orzeczenie to zatem nie zwalniało Prezydenta [...] do zbadania terminu złożenia wniosku dekretowego. Wniosek w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej był rozpoznawany na nowo i powinien być badany także w zakresie zachowania terminu do jego złożenia].
Co do kwestii analizy przez Komisje treści umowy zamiany nieruchomości przy ul. [...] z dnia [...] marca 1949 r., zawartej pomiędzy H. D. i A. D. działającą w imieniu W. D. [1], a E. i J. małżonkami R. należy wskazać, że są to wyłącznie przypuszczenia i dywagacje Komisji nie poparte żadnymi dokumentami i innymi dowodami, które wskazywałyby na ustalenie daty i przyczyny dopisania wskazywanych informacji w zakresie złożonego wniosku dekretowego w treści aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] marca 1949 r. Niemniej Prezydent [...] ponownie rozpoznając wniosek dekretowy powinien rozważyć uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zasadność rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanych przepisów potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 II OPS 6/19.