I SA/Wa 877/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-06-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniewznowienie postępowaniaspadekKodeks postępowania administracyjnegoKpasąd administracyjny

WSA uchylił decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że organ powinien był poczekać na rozstrzygnięcie sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku.

Skarżący, W. K., domagał się wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, twierdząc, że jest spadkobiercą zmarłej strony postępowania, M. P. Organy administracji odmówiły wznowienia, argumentując, że skarżący nie przedstawił prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd uchylił te decyzje, wskazując, że organy powinny były potraktować postępowanie spadkowe jako zagadnienie wstępne i poczekać na jego rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która odmówiła wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący, W. K., reprezentował zmarłą M. P. i po jej śmierci wnioskował o wznowienie postępowania, powołując się na swój status spadkobiercy. Organy administracji odmówiły wznowienia, ponieważ skarżący nie przedłożył postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, co jest jedynym dowodem dziedziczenia wobec osób trzecich. Sąd uznał jednak, że organy popełniły błąd, nie biorąc pod uwagę faktu, że skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku do sądu powszechnego i dołączył jego kopię do akt sprawy. Sąd wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku powinno być potraktowane jako zagadnienie wstępne zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a wydanie ostatecznego orzeczenia w sprawie wznowienia było przedwczesne. Uchylenie decyzji miało na celu umożliwienie właściwego rozstrzygnięcia sprawy po ustaleniu następstwa prawnego po zmarłej stronie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ powinien był potraktować postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jako zagadnienie wstępne i wstrzymać postępowanie wznowieniowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie przez skarżącego kserokopii wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z prezentatą sądu i dowodem uiszczenia wpisu sądowego, w połączeniu z testamentem, powinno skłonić organ do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego i potraktowania sprawy spadkowej jako zagadnienia wstępnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Kpa art. 145 § § 1 pkt 1 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Pomocnicze

Kpa art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wstrzymania postępowania, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez inny organ lub sąd.

k.c. art. 1027

Kodeks cywilny

Określa postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku jako jedyny dowód dziedziczenia wobec osób trzecich.

k.c. art. 1025 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, co powinno być podstawą do wstrzymania postępowania wznowieniowego jako zagadnienia wstępnego.

Odrzucone argumenty

Brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku uniemożliwia uznanie skarżącego za stronę w postępowaniu wznowieniowym.

Godne uwagi sformułowania

wydanie ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego o niemożności występowania przez skarżącego w postępowaniu wznowieniowym w charakterze strony, trzeba uznać za co najmniej przedwczesne. Dysponując bowiem kserokopią w/w wniosku i testamentu zmarłej organ winien bowiem wszcząć postępowanie nadzwyczajne a postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. potraktować jako zagadnienia wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Emilia Lewandowska

członek

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność uwzględniania toczących się postępowań spadkowych jako zagadnień wstępnych w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza przy wnioskach o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca wykazał inicjatywę w wszczęciu postępowania spadkowego i przedstawił dowody na jego toczący się charakter.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe stosowanie przepisów proceduralnych dotyczących zagadnień wstępnych, nawet w kontekście nadzwyczajnych środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Sąd administracyjny: postępowanie spadkowe jako klucz do wznowienia sprawy administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 877/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Ziomek
Emilia Lewandowska
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Beata Ziomek Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz W. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Wa 877/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004r. Nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003r. Nr [...] o umorzeniu postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w L., przy ul. [...], o powierzchni [..] m2
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003r. zostało umorzone postępowanie wszczęte z wniosku M. P., reprezentowanej przez W. K., w przedmiocie ustalenia i zapłaty odszkodowania za opisana wyżej wywłaszczoną nieruchomość. W dniu [...] grudnia 2003 r. M. P. zmarła, o czym Wojewoda [...] został dopiero powiadomiony pismem z dnia 3 stycznia 2004r. W związku ze zgonem strony wygasło również pełnomocnictwo W. K. udzielone mu przez M. P.
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r. została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r.
W. K. pismem z dnia 26 lutego 2004 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą, ostateczną decyzją Wojewody L. a jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 1 i 4 Kpa.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] odmówił uwzględnienia powyższego wniosku.
Rozpatrując zaś odwołanie wnioskodawcy Minister Infrastruktury zauważył, że przewidziana w Kodeksie postępowania administracyjnego instytucja prawna wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją jest nadzwyczajnym
I SA/Wa 877/04
środkiem wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W związku z twierdzeniami W. K., iż jest spadkobiercą zmarłej M. P., a więc powinien być uznany jako strona postępowania, organ zauważył, że - stosownie do dyspozycji art. 1027 Kodeksu cywilnego - jedynym dowodem, którym spadkobierca może względem osób trzecich udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1988r. sygn. akt III ARN 35/88, publ. OSNCP 1990/10-11, póz. 138). Takiego zaś postanowienia wnioskodawca nie przedłożył do akt sprawy a zatem nie może - formalnie rzecz ujmując - uchodzić za spadkobiercę.
Ponadto organ zaznaczył, iż ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art.28 kpa w zw. z art. 1025 § 2 kc).
W związku z tym, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r status strony postępowania przysługiwał jedynie obecnie nie żyjącej M. P., której W. K. był tylko pełnomocnikiem, a sam nie był stroną tegoż postępowania, nie mógł skutecznie występować z wnioskiem o wznowienie w/w postępowania.
W tych warunkach uznając trafność ustaleń organu I instancji i zasadność jego rozstrzygnięcia Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. K. do Sądu, w której skarżący zarzucił Ministrowi Infrastruktury "całkowity brak obiektywizmu (...) oraz pominięcie w ocenie przebiegu sprawy motywów uzasadniających prawo do rzetelnego odszkodowania".
Ponadto skarżący zauważył, ze przekazał organom testament M. P., którego treść w powiązaniu z treścią jej pełnomocnictwa dla niego pozwalała określić jego sytuację w sprawie.
I SA/Wa 877/04
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co w rezultacie prowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją.
Wprawdzie słusznie organy podniosły, że jedynym dowodem świadczącym o nabyciu spadku po określonym spadkodawcy jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku, którego to dokumentu skarżący do tej pory nie przedłożył, ale uszło uwagi zarówno Wojewody jak i Ministra Infrastruktury, że do wniosku o wznowienie postępowania W. K. dołączył kserokopię wniosku do Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. zawierającego prezentatę Sądu i adnotację o uiszczeniu wpisu sądowego.
Powyższe zatem oznaczało, że w sądzie powszechnym zawisła sprawa o uregulowanie praw spadkowych po M. P., w której ustalone zostanie następstwo prawne po w/w a tym samym zostanie rozstrzygnięta kwestia statusu skarżącego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
W tych konkretnych warunkach zatem wydanie ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego o niemożności występowania przez skarżącego w postępowaniu wznowieniowym w charakterze strony, trzeba uznać za co najmniej przedwczesne. Dysponując bowiem kserokopią w/w wniosku i testamentu zmarłej organ winien bowiem wszcząć postępowanie nadzwyczajne a postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. potraktować jako zagadnie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż treść postanowienia sądu rejonowego będzie miała zasadniczy wpływ na przedmiotowe postępowanie wznowieniowe.
Nadmienić w tym miejscu wypada, że skarżący wniosek do sądu skierował zaledwie miesiąc po śmierci M. P. i – jak oświadczył na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie – do tej pory nie została nawet wyznaczona w jego sprawie przez Sąd Rejonowy [...] rozprawa. W tej sytuacji zatem uzależnianie wszczęcia postępowania wznowieniowego
I SA/Wa 877/04
dopiero od złożenia przez wnioskodawcę w/w orzeczenia sądu, na którego datę wydania skarżący nie ma w zasadzie ( po wniesieniu wniosku) wpływu, mogłoby spowodować dla niego ujemne skutki procesowe w postaci upływu odpowiednich terminów rządzących instytucją wznowienia postępowania.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zapadłe w sprawie decyzje naruszają przepisy art. 7, 8, 28, 77 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a., i tego powodu – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI