I SA/Wa 869/06

I SA/Wa 869/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /przewodniczący/
Gabriela Nowak
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. K. i A. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 869/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. przy ul [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] m2 z obrębu [...] (cz. dawnej dz. nr [...] z obrębu [...]).
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r Starosta P. odmówił zwrotu opisanej na wstępie nieruchomości na rzecz następców prawnych byłych jej właścicieli wskazując, iż w sprawie brak było przesłanek określonych w art. 136 ust.3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U, z 2000 r. Nr 46, poz. 543).
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Wojewoda stwierdził, że nieruchomość o powierzchni [...] m2, pochodząca z księgi wieczystej KW nr [...], położona w W. przy ulicy [...], została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa od I. i W. małżonków K. na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1979r., wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974r poz.64), w związku z przeznaczeniem tego gruntu w decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lutego 1977 r. nr [...] pod budowę ulicy [...]. Ustalono przy tym, iż wg w/w decyzji lokalizacyjnej tylko część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 była objęta w/w lokalizacją szczegółową a pozostała część nieruchomości wywłaszczonej, będąca przedmiotem niniejszego wniosku, znajdowała się poza lokalizacją i została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na wniosek byłych właścicieli nieruchomości. Okoliczność tę organ ustalił w oparciu o treść protokołu rozprawy wywłaszczeniowej z dnia 9 listopada 1978 r.
Powołując się na regulację zawartą w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 1071 ze zm. ) Wojewoda stwierdził, że zwrotowi podlega grunt, który stał się zbędny na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Przez zbędność należy przy tym rozumieć te okoliczności, które zostały wymienione w art. 137 ustawy tj. jeśli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo jeśli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Zgodnie natomiast z art. 136 ust. 4 cytowanej ustawy prawo żądania zwrotu nieruchomości przysługuje także do części nieruchomości wywłaszczonej na żądanie właściciela, ale jest to możliwe wówczas, gdy zwrotowi podlegają również działki nabyte na cele wywłaszczenia.
Podniesiono także, iż z treści wyżej wspomnianego protokołu z rozprawy administracyjnej wynikało, że poprzedni właściciele - ze względu na brak racjonalnego zagospodarowania pozostałej części nieruchomości - nie wyrazili zgody na wywłaszczenie gruntu objętego decyzją lokalizacyjną o powierzchni zaledwie [...] m kw. i zażądali wywłaszczenia całej nieruchomości ( również w części nie objętej wnioskiem wywłaszczeniowym). Pismem z dnia 10 listopada 1978r Wojewódzki Zarząd Dróg i Mostów W. zaakceptował powyższe i cyt. "wyraził gotowość przejęcia w drodze decyzji wywłaszczeniowej całości nieruchomości W. i I. małż. K. stosownie do art. 5 ustawy z dnia 12.03.1958r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości".
W świetle zatem powyższego Wojewoda stwierdził, że ta część nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], która została wywłaszczona na żądanie poprzednich właścicieli, może podlegać zwrotowi - na podstawie art. 136 ust. 4 w związku z art. 136 ust.3 cytowanej ustawy tylko wówczas, gdy zostaną spełnione warunki do zwrotu wywłaszczonej tej części nieruchomości, której dotyczyła decyzja lokalizacyjna z dnia [...] lutego 1977r.
Z materiału zaś dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że zgodnie z w/w decyzją lokalizacyjną została zrealizowana w całości budowa ulicy [...] i ta część nieruchomości, która była objęta działaniem tej decyzji usytuowana jest obecnie w liniach rozgraniczających ulicy ( vide: pismo Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia 21 maja 2004r.). Organ powołał się w tym miejscu na definicję ulicy zawartą w ustawie z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71 poz. 838 ze zm.), zgodnie z którą ulicę stanowi droga na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej wydzielona liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniej otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych i z tego względu uznał, że niedopuszczalne byłoby orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, jeśli nieruchomość ta w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej.
Ponieważ ustalono też, iż realizacja celu wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej nastąpiła w terminie określonym w art. 137 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami brak było - w ocenie Wojewody - podstaw do uznania części nieruchomości objętej decyzją lokalizacyjną za zbędną. W tych warunkach organy stwierdziły, że przedmiotowy wniosek nie był zasadny, gdyż dotyczył zwrotu tej części nieruchomości, która została wywłaszczona ze względu na żądanie byłych jej właścicieli.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli A. A. i Z. K. - spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości.
W skardze skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnieśli, że organy nieprawidłowo ustaliły w przedmiotowej sprawie stan faktyczny. Cała bowiem - ich zdaniem - nieruchomość wywłaszczona została pod budowę ulicy. O powyższym - wg skarżących - świadczyć miała - okoliczność, iż w decyzji wywłaszczeniowej organ nie powołał jako jej podstawy prawnej art. 5 ustawy gruntowej z 1958 r, a to dopiero dowodziłoby, że pewna część przedmiotowej nieruchomości wywłaszczona została na wniosek byłych właścicieli.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje - w zakresie swojej właściwości - kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności wydanych przez organy administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym dokonując - w tym kontekście - oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, co w konsekwencji prowadziło do oddalenia niniejszej skargi.
Choć w decyzji wywłaszczeniowej z 1979 r. istotnie nie został powołany przez Naczelnika [...] art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, należy jednak podnieść, że w sentencji decyzji wskazano, iż podstawę do jej wydania stanowiły wnioski Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów w W. z dnia 27 września 1975 r. i 10 listopada 1978 r. Następstwem wniosku z 1975 r. było zaś wystosowanie przez Naczelnika [...] zawiadomienia ( z tej samej daty) o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i o rozprawie w sprawie wywłaszczenia części nieruchomości o powierzchni [...] m kw. z ogólnej powierzchni [...] m kw. -zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji z dnia [...] lutego 1997 r. nr [...] pod budowę ulicy [...]. Natomiast wniosek z 1979 r. wyraźnie w swej treści odwoływał się do wspomnianego przepisu art. 5 z ustawy z 1958 r. Powyższe zatem wskazuje, że decyzja wywłaszczeniowa w części tylko co do [...] m kw. orzekała o wywłaszczeniu na skutek wydania decyzji lokalizacyjnej inwestycji i wniosku inwestora, w pozostałej zaś części dotyczyła gruntu wywłaszczonego na żądanie byłych właścicieli. Dodatkowo stanowisko to potwierdza treść oświadczenia małżonków K. złożonego do protokołu rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 9 listopada 1978 r., w którym zawarli oni wniosek o wywłaszczenie całej działki.
W okolicznościach zatem tej sprawy stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości.
Wypada zaznaczyć, że wielokrotnie decyzje i inne akty administracji publicznej, które były wydawane w minionych dziesięcioleciach, zawierają pewne usterki i uchybienia, ale braki te niejednokrotnie nie są na tyle istotne by prowadzić albo do stwierdzenia, że dana decyzja na skutek owej niedokładności ma zupełnie inną treść niż ta na która wskazuje materiał dowodowy w sprawie lub, że decyzja taka jest wadliwa. Przykładowo w wyroku z dnia 15 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 371/03 LEX nr 14953 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, ze błędne powołanie podstawy decyzji lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie może być uznane za naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto należy także wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA 2374/01 LEX nr 148971 dotyczący analogicznej w zasadzie sytuacji jak przedmiotowa z tym, że w tym wypadku wywłaszczenia dokonano nie decyzją a w oparciu o przepis art. 6 cytowanej ustawy z 1958 r. tj. w oparciu o akt notarialny. W sprawie tej również część nieruchomości wywłaszczona została związku z objęciem tej części decyzją lokalizacyjną, część zaś - na wniosek byłych właścicieli (art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r). W akcie notarialnym jako podstawę do jego zawarcia podano jednak tylko przepis art. 6 pomijając - jak w sprawie niniejszej - art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r. Ta niedokładność aktu notarialnego -zdaniem Sądu jednak - nie świadczyła (Jak twierdziła strona skarżąca), że cała nieruchomość została wywłaszczona w trybie art. 6 cyt. ustawy tj. że cała nieruchomość została wywłaszczona na wniosek inwestora w związku z lokalizacją przyszłej inwestycji, co skutkowało w rezultacie nieuwzględnieniem zawartych w skardze zarzutów.
Ponieważ przedmiotowy wniosek dotyczył zwrotu tylko tej części wywłaszczonej nieruchomości, której wywłaszczenie nastąpiło na żądanie byłych właścicieli, skład orzekający w niniejszej sprawie, podzielając utrwalone w tej materii ( i przytoczone zresztą przez organ w decyzji ) orzecznictwo, że w takim przypadku nie jest możliwy zwrot wspomnianej tej części nieruchomości uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - prowadziło do oddalenia skargi.