I SA/Wa 866/23

I SA/Wa 866/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Sawa
Nina Beczek
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2023 r. nr DNI.rn.626.12.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 23 lutego 2023 r., nr DNI.rn.626.12.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ") po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w T. (dalej: "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2022 r., nr GZ.rn.626.15.2016 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wnioskiem z 20 czerwca 2007 r. [...] S.A. we W. (obecnie w T.) wystąpiła do Ministra Gospodarki o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr 24 Ministra Przemysłu i Handlu z 13 lutego 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "[...] Sp. Akc. – W., ul. [...]". Decyzją z 11 września 2013 r., nr DP-I-461-31-07-MF/13 Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia nr 24 Ministra Przemysłu i Handlu z 13 lutego 1948 r., zaś decyzją z 28 marca 2014 r., nr DP-II-461-31-07-AZ/14 organ utrzymał w mocy własną decyzję z 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółka Akcyjna o w T. na decyzję Ministra Gospodarki z 28 marca 2014 r., nr DP-II-461-31-07-AZ/14 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Wyrok jest prawomocny.
Na skutek wniosku skarżącej z 12 maja 2016 r. organ wszczął również postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego (dalej: "MPRiS") z 6 sierpnia 1951 r., nr OII-398/5295 o zatwierdzeniu protokołów zdawczo-odbiorczych z 2 maja 1949 r. i z 8 maja 1951 r., w których wskazano składniki majątkowe przejmowane w ramach ww. przedsiębiorstwa skarżącej.
Decyzją z 13 września 2022 r., nr GZ.rn.626.15.2016 Minister stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MPRiS z 6 sierpnia 1951 r., wydanej w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, o zatwierdzeniu wskazanych protokołów zdawczo-odbiorczych, podlega umorzeniu w całości z mocy prawa. W związku z wnioskiem skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy organ powołaną na wstępie decyzją z 23 lutego 2023 r., nr DNI.rn.626.12.2022 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że decyzja z 13 września 2022 r. nie narusza prawa, ponieważ organ uprawniony był do umorzenia z mocy prawa postępowania administracyjnego z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia po upływie 30 lat od ogłoszenia (doręczenia). Oznacza to, że sprawa podpada pod przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i postępowanie w omawianej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem organu zebrana w sprawie dokumentacja nie pozostawia wątpliwości, że nadzorowane orzeczenie o zatwierdzeniu protokołów zdawczo-odbiorczych zostało doręczone i wykonane. Minister podniósł także, że o zachowaniu wszelkich formalności prawnych świadczy ogłoszenie z 20 lutego 1949 r., dokonane w Pomorskim Dzienniku Wojewódzkim w B. nr [...], informujące, że 2 maja 1949 r. będzie sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy oraz pisma [...] w W. SA z 20 kwietnia 1949 r. i z 10 października 1950 r., pismo [...] z 24 czerwca 1949 r. i pismo [...] z 29 kwietnia 1949 r., które jednoznacznie potwierdzają, że ogłoszenie o planowanym sporządzeniu protokołu zostało odnotowane przez wskazane instytucje, które zgłosiły zarządcy państwowemu swoje wierzytelności wobec spółki. Natomiast, na jednym z egzemplarzy orzeczenia MPRiS z 6 sierpnia 1951 r. widnieje odręczna prezentata z datą 18 września 1951 r., kiedy to Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego otrzymała zwrotnie parafowany egzemplarz orzeczenia. Minister stwierdził, że wszystkie przedstawione dokumenty pozwalają stwierdzić, że pomimo niezachowania się potwierdzeń odbioru kwestionowanego orzeczenia, zostało ono wysłane. Organ podkreślił, że orzeczenie MPRiS w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z objęcia przedsiębiorstwa skarżącej wraz z odnośnym protokołem zostało przesłane przez jego wystawcę do Ministerstwa Finansów Zarządu Dochodów Państwowych na co wskazuje pismo z 28 września 1959 r. i nie ma wątpliwości, że dotyczy to nadzorowanego orzeczenia z 6 sierpnia 1951 r. Potwierdza to przechowywany w Archiwum Akt Nowych egzemplarz orzeczenia. Minister wskazał, że egzemplarze i kopie tego orzeczenia - opatrzone adnotacjami urzędników Ministerstwa Finansów oraz Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego - są zarchiwizowane w osobnych aktach obu tych organów, a więc orzeczenie to musiało zostać doręczone tym organom najpóźniej 28 września 1959 r.
W konsekwencji Minister stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że kwestionowane orzeczenie MPRiS z 6 sierpnia 1951 r. zostało doręczone i wykonane już we wrześniu 1951 r., a najpóźniej we wrześniu 1959 r. W związku z czym prawidłowo organ I instancji przyjął, że wszczęcie postępowania zmierzającego do wyeliminowania omawianego orzeczenia z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności nastąpiło z upływem trzydziestu lat od dnia jego doręczenia, co obligowało organ I instancji do stwierdzenia, że postępowanie administracyjne z dniem 16 września 2021 r. podlega umorzeniu z mocy prawa.
Pismem z 30 marca 2023 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Ministra z 23 lutego 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, polegającego na pozbawieniu skarżącej możliwości dochodzenia swoich praw na drodze administracyjnej, sądowoadministracyjnej oraz cywilnej poprzez umorzenie postępowania z urzędu w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego;
2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2022 r. (GZ.m.626.15.2016) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 6 sierpnia 1951 r. (OII-398/5295);
pomimo, że organ wydał decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 6 sierpnia 1951 r. (OII-398/5295) z naruszeniem przepisów postępowania, albowiem organ nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego i nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, czym naruszył zasadę prawdy obiektywnej i co doprowadziło do naruszania przepisów prawa mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie przez organ, że pomiędzy doręczeniem skarżącej orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 6 sierpnia 1951 r. (OII-398/5295), a wszczęciem przedmiotowego postępowania nieważnościowego w dniu 13 czerwca 2016 r. minęło 30 lat, w sytuacji, w której organ nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi odebranie orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 6 sierpnia 1951 r. (OII-398/5295) przez skarżącą, co doprowadziło do zastosowania przez organ art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i na tej podstawie do stwierdzenia, że postępowanie nieważnościowe zostało umorzone z mocy prawa, w efekcie czego zarzucane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ powinien uchylić decyzję w całości oraz orzec co do istoty sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra z 23 lutego 2023 r., nr DNI.rn.626.12.2022 oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z 13 września 2022 r., nr GZ.rn.626.15.2016. Skarżąca wniosła także o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (sygn. akt K 2/22) oraz o przyznanie skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 30 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Na rozprawie, w dniu 23 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ponowny wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 6 sierpnia 1951 r., nr OII-398/5295 zostało wszczęte wnioskiem reaktywowanej spółki [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w T., reprezentowanej przez akcjonariuszy E. W., W. W. i R. M. Wniosek został opatrzony datą 12 maja 2016 r. a wpłynął do organu 13 czerwca 2016 r. Powyższym orzeczeniem z 6 sierpnia 1951 r. MPRiS zatwierdził protokoły zdawczo-odbiorcze z 2 maja 1949 r. i z 8 maja 1951 r., w których wskazano składniki majątkowe przejmowane w ramach przedsiębiorstwa [...] Spółka Akcyjna.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Ministra z 23 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 13 września 2022r. nie narusza prawa, ponieważ organ był uprawniony do umorzenia z mocy prawa toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia MPRiS z 6 sierpnia 1951 r.
Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy nie można pominąć wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. P 46/13, w którym zostało stwierdzone, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że niedookreślony charakter przesłanki rażącego naruszenia prawa powoduje - zdaniem Trybunału - iż z czasem wzrasta ryzyko prawne, polegające na możliwości wykształcenia się odmiennej linii orzeczniczej zarówno w stosunku do norm materialnych jak i procesowych, które legły u podstaw wydanej decyzji, jak i samej przesłanki rażącego naruszenia prawa. Zwrócono też uwagę, że działanie organów państwa na podstawie prawa, będące przejawem zasady praworządności, nie oznacza bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo (...), po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu administracyjnego. Jedynie (pkt 8.4) w szczególnych okolicznościach, gdy przemawia za tym inna zasada konstytucyjna, jest dopuszczalne odstąpienie od zasady bezpieczeństwa prawnego (...). Należą tu sytuacje nadzwyczaj wyjątkowe, gdy ze względów obiektywnych zachodzi potrzeba dania pierwszeństwa określonej wartości chronionej bądź znajdującej (...) oparcie w przepisach Konstytucji. Przytaczając dotychczasowe swe orzecznictwo Trybunał podkreślił, że owe ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych, służąca porządkowi publicznemu, oraz ze względu na rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także ze względu na ochronę praw nabytych przez osoby trzecie. Trybunał wyraził też pogląd, że trwałość decyzji organów władzy nie może być pozorna. Ostatecznie Trybunał pozostawił ustawodawcy do rozstrzygnięcia czy właściwe byłoby zastosowanie dziesięcioletniego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 k.p.a., czy też innego terminu.
W celu dostosowania systemu prawa do powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., ustawodawca zdecydował się dokonać zmian w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. (zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego) oraz dodanie § 3 w art. 158 k.p.a. (dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej).
W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej), nie stwierdza się już zatem nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.).
Z brzmienia przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy zmieniającej wynika z kolei, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Natomiast postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2).
Kwestionowane orzeczenie zostało wydane na podstawie § 75a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 z późn. zm.). Zgodnie z ustępem 1 tego tym przepisu "Osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokółu zdawczo-odbiorczego (§ 72) winna przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami (§§ 74 i 75). Jak stanowił natomiast ustęp 2: "Zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy, właściwy minister rozpatrzy zgłoszone uwagi i zarzuty i ustali w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokółem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego." Z uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia z 6 sierpnia 1951 r. wynika, że niezgłoszono zarzutów i istotnych uwag do orzeczenia, tym samym zatwierdzono protokół zdawczo-odbiorczy a orzeczenie stało się ostateczne i prawomocne (pkt 2 orzeczenia).
Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny wskazuje, że kontrolowane orzeczenie zostało doręczone i wykonane. O tym, że protokoły były sporządzane i publikowane świadczą:
1. Ogłoszenie z 20 lutego 1949 r., dokonane w Pomorskim Dzienniku Wojewódzkim w [...] nr [...], informujące że 2 maja 1949 r. będzie sporządzany protokół zdawczo-odbiorczy.
2. Ogłoszenie to odnotowały [...] w W. SA (pismo Centrali z 20 kwietnia 1949 r. i z 10 października 1950 r.), [...] (pismo z 24 czerwca 1949 r.) i [...] (pismo z 29 kwietnia 1949 r.) zgłaszając zarządcy państwowemu swoje wierzytelności wobec spółki (tom I karty 35-36, tom II karty 110-111, tom IX karty 106-109).
3. Działania mierniczego przysięgłego inż. E. S., który na potrzeby sporządzenia i zatwierdzenia protokołu zdawczo odbiorczego w dniu 4 kwietnia 1951 r. ponownie sprawdził i skorygował powierzchnie nieruchomości (tom II karty 106-109).
4. Wysłanie, w dniu 9 lutego 1950 r., protokołu zdawczo-odbiorczego do Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego, skąd zwrócono go 18 września 1951 r., zatem po wydaniu orzeczenia z 6 sierpnia 1951 r., zatwierdzającego ten protokół (powyższe wynika z odręcznej adnotacji na końcu kwestionariusza opisującego przedsiębiorstwo (tom I karta 16).
← Umieszczenie, na jednym z egzemplarzy orzeczenia z 6 sierpnia 1951 r., odręcznej adnotacji z datą 18 września 1951 r., potwierdzającej otrzymanie przez Państwową Komisję Planowania Gospodarczego parafowanego egzemplarza tego orzeczenia (tom III karta 3).
W ocenie Sądu, powyższe dokumenty pozwalają wywieść, że pomimo braku w aktach potwierdzeń odbioru kwestionowanego orzeczenia, zostało ono wysłane przez Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego, doręczone i wykonane już we wrześniu 1951 r. Świadczą o tym bowiem, wyżej opisane, kolejno dokonywane czynności w postępowaniu.
Ponadto, słusznie zwrócił uwagę Minister, że znaczenie w sprawie ma także to, iż orzeczenie MPRiS z 6 sierpnia 1951 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego wraz z protokołem zostało przesłane do Ministerstwa Finansów Zarządu Dochodów Państwowych - na co wskazuje pismo z 28 września 1959 r. Potwierdza to zaś przechowywany w Archiwum Akt Nowych egzemplarz orzeczenia. Na podstawie tego zasadnie więc organ wywiódł, że orzeczenie MPRiS z 6 sierpnia 1951 r. musiało zostać doręczone tym organom najpóźniej 28 września 1959 r.
Podnieść także należy, że od wydania kwestionowanego orzeczenia minęło kilkadziesiąt lat. W tym czasie zmieniały się: ustrój organów władzy publicznej, kompetencje i struktura organizacyjna urzędów, podział administracyjny kraju, a także sposób funkcjonowania i zakres działania archiwów państwowych. Wymienione okoliczności sprzyjały rozproszeniu lub zaginięciu dokumentacji. Ponadto tylko część dokumentów urzędowych ma wartość historyczną i jest przechowywana wieczyście, pozostałe materiały po upływie określonego czasu podlegają natomiast zniszczeniu (brakowaniu).
Kwestionowane orzeczenie zostało wydane 6 sierpnia 1951 r. a skutek doręczenia jak zasadnie ustalił Minister nastąpił najpóźniej we wrześniu 1959 r. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia został złożony 13 czerwca 2016 r. a więc po ponad 50 latach. Wszczęcie postępowania zmierzającego do wyeliminowania omawianego orzeczenia z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności nastąpiło zatem z upływem trzydziestu lat od dnia jego doręczenia, pozostając niezakończonym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej. To zaś obligowało Ministra do stwierdzenia, w drodze decyzji, że postępowanie administracyjne z dniem 16 września 2021 r. podlega umorzeniu z mocy prawa. Oznacza to brak możliwości załatwienia sprawy poprzez wydanie merytorycznej decyzji.
Podsumowując, na gruncie regulacji stanowiącej obecnie przedmiot kontrowersji pomiędzy organem a stroną istniała jasna i potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 46/13 pilna potrzeba uregulowania kwestii możliwości eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przed wieloma laty w konfrontacji z obowiązującą na gruncie k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych. Nie jest przy tym rzeczą organów i Sądu analiza procedury uchwalania aktu normatywnego zmieniającego kodeks postępowania administracyjnego i zgodność tej ustawy z Konstytucją. Sąd nie zamierza przy tym polemizować z tezami uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej. Nawet gdyby się z nimi nie zgadzał to i tak obowiązany jest do oceny zgodności decyzji z obowiązującym prawem.
Nie są zatem trafne zarzuty skargi co do tego, że umorzenie postępowania w tej sprawie skutkuje naruszeniem art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także, zdaniem Sądu, nie doszło w sprawie do naruszeń przepisów postępowania wskazanych w skardze.
Ponieważ przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, sprawa o sygn. 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. w zakresie w jakim uniemożliwia wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP (dot. przyjętego rozwiązania intertemporalnego), to w sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności, strona będzie uprawniona do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – art. 145a k.p.a. Jak na razie, zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego, brak jest podstaw do podzielenia przez Sąd naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji, co wskazał Sad już wyżej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.