I SA/Wa 866/21

I SA/Wa 866/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 406/22 - Wyrok NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. B. i Z. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia L. B. i Z. S., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z [...] lutego1955 r. (bez numeru) przejęto na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie wraz
z przynależnościami o powierzchni 5,876 ha, położone we wsiach O., G., W., R. i Z., w gromadzie K..
Wnioskiem z 28 sierpnia 2020 r., sprecyzowanym pismem z 24 września 2020 r., L. B. i Z. S. (dalej jako wnioskodawcy/skarżące), wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z [...] lutego 1955 r., w części dotyczącej nieruchomości należących do M. G. - podnosząc, że kwestionowane orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz.U. Nr 59, poz. 318), dalej jako dekret.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z [...] stycznia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z [...] lutego 1955 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych m.in, we wsi R. w części dotyczącej nieruchomości należących do M. G..
W uzasadnieniu wskazał, że w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dokumentów potwierdzających w sposób niebudzący wątpliwości, iż wskazany we wniosku jako właściciel przejętych nieruchomości M. G. (poprzednik prawny wnioskodawców), posiadał w rzeczywistości prawo własności nieruchomości we wsi R. i że jego nieruchomości zostały przejęte skarżonym orzeczeniem.
W ocenie organu, brak jest tym samym możliwości stwierdzenia, iż obecnie następcy prawni M. G. legitymują się jakimkolwiek tytułem prawnym w stosunku do nieruchomości objętych postępowaniem zakończonym wydaniem kwestionowanego orzeczenia, co mogłoby stanowić podstawę do uznania ich za uprawnionych do żądania stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.
Podsumowując, organ stwierdził, że skarżące nie wykazały, iż legitymują się interesem prawnym upoważniającym do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Wojewody [...] zażalenie wniosły skarżące, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżące będące następcami prawnymi M. G. pozbawionego własności nieruchomości położonej
w miejscowości R. na podstawie decyzji PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R. nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w J. z [...] lutego
1955 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżących – M. G. był do czasu przesiedlenia na wschód po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi R. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,
2. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżące będące następcami prawnymi M. G. pozbawionego własności nieruchomości położonej
w miejscowości R. na podstawie decyzji PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN j w J. z [...] lutego
1955 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżących – M. G. był do czasu przesiedlenia na wschód po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi R. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,
3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie tych przepisów i uznanie, że to skarżące winne wykazać prawo własności do nieruchomości położonych w miejscowości R., w sytuacji gdy skarżona decyzja o przejęciu mienia w części dotyczącej wsi R. wprost wskazuje, że przejęciu na własność Skarbu Państwa podlegają nieruchomości wraz z przynależnościami po osobach repatriowanych do ZSRR bez wymienienia konkretnych nieruchomości jak też właścicieli tych nieruchomości, a zatem oczywistym jest, że na własność Skarbu Państwa przeszły wszystkie nieruchomości ze wsi R. m. in. po osobach przesiedlonych na wschód.
Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem
z [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu
I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest już na wstępie sprawdzenie legitymacji procesowej osób zgłaszających swój udział w sprawie. Dopuszczenie do postępowania osób niebędących stronami narusza podstawowe zasady tego postępowania. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na Skarb Państwa nieruchomości może wystąpić jej były właściciel lub jego spadkobiercy (jako następcy prawni pod tytułem ogólnym).
Podniósł, że należy ustalić, czy występującym z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r. spadkobiercom M. G. (wskazanego przez nich jako właściciel nieruchomości, która została przejęta na Skarb Państwa) przysługuje przymiot strony w inicjowanym przez nich postępowaniu.
Następnie stwierdził, że w aktach sprawy brak jest kwestionowanego orzeczenia PPRN w J., lecz informację o rzeczonym rozstrzygnięciu organ powziął z Dziennika Urzędowego Wojewódzkiej Rady Narodowej w R., z 1967 r., nr [...]. Pod pozycją [...] powołanego publikatora wskazano, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa, Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w J. zawiadamia, że na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. zmienionego dekretem z dnia 28 września 1949 r. i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. przejęto na rzecz Skarbu Państwa m.in. orzeczeniem PPRN w J. z [...] lutego 1955 r. nieruchomości ziemskie wraz z przynależnościami o pow. 5 876 ha, położone we wsiach O., G., W., R. i Z., w gromadzie K..
Organ zauważył, że analizowana sprawa dotyczy nieruchomości położonych
w byłym zaborze austriackim, gdzie do końca 1946 r. obowiązywał Kodeks cywilny austriacki z 1 czerwca 1811 r. Pod rządem prawa austriackiego przeniesienie prawa własności nieruchomości wymagało wpisu do księgi wieczystej. Odpowiednikiem ksiąg wieczystych były wykazy hipoteczne oznaczone liczbami (Iwh - liczba wykazu hipotecznego). Przepis § 431 tego kodeksu stanowił, że "celem przeniesienia własności rzeczy nieruchomej, musi nastąpić wpis aktu nabycia do przeznaczonych na to ksiąg publicznych. Wpis ten nazywa się wpisem hipotecznym (intabulacją)". Przeniesienie własności następowało dopiero z chwilą wpisu do wykazu, wpis miał charakter konstytutywny (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 435/09 oraz przywołaną tam literaturę i orzecznictwo, a także wyroki WSA w Warszawie z 30 stycznia 2014 r., sygn. akt SA/Wa 1414/13 oraz z 26 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 128/15).
Skarżące, składając przez pełnomocnika wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r., w części dotyczącej nieruchomości należących do M. G., przedłożyły postanowienie Sądu Rejonowego w J. z [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...] potwierdzające następstwo prawne wnioskodawczyń po M. G..
Do złożonego wniosku dołączyły także:
- zaświadczenie z Archiwum Państwowego we L., z którego wynika, że M. G. był przed przesiedleniem właścicielem nieruchomości we wsi R.
o łącznej powierzchni 18 ha, w tym 5 ha gruntów ornych,
- kserokopię kontraktu kupna sporządzonego z dnia [...] czerwca 1907 r. (a więc niemal pół wieku przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia), na podstawie którego M. G. nabył we wsi R. nieruchomości objęte Lwh [...], [...] i [...] ks. gruntowej R.,
- kopię dekretu przyznania spadku po P. B. na rzecz M. G.,
- uchwałę z dnia 19 czerwca 1912 r. o wpisaniu przyznanych dekretem dziedziczenia nieruchomości na rzecz M. G.
Organ wskazał, że w celu prawidłowego określenia stron postępowania, zainicjowanego wnioskiem skarżących, Wojewoda [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w J. o odszukanie i przesłanie wykazów hipotecznych Lwh [...], [...] i [...], ze wsi R., bowiem jak wynikało z treści wniosku, M. G. - będący poprzednikiem prawnym wnioskodawczyń - był współwłaścicielem wymienionych w nich nieruchomości.
W odpowiedzi Sąd Rejonowy w J. wskazał, że nie posiada w swoich zasobach wykazów hipotecznych Lwh [...], [...] i [...] ze wsi R..
W tej sytuacji Minister stwierdził, iż przedłożone przez wnioskodawczynie dokumenty nie stanowią potwierdzenia, że M. G. przysługiwał tytuł własności wobec gruntów położonych we wsi R. na dzień wydania kwestionowanego orzeczenia, tj. na dzień [...] lutego 1955 r.
Wskazał także, że dokumentami, jakie należałoby przedłożyć celem wykazania posiadania przez M. G. tytułu własności do przejętych gruntów, są: wykazy hipoteczne (lwh), w których w karcie B wskazany byłby ich właściciel, zaświadczenia lub wypisy z lwh, bądź też inne dokumenty, które w sposób pośredni odwoływałyby się do istniejących wpisów w wykazach hipotecznych (lwh). Jest to istotne zwłaszcza z uwagi na fakt, że dopiero z chwilą wpisu powstawało prawo własności (jak wspomniano, wpis do lwh był konstytutywny) - co wyklucza możliwość ustalenia stanu prawnego nieruchomości na podstawie dowodów pośrednich.
W ocenie Ministra, z uwagi na nieprzedłożenie przez wnioskodawczynie żadnego ze wskazanych powyżej dokumentów (i brak odpowiednich dokumentów w zasobach Sądu Rejonowego w J.), nie można stwierdzić, że M. G. posiadał tytuł własności wobec gruntów położonych w miejscowości R.. Niezależnie więc od zakresu przedmiotowego orzeczenia PPRN w J. (którego pełna treść nie jest znana), nie można przyjąć, aby orzeczeniem tym zostały przejęte grunty M. G., a tym samym brak podstaw do uznania, że wnioskodawczynie posiadają interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
Odnosząc się zaś do stanowiska pełnomocnika wnioskodawczyń - który podniósł, że ciężar wykazania interesu prawnego spoczywa na organie, do którego złożony został wniosek - wskazał, iż ugruntowany w orzecznictwie pogląd jednoznacznie wskazuje na to, że to osoba składająca wniosek o stwierdzenie nieważności musi wykazać swój interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, na podstawie którego formułuje się żądania i obowiązki.
Zatem to po stronie wnioskodawczyń leży wykazanie, że ich poprzednik prawny M. G. posiadał prawo własności gruntów, które na podstawie orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r. zostały przejęte na Skarb Państwa.
Na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły, reprezentowane przez radcę prawnego - L. B. i Z. S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżące będące następcami prawnymi M. G. pozbawionego własności nieruchomości położonej
w miejscowości R. na podstawie decyzji PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w J. z [...] lutego
1955 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., w sytuacji gdy poprzednik prawnych skarżących M. G. był do czasu przesiedlenia na wschód na tereny obecnej U. po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi R. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,
2. naruszenie art. 61a § 1 k.pa. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżące będące następcami prawnymi M. G. pozbawionego własności nieruchomości położonej
w miejscowości R. na podstawie decyzji PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w J. Z [...] lutego 1955r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi R., w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżących M. G. był do czasu przesiedlenia na wschód po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi R. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,
3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie tych przepisów i uznanie, że to skarżące winny wykazać prawo własności do nieruchomości położonych w miejscowości R., w sytuacji gdy skarżona decyzja o przejęciu mienia w części dotyczącej [...] wprost wskazuje, że przejęciu na własność Skarbu Państwa podlegają nieruchomości wraz z przynależnościami po osobach repatriowanych do ZSRR i na Ziemie Zachodnie, a poprzednik prawnych skarżących był przesiedlony na wschód i przedstawił stosowne dokumenty potwierdzające jego prawo własności do nieruchomości położonych w miejscowości [...].
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w skarżonym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie - uznając zarzuty skarżących za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z [...] lutego 1955 r. (bez numeru) w części dotyczącej nieruchomości należących do M. G.,
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. -zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności z uwagi na art. 157 § 2 k.p.a., przewidujący możliwość wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony.
Pojęcie strony postępowania administracyjnego zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem, warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie strony - jakim posługuje się art. 28 kpa a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu - może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego. Innymi słowy mówiąc, pojęcie to może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę dla sformułowania interesu lub obowiązku podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżące, będące następcami prawnymi M. G., posiadają przymiot strony
w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia PPRN w J. - wydanego na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. z 1947 r. Nr 59, poz. 318), zmienionego dekretem z dnia 28 września 1949 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 404) i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 339) o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
Skarżące wykazały następstwo prawne po M. G., które wynika
z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] listopada 2019 r., sygn. Akt [...].
Jednak, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można podzielić stanowiska skarżących, że ww. postanowienie Sądu Rejonowego w J.
z [...] listopada 2019 r. jest wystarczające do potwierdzenia posiadania przez nie interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r.
Jak bowiem trafnie zauważył organ odwoławczy, dla uznania, iż skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r. konieczne jest przedłożenie dokumentów, z których wynikałoby w sposób niesporny, że M. G. posiadał tytuł własności do przejętych gruntów. Do dokumentów takich należą: wykazy hipoteczne (lwh), w których w karcie B wskazany byłby ich właściciel, zaświadczenia lub wypisy z lwh, bądź też inne dokumenty, które w sposób pośredni odwoływałyby się do istniejących wpisów
w wykazach hipotecznych (lwh).
Przedstawienie tego typu dokumentów konieczne jest z uwagi na to, że przeniesienie własności następowało dopiero z chwilą wpisu do wykazu, a wpis miał charakter konstytutywny.
Wynika to wprost z § 431 Kodeksu cywilnego austriackiego z 1811 r., obowiązującego w byłym zaborze austriackim, w którym położone były przedmiotowe nieruchomości. Przepis ten stanowił, że "celem przeniesienia własności rzeczy nieruchomej, musi nastąpić wpis aktu nabycia do przeznaczonych na to ksiąg publicznych. Wpis ten nazywa się wpisem hipotecznym (intabulacją)".
Wskazać również należy, w aktach sprawy brak jest kwestionowanego orzeczenia PPRN w J.
Jednak wydanie tego orzeczenia PPRN w J. potwierdza znajdujący się
w aktach sprawy Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w R., z[...] stycznia 1967 r., nr [...]., w którym pod pozycją nr 4 pkt 5 wskazano, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa, Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w J. zawiadamia, że na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 318) zmienionego dekretem z dnia 28 września 1949 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 404) i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 339) przejęto na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem PPRN w J. z dnia [...] lutego 1955 r. nieruchomości ziemskie wraz z przynależnościami o pow. 5,876 ha, położone we wsiach O., G., W., R. i Z., w gromadzie K.
Należy zaznaczyć, że organ I instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego, zwłaszcza dokumentów potwierdzających, że M. G. był właścicielem (współwłaścicielem) przedmiotowych nieruchomości - wystąpił do Sądu Rejonowego w J. o odszukanie i przesłanie wykazów hipotecznych Lwh 28, 59 i 60, ze wsi R.. Jednakże Sąd Rejonowy w J. nie odnalazł w swoich zasobach wykazów hipotecznych Lwh 28, 59 i 60 ze wsi R..
Do wykazania, że M. G. posiadał tytułu własności do przejętych gruntów nie są wystarczające załączone do wniosku skarżących wszczynającego postępowanie:
- zaświadczenie z Archiwum Państwowego we L., z którego wynika, że M. G. był przed przesiedleniem właścicielem nieruchomości we wsi R.
o łącznej powierzchni 18 ha, w tym 5 ha gruntów ornych,
- kserokopia kontraktu kupna sporządzonego dnia [...] czerwca 1907 r., na podstawie którego M. G. nabył we wsi R. nieruchomości objęte Lwh 28, 59 i 60 ks. gruntowej R.,
- kopia dekretu przyznania spadku po P. B. na rzecz M. G.,
- uchwała z dnia 19 czerwca 1912 r. o wpisaniu przyznanych dekretem dziedziczenia nieruchomości na rzecz M. G..
Jak bowiem wskazano wyżej, dokumentami pozwalającymi na wykazanie, że M. G. posiadał tytułu własności do przejętych gruntów należą: wykazy hipoteczne (lwh), w których w karcie B wskazany byłby ich właściciel, zaświadczenia lub wypisy z lwh, bądź też inne dokumenty, które w sposób pośredni odwoływałyby się do istniejących wpisów w wykazach hipotecznych (lwh).
Związane to jest z tym, że przeniesienie prawa własności następowało dopiero z chwilą wpisu do wykazu hipotecznego, wpis do lwh był konstytutywny.
Z powyższego wynika, że brak jest możliwości ustalenia stanu prawnego nieruchomości na podstawie dowodów pośrednich - tak jak chciałyby tego skarżące.
Prawidłowo jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, że wobec nieprzedłożenia i nieodnalezienia żadnego ze wskazanych powyżej dokumentów nie można stwierdzić, iż M. G. posiadał tytuł własności gruntów położonych w miejscowości R..
Trafne jest również stanowisko organów, że niezależnie od zakresu przedmiotowego orzeczenia PPRN w J., nie można przyjąć, aby orzeczeniem tym zostały przejęte grunty M. G.. Podkreślenia wymaga, iż we wniosku wszczynającym postępowanie wskazano, że M. G. był właścicielem nieruchomości ziemskich we wsi R. o pow. łącznej 18 ha, w tym 5 ha gruntów ornych, podczas gdy z treści orzeczenie PPRN w J. opublikowanego ww. Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w R., z [...] stycznia 1967 r., nr [...]., pod pozycją nr [...], z którego wynika, że przejęto na Skarb Państwa nieruchomości ziemskie grunty o łącznej pow. 5,876 ha położonych w kilku wsiach: O., G., W., R. i Z. w gromadzie K..
Skoro zatem przedmiotowym orzeczeniem PPRN w J. przejęto nieruchomości ziemskie położone w kilku wsiach o łącznej pow. 5,876 ha, to oznacza, że przejęto na Skarb Państwa nieruchomości ziemskie stanowiące własność osób, które zamieszkiwały w tych wsiach. W tej sytuacji nie można wykluczyć, że przejęte zostały również nieruchomości stanowiące własność M. G. - jednakże wymaga to wykazania, jak wskazały na to organy obu instancji, czy był on w ogóle właścicielem nieruchomości położonych we wsi R., a dalszej kolejności, czy i ewentualnie która z nieruchomości została przejęta na Skarb Państwa.
W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że skarżące posiadają interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN
w J. z [...] lutego 1955 r. - tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść oczekiwanego skutku.
Wobec powyższego, prawidłowo organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r. (bez numeru).
Trafnie też organ II instancji wskazał, za ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, że to wnioskujący o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji musi wykazać swój interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Natomiast w niniejszej sprawie skarżące nie wykazały - poprzez przedstawienie właściwych dokumentów - że M. G. posiadał prawo własności gruntów, które na podstawie orzeczenia PPRN w J. z [...] lutego 1955 r. zostały przejęte na Skarb Państwa.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarzuty skargi nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku.
Sąd badając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie stwierdził uchybień procesowych, jak też naruszenia prawa materialnego. Uznał stanowisko organów obu instancji za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak
w sentencji wyroku.