I SA/Wa 865/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. mienie zabużańskie). Postępowanie w sprawie rekompensaty zostało pierwotnie wszczęte wnioskiem C.N. z 1990 r., a następnie kontynuowane przez K.N. Po śmierci C.N. i ustaleniu jego spadkobierczyni Z.N., postępowanie zostało podjęte. Następnie, na wniosek K.N. złożony w marcu 2018 r., Wojewoda Dolnośląski zawiesił postępowanie na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania spadkowego po W.N. Postanowienie o zawieszeniu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w czerwcu 2018 r. i nie zostało zaskarżone. W postanowieniu zawarto pouczenie o treści art. 98 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, jeśli w ciągu trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wojewoda Dolnośląski decyzją z listopada 2021 r. umorzył postępowanie, uznając, że trzyletni termin na jego podjęcie, przedłużony o 71 dni z powodu pandemii COVID-19, upłynął 16 sierpnia 2021 r., a skarżąca nie złożyła wniosku o jego podjęcie. Minister SWiA utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji i powołując się na liczne orzecznictwo NSA dotyczące interpretacji art. 98 § 2 k.p.a. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 1 i 2 k.p.a., art. 6, 7, 8, 77 § 1, 28, 10 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Kwestionowała zasadność umorzenia postępowania, wskazując na toczące się postępowanie prejudycjalne (spadkowe) i naruszenie jej interesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie zostało prawidłowo zawieszone na wniosek strony, a pouczenie o skutkach niezłożenia wniosku o podjęcie postępowania w terminie było wyczerpujące. Podkreślono, że trzyletni termin, nawet z uwzględnieniem okresu zawieszenia związanego z pandemią, upłynął, a skarżąca nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania. Sąd podzielił ugruntowany pogląd orzecznictwa, że brak takiego wniosku skutkuje fikcją prawną wycofania żądania i obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli postępowanie spadkowe zakończyło się w trakcie biegu terminu zawieszenia, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika miała obowiązek dochować należytej staranności i złożyć wniosek o podjęcie postępowania przed upływem terminu. Wniosek taki został złożony dopiero po wydaniu decyzji o umorzeniu. Sąd uznał, że organy nie naruszyły wskazanych przez skarżącą przepisów, a umorzenie postępowania było uzasadnione brakiem wniosku o jego podjęcie w ustawowym terminie.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający