I SA/Wa 856/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznejednostki samorządu terytorialnegonabycie z mocy prawaustawa reformująca administracjęwłasnośćodszkodowaniedrogi wewnętrzne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę dotyczącą nabycia z mocy prawa nieruchomości drogowej przez jednostki samorządu terytorialnego, uznając, że drogi nie były zaliczone do kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r.

Sprawa dotyczyła skargi T.W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa części działki zajętej pod ulice przez jednostkę samorządu terytorialnego. Kluczowe było ustalenie, czy ulice te były drogami publicznymi w rozumieniu przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 1999 r. Sąd uznał, że nie były, ponieważ nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych zgodnie z ustawą o drogach publicznych, co wykluczyło zastosowanie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi T.W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, która odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego części działki zajętej pod ulice. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, który przewidywał nabycie z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, pozostających we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. Sąd, odwołując się do definicji drogi publicznej zawartej w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, stwierdził, że ulice objęte sporem nie spełniały wymogu zaliczenia do żadnej kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r. W związku z tym, brak było podstaw do stwierdzenia nabycia własności nieruchomości z mocy prawa. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji należycie wyjaśniły istotne okoliczności sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomości zajęte pod drogi, które nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., nie mogły zostać nabyte z mocy prawa przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym warunkiem nabycia nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną było to, aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Definicja drogi publicznej zawarta w ustawie o drogach publicznych wymagała zaliczenia drogi do jednej z kategorii dróg publicznych. Skoro ulice w sprawie nie były zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., nie spełniały one definicji drogi publicznej, a tym samym nie mogło dojść do nabycia ich własności z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz. U. 133, poz. 872 z późn. zm. art. 73 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej, która wymaga zaliczenia do jednej z kategorii dróg (krajowe, wojewódzkie, gminne, lokalne) oraz możliwości korzystania z niej przez każdego zgodnie z przeznaczeniem.

Pomocnicze

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Kategorie dróg publicznych.

u.d.p. art. 11

Ustawa o drogach publicznych

Drogi ogólnodostępne niezaliczane do dróg publicznych powinny być oznakowane jako drogi wewnętrzne.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ulice objęte sporem nie były zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., co wykluczało zastosowanie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca utwardzania i asfaltowania ulic, kładzenia mediów oraz późniejszego zaliczenia dróg do kategorii gminnych nie miała wpływu na ocenę stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1998 r.

Godne uwagi sformułowania

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Drogi wewnętrzne nie zostały objęte regulacją z art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Daniela Kozłowska

członek

Gabriela Nowak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, w szczególności wymogu zaliczenia nieruchomości do kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed 1 stycznia 1999 r. oraz specyfiki przepisów wprowadzających reformę administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie precyzyjnego ustalenia stanu prawnego i faktycznego na konkretny dzień (31.12.1998 r.) dla zastosowania przepisów przejściowych, co jest częstym problemem w sprawach dotyczących nieruchomości i reform administracyjnych.

Kiedy droga staje się własnością gminy? Kluczowa data i definicja drogi publicznej w orzecznictwie WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 856/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Gabriela Nowak /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości drogowej przez jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę.
Uzasadnienie
ISA/WA 856/06
UZASADNIENIE
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T.W. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego części działki nr [...] położonej w R. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. wskazał, że Prezydent Miasta R. pismem znak: [...] z dnia [...] stycznia 2006r wystąpił o wydanie w trybie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz. 872 z późn. zm.) decyzji rozstrzygającej kwestię własności części działki nr [...] (obręb [...], ark. [...]) stanowiącej fragment ulicy [...].
Organ administracji publicznej podniósł, że sprawa dotyczy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Zgodnie z tym przepisem "Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Pal1stwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem". Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych ( w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 .r - (DZ.U nr 14, poz.60 z późn. zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg: krajowe, wojewódzkie, gminne oraz lokalne miejskie i zakładowe, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Organ wskazał że, ulice [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły drogi publicznej, ponieważ nie były zaliczone w sposób przewidziany w ustawie z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych do żadnej z kategorii dróg publicznych wskazanych w art.2 ust. 1 powołanej ustawy.
Podniósł, że zgodnie z art. 11 powołanej ustawy o drogach publicznych, drogi ogólnodostępne nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych, powinny być oznakowane jako drogi wewnętrzne (albo ulec likwidacji). Drogi wewnętrzne nie zostały objęte regulacją z art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Ulica [...] i niektóre inne ulice zostały zaliczone do kategorii dróg gminnych dopiero Uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] lipca 1999 roku w sprawie zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych i ustalania przebiegu dróg gminnych na terenie miasta R.
Organ wskazał, że wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności w odniesieniu do części przedmiotowej działki.
Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła T.W.
W skardze nie zgadzając się z powołaną decyzją wskazywała, że w latach 1983/84 były kładzione media oraz utwardzano i wylano asfaltem przedmiotowe ulice. Zwracała się z pytaniem do organu czy powołana Uchwała Rady Miasta R. jest tylko po to aby pozbawić ją odszkodowania za zajętą część działki tj. [...] metry kwadratowe pod ulice, które są jej własnością oraz dlaczego do 31.12.1998 r. Rada Miejska R. nie uchwaliła kategorii dróg publicznych. Ponadto, dlaczego w istniejącym stanie faktycznym nie zostały wykupione do dnia dzisiejszego części działki zajęte pod drogi.
Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności.
Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i w jej przepisach poszukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W przedmiotowej sprawie ulica [...] oraz ulica [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły drogi publicznej, ponieważ nie były zaliczone w sposób przewidziany w ustawie z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych do żadnej z kategorii dróg publicznych wskazanych w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy.
Oznacza to, ze na dzień 31 grudnia 1998 roku przedmiotowe ulice nie posiadały charakteru drogi publicznej wobec nie spełnienia normy zawartej w art. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych.
Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Oznacza to, że przedmiotowa działka w świetle prawa nie była zajęta pod drogę publiczną, a zatem organ nie mógł stwierdzić, że z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że organy administracji publicznej należycie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.
Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI