I SA/Wa 854/20
Podsumowanie
WSA w Warszawie oddalił skargę PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej, uznając brak wystarczających dowodów na jej władanie i status linii kolejowej w kluczowej dacie.
Sprawa dotyczyła skargi PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej. Kluczowym problemem było udowodnienie, że w dniu 28 lutego 2003 r. nieruchomość stanowiła czynną linię kolejową i znajdowała się we władaniu PKP S.A., a nie była własnością Skarbu Państwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawione przez PKP S.A. dowody, w tym oświadczenie spółki, były niewystarczające do potwierdzenia tych faktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę [...] S.A. (PKP S.A.) na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej. Podstawą prawną był art. 37a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który przewidywał uwłaszczenie gruntów kolejowych na rzecz Skarbu Państwa i oddanie ich w użytkowanie wieczyste PKP S.A., pod warunkiem, że w dniu 28 lutego 2003 r. stanowiły one linię kolejową, były we władaniu PKP S.A. i nie były własnością Skarbu Państwa ani innych wskazanych podmiotów. Organy administracji uznały, że PKP S.A. nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie tych przesłanek, w szczególności nie wykazała, że nieruchomość była we władaniu spółki i stanowiła czynną linię kolejową w kluczowej dacie. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że dokumenty przedstawione przez PKP S.A. (m.in. wypisy z rejestru gruntów, wyrysy map, wydruki ksiąg wieczystych) zostały sporządzone na późniejszy okres i nie dowodziły stanu faktycznego z 28 lutego 2003 r. Oświadczenie samej spółki uznano za niewystarczający dowód, zwłaszcza w kontekście charakteru sprawy (wywłaszczeniowego) i konieczności szczególnej staranności w dokumentowaniu przesłanek. Sąd wskazał, że choć organ ma obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, to ciężar dowodu w zakresie faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa również na niej, a bierność strony może prowadzić do niekorzystnych dla niej rozstrzygnięć. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione dokumenty, w tym oświadczenie spółki, nie są wystarczające do udowodnienia tych faktów, ponieważ zostały sporządzone na późniejszy okres i nie odzwierciedlają stanu z kluczowej daty, a oświadczenie jest niewystarczającym dowodem w sprawie o charakterze wywłaszczeniowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumenty takie jak wypisy z rejestru gruntów czy wyrysy map, sporządzone na dzień składania wniosku (2019 r.), nie dowodzą stanu faktycznego z 28 lutego 2003 r. Oświadczenie PKP S.A. zostało uznane za niewystarczające, gdyż nie odwoływało się do konkretnych ustaleń ani dokumentów, a sprawa ma charakter wywłaszczeniowy, wymagający szczególnej staranności dowodowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.o.k.i.r.p.p. art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis ten stanowi podstawę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności gruntów kolejowych oraz prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A., pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek dotyczących stanu gruntu i jego władania w dniu 28 lutego 2003 r.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli sąd uzna ją za niezasadną.
Pomocnicze
u.t.k. art. 4 § pkt 2
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Definicja "linii kolejowej" jako torów kolejowych wraz z zajętym pod nie gruntami oraz przyległym pasem gruntu, a także budynkami, budowlami i urządzeniami przeznaczonymi do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy dowodów w postępowaniu administracyjnym, w tym oświadczeń stron.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania na podstawie przepisów prawa.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku ze stanem epidemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające dowody przedstawione przez PKP S.A. na potwierdzenie władania nieruchomością i jej statusu jako czynnej linii kolejowej w dniu 28 lutego 2003 r. Oświadczenie PKP S.A. nie może stanowić samodzielnego dowodu w sprawie o charakterze wywłaszczeniowym. Dokumenty przedstawione przez PKP S.A. zostały sporządzone na późniejszy okres i nie odzwierciedlają stanu faktycznego z kluczowej daty.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 75 § 1, art. 7, 77 § 1, 80, 8, 107 § 3) oraz przepisów prawa materialnego (art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. w zw. z art. 6 K.p.a.). Argumentacja skarżącej o powszechnie znanych danych dotyczących linii kolejowej i możliwości samodzielnych ustaleń organu. Argumentacja skarżącej o specyfice działalności PKP S.A. i historycznym kontekście własności gruntów kolejowych.
Godne uwagi sformułowania
dla regulacji stanu prawnego gruntu we wskazanym trybie kluczowe znaczenie ma zatem stan faktyczny i prawny gruntu istniejący w dacie 28 lutego 2003 r. decyzja Wojewody ma charakter jedynie deklaratoryjny. nie sposób doszukać się naruszenia przepisów prawa materialnego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewody. w niniejszej sprawie nie sposób doszukać się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności przedstawienia przez wnioskodawcę wyczerpujących dowodów na poparcie swoich twierdzeń w sprawach o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, zwłaszcza w kontekście nieruchomości kolejowych i przepisów o komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych. Podkreślenie ograniczeń dowodowych oświadczeń stron w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu (art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP) i stanu faktycznego z konkretnej daty (28.02.2003 r.). Może mieć mniejsze zastosowanie do innych rodzajów nieruchomości lub innych podstaw prawnych uwłaszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia własności gruntów kolejowych i procesu uwłaszczenia, co jest istotne dla branży transportowej i nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne problemy dowodowe w postępowaniach administracyjnych.
“PKP S.A. przegrywa sprawę o uwłaszczenie gruntu kolejowego – sąd wskazuje na braki dowodowe.”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 854/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-03-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Skiba Przemysław Żmich Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 64/22 - Wyrok NSA z 2023-03-23 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 1311 art. 37a Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Minister Rozwoju (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca" lub "[...]"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] października 2019 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa, z mocy prawa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu oraz stwierdzenia nabycia z tym samym dniem prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń na rzecz skarżącej, wchodzącego w skład linii kolejowej, położonego w gminie [...], obręb [...], ark. [...], dz. nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącego w dniu 31 maja 2003 r. własność T. G.. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda decyzją z [...] października 2019 r., działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018 r. poz. 1311 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 8 września 2000 r.", po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r., prawa własności przedmiotowego gruntu oraz stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że Wojewoda błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. i że skarżąca nie przedłożyła dowodów pozwalających stwierdzić, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu 28 lutego 2003 r. w jej władaniu oraz że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt był zajęty przez skarżącą w tej dacie. Minister decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] października 2019 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla spełnienia przesłanek wynikających z art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a [...] miała tę nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...]. Celem ww. regulacji jest zatem uporządkowanie stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przedmiotowy grunt według stanu na dzień 28 lutego 2003 r. stanowił własność T. G., na podstawie umowy przekazania posiadania i własności gospodarstwa rolnego sporządzonej w urzędzie gminy w [...] z dnia [...] lutego 1980 r., a zatem nie stanowił on własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, ani [...]. Kwestią sporną jest natomiast to, czy na gruncie według stanu na 28 lutego 2003 r. znajdowały się elementy linii kolejowej będącej we władaniu [...] w rozumieniu art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 96, poz. 591), obowiązującej w dniu 28 lutego 2003 r., "linia kolejowa" oznacza tory kolejowe wraz z zajętym pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Do wniosku z [...] kwietnia 2019 r. wszczynającego niniejsze postępowanie skarżąca załączyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wydruk księgi wieczystej nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych oraz oświadczenie wnioskodawcy z [...] kwietnia 2019 r. złożone na okoliczność władania przez [...] przedmiotowym gruntem. W ocenie Ministra, dokumentacja ta nie dowodzi jednak istnienia na nieruchomości czynnej linii kolejowej oraz pozostawania gruntu w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...]. Dokumenty w postaci wypisu z rejestru gruntów z [...] lutego 2019 r. oraz wyrysu mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. wskazują jedynie, że dz. nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. Ponadto ww. dokumenty opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich podpisana, a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. Co więcej z ww. wyrysu z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. nie wynika dokładny przebieg linii kolejowej przez dz. nr [...] w dniu 28 lutego 2003 r. Znajdujący się w aktach wykaz środków trwałych zlokalizowanych na ww. działce, z którego wynika, że na gruncie znajduje się skarpa, podtorze, rów odwadniający oraz przejazd kolejowy, nie został natomiast sporządzony według stanu na dzień 28 lutego 2003 r., a także brak jest dokładnych informacji, kiedy ww. urządzenia zostały wybudowane. Zdaniem Ministra, niewykazanie przez skarżącą, że przedmiotowy grunt wchodził w dniu 28 lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej nie pozwala także na stwierdzenie, że nieruchomość znajdowała się w ww. dacie we władaniu [...]. W aktach znajduje się wprawdzie oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania skarżącej – A. S. (Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami) oraz D. O. (Zastępcy Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami ds. Eksploatacji) z [...] kwietnia 2019 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań określonej w art. 233 § 1 Kodeksu Karnego, z którego wynika, że dz. nr [...] była w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...], to jednak oświadczenie to nie jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym opisane w nim okoliczności, gdyż pochodzi od podmiotu będącego beneficjentem uwłaszczenia, a więc bezpośrednio zainteresowanym w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy oświadczenie jest na dużym poziomie ogólności (bez powołania się na określone dokumenty, czy podania konkretnych czynności i dat ich wykonania). Minister zauważył, że Wojewoda pismem z [...] maja 2019 r. i [...] lipca 2019 r. zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumentację potwierdzającą przebieg linii kolejowej przez dz. nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r., wypis z ewidencji środków trwałych zlokalizowanych na gruncie, sporządzony według stanu na 28 lutego 2003 r. wraz z informacją, kiedy znajdujące się na niej urządzenia infrastruktury kolejowej zostały wybudowane oraz czy linia kolejowa [...] jest linią kolejową czynną (jeśli nie, to kiedy został zaprzestany ruch kolejowy na tej linii). Oba ww. pisma pozostały jednak bez odpowiedzi. Skoro więc żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził, aby na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była czynna linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym oraz że [...] w tej dacie miały nieruchomość we władaniu, to tym samym brak było podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 28 lutego 2003 r. prawa własności tego gruntu przez Skarb Państwa oraz nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego tego gruntu i prawa własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie, na podstawie art. 37a ust. 1 i ust. 2 ustawy z 8 września 2000 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie: I. przepisów prawa procesowego tj.: 1) art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie przedłożyła w postępowaniu dowodów pozwalających stwierdzić, że była posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. oraz błędne uznanie, że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt był w posiadaniu [...] w tej dacie, 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, tj. poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, że: - sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...], - nieistotny jest fakt znajdujących się na spornej nieruchomości naniesień w postaci rowu odwadniającego, skarpy, podtorza, które jednoznacznie potwierdzają ich przeznaczenie jako infrastruktury kolejowej linii [...], co w pełni koresponduje z oznaczeniem w rejestrze gruntów dz. nr [...] jako terenu kolejowego, - data powstania linii kolejowej [...] nie jest faktem powszechnie znanym i w związku z tym okoliczność ta wymaga dodatkowego dowodzenia, 3) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy błędnie ograniczyły działania "z urzędu" jedynie do wystąpienia do wnioskodawcy. Nieprawidłowo bowiem przyjęły, że dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy możliwe są do pozyskania tylko u [...]. W ocenie skarżącej, powinny one poczynić z urzędu ustalenia w zakresie tego, od kiedy sporny grunt jest terenem kolejowym. Ponadto dane dotyczące powstania i funkcjonowania linii kolejowej [...] są faktem powszechnie znanym i organ mógł na ich podstawie dokonać samodzielnych ustaleń niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, czego nie uczynił. Organy niesłusznie również odmówiły mocy dowodowej oświadczeniu skarżącej z [...] kwietnia 2019 r., które jednoznacznie stwierdza, że przedmiotowa działka była w dniu 28 lutego 2003 r. w posiadaniu [...]. Organy nie uwzględniły również specyfiki działalności prowadzonej przez [...], tj. transport publiczny i fakt, że grunty będące w posiadaniu spółki zajęte są pod drogi kolejowe, w tym linie kolejowe o znaczeniu państwowym, obronnym i pod infrastrukturę kolejową - zgodnie z definicją art. 4 ustawy o transporcie kolejowym. Zatem są wykorzystyane do specyficznych celów i nie jest obojętne, kto jest ich właścicielem lub posiadaczem zależnym. Dlatego organy winny uwzględnić, że przed II wojną światową oraz w okresie międzywojennym państwu przysługiwał monopol w zakresie transportu kolejowego. Uprawnienia te były wykonywane przez Skarb Państwa od 1926 r. za pomocą właśnie przedsiębiorstwa państwowego [...]. Inaczej dochodzimy do paradoksalnej sytuacji, gdzie w sensie prawnym, jak i faktycznym, [...] począwszy od 1960 r. byłaby nielegalnym posiadaczem sieci kolejowej na terenie Polski, a państwo tolerowało taki stan przez dziesiątki lat. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a ustawy z 8 września 2000 r., zgodnie z którym grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...], niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...], stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 1). Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach (ust. 2). Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami warunkującymi zastosowanie powołanej normy są: zagospodarowanie gruntu w dniu 28 lutego 2003 r. infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową, władanie gruntem w ww. dacie przez [...] oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do tego gruntu. Dla regulacji stanu prawnego gruntu we wskazanym trybie kluczowe znaczenie ma zatem stan faktyczny i prawny gruntu istniejący w dacie 28 lutego 2003 r. Podkreślić również trzeba, że skutkiem wejścia w życie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. było przejście z mocy prawa na własność Państwa (i w użytkowanie wieczyste [...]) własności opisanych w tym przepisie gruntów niestanowiących własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub [...]. Oznacza to, że decyzja Wojewody ma charakter jedynie deklaratoryjny. Potwierdza bowiem zaistnienie w dniu 1 czerwca 2003 r. przesłanek określonych w powołanym przepisie. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. i odmówiły stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności spornego gruntu oraz nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego tego gruntu wraz z prawem własności urządzeń znajdujących się na gruncie. W ocenie organów, żaden z przedstawionych przez skarżącą dowodów nie potwierdził, by na przedmiotowej działce w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była czynna linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a [...] w tej dacie miały nieruchomość we władaniu. Po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, Sąd powyższą ocenę podziela. Do wniosku z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca załączyła bowiem jedynie wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wydruk z księgi wieczystej nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych oraz oświadczenie wnioskodawcy z [...] kwietnia 2019 r. złożone na okoliczność władania przez [...] przedmiotowym gruntem. Z powyższych dokumentów nie wynika w sposób bezsporny, by w dniu 28 lutego 2003 r. na dz. nr [...] znajdowała się linia kolejowa oraz że w tej dacie pozostawała ona we władaniu skarżącej. Jedyną niesporną okolicznością, którą można potwierdzić na podstawie zapisów księgi wieczystej nieruchomości jest to, że w dniu 28 lutego 2003 r. wskazana działka była własnością osoby fizycznej. Wszystkie pozostałe dokumenty, jak prawidłowo ustalił organ, opracowane zostały według stanu istniejącego na dzień [...] lutego 2019 r. lub [...] kwietnia 2019 r., nie zaś według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. W tej sytuacji nie potwierdzają one, że na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. znajdowała się linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym oraz że [...] w tej dacie władały tą nieruchomością. Dowodu na powyższą okoliczność nie może samodzielnie stanowić znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. Oświadczenie to nie odwołuje się bowiem do wiedzy osób pod nim podpisanych. Nie zawiera żadnego wyjaśnienia, na podstawie jakich własnych ustaleń lub dokumentów, osoby, które to oświadczenie złożyły, powzięły informacje, o których zaświadczają, i w jakich okolicznościach posiadły wiedzę o wskazanych w nim faktach. W ocenie Sądu, moc dowodowa tego pisma, przy braku jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających fakt władania przez skarżącą w dniu 28 lutego 2003 r. dz. nr [...], jest niewystarczająca, aby uznać ten fakt za udowodniony. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, instytucja oświadczenia z art. 75 § 2 K.p.a. zasadniczo nie jest przeznaczona do dokonywania ustaleń w zakresie okoliczności, które są sporne między stronami postępowania administracyjnego (jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). W żadnym zaś razie oświadczenie takie nie może korzystać z pierwszeństwa przy ustalaniu stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 13/13, LEX nr 1488052). Oświadczenie, o jakim mowa w art. 75 § 2 K.p.a. może być oczywiście w postępowaniu administracyjnym traktowane jako dowód. Jednakże musi on podlegać ocenie z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz sprzecznych interesów stron postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że decyzja oparta na art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. ma charakter wywłaszczeniowy. W takiej sytuacji należy ze szczególną starannością udokumentować spełnienie przesłanek wynikających z powołanego przepisu. Organy orzekające w tego typu sprawach muszą natomiast zachować pełen obiektywizm i profesjonalizm i nie mogą pozytywnie orzekać jedynie na podstawie jednego dokumentu, czyli oświadczenia, które zostało sporządzone przez wnioskującą spółkę. W ocenie Sądu, ponieważ decyzja Wojewody ma charakter deklaratoryjny i potwierdza zaistnienie przesłanek określonych w art. 37a ustawy z 8 września 2000 r., to przede wszystkim na stronie wnioskującej o wydanie decyzji w tym trybie ciąży obowiązek udowodnienia, że na dzień 28 lutego 2003 r. wystąpiły wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu. Z kolei obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego ma on zatem obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Jest to bowiem warunek prawidłowego, a więc zgodnego z istniejącym stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa rozstrzygnięcia sprawy. Na organach prowadzących postępowanie spoczywa zatem obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązek przeprowadzenia niezbędnych dowodów (z urzędu lub powołanych przez stronę). Wskazane obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa również na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. W sytuacji, kiedy ciężar dowodu spoczywa także na stronie postępowania, obowiązek organu administracji może ograniczać się do wezwania jej, aby przedstawiła w stosownym terminie dowody na okoliczność, która warunkuje korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z przepisów nakładających na organy wspomniane powinności nie da się bowiem wyprowadzić wniosku, że organy zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona sama, mimo wezwania, takich środków nie przedstawiła (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1830/11, LEX nr 1745918). Nie można w takim przypadkach zakładać, że przy bierności strony (a taka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie) cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym już przez organy administracji spoczywa na tych organach. Konkludując wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie sposób doszukać się naruszenia przepisów prawa materialnego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewody. W sprawie nie naruszono także przepisów postępowania. Organy obu instancji wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły bowiem stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy jej rozstrzyganiu oraz uzasadniły swoje orzeczenia (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na Mazowszu oraz objęcia Polski tzw. czerwoną strefą, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę