I SA/Wa 854/04

I SA/Wa 854/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz.
Symbol z opisem
6109 Inne o symbolu podstawowym 610
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 854/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania J. U. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę T. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...] położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr [...] o pow. [...] m2, ujawnionej w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność J. U., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872. z późn. zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. orzekł o nabyciu z mocy prawa, tj. z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę T. własności nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] zajętej pod drogę publiczną gminną ul.[...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. U.
Po rozpatrzeniu odwołania i całości akt sprawy organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Organ wskazał, że wnioskiem z dnia 14 grudnia 2001 r. Miejski Zarząd Ulic i Mostów w T. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości drogowej, będącej do dnia 31 grudnia 1998 r. we władaniu [...]. zajętej pod drogę publiczną - lokalną miejską w [...] - ul. [...].
Podniósł, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością J. U. i znajdowała się w granicach pasa drogi publicznej, ul. [...] w [...], nad którą faktyczne władztwo sprawowała Gmina T. Ulica [...], stanowiąca drogę lokalna miejską nr [...], została wymieniona w załączniku nr 2 do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich. Zgodnie z zapisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.
Organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych.
Odnosząc się do zarzutu odwołującego się, a dotyczącego odszkodowania za zajętą pod drogę przedmiotową nieruchomość, organ powołał przepis art. 73 ust. 4 ustawy, który stanowi, że odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie do dnia 31 grudnia 2005 r. Sprawa odszkodowania nie należy do właściwości organu wojewódzkiego, lecz do starosty, i to dopiero po złożeniu stosownego wniosku w ustawowo określonym terminie. W związku z tym organ wojewódzki nie mógł w decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. orzec o przyznaniu odszkodowania.
Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. U.
Skarżący wskazał, że nieruchomość została mu bezprawnie zabrana z przeznaczeniem pod drogę publiczną, a organ nie wystąpił z propozycją wypłaty odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję administracyjną nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie prawidłowo, tj. z zachowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia oraz powołały właściwą podstawę materialnoprawną wydanych decyzji. Stanowi ją art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 113, poz. 872 z późn. zm.). Powyższy przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłankami tymi są:
- fakt zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
- pozostawanie nieruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego we władaniu tych podmiotów w dniu 31 grudnia 1998 r.
Ustawa z 13 października 1998 r. nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy zastosować ustawę z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.), która w art. 1 określa co jest drogą publiczną. Stosownie do zawartej w art. 1 definicji drogą publiczną jest droga, która zaliczona została na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg i z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych (drogi lokalne istniały do 1 stycznia 1999 r.) - następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 7 ust. 2 ustawy). Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Mając na uwadze treść wyżej wskazanych przepisów należy uznać, że stan faktyczny i prawny sprawy został przez organ prawidłowo ustalony.
Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2001 r. Miejski Zarząd Ulic i Mostów w T. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę[...], będącej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu gminy T., a zajętą pod drogę publiczną - lokalną miejską w T.- przy ul.[...].
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością J. U. i znajdowała się w granicach pasa drogi publicznej ul. [...] w T.. Sądowi została nadesłana uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii gminnych oraz lokalnych miejskich wraz z wykazem dróg lokalnych miejskich, w którym wskazana jest droga przy ulicy[...]. Organ nadesłał także uchwałę nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] lutego 1990 r. w sprawie dokonania zmian nazewnictwa ulic oraz zmiany nazwy osiedla w mieście T., z której wynika, że nazwa ulicy [...] została zmieniona na ulicę[...].
Fakt urządzenia drogi i władania nią przez gminę T. znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym zebranym w toku postępowania administracyjnego. Wynika on również z treści skargi, w której skarżący stwierdza, że działka została zabrana mu na drogę publiczną, a także z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 r. Skarżący stwierdził wówczas, że droga została zbudowana w latach siedemdziesiątych.
Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, że organy publiczne bezprawnie pozbawiły skarżącego prawa własności nieruchomości, należy podkreślić, że ustawodawca nie związał skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z ewentualną zgodą jej właściciela, lecz odniósł się do każdego stanu władania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego cudzą nieruchomością zajętą pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., nawet wbrew woli jej właściciela. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Trybunał Konstytucyjny skonstatował, że przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Ponadto należy wskazać, że zastosowany w zaskarżonej decyzji przepis prawa materialnego ma charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Dotyczy on bowiem nabycia własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w przeciwieństwie do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, które następuje na podstawie decyzji konstytutywnej.
Istniały więc podstawy faktyczne i prawne do wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. o stwierdzeniu nabycie własności przedmiotowej nieruchomości przez gminę T. oraz do utrzymania jej w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury. W tych okolicznościach wydanie decyzji o innej treści niż wydana, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a więc z tego względu argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.
Wskazać ponadto należy, że z treści skargi oraz odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wynika, że skarżący oczekuje wypłacenia godziwego odszkodowania oraz zadośćuczynienia za doznane krzywdy w związku z naruszeniem jego własności. Stanowisko takie zaprezentował skarżący także na rozprawie w dniu [...] marca 2006 r. Oświadczył on wówczas, że złożenie skargi do sądu było spowodowane nie przyznaniem przez organy administracji odszkodowania za "wyburzony mur, zniszczone drzewa i zabraną działkę". Do tego zarzutu dotyczącego odszkodowania odniósł się organ odwoławczy wskazując, że odszkodowanie za zajętą pod drogę przedmiotową nieruchomość będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. Jednakże sprawa odszkodowania za drogę gminną nie należy do właściwości organu wojewódzkiego. Również Sąd badając zaskarżoną decyzję, której przedmiotem rozstrzygnięcia nie była sprawa odszkodowania nie może poddać ocenie kwestii odszkodowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.