I SA/Wa 853/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pod budowę ulicy, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że nie została ona wykorzystana pod budowę ulicy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu, wskazując, że nieruchomość znajduje się w liniach rozgraniczających ulicę, a cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia o warunkach technicznych dróg, cel wywłaszczenia został osiągnięty, a nieruchomość nie stała się zbędna.
Sprawa dotyczyła skargi J.P., H.K. i J.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę wspomnianej ulicy. Skarżący argumentowali, że mimo wybudowania ulicy, ich działki nie zostały pod nią wykorzystane, co powinno skutkować zwrotem gruntu zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda odmówił zwrotu, wskazując, że nieruchomość znajduje się w liniach rozgraniczających ulicę, a cel wywłaszczenia został zrealizowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kontrola jego działalności sprowadza się do badania zgodności z prawem materialnym i procesowym. Stwierdził, że odmowa zwrotu nie narusza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany – ulica została wybudowana, a wywłaszczone części działek znajdują się w liniach rozgraniczających tej ulicy. Sąd powołał się na definicję linii rozgraniczających drogę z rozporządzenia o warunkach technicznych, zgodnie z którą mogą one obejmować pas drogowy oraz urządzenia infrastruktury technicznej. W związku z tym, twierdzenie skarżących o niewykorzystaniu nieruchomości pod budowę ulicy nie znalazło uzasadnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość taka nie podlega zwrotowi, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, co w tym przypadku oznacza, że droga została wybudowana, a nieruchomość znajduje się w jej pasie drogowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia o warunkach technicznych dróg, nieruchomość znajdująca się w liniach rozgraniczających drogę, pod którą została wywłaszczona, a która została wybudowana, nie jest zbędna na cel wywłaszczenia. Linie rozgraniczające obejmują pas drogowy, co oznacza realizację celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zwrotowi podlega grunt, który stał się zbędny na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa przesłanki uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczeniowy.
u.d.p.
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pojęcia ulicy.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie § 3 ust. 3
Definicja linii rozgraniczających drogę jako granic terenów przeznaczonych na pas drogowy.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie § 8 ust. 2
Zakres pojęcia drogi obejmujący m.in. jezdnię, pobocze, skarpy, rowy drogowe.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie została wykorzystana pod budowę ulicy, wobec czego cel wywłaszczenia nie został zrealizowany i powinna podlegać zwrotowi.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomość ta nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej linie rozgraniczające drogę to granice terenów przeznaczonych na pas drogowy droga obejmuje nie tylko jezdnię, ale też pobocze, niektóre skarpy, rowy drogowe, oraz pasy terenu za rowami
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Anna Lech
sędzia
Elżbieta Sobielarska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności w kontekście realizacji celu wywłaszczenia pod budowę dróg publicznych i znaczenia linii rozgraniczających."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniem pod budowę ulicy i interpretacją przepisów o gospodarce nieruchomościami oraz warunkach technicznych dróg.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli gruntów. Interpretacja przepisów dotyczących realizacji celu wywłaszczenia pod budowę drogi jest kluczowa dla praktyki.
“Czy wywłaszczony grunt pod budowę drogi zawsze musi być zwrócony, jeśli nie został 'wykorzystany'?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 853/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-07-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Lech Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/ Monika Nowicka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Lech WSA Elżbieta Sobielarska(spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J.P., H.K. i J.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2004 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...].08.2002 r. nr [...] o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej obecnie jako część działek ewid. nr [...] i nr [...] w obrębie [...] (danej dz. ewid. nr [...] i [...] w obrębie [...]) o pow. [...] m2 . W uzasadnieniu podniósł, że decyzją z dnia [...].08.2002 r. Starosta Powiatu [...] odmówił zwrotu powyższej nieruchomości na rzecz J.P. oraz spadkobierców W.P. – H.K. i J.P.. Od decyzji tej J.P., H.K. i J.P. odwołali się do Wojewody [...]. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot część działek ewd. nr [...] i [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Kierownika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...].08.1979 r. nr [...] w związku z przeznaczeniem jej na podstawie decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...].02.1977 r. pod budowę ul. [...]. Organ I instancji odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości z tego powodu, że nieruchomość ta nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu art. 136 ust.3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Stwierdził, że sporna nieruchomość znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Powołał się przy tym na pismo Urzędu Gminy [...] z dnia 16.07.2002 r. nr [...]. Podał, że zgodnie z definicją zawartą ustawie z dnia 21.03.1985 r. – o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) pod pojęciem ulicy należy rozumieć drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskami pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych. Zdaniem organu administracji publicznej bezspornym jest, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż wywłaszczony grunt znajduje się w granicach tych linii, zaś podnoszone przez stronę okoliczności nie znajdują odzwierciedlenia z zebranym w sprawie materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrotowi podlega grunt, który stał się zbędny na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli J.P., H.K. i J.P. wnosząc o jej uchylenie, oraz uchylenie decyzji I instancji. W uzasadnieniu skargi przyznali, że ul.[...] została wybudowana oraz to, że wywłaszczone działki znajdują się w liniach rozgraniczających tej ulicy. Jednak ich zdaniem działki te nie zostały wykorzystane pod budowę ulicy, wobec czego twierdzenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany jest nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania decyzji. Stwierdzić należy, że dokonana zaskarżoną decyzją odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie narusza przepisów ustawy z dnia 21.08.1997 r.,- o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zgodnie z art. 136 ust 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 powyższej ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja ta stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach, sytuacje takie w niniejszej sprawie nie zaistniały. Decyzja lokalizacyjna z [...].02.1977 r. nr [...] nie utraciła mocy, a ulica [...] została wybudowana, czego nie kwestionują zarówno organy administracji jak i skarżący. Bezspornym jest również, że wywłaszczone części działek znajdują się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na pojęcie owych linii rozgraniczających. Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...].03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43,poz. 430). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej – ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Zgodnie z treścią § 3 ust. 3 w/w rozporządzenia linie rozgraniczające drogę to granice trenów przeznaczonych na pas drogowy ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W liniach tych mogą znajdować się także urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcją komunikacyjną drogi. Ponadto w myśl przepisu § 8 ust. 2 tego rozporządzenia droga obejmuje nie tylko jezdnię, ale też pobocze, niektóre skarpy, rowy drogowe, oraz pasy terenu za rowami. Wobec powyższego twierdzenie skarżących, że wywłaszczona część nieruchomości powinna podlegać zwrotowi, bo ich zdaniem nie została wykorzystana pod budowę ulicy [...] nie znajduje uzasadnienia, bowiem cel na jaki zostały wywłaszczone działki został zrealizowany. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI