I SA/Wa 850/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki kolejowej na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie linii kolejowej i władanie gruntem w kluczowej dacie.
Spółka [...] S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości kolejowej. Spółka argumentowała, że spełnione zostały przesłanki z art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, w tym władanie gruntem i istnienie infrastruktury kolejowej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na istnienie czynnej linii kolejowej oraz władanie gruntem w dacie 28 lutego 2003 r., a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na niej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków. Podstawą prawną był art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Kluczowe przesłanki do zastosowania tego przepisu to: istnienie linii kolejowej na gruncie w dniu 28 lutego 2003 r., władanie tym gruntem przez [...] S.A. w tej dacie oraz nieprzysługiwanie prawa własności Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub samej spółce. W niniejszej sprawie bezsporna była przesłanka własnościowa – grunt nie należał do Skarbu Państwa, gminy ani spółki, lecz do osób fizycznych. Spór dotyczył natomiast tego, czy na działce nr [...] znajdowała się linia kolejowa i czy była ona we władaniu [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. Spółka przedłożyła dokumenty, takie jak wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej z 2019 r., wykaz środków trwałych oraz oświadczenie o władaniu gruntem. Organy administracji uznały te dowody za niewystarczające, podkreślając, że zostały sporządzone według stanu na dzień złożenia wniosku, a nie na kluczową datę 28 lutego 2003 r. Oświadczenie spółki uznano za niewystarczające, ponieważ pochodziło od strony bezpośrednio zainteresowanej wynikiem sprawy. Wojewoda dwukrotnie wzywał spółkę do uzupełnienia materiału dowodowego, w tym o dokumentację potwierdzającą przebieg linii kolejowej i stan infrastruktury na dzień 28 lutego 2003 r., jednak spółka nie udzieliła odpowiedzi. Wobec braku wystarczających dowodów, organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Sąd podzielił stanowisko organów, że ciężar dowodu w zakresie spełnienia przesłanek z art. 37a ustawy spoczywał na skarżącej spółce. Sąd podkreślił, że zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia strony z inicjatywy dowodowej, zwłaszcza gdy brak dowodów może prowadzić do niekorzystnych dla niej skutków. Dokumentacja przedstawiona przez spółkę nie potwierdzała stanu faktycznego z 28 lutego 2003 r., a oświadczenie nie było wystarczającym dowodem. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów prawa procesowego ani materialnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie tych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumentacja przedstawiona przez spółkę (wypisy z rejestrów, wykaz środków trwałych, oświadczenie) została sporządzona według stanu na datę późniejszą niż kluczowa (28.02.2003 r.) i nie dowodzi istnienia czynnej linii kolejowej ani władania gruntem w tej dacie. Oświadczenie spółki jako strony zainteresowanej nie było wystarczającym dowodem. Ciężar dowodu spoczywał na spółce, która nie odpowiedziała na wezwania organów do uzupełnienia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o.k.i.r.p.p. art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis określa przesłanki nabycia z mocy prawa własności gruntu stanowiącego element linii kolejowej przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A., pod warunkiem, że grunt był we władaniu PKP S.A. w dniu 28.02.2003 r. i nie stanowił własności Skarbu Państwa, gminy ani PKP S.A. Kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny z tej daty.
Pomocnicze
u.o.t.k. art. 4 § pkt 2
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Definicja "linii kolejowej" jako torów kolejowych wraz z zajętym pod nie gruntami oraz przyległym pasem gruntu, a także budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub procesowego przez organ.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych jako kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowodami mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny, przesłuchanie strony. Organ ocenia, czy dowody uzasadniają stwierdzenie faktów, o których mowa w przepisach prawa.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnej.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie epidemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Ciężar dowodu w zakresie spełnienia przesłanek z art. 37a ustawy spoczywał na skarżącej spółce. Dokumentacja przedstawiona przez spółkę nie potwierdzała stanu faktycznego z kluczowej daty (28.02.2003 r.). Oświadczenie spółki nie było wystarczającym dowodem. Spółka nie odpowiedziała na wezwania organów do uzupełnienia materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Organy błędnie uznały, że spółka nie przedłożyła dowodów na władanie nieruchomością. Organy błędnie uznały, że oświadczenie spółki nie może stanowić podstawy do przyjęcia władania. Organy nierozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego i oceniły go dowolnie. Organy błędnie przyjęły, że nieruchomość nie pozostawała we władaniu spółki. Organy zignorowały fakt istnienia infrastruktury kolejowej (rów, skarpa, podtorze). Organy błędnie uznały, że data powstania linii kolejowej wymaga dodatkowego dowodzenia. Zaskarżona decyzja jest nienależycie uzasadniona. Organy błędnie przyjęły, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nabycia prawa własności i użytkowania wieczystego.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał bowiem nie na organie, lecz na skarżącej zasada prawdy obiektywnej (...) nie zwalnia ona z inicjatywy dowodowej strony postępowania organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] jako zainteresowanej bezpośrednio wynikiem rozstrzygnięcia w sprawie (...) nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że grunt ten pozostawał we władaniu [...] dokumentacja ta nie dowodzi istnienia na przedmiotowej nieruchomości czynnej linii kolejowej oraz pozostawania gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sprawozdawca
Elżbieta Lenart
członek
Joanna Skiba
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia i ciężaru dowodu w postępowaniach uwłaszczeniowych na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, zwłaszcza w kontekście wymogów dowodowych dotyczących stanu nieruchomości w przeszłości oraz roli oświadczeń stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem nieruchomości kolejowych i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów postępowań uwłaszczeniowych lub spraw dotyczących własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości kolejowych, ale skupia się głównie na kwestiach proceduralnych i dowodowych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach niż dla szerokiej publiczności.
“Kiedy dowody z przeszłości są niewystarczające: WSA o uwłaszczeniu nieruchomości kolejowych”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 850/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/ Elżbieta Lenart Joanna Skiba /przewodniczący/ Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 442/22 - Wyrok NSA z 2025-03-12 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1311 art. 37a Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska -Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2021r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Wa 850/20 UZASADNIENIE Minister Rozwoju decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa, prawa własności gruntu położonego w gminie W., obręb [...], ark. mapy [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] m², dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r., działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710 ze zm.) odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r., prawa własności ww. gruntu oraz odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na nim budynków, lokali i innych urządzeń. [...] S.A. złożyły odwołanie od ww. decyzji podnosząc, że organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r, przyjmując, że [...] S.A. nie przedłożyła dowodów pozwalających stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. w jej władaniu oraz uznając, że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy grunt był zajęty przez [...] S.A. w tej dacie. Zarzucono ponadto naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i przyjęcie wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. Minister Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 37a ust 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r., grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 i przedmiotem użytkowania wieczystego [...] S.A., a budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach - własnością [...] S.A. Nabycie praw w tym trybie potwierdza wojewoda w drodze decyzji i nie może ono naruszać praw osób trzecich. Powołany art. 37a określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności gruntu stanowiącego element linii kolejowej na rzecz Skarbu Państwa i jednoczesne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na rzecz [...] S.A. wraz z własnością urządzeń infrastruktury kolejowej. Dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanego przepisu wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a [...] S.A. miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz, że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Celem powyższej regulacji jest zatem uporządkowanie stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych. Zgodnie z art. 4 pkt 2, obowiązującej w dniu 28 lutego 2003 r. ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591), "linia kolejowa" oznacza tory kolejowe wraz z zajętym pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Minister zaznaczył, że z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej m.in. dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wynika, że aktualnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości są K.F. oraz A.F., którzy nabyli grunt na podstawie umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego z [...] czerwca 2013 r., Rep. A Nr [...] od B.F. i M.F. i M.F. nabyli nieruchomość na podstawie umowy z [...] lipca 1978 r. o przekazaniu własności i posiadania gospodarstwa rolnego. Zatem w dniu [...] lutego 2003 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] była własnością B. F. i M.F. Zdaniem organu drugiej instancji Wojewoda [...] i zasadnie zatem wskazał, że w dniu [...] lutego 2003 r. działka nr [...] stanowiła własność osób fizycznych, a tym samym przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, ani [...] S.A. Spełniona więc została przesłanka wynikająca z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. Kwestią sporną sprawy jest natomiast to czy na przedmiotowym gruncie według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. znajdowały się elementy linii kolejowej będące we władaniu [...] S.A. w rozumieniu art. 37a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Minister Rozwoju zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że do wniosku z [...] kwietnia 2019 r. o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności i prawa użytkowania wieczystego gruntu, wnioskodawca - [...] S.A. - załączył wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r., wydruk księgi wieczystej nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych oraz oświadczenie wnioskodawcy z [...] kwietnia 2019 r. złożone na okoliczność władania przez [...] S.A. przedmiotowym gruntem. Jednakże dokumentacja ta nie dowodzi istnienia na przedmiotowej nieruchomości czynnej linii kolejowej oraz pozostawania gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. Organ odwoławczy podkreślił, że dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z [...] lutego 2019 r. oraz wyrysu mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. wskazuje jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren komunikacyjny. Ponadto ww. dokumenty opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich podpisana, a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. Z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. nie wynika dokładny przebieg linii kolejowej przez działkę nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r. Znajdujący się w aktach sprawy wykaz środków trwałych zlokalizowanych na działce nr [...], z którego wynika, że na przedmiotowym gruncie znajduje się skarpa, podtorze oraz rów odwadniający, nie został sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2003 r., a także brak jest dokładnych informacji, kiedy ww. urządzenia infrastruktury zostały wybudowane. Minister podkreślił, że niewykazanie przez wnioskodawcę, że przedmiotowy grunt wchodził w dniu [...] lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej nie pozwala także na stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w ww. dacie we władaniu [...] S.A. Organ wskazał ponadto, że w materiale dowodowym sprawy znajduje się oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] S.A. z [...] kwietnia 2019 r., z którego wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m² była w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...]. Powyższe oświadczenie nie potwierdza jednak, aby działka nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r. była we władaniu [...]. Oświadczenie nie jest bowiem wystarczającym dokumentem potwierdzającym opisane w nim okoliczności, gdyż pochodzi od podmiotu będącego beneficjentem uwłaszczenia, a więc bezpośrednio zainteresowanym w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy oświadczenie jest na dużym poziomie ogólności (bez powołania się na określone dokumenty, czy podania konkretnych czynności i dat ich wykonania). Organ odwoławczy podkreślił, że Wojewoda [...] pismem z 17 maja 2019 r. zwrócił się do [...] S.A. o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumentację potwierdzającą przebieg linii kolejowej przez działkę nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r., wpis z ewidencji środków trwałych zlokalizowanych na przedmiotowym gruncie, sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. wraz z informacją kiedy znajdujące się na niej urządzenia infrastruktury kolejowej zostały wybudowane oraz czy linia kolejowa [...] jest linią kolejową czynną (jeśli nie, to kiedy został zaprzestany ruch kolejowy na tej linii). W związku z brakiem odpowiedzi Wojewoda [...] pismem z 31 lipca 2019 r. ponownie zwrócił się do [...] S.A. z informacją, że niewyjaśnienie ww. wątpliwości uniemożliwia organowi zakończenie postępowania uwłaszczeniowego. Wskazano ponadto, że brak odpowiedzi będzie skutkowało wydaniem decyzji w oparciu o materiał dowodowy zebrany dotychczas w sprawie. Pismo to również zostało pozostało bez odpowiedzi. Minister Rozwoju podkreślił, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził, aby na przedmiotowym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była czynna linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a [...] S.A. w tej dacie miały nieruchomość we władaniu. Wobec braku łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", decyzja organu pierwszej instancji jest więc prawidłowa. [...] S.A. w [...] wniosły skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji: I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że [...] S.A. nie przedłożyła w niniejszym postępowaniu dowodów pozwalających stwierdzić, iż [...] S.A. było posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. oraz przez błędne uznanie, że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy grunt był w posiadaniu [...] S.A. w tej dacie, 2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny tj. poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, że: - sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., - nieistotny jest fakt znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości naniesień w postaci rowu odwadniającego, skarpy, podtorza, które jednoznacznie potwierdzają ich przeznaczenie jako infrastruktury kolejowej linii [...], co w pełni koresponduje z oznaczeniem działki nr [...] w rejestrze gruntów jako terenu kolejowego, - data powstania linii kolejowej [...] nie jest faktem powszechnie znanym i w związku z tym okoliczność ta wymaga dodatkowego dowodzenia, 3) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" w zw. z art. 6 kpa poprzez mylne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez [...] S.A. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, wobec czego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311, ze zm.). Zgodnie z jego treścią grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. (dalej jako "[...]"), niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...], stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 1). Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach (ust. 2). Powyższe oznacza, że przesłankami warunkującymi zastosowanie powołanego przepisu są: zagospodarowanie gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową, władanie gruntem w rzeczonej dacie przez [...] oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do tego gruntu. Przy tym, dla regulacji stanu prawnego gruntu w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. kluczowe znaczenie ma stan prawny i faktyczny tego gruntu istniejący w dacie [...] lutego 2003 r. W sprawie niniejszej poza sporem jest, że została w niej spełniona przesłanka nieprzysługiwania Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do spornego gruntu. Spór dotyczy natomiast tego czy grunt ten stanowiący działkę nr [...], był zajęty w dniu [...] lutego 2003 r. pod linię kolejową oraz pozostawał w tej dacie we władaniu [...]. Zdaniem Ministra oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] w osobach Dyrektora Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami i jego zastępcy wystawione [...] kwietnia 2019 r., zgodnie z którym działka nr [...] była w dacie [...] lutego 2003 r. we władaniu skarżącej, przy jednoczesnym braku dostatecznego wykazania istnienia w powołanej dacie na spornym gruncie linii kolejowej, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że grunt ten pozostawał we władaniu [...]. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że organ pierwszej instancji podejmował dodatkowe czynności mające na celu uzyskanie materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie przebiegu linii kolejowej na spornym gruncie oraz tego jakie dokładnie elementy infrastruktury kolejowej znajdowały się na tym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. Wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącej Wojewoda uznał, że nie może opierać się wyłącznie na domniemaniu, że przedmiotowy grunt zajęty był we wskazanej dacie pod linię kolejową i wydał decyzję odmowną, zaś Minister Rozwoju argumentację tę podzielił utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd powyższą ocenę organów w całości podziela. Rację ma bowiem organ odwoławczy, że znajdująca się w aktach dokumentacja, tj. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 2019 r. oraz wypis z ewidencji środków trwałych została opracowana według stanu z dnia złożenia wniosku a nie według stanu z [...] lutego 2003 r. Dokumentacja ta potwierdza zatem jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. W wypisie z ewidencji środków trwałych zawarto wprawdzie opis urządzeń, ale brak jest dalszych informacji, w szczególności daty powstania danego środka trwałego oraz wskazania czy wymienione w wykazie elementy infrastruktury stanowiły w dniu [...] lutego 2003 r. fragment linii kolejowej. Wbrew stanowisku skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy, jedynego i wystarczającego dowodu na okoliczność zajętości nieruchomości pod linię kolejową w dacie [...] lutego 2003 r. nie może stanowić oświadczenie osób uprawnionych do reprezentowania skarżącej jako zainteresowanej bezpośrednio wynikiem rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przez organy art. 37a ustawy z 8 września 2003 r. Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania. Brak jest podstaw do uznania, że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Sąd podziela pogląd, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał bowiem nie na organie, lecz na skarżącej. Wyjaśnić trzeba, że wprawdzie zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia ona z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednakże po nowelizacji art. 7 k.p.a. (dokonanej ustawą z 3 grudnia 2010 r.), strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się również, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wywodzić, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania, środków takich nie przedstawia (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1830/11, CBOSA; z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1203/15, Lex nr 2348966 oraz z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18, Lex nr 2690526). Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Sąd w składzie orzekającym powyższe poglądy orzecznictwa w całości podziela. Zdaniem Sądu, brak jest przy tym podstaw do poszukiwania materiału dowodowego dotyczącego ustalenia przebiegu linii kolejowej na spornej nieruchomości, czy istniejącej na tym gruncie infrastruktury kolejowej, w innym miejscu jak tylko u wnioskodawcy, czyli skarżącej. Z istoty zarządzania infrastrukturą kolejową wynikają bowiem określone obowiązki związane z utrzymywaniem eksploatowanych linii kolejowych. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia w realiach rozpoznawanej sprawy poszukiwanie właśnie u [...] stosownych informacji dotyczących elementów infrastruktury kolejowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Wskazać trzeba, że przed wystąpieniem z żądaniem wszczęcia postępowania w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r., obowiązkiem skarżącej było staranne przygotowanie całości dokumentacji potwierdzającej w sposób nie budzący wątpliwości zajętość spornego gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. pod linię kolejową oraz władanie przez [...] spornym gruntem w rzeczonej dacie. Tymczasem skarżąca przedstawiła dokumenty wykazujące stan na gruncie istniejący na datę o wiele późniejszą niż relewantna dla przedmiotowego postępowania data [...] lutego 2003 r. Przedstawiła bowiem wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na [...] lutego 2019 r. zaś wypis z ewidencji środków trwałych dotyczący spornej działki, wypis z KW oraz oświadczenie osób uprawnionych wg stanu na [...] kwietnia 2019r. Nie można zatem potwierdzić, co prawidłowo ocenił organ odwoławczy, istnienia na spornym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. wskazanych w tym dokumencie: rowu odwadniającego, skarpy oraz podtorza. Z kolei, sama treść oświadczenia skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. nie świadczy o tym, jak słusznie wskazał organ, że sporny grunt w dniu [...] lutego 2003 r. pozostawał we władaniu [...]. Sąd zauważa, że Wojewoda dwukrotnie wzywał skarżącą pismami z 17 maja 2019 r. oraz 31 lipca 2019 r. do wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości, w tym związanych z brakiem infrastruktury kolejowej na przedmiotowym gruncie i przedstawienia właściwych dokumentów potwierdzających zajętość spornego gruntu pod linię kolejową w dacie [...] lutego 2003 r. Skarżąca jednak na powyższe wezwania organu nie udzieliła odpowiedzi, choć niewątpliwie leżało to w jej interesie jako strony postępowania. Wobec powyższego, za niezasadne uznać trzeba podniesione w skardze zarzuty niedopełnienia przez organów obowiązków dotyczących prowadzonego postępowania dowodowego skoro obowiązek prowadzenia przez organ postępowania dowodowego nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwłaszcza wtedy gdy nieudowodnienie określonego faktu dotyczącego strony może doprowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, ponieważ w swoim dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak takiej aktywności może pociągnąć negatywne dla niej skutki. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na znaczny wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, co znajdowało odzwierciedlenie na stronie www.worldometers.info/coronavirus/country/poland, objęcie Warszawy strefą zagrożenia przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Poza tym, zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefa czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę