I SA/Wa 841/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnych, wskazując na istotne naruszenia proceduralne i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która stwierdziła nieważność decyzji komunalizacyjnych Wojewody dotyczących działek nr [...] i [...]. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra, wskazując na liczne naruszenia proceduralne, w tym brak prawidłowego ustalenia stron postępowania i doręczenia im decyzji. Sąd podkreślił konieczność ponownego zbadania stanu prawnego nieruchomości przed ustanowieniem zarządu państwowego i prawidłowego określenia stron postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skarg G. K. i Zakładów [...] Spółki z o.o. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnych Wojewody z dnia [...] stycznia 1996 r. i [...] września 1995 r. w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, stwierdzając nieważność decyzji komunalizacyjnych, oparł się na decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1990 r., która unieważniła wcześniejsze akty dotyczące przymusowego zarządu państwowego i przejęcia przedsiębiorstwa "Zakłady [...] S-ka z o.o." na własność Państwa. Minister uznał, że sporne działki nie mogły stać się mieniem komunalnym, ponieważ w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa, lecz osób fizycznych. Skarżący zarzucali naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak wyjaśnienia stanu faktycznego, a także to, że decyzje komunalizacyjne wywołały nieodwracalne skutki prawne. Podnosili również kwestie dotyczące błędnego ustalenia podmiotów będących właścicielami nieruchomości przed jej upaństwowieniem i komunalizacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2004 r. Sąd wskazał na istotne naruszenia proceduralne, w tym brak prawidłowego zawiadomienia i doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania, co stanowiło naruszenie art. 61 § 4 kpa. Podkreślono również, że organ nie zbadał dokładnie stanu prawnego nieruchomości przed ustanowieniem zarządu państwowego i nie ustalił jednoznacznie właścicieli, co prowadziło do dowolności i braku precyzji w ustaleniach. Sąd stwierdził, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, dlatego orzekł o uchyleniu decyzji i nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stan prawny nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. był inny niż przyjęty w decyzjach komunalizacyjnych, a organ nie zbadał tego prawidłowo.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ nadzoru musi dokładnie ustalić stan prawny nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. i prawidłowo określić strony postępowania. Brak takiego ustalenia i dowolność w tym zakresie prowadzi do naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 18 § 1
Ustawa o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § 1
Ustawa o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § 4
Ustawa o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości art. 365
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości
ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości art. 232
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości
ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości art. 32
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości
ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolność ustaleń. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i art. 109 § 1 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji wszystkim stronom.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia organu w tym zakresie cechuje dowolność i brak precyzji nie można podzielić prezentowanego przez skarżących poglądu, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne już ta okoliczność sama w sobie stanowi wystarczające przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący sprawozdawca
Daniela Kozłowska
sędzia
Mirosław Gdesz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia, znaczenie naruszeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie ustalania stron i stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z komunalizacją mienia państwowego w okresie transformacji ustrojowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procesów reprywatyzacyjnych i komunalizacyjnych po 1990 roku oraz podkreśla kluczowe znaczenie przestrzegania procedur administracyjnych dla ochrony praw stron.
“Naruszenia proceduralne uchyliły decyzję o nieważności komunalizacji nieruchomości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 841/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Gdesz. Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skarg G. K. i Zakładów [...] Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2004r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżących G. K. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych i Zakładów [...] Spółki z o.o. w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Wa 841/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu złożonych przez H. S. oraz G. K., wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., mocą której stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...] - w części dotyczącej działki nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...] - w części dotyczącej działki nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] września 1995 r., nr [...], potwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę W., nieodpłatnie, własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] m2, obręb [...], karta mapy nr [...], uregulowanej w KW nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w L., zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część wyżej wymienionej decyzji. Wobec niewniesienia odwołania od decyzji stała się ona ostateczna. Wojewoda [...], działając z kolei na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...], przekazał na rzecz Gminy W. własność niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej pow. [...] ha, obręb [...], karta mapy nr [...], uregulowanej w KW nr [...], [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w L., zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część wyżej wymienionej decyzji. Wobec niewniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] listopada 2003 r., w którym wskazał na konieczność rozważenia możliwości stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę W. działki nr [...] oraz decyzji tego Wojewody z dnia [...] stycznia 1996 r., w części dotyczącej przekazania na rzecz Gminy W. działki nr [...]. Uzasadniając taką potrzebę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wymienił ostateczną decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1990 r., nr [...], mocą której stwierdzono nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwami, w części dotyczącej "Zakładu [...]", położonego w W. oraz stwierdzono nieważność orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] kwietnia 1966 r., stwierdzającego przejście na własność Państwa z dniem [...] marca 1958 r. przedsiębiorstwa "Zakłady [...] S-ka z o.o. położonego w W., wraz z nieruchomością o pow. [...] ha [...] m2, wchodzącą w skład wymienionego przedsiębiorstwa, zapisaną w księdze wieczystej [...] w wykazie [...], składającą się z działek nr [...], [...], [...]. Obecnie działki nr [...], [...], [...] i [...] odpowiadają działkom nr [...] i [...]. Działka nr [...] o pow. [...] ha opisana jest w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w L., natomiast działka nr [...] o pow. [...] ha objęta jest księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w L.. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...] - w części dotyczącej działki nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...] - w części dotyczącej działki nr [...]. Minister w uzasadnieniu swojej decyzji zauważył, że konieczność weryfikacji decyzji Wojewody [...] powstała z uwagi na okoliczność, że stan prawny działek nr [...] i [...] na dzień 27 maja 1990 r. okazał się być odmienny od tego, który został przestawiony w dokumentacji inwentaryzacyjnej, załączonej do decyzji z dnia [...] września 1995 r. i [...] stycznia 1996 r. Podejmując decyzję nr [...] Minister uznał, że po stwierdzeniu – decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1990 r. – nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwami, w części dotyczącej "Zakładu [...]", oraz nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] kwietnia 1966 r., stwierdzającego przejście na własność Państwa tego przedsiębiorstwa istnieją prawne podstawy do tego, aby stwierdzić nieważność dwóch decyzji komunalizacyjnych Wojewody [...], w wyżej opisanych częściach, jako wydanych - w tym zakresie - z rażącym naruszeniem prawa. Minister w konkluzji decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. stwierdził, że sporne działki o nr [...] i [...] nie mogły stać się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem komunalnym, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienie to nie stanowiło własności Skarbu Państwa, tylko własność osób fizycznych. Biorąc to pod uwagę, konieczne stało się - w ocenie Ministra - stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., w części dotyczącej działki nr [...] oraz decyzji tego Wojewody z dnia [...] stycznia 1996 r., w części dotyczącej działki nr [...]. Organ wskazał, że w następstwie korespondencji H. S., w której sygnalizował on, że nie doręczono jemu - jako stronie postępowania administracyjnego - decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...], organ uznał za konieczne przekazać uwierzytelnione kopie tej decyzji następcom prawnym A. W. i H. S., wyjaśniając jednocześnie, że termin do ewentualnego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy liczony będzie od dnia doręczenia stronom kopii wyżej wymienionej decyzji. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., stwierdzającą nieważność dwóch decyzji Wojewody [...], wystąpił w trybie art. 127 § 3 kpa, z zachowaniem terminu, adw. E. J., działający jako pełnomocnik G. K.. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił również, z zachowaniem terminu H. S.. Rozpoznając sprawę organ podniósł, że zarzuty zawarte we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy nie są zasadne. Odnosząc się do zarzutu wysuniętego przez G. K., dotyczącego nie powiadomienia go o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i pozbawienie możliwości udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, organ zgodził się, że stanowiło to naruszenie art. 61 § 4 kpa. Podniósł jednakże, iż uchybienie to zostało naprawione w dalszej części postępowania, bowiem G. K., działający przez pełnomocnika E. J., został dopuszczony do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Również w stosunku do pozostałych stron przedmiotowego postępowania, niesłusznie odsuniętych od udziału w pierwszej jego części, zakończonej decyzją Ministra, naprawiono zaistniały błąd, przekazując tym stronom uwierzytelnione kopie powyższej decyzji z jednoczesną informacją, że termin do ewentualnego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy liczony będzie od dnia doręczenia kopii wyżej wymienionej decyzji. Z prawa do złożenia takiego wniosku skorzystał H. S., o czym z kolei zostały powiadomione wszystkie strony toczącego się postępowania. Organ wskazał, że podnoszony przez obydwu wnioskodawców zarzut, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał decyzją nr [...] rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 156 § 2 kpa i nie uwzględnił nieodwracalnych skutków prawnych jakie wywołała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...], jest chybiony, ponieważ przedmiotowa decyzja żadnych nieodwracalnych skutków prawnych nie wywołała. Wspomniane skutki prawne w postaci ustanowienia użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] nie były następstwem decyzji komunalizacyjnej, gdyż miały miejsce przed wydaniem tej decyzji, a także przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj przed dniem 27 maja 1990 r. Ustanowienie tego prawa i sprzedaż budynków cegielni wzniesionych na działkach na rzecz wspomnianych osób nastąpiło na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. w sprawie oddania terenu w użytkowanie wieczyste i sprzedaży budynków oraz umowy zawartej w wykonaniu wyżej wymienionej decyzji, sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu [...] czerwca 1989 r. (nr Rep. [...]). Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie wnieśli G. K. (sprawa o sygn. I SA/Wa 841/05) i Zakłady [...] Spółka z o. o. w W. - reprezentowane przez jej prezesa H. S. (sprawa o sygn. I SA/Wa 841/05). Skarżący G. K. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym (art. 7 kpa) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie kierowanie się przy załatwieniu sprawy słusznym interesem skarżącego, co w konsekwencji również prowadzi do niemożności identyfikacji "stanu poprzedniego" oraz naruszenie przepisu art. 156 § 2 kpa, bowiem decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że z niewiadomych powodów nieważność decyzji Wojewody [...] ograniczono do działki nr [...], mimo, że decyzja ta komunalizowała również działkę nr [...] - na tej samej podstawie, w tym samym stanie faktycznym i z tym samym uzasadnieniem. Podniósł, że organ myli podmioty, które jakoby były przed wojną i po wojnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Raz wskazuje, że chodzi o "Zakład [...]" następnie "Zakłady [...] Sp. z o. o.", innym razem "Zakłady [...]". Zdaniem skarżącego, w tym zakresie ustalenia Ministra cechuje dowolność i brak precyzji, co powoduje niejasność i brak możliwości jednoznacznego określenia, kto przed unieważnionym upaństwowieniem i unieważnioną komunalizacją nieruchomości był jej prawowitym właścicielem. Skarżący podniósł, że z rejestru handlowego byłego Sądu Grodzkiego w L., przechowywanego w archiwum Sądu Rejonowego w B. - Rejestr Handlowy B (RHB), tom [...], [...] - wynika, że w dniu [...] lipca 1928 r. zawiązano spółkę pod firmą: "Zakłady [...] Sp. z o. o. w W.", która została zarejestrowana w dniu [...] września 1928 r. (RHB [...]), ostatni wpis w rejestrze dotyczący Spółki był datowany na [...] października 1940 r. Spółka ta była właścicielem przedmiotowego zakładu [...] w W., której właścicielem obecnie (po remontach i rozbudowie), jest G. K.. Cegielnia jest umiejscowiona na działce nr [...]. Wymieniona wyżej spółka nigdy nie została rozwiązana ani zlikwidowana. Nie przeniosła ona też na kogokolwiek własności cegielni bądź wymienionych w decyzji działek. Stąd, zdaniem skarżącego, nie odpowiada prawdzie końcowa konstatacja decyzji Ministra nr [...], "że działki te nie mogły stać się mieniem komunalnym, gdyż mienie to stanowisko własności osób fizycznych". Skarżący podnosząc, że decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne, wskazał że Minister nie przeprowadził analizy wpisów w księdze wieczystej KW nr [...], z której wynika, ze właścicielem przedmiotowej działki nr [...] i działki nr [...] jest Gmina W., a wieczystym użytkownikiem działek i właścicielem budynków - jest skarżący G. K.. Podstawą nabycia zarówno prawa własności gminy jak i praw G. K. jest właśnie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., której nieważność stwierdza decyzja Ministra nr [...], a potwierdza tę nieważność zaskarżona decyzja nr [...]. W tej sytuacji oczywistym dla skarżącego jest fakt, że unieważniona przez Ministra decyzja Wojewody [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, czyli występuje przypadek z art. 156 § 2 kpa. Skarżące Zakłady [...] Sp. z o.o. w W. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciły jej niezastosowanie art. 76 kpa w związku art. 365 kpc poprzez uznanie, że orzeczenie Sądu nie wiąże Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgodnie z którymi użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz osób trzecich pozostaje w mocy, a co za tym idzie właścicielem gruntu w dniu ustanowienia użytkowanie wieczystego mógł być jedynie Skarb Państwa. Zarzuciły także naruszenie art. 232 kc w związku z art. 19 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującymi w dniu 26 maja 1990 r. oraz z art. 32 ustawy o gospodarce gruntami, albowiem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dąży do obejścia prawa i doprowadzenia do ustanowienia użytkowania wieczystego na gruncie osoby fizycznej poprzez tworzenie ustroju użytkowania wieczystego wbrew normom bezwzględnie obowiązującym. Spółka podniosła także naruszenie art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, albowiem zaskarżona decyzja odmawia gminie nieruchomości państwowej podlegającejkomunalizacji, co jest działaniem contra legem. Skarżąca Spółka wskazała, że Skarb Państwa rozporządził mieniem poprzez oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste innym osobom. Ponadto wskazano, ze ustawa o gospodarce nieruchomościami zakazuje przenoszenia własności nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym na rzecz innego podmiotu niż użytkownik wieczysty. To oznacza, że decyzja, na podstawie której przekazano nieruchomość osobom postronnym, narusza zapisy tej ustawy. Ponadto, skarżąca wskazała na nieodwracalne skutki prawne decyzji komunalizacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie można podzielić prezentowanego przez skarżących poglądu, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, będące następstwem którejś z decyzji komunalizacyjnych Wojewody [...]. Ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Zatem zdarzenie to, jako wcześniejsze, nie może być punktem odniesienia dla oceny legalności późniejszych decyzji komunalizacyjnych w kontekście nieodwracalnych ich skutków prawnych. Ponadto organ wskazał, że przepis art. 156 § 2 kpa w żadnym razie nie zezwala również na uznanie skutków faktycznych za takie, które stoją na przeszkodzie w stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej. Na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. Sąd zarządził połączenie spraw I SA/Wa 841/05 i I SA/Wa 842/05 celem ich łącznego rozpoznania, rozstrzygnięcia i prowadzenia pod sygn. I SA/Wa 841/05 - w trybie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest w trzech płaszczyznach: kompetencyjnej (zbadanie, czy decyzję wydał organ właściwy) procesowej i materialnej (zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy). Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skargi są zasadne. Na wstępnie podnieść należy, że obowiązkiem organu administracji publicznej wszczynającym postępowanie w sprawie jest prawidłowe ustalenie stron postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania administracyjnego organ obowiązany jest zawiadomić strony postępowania. Definicję strony postępowania określa art. 28 kpa stanowiąc, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją, było stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r. i [...] stycznia 1996 r. w częściach dotyczących działek nr [...] i [...]. Jak wskazał organ nadzoru działki te nie podlegały komunalizacji, bowiem w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowiły one własności Skarbu Państwa, lecz osób fizycznych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. wskazał, że organ uznał za konieczne doręczenie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. H. S., jako spadkobiercy H. S. oraz spadkobiercom A. W.. Organ nie uzasadnił faktu zawiadomienia tych osób o toczącym się postępowaniu dopiero na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że uczynił to w następstwie korespondencji H. S., w której podnosił on pominięcie go jako strony postępowania. Zważyć jednakże należy, że z akt sprawy nie wynika jaki był stan prawny nieruchomości stanowiących obecnie działki nr [...] i [...] przed ustanowieniem przymusowego zarzutu państwowego nad przedsiębiorstwem i przejęciem go na własność Państwa. Nie wiadomo też o jakie przedsiębiorstwo chodzi. Z decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1990 r., która stała się powodem wszczęcia przez organ nadzoru z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych wynika, że przymusowy zarząd został ustanowiony nad przedsiębiorstwem "Zakład [...]" w W., a na własność Państwa przejęte zostało przedsiębiorstwo "Zakłady [...] Sp. z o. o. w W.. Wprawdzie z uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 1990 r. wynika również, że przed objęciem zarządu państwowego nieruchomość, na której mieściło się przedsiębiorstwo stanowiła współwłasność A. W. i H. S., jednakże brak jest na to w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów. Ponadto nie wiadomo w jakiej dacie "przed objęciem zarządu" nieruchomość stanowiła własność osób fizycznych. Nie wiadomo również jakie były jej losy po powstaniu przedsiębiorstwa, a przed ustanowieniem przymusowego zarządu państwowego. Słusznie więc podnosił w skardze G. K., że ustalenia organu w tym zakresie cechuje dowolność i brak precyzji. Zważyć przy tym należy, że już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący G. K. wskazywał, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania administracyjnego była własnością spółki pod nazwą "Zakłady [...] Spółka z o. o. w W.. Skarżący podnosił również, że spółka o takiej nazwie istniała od 1928 r., a nigdy nie istniała firma pod nazwą "Zakłady [...] bądź "Zakłady [...] Spółka z. o. o. w W.. Organ jednakże nie zbadał powyższych kwestii, chociaż skarżący wskazywał, że informacje te uzyskał z rejestru handlowego byłego Sądu Grodzkiego w L. przechowywanego w archiwum Sądu Rejonowego w B. i podał numer rejestru. Tytuł własności do nieruchomości jest bardzo ważną okolicznością, bowiem determinuje kto jest stroną postępowania w niniejszej sprawie (czy Zakłady [...] Sp. z o. o. w W., czy osoby fizyczne będące spadkobiercami byłych właścicieli, również osób fizycznych). Z akt sprawy wynika, że niewątpliwie stronami postępowania są Gmina W., jako obecny właściciel działki nr [...] (zaświadczenie z księgi wieczystej KW nr [...] Sądu Rejonowego w L.) i działki nr [...] (zaświadczenie z Sądu Rejonowego w L. [...]) oraz G. K. jako użytkownik wieczysty działki nr [...]. Podmioty te mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w niniejszym postępowaniu. Wskazać również należy, że w toku postępowania po wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. H. S. pisma, które kierował do organu podpisał w imieniu Spółki będąc prezesem zarządu. Z kolei zaskarżona decyzja została skierowana do H. S. jako osoby fizycznej, a nie do Spółki, a z kolei decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. organ skierował do Spółki, lecz na nieprawidłowy adres (ze zwrotnego poświadczenia jej odbioru wynika, że decyzje odebrał G. K. - użytkownik wieczystej działki nr [...]). Niezależnie od wyżej wskazanych uchybień procesowych podkreślić należy, że organ nie doręczył zaskarżonej decyzji wszystkim podmiotom, które uznał za strony, tj. M. S., G. W.. Już ta okoliczność sama w sobie stanowi wystarczające przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ nie badał również, czy wszyscy spadkobiercy A. W. żyją, w tym Z. W. i A. W.. Mając na uwadze wszystkim wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzje je poprzedzające zostały wydane z naruszeniem art. 7, 10, 28, 77, 107 § 3, 109 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego z mocy art. 145 § 1 pkt 1 b) i c) oraz art. 152 i 200 ppsa sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Z wyższej wskazanych przyczyn poza oceną Sądu pozostają zarzuty merytoryczne zawarte w skargach. Ponownie rozpoznając sprawę organ zbada jaki był stan prawny działek bezpośrednio przed ustanowieniem nad przedsiębiorstwem zarządu państwowego i w zależności od tego kto był ich właścicielem określi strony postępowania. Wydając decyzję w sprawie doręczy je wszystkim stronom tego postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI