I SA/Wa 838/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o ustanowieniu użytkowania wieczystego, uznając, że doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez przyznanie prawa do części gruntu, która nie wchodziła w skład nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym.
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 2012 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste na gruncie, zarzucając, że część działki nr [...] (9 m2) nie wchodziła w skład nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. WSA w Warszawie uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że Prezydent wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zweryfikował precyzyjnie granic nieruchomości i przyznał prawo użytkowania wieczystego do części gruntu, która nie była objęta wnioskiem dekretowym.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 2012 r. ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do gruntu. Prokurator zarzucił, że decyzja Prezydenta rażąco naruszała prawo, ponieważ przyznała prawo użytkowania wieczystego do części działki nr [...] (o powierzchni 9 m2), która nie wchodziła w skład nieruchomości objętej pierwotnym wnioskiem dekretowym. SKO uznało, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, argumentując, że organ I instancji działał na podstawie posiadanych wówczas dokumentów, a późniejsza opinia geodezyjna wykazała różnice dopiero po 8 latach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję SKO, uznając skargę Prokuratora za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że Prezydent wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w celu precyzyjnego ustalenia granic nieruchomości. Mimo posiadania dokumentów wskazujących na potencjalne przekroczenie granic nieruchomości objętej wnioskiem, organ przyznał prawo użytkowania wieczystego do całej działki nr [...], a nie tylko do jej części odpowiadającej pierwotnemu tytułowi prawnemu. Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa polega na oczywistej sprzeczności między treścią decyzji a przepisem prawa, a w tym przypadku taka sprzeczność wystąpiła, ponieważ decyzja wykraczała poza zakres wniosku dekretowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na części gruntu, która nie wchodziła w skład nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji (Prezydent) nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia granic nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym. Mimo posiadania dokumentów wskazujących na potencjalne przekroczenie granic, organ przyznał prawo użytkowania wieczystego do całej działki, a nie tylko do jej części odpowiadającej pierwotnemu tytułowi prawnemu. Taka decyzja jest w oczywistej sprzeczności z prawem i nie może być zaakceptowana jako akt praworządnego państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa, a charakter naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wymaga to łącznego spełnienia przesłanek: oczywistości naruszenia, charakteru naruszonego przepisu oraz skutków wywołanych decyzją.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7 § 1 i 2
Dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni byli uprawnieni do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym w ciągu 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Gmina była obowiązana uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Prawo to przyznawano tylko w zakresie, w jakim wnioskodawcy przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Prezydenta z 2012 r. przyznała prawo użytkowania wieczystego do części działki nr [...], która nie wchodziła w skład nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym, co stanowi rażące naruszenie prawa. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w celu precyzyjnego ustalenia granic nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym.
Odrzucone argumenty
SKO argumentowało, że organ I instancji działał na podstawie posiadanych wówczas dokumentów, a późniejsza opinia geodezyjna wykazała różnice dopiero po 8 latach, co nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności. SKO wskazało, że błędne ustalenie stanu faktycznego nie jest co do zasady podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
"Oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność." "Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, iż niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana." "Wady uzasadniające stwierdzenie nieważności mają co do zasady charakter materialnoprawny, a zatem tkwią w samej decyzji, nie dotyczą zaś postępowania poprzedzającego jej wydanie." "Prezydent [...] przyznał prawo użytkowania wieczystego podmiotom w niej wymienionym co do całości działki ew. nr [...] tj. również w zakresie, w którym M. z Z. nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości."
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Elżbieta Lenart
członek
Monika Sawa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście decyzji wydawanych na podstawie dekretu warszawskiego, zwłaszcza w sprawach dotyczących granic nieruchomości i zakresu wniosków dekretowych. Podkreślenie obowiązku organów administracji do precyzyjnego ustalania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i może wymagać uwzględnienia specyfiki innych przepisów dotyczących nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego stosowania w praktyce, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawa. Pokazuje, jak błędy sprzed lat mogą być korygowane przez sądy.
“Nawet 8 lat po decyzji, sąd koryguje błąd w prawie użytkowania wieczystego na gruncie warszawskim.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 838/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Marciniak /przewodniczący/ Elżbieta Lenart Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 1945 nr 50 poz 279 art. 7 ust. 1 i 2 Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r. nr KOC/3206/Go/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Decyzją z 9 lutego 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO/organ) po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu na skutek sprzeciwu Prokuratora sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia 28.06.2012 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu wniosku M. M. ustanowiono na [...] lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...] i ul. [...], obejmującego działki nr [...] o powierzchni 551 m2, nr [...] o powierzchni 883 m2, nr [...] o powierzchni 75 m2 i nr [...] o powierzchni 79 m2 z obrębu [...] na rzecz B. M. w 1/5 części, B. M. w 1/5 części, M. S. w 1/5 części, J. M. w 1/5 części, M. M. w 1/5 części, odmówiło stwierdzenia jej nieważności. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 28 czerwca 2012 r. nr [...] Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 stycznia 1949 r. orzekł o ustanowieniu na [...] lat użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] i ul. [...], obejmującego działki nr [...] o powierzchni 551 m2, nr [...] o powierzchni 883 m2, nr [...] o powierzchni 75 m2 i nr [...] o powierzchni 79 m2 z obrębu [...].na rzecz B. M. w 1/5 części, B. M. w 1/5 części, M. S. w 1/5 części, J. M. w 1/5 części, M. M. w 1/5 części; nadto organ ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do ww. gruntu w wysokości netto 1588 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Stosownie do art. 7 ust.1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Dawna właścicielka hipoteczna złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w dniu 27 stycznia 1949 r. Objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. Termin do złożenia wniosku upływał 16 lutego 1949 r. Organ ustalił, że nieruchomość nie jest obecnie objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał również następstwo prawne po dawnych właścicielach nieruchomości. W sprzeciwie z dnia 10 maja 2022 r. (data wpływu 24 maja 2022 r.) Prokurator del. do Prokuratury Regionalnej w [...] wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...]. Prokurator zarzucił: - naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez błędne ustalenie, iż działka nr [...] z obrębu [...] wchodziła w całości w skład dawnej nieruchomości hipotecznej objętej wnioskiem dekretowym M. M. z dnia 27 stycznia 1949 r., podczas gdy jej fragment o powierzchni 9 m2 nie wchodził w granice nieruchomości hip. [...], [...], [...], [...], a część ta poprzez wskazanie we wniosku z dnia 27 stycznia 1949 r. konkretnych oznaczeń hipotecznych nie była objęta wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej do wskazanych nieruchomości. Organ wskazał, że pismem z dnia 8 września 2022 r. r.pr. P. C. pełnomocnik B. M., wskazał następstwo prawne po B. M.. Jako spadkobierców wymienił D. R.oraz K. R.. Pełnomocnik wskazał także następstwo prawne po M. M.. Jako spadkobierców wymienił M. S. i P. M.. Do pisma zostały przedłożone poświadczone za zgodność z oryginałem akty poświadczenia dziedziczenia. Z kolei w piśmie z dnia 21 września 2022 r. r.pr. P. C. przedstawił stanowisko merytoryczne w sprawie wskazując, że nigdy wcześniej nie pojawiły się żadne wątpliwości co do prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jego zdaniem nawet gdyby uznać, że organ I instancji poczynił jakieś błędne ustalenia faktyczne, to i tak tego typu ewentualne naruszenia przepisów nie mogłyby być (wbrew twierdzeniom Prokuratury) kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na poparcie swego stanowiska pełnomocnik przywołał orzecznictwo sądowe w tym zakresie i wskazał na brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 18 października 2022 r. adw. M. S. pełnomocnik M. S. złożyła do akt sprawy wyjaśnienia odnośnie wniesionego sprzeciwu Prokuratora i wniosła o wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Argumentacja zawarta w przedmiotowym piśmie jest zbieżna ze stanowiskiem pełnomocnika B. M.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprzeciw Prokuratora po przytoczeniu treści art. 156 kpa wskazało, że przesłanki wskazane w punktach 1,3,4,5,6,7, tego artykułu nie nastąpiły. Zdaniem organu kwestionowana decyzja została wydana przez właściwy organ, była pierwszą decyzją w tej sprawie, nie była niewykonalna, nie zawierała też wady powodującej nieważność z mocy prawa, została skierowana do osoby, której prawa i obowiązki zostały ukształtowane w sentencji decyzji. Organ rozważył natomiast, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. II OSK 1046/10). Nie stanowi rażącego naruszenia prawa błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną, jeżeli jest to jedna z możliwych interpretacji przepisu (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1994 r. sygn. akt 1 SA 1559/93, ONSA 1995, nr 1, poz. 51; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1997 r. sygn. akt III SA 422-427/96, "Glosa" 1998, nr 10, s. 29, wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. akt 111 SA 1134/96, ONSA 1998, nr 3, poz. 101; wyrok NSA z dnia 21 listopada 1994 r. sygn. akt III SA 388/94, "Prawo Gospodarcze" 1995, nr 8, s. 10). Również rozbieżność w wykładni prawa nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r. sygn. akt 11 SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37; wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r. sygn. akt II SA 1642/94, "Prokuratura i Prawo" dodatek 1995, nr 7-8, poz. 70). Organ odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie podniósł, że w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja taka jest oceniana według przepisów prawa materialnego oraz stanu faktycznego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2003 roku sygn. akt IV SA 99/02, publ.: Wspólnota 2004/10/55, LEX nr 103195, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2001 roku sygn. akt II SA 590/00, publ.) Organ wskazał następnie, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Niemniej, nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dla gradacji naruszenia i stwierdzenia, że wystąpiła ww. przesłanka nieważności ważne jest ustalenie, jakie skutki społecznogospodarcze wywołuje badana/kwestionowana w omawianym trybie decyzja. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, iż niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Restrykcyjność sankcji nieważności powoduje, że winna mieć ona zastosowanie tylko w wypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę i tylko z powodu kardynalnego naruszenia przepisów. Szersza wykładnia pojęcia rażącego naruszenia prawa prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy trybem instancyjnej kontroli decyzji, a trybami nadzwyczajnymi (zob. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 697/18, www.orzeczenia.nsa.gov,pl - dalej CBOSA). W świetle powyższych rozważań, zdaniem organu, sprzeciw Prokuratora jest bezzasadny, gdyż opiera się jedynie na założeniu, że decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu warszawskiego w zakresie działki nr [...] rażąco narusza prawo, ponieważ przyznano prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w większym zakresie aniżeli stanowił wniosek (o 9 m2). Jak podniósł Prokurator, organ wydając decyzję był w posiadaniu materiałów wskazujących, że fragment działki nr [...] o powierzchni 9 m2 nie wchodził w granice nieruchomości hipotecznych, których właścicielem była M. z Z. co oznacza, że nie był on objęty wnioskiem dekretowym, zatem decyzja wychodzi poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy administracyjnej. Kolegium wskazało, że żaden fragment kwestionowanej decyzji nie odnosi się do ustalenia, że część działki nr [...] o powierzchni 9 m2 miałby nie wchodzić w skład dawnej nieruchomości hipotecznej. Nie świadczą o tym, zdaniem organu, także dokumenty znajdujące się w aktach na datę wydania decyzji. W decyzji nie ma także ustalenia, że dawna nieruchomość obejmuje tylko część, a nie całość działki nr [...]. Organ odwołał się przy tym do stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt: 111 SA 565/95, BS 1997, nr 2,poz. 26 gdzie wskazano, że "o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność" (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1998 r., 111 SA 481/88). Wady uzasadniające stwierdzenie nieważności mają co do zasady charakter materialnoprawny, a zatem tkwią w samej decyzji, nie dotyczą zaś postępowania poprzedzającego jej wydanie (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., 1 SA 339/98, LEX nr 44548; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., II SA 1241/98 "Jurysta" 1998, nr 12, s. 27; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., 11 SA 1079/98, LEX nr 41821; wyrok NSA z dnia 8 października 1999 r., IV SA 1646/97, LEX nr 48679; wyrok NSA z dnia 7 maja 2020 r., 1 OSK 4078/18, LEX nr 3036910). Organ podniósł, że tymczasem z treści sprzeciwu wynika, że nastąpiło nieprecyzyjne i niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ. Powyższe, w ocenie SKO, nie stanowi wady możliwej do wychwycenia przez proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prawa. Prokurator w treści sprzeciwu nie wskazał w posiadaniu jakich dokumentów był organ wydając zaskarżoną decyzję, a które świadczyłyby o tym, że fragment 9 m2 działki nie wchodził w granice nieruchomości hipotecznych, których właścicielem była M. z Z.. Tym samym po analizie akt własnościowych nieruchomości, zdaniem SKO, nie można stwierdzić, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ Prezydent [...] wydał decyzję zgodną z posiadanymi na dzień wydania decyzji dokumentami. W wypisach z rejestru gruntów powierzchnia dawnej nieruchomości wynosiła 883 m2. Nie sposób uznać, aby Prezydent [...] naruszył prawo w sposób rażący, gdyż wydał decyzję zgodną z dokumentami, które posiadał. Dopiero w dniu 13 października 2020 r. sporządzono opinię geodezyjną, która wykazała różnice w powierzchni tj. 9 m2. W dacie wydania decyzji organ prawidłowo ocenił dowody, na których oparł rozstrzygnięcie. Zdaniem SKO nawet gdyby uznać, że organ jednak ocenił te dowody błędnie, to nie jest to także podstawa do stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można byłoby powiedzieć, w ocenie SKO, wówczas, gdyby organ wydający decyzję ustalił, że część działki nr [...] nie wchodzi w skład dawnej nieruchomości dekretowej, a pomimo tego rozstrzygnął o oddaniu tej części działki w użytkowanie wieczyste. Wówczas proste zestawienie treści decyzji z treścią zastosowanego przepisu wskazywałaby na ich oczywistą i rażącą niezgodność. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy należy oceniać jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalnością, ale w trybie zwykłym. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt: III SA/Gd 660/17 "błąd w dokonanych przez organ ustaleniach faktycznych nie może być co do zasady podstawą dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)". SKO podniosło, że z kolei nowy dowód w sprawie jakim jest opinia geodezyjna z [...] października 2020 r. został sporządzony 8 lat po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ nie oceniał go w toku postępowania. W kontekście całokształtu niniejszej sprawy SKO podkreśliło ponownie, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Niemniej, nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dla gradacji naruszenia i stwierdzenia, że wystąpiła ww. przesłanka nieważności ważne jest ustalenie, jakie skutki społeczno-gospodarcze wywołuje badana/kwestionowana w omawianym trybie decyzja. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, iż niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Restrykcyjność sankcji nieważności powoduje, że winna mieć ona zastosowanie tylko w wypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę i tylko z powodu kardynalnego naruszenia przepisów. Szersza wykładnia pojęcia rażącego naruszenia prawa prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy trybem instancyjnej kontroli decyzji, a trybami nadzwyczajnymi (zob. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 697/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). W związku z powyższym SKO stwierdziło, że organ wydając zaskarżoną decyzję działał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów, z których wynikała powierzchnia działki nr [...]. W pozostałym zakresie Kolegium nie stwierdziło, aby kwestionowana decyzja rażąco naruszała prawo. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prokurator del do Prokuratury Regionalnej w [...] zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia 28 czerwca 2012 roku oraz art. 7 art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez błędne ustalenie, iż działka nr [...] z obrębu [...] wchodziła w całości w skład dawnej nieruchomości hipotecznej objętej wnioskiem dekretowym M. M. z dnia 27 stycznia 1949 r., podczas gdy jej fragment o powierzchni 9 m2 nie wchodził w granice nieruchomości hip: [...], [...], [...], [...], a część ta poprzez wskazanie we wniosku z dnia 27 stycznia 1949 r. konkretnych oznaczeń hipotecznych nie była objęta wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej do wskazanych nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, a przy tym również treść przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., Prokurator wniósł o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa wobec zaistnienia przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a bądź też zastosowanie innych przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa również w stosunku do decyzji poprzedzających zaskarżaną niniejszym decyzję, zgodnie z przepisem art. 135 P.p.s.a W uzasadnieniu Prokurator podkreślił, że analiza akt własnościowych niniejszej nieruchomości wykazała, że działka nr [...] o powierzchni 883 m2 przekracza granice dawnej nieruchomości hipotecznej objętej decyzją nr [...] o czym świadczy znajdująca się w materiałach mapa geodezyjna (k. 248 t.1), jak również opinia geodezyjna uprawnionego geodety J. W.. Wydając zaskarżoną w części decyzję organ był w posiadaniu materiałów wskazujących, iż fragment działki nr [...] o powierzchni 9 m2 nie wchodził w granice nieruchomości hipotecznych, której właścicielem była M. z Z. co oznacza, iż nie był on objęty przedmiotowym wnioskiem dekretowym, zatem skarżona decyzja wychodzi poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: skarga jest uzasadniona Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa jest jedną z kwalifikowanych wad, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O tym z kolei , czy naruszenie prawa jest rażące w rozumieniu tego przepisu można mówić, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Takie stanowisko zostało ukształtowane w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni taką wykładnię podziela (tak m.in. NSA w wyrokach z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 1310/21 r. i z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2976/18). Z kolei za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niemniejszej sprawy Sąd uznał, że stanowisko SKO nie jest prawidłowe. Zauważyć bowiem należy, że organ – Prezydent [...], wydając decyzję z 28 czerwca 2012 r. nr [...] naruszył art. 7 ust 1 i 2 dekretu oraz art. 7,77,80 kpa Przypomnieć należy, że artykuł 7 ust. 1 dekretu przyznawał dotychczasowemu właścicielowi gruntu i jego następcom prawnym będącym w posiadaniu gruntu prawo zgłoszenia w ciągu 6 miesięcy od objęcia w posiadanie gruntu przez gminę wniosku o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina obowiązana była uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym następowało zatem na wniosek podmiotów wymienionych w cytowanym art. 7 ust. 1 dekretu złożony w ciągu 6 miesięcy od objęcia w posiadanie gruntu przez gminę i tylko w zakresie w jakim podmiotowi składającemu wniosek przysługuje tytuł prawny do danej nieruchomości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że M. z Z. legitymowała się tytułem prawnym do działek nr hip [...], [...], [...], [...] położonych przy ul [...] i ul. [...]. W dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta [...] w skład tych nieruchomości wchodziły m.in. działki o nr ewidencyjnych [...],[...], [...] i część działki [...]. Wniosek dekretowy mógł zatem zostać uwzględniony, przy spełnieniu przesłanek z art. 7 ust 1 i 2 dekretu tylko co do takiej części gruntu nieruchomości, która odpowiada działkom o wskazanych wyżej nr hip, co do których M. z Z. legitymowała się tytułem prawnym. Tymczasem decyzją z 28 czerwca 2012 r. Prezydent [...] przyznał prawo użytkowania wieczystego podmiotom w niej wymienionym co do całości działki ew. nr [...] tj. również w zakresie, w którym M. z Z. nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości. Prezydent przy tym nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego pomimo, że z dokumentów będących w posiadaniu organu tj. znajdującej się w aktach sprawy mapy (k. 248, k. 32) wynikało, że działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 883 m2 nie wchodzi w całości w granice ewidencyjne nieruchomości hip [...], [...], [...], [...]. Organ winien zatem zlecić przeprowadzenie dowodu z opinii geodety, która w sposób precyzyjny określiłaby granice działek ewidencyjnych nieruchomości oznaczonych nr hip [...], [...], [...], [...] oraz m.in. działki ewidencyjnej nr [...]. Tymczasem pomimo tego, że w komparycji decyzji organ wskazał, że rozpatruje wniosek z 27 stycznia 1949 r. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności do terenu nieruchomości położonej w [...] przy ul [...] ozn hip [...], [...], [...] i [...] ureg. w hip Nr [...] wydzielonej z hip nr [...] to w pkt 1 orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w zakresie wykraczającym poza obręb tej nieruchomości gdyż przyznał prawo użytkowania wieczystego co do całości działki o nr ew. [...] z obrębu [...], a nie części. Nie wyjaśnił przy tym w uzasadnieniu w jaki sposób ustalił granice ewidencyjne nieruchomości hip [...], [...], [...], [...] w zestawieniu z granicami działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...]. Reasumując Prezydent [...] wydając kontrolowaną decyzję nie dokonał analizy ani nie przeprowadził postępowania w zakresie niezbędnym do ustalenia czy m.in. działka nr [...] wchodzi w całości w powierzchnie nieruchomości hip [...], [...], [...], [...] gdyż nie zlecił przeprowadzenia opinii geodezyjnej pomimo, posiadania dokumentów z których wynikało że powierzchnia działki nr [...] nie wchodzi w całości w powierzchnie nieruchomości hip [...], [...], [...], [...] tj. nieruchomości będących przedmiotem wniosku, a w konsekwencji rozstrzygnął poza zakres objęty wnioskiem dekretowym z 27 stycznia 1949 r., czym naruszył wskazane wyżej przepisy Sąd wskazuje jednocześnie, że podziela stanowisko SKO, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne prowadzenie nowych dowodów. Zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenie stanu faktycznego. Oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej. Niemniej w niniejszej sprawie organ pomimo posiadania w aktach materiału dowodowego, z którego wynikało, że powierzchnia działki nr [...] nie wchodzi w całości w powierzchnie nieruchomości hip [...], [...], [...], [...], tj. wykracza poza zakres wniosku dekretowego, rozstrzygnął o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego co do całości działki nr [...], czego SKO zdaje się nie dostrzegać. Z powyższych względów Sąd uznał za zasadne stanowisko Prokuratora, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną Sądu oraz rozstrzygnie zgodnie z treścią obowiązujących obecnie art. 156 – 158 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 1 pkt. 1 lit a orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI