I SA/WA 825/05

I SA/Wa 825/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/WA 825/05
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzja z dnia [...] lutego 2005 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. A., A. P., H. Z. i Z. Z., reprezentowanych przez pełnomocnika adw. P. S., od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] 09.2004 r. odmawiającej wznowienia postępowania dotyczącego uwłaszczenia C. [...] Sp. z 0.0. w W. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), decyzją nr [...] z dnia [...] 11.1991 r. stwierdził nabycie z dniem 5.12.1990 r. przez C. [...] Sp. z 0.0. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonego na mapie sytuacyjnej do celów prawnych nr [...] oraz odpłatne nabycie własności budynków położonych na tym gruncie.
Ustalone zostało, że z Hip. Nr [...] w decyzji uwłaszczeniowej ujęto obszar
[...] m2 stanowiący działki rozliczeniowe nr [...] i nr [...] położone przy ul. [...], pomiędzy ul. [...] i [...].
Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości objętych decyzją uwłaszczeniową w związku z dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) oraz ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130).
Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] grudnia 1962 r. nr [...] odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości objętej Hip. Nr [...] (w skład której wchodzą obecnie działki [...] i [...] o powierzchni [...] mtr. kw.).
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...].03.2000 roku stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] grudnia 1962 roku.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2003 roku D. A. i A. P. wnosili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1991 roku nr [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia C. [...] Sp. z o.o. w W. - w części objętej Hip. Nr [...] (działki rozliczeniowe nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] m2 położone w W. przy ul. [...] pomiędzy ulicami [...] i [...])
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją znak [...] z dnia [...].05.2003 r., utrzymaną w mocy przez decyzję znak [...] z dnia [...].08.2003 r., po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanych, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wydanej przez organ wojewódzki - w części objętej Hip. Nr [...].
Organ centralny wskazał, że wskutek stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] grudnia 1962 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...], w odniesieniu do decyzji uwłaszczeniowej zaistniała okoliczność z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa (wznowienie postępowania), nie zaś przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pismem z dnia [...] września 2003 r. D. A., A. P., H. Z. i Z. Z., wnieśli o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego, w części dotyczącej nieruchomości [...] Hip. Nr [...], powołując się na art. 145 § l pkt 8 Kpa.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...].09.2004 r. odmówił wznowienia postępowania, wskazując na naruszenie terminu określonego wart. 148 § 1 Kpa.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 147 Kpa wznowienie postępowania następuje na żądanie strony lub z urzędu, przy czym podanie o wznowienie postępowania strona wnosi w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia (art. 148 § 1 Kpa).
W sytuacji, gdy orzeczenie z dnia [...] grudnia 1962 r. uległo kasacji w dniu [...] marca 2000 roku (w trybie stwierdzenia nieważności decyzji), zaistniała, w odniesieniu do decyzji uwłaszczeniowej sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, dotyczącym przesłanki do wznowienia postępowania.
Z powyższego wynika, że wniosek o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego został złożony po terminie określonym wart. 148 § 1 Kpa, przy czym strona nie złożyła też wniosku o ewentualne przywrócenie terminu.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 roku oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 roku wniosła D. A. reprezentowania przez pełnomocnika adwokata P. S.
Zaskarżonym decyzjom zarzucała, iż:
- poprzez wadliwe przyjęcie, że wniosek został złożony po terminie, tym samym naruszono art. 148 § 1 kpa
- postępowanie zostało przeprowadzone w sposób niepełny, nie wyczerpujący całości zagadnień, zaś decyzja organu II instancji jest w praktyce pozbawiona uzasadnienia przy jej wydaniu, tym samym naruszono fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, tj. art. art. 7, 77 § l oraz art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Wskazując na powyższe podstawy, wnosiła o uchylenie zaskarżonych decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. szeroko przywołuje zdarzenia związane z odmową wszczęcia wznowienia postępowania, jednakże w praktyce pomija zarzuty postawione w odwołaniu z dnia [...] października 2004 r.
Tym samym decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 140 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., stanowiących o tym, że w toku postępowania odwoławczego organ II instancji jest obowiązany rozpoznać sprawę w całości, a nie ograniczać się do tylko do kontroli instancyjnej, a nade wszystko winien w uzasadnieniu rozprawić się z argumentacją zawartą w odwołaniu i należycie umotywować swoje stanowisko.
Twierdzenie o złożeniu podania w terminie oparte było na uzasadnionym powstaniu przekonania strony o zaistnieniu przesłanek do wznowienia dopiero w wyniku wydania przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzji, przy czym decyzja ostateczna została doręczona w dniu [...] sierpnia 2003 r.
Podkreślenia wymaga również fakt, iż organ II instancji uchyla się od wykazania przyczyn, dla których należy odmówić wznowienia pomimo przesłanek do wznowienia z urzędu.
Dominujące w tej mierze poglądy, wyrażane zarówno przez doktrynę jak i orzecznictwo, wskazują, iż wznowienie może nastąpić z urzędu, tj. z inicjatywy organu, o ile wejdzie on w posiadanie wiedzy o przesłankach skutkujących wznowienie. W toku postępowania wykazano, że są przesłanki do wznowienia postępowania - tym samym to swoiste prawo organu stało się obowiązkiem organu wszczęcia postępowania z urzędu. Organ administracji nie dość, że nie rozpatrzył argumentacji zawartej we wnioskach, ale również nie ustosunkował się doń w treści pisemnych motywów decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.
Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd uznał, iż przy ich podejmowaniu nie doszło do naruszenia prawa.
Przedmiotem tej sprawy jest odmowa wznowienia postępowania. W tym też zakresie Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 149 § 3 kpa, albowiem strona wniosek o wznowienie postępowania złożyła z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Organ administracji publicznej prawidłowo przyjął, iż okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania jest decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 roku stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] grudnia 1962 roku odmawiającego dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...] nr [...] oznaczonej hip. [...].
Termin jednego miesiąca określony w art. 148 § 1 kpa rozpoczął bieg od daty doręczenia powołanej decyzji, a nie, na co wskazuje skarżąca, od daty doręczenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 roku utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie uwłaszczenia C. [...] spółka z o.o.
Strona jako ustawową podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W przepisie tym chodzi o sytuację, gdy decyzja administracyjna została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione Regulacja ta nawiązuje zatem do sytuacji, w której mamy do czynienia z ciągiem działań prawnych, gdzie jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę do wydania drugiej (innej) decyzji. Czyli wydanie tej drugiej decyzji nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej.
Wzruszenie decyzji organu administracji publicznej daje stronie podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy.
Podstawą do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest zatem decyzja z dnia [...] marca 2000 roku stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] grudnia 1962 roku.
W tej sytuacji nie można zgodzić się ze skarżącą, iż termin określony w art. 148 § 1 kpa rozpoczął bieg od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Organ, do którego wpływa podanie o wznowienie postępowania, obowiązany jest zbadać przede wszystkim czy podanie wypłynęło w terminie, skoro przepisy stawiają wymóg co do terminu, a także wiążą z nim określone skutki prawne.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od negatywnych skutków uchybienia terminu do wznowienia postępowania strona może się bronić wnosząc prośbę o przywrócenie terminu.
Tak więc złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 kpa skutkuje to, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu przez stronę powoduje wydanie wyłącznie decyzji o odmowie wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Jeżeli postępowanie zostanie wznowione organ ma podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zaś zachowanie lub niezachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie nie może być badane we wznowionym postępowaniu.
Odnośnie zarzutu skarżącej, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja uzasadniająca wszczęcie postępowania z urzędu, a organ mimo wskazania przez stronę okoliczności skutkujących obowiązek wznowienia postępowania tego nie uczynił należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Strona złożyła wniosek o wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania i w takim trybie toczy się niniejsze postępowanie. W postępowaniu wszczętym na wniosek organ z urzędu zobowiązany jest badać zachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Skarżąca wskazała na konieczność wznowienia postępowania z urzędu. Jednakże nie służy temu droga złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdza by zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.