I SA/Wa 822/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję odmawiającą ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, uznając, że wniosek spadkobierczyni z 1963 r. powinien być rozpatrzony na gruncie przepisów o gospodarce nieruchomościami, a nie dekretu z 1945 r.
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego, który przeszedł na własność gminy na mocy dekretu z 1945 r. Wnioskodawczyni złożyła wniosek w 1963 r., ale organy administracji odmówiły jego uwzględnienia, uznając go za spóźniony w stosunku do terminów wynikających z dekretu. WSA w Warszawie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że wniosek złożony po terminie dekretowym, ale przed 31 grudnia 1988 r., powinien być rozpatrzony na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 214 w zw. z art. 233 ugn), a nie dekretu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy odmawiającą ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...]. Grunt ten, objęty działaniem dekretu z 1945 r., przeszedł na własność gminy, a następnie Skarbu Państwa, a obecnie stanowi własność Miasta st. Warszawy. W 1963 r. H. R., następczyni prawna dawnych właścicieli, złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na upływ sześciomiesięcznego terminu do złożenia wniosku wynikającego z art. 7 dekretu, który jest terminem zawitym. Skarżący argumentował, że wniosek powinien być rozpatrzony na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 214 ugn), które umożliwiały złożenie wniosku do 31 grudnia 1988 r. WSA przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że skoro wniosek z 1963 r. nie został zakończony ostateczną decyzją przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, to powinien być rozpoznany na podstawie art. 214 w zw. z art. 233 ugn. Sąd podkreślił, że art. 214 ugn zakreśla jedynie datę końcową dla złożenia wniosku, a nie dla jego rozpoznania. W związku z tym, organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Sąd zasądził od SKO na rzecz K. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki powinien być rozpatrzony na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 214 w zw. z art. 233 ugn), a nie dekretu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro wniosek złożony w trybie dekretu nie został zakończony ostateczną decyzją przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, to powinien być rozpoznany na podstawie przepisów tej ustawy, która zakreślała późniejszy termin na złożenie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 214 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten umożliwia złożenie wniosku o oddanie gruntów zabudowanych w użytkowanie wieczyste do 31 grudnia 1988 r. przez byłych właścicieli lub ich następców prawnych, których prawo do odszkodowania wygasło.
u.g.n. art. 233
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten stanowi, że sprawy wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzone są nadal na podstawie przepisów dotychczasowych, a po wejściu w życie ustawy - na podstawie jej przepisów.
dekret art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Określa termin (6 miesięcy od objęcia gruntu przez gminę) do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym.
dekret art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Określa termin (6 miesięcy od objęcia gruntu przez gminę) do złożenia wniosku o przyznanie prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.g.g.i.w.n. art. 82 § 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Dopuszczał możliwość zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntów zabudowanych domami jednorodzinnymi do 31 grudnia 1988 r.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek złożony w 1963 r. powinien być rozpatrzony na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 214 w zw. z art. 233 ugn), a nie dekretu z 1945 r., ponieważ sprawa nie została zakończona przed wejściem w życie ugn. Art. 214 ugn zakreśla jedynie datę końcową dla złożenia wniosku, a nie dla jego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Wniosek złożony w 1963 r. był spóźniony w stosunku do terminu wynikającego z art. 7 dekretu, co skutkuje wygaśnięciem uprawnienia. Sprawa wszczęta w trybie dekretu powinna być prowadzona i zakończona w oparciu o przepisy dekretu, nawet jeśli nie została zakończona przed wejściem w życie późniejszych ustaw.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zauważa, że jeżeli dotychczasowy właściciel bądź jego spadkobierca nie uzyskał i nie może uzyskać prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dlatego, że nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości w ustawowym terminie, wówczas – w przypadku gdy złożył wniosek o odzyskanie prawa do gruntu warszawskiego w naturze i wniosek ten nie został rozpoznany poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne do 1 sierpnia 1985 r. - mógł swoje uprawnienia do gruntu tej nieruchomości realizować na podstawie art. 89 ust. 2 i 3 (następnie od 10 kwietnia 1991 r. w oparciu o art. 82 ust. 2 i 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a po 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 214 w zw. z art. 233 ugn. Uprawnienia, o których mowa w ugn nie są tymi sami uprawnieniami, jakie wynikały z art. 7 dekretu.
Skład orzekający
Przemysław Żmich
przewodniczący-sprawozdawca
Łukasz Trochym
członek
Kamil Kowalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozpatrywania wniosków o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntów warszawskich, zwłaszcza w kontekście przechodzenia spraw między różnymi reżimami prawnymi (dekret, ustawy o gospodarce gruntami i nieruchomościami)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów warszawskich objętych dekretem z 1945 r. i wniosków składanych w określonych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego długotrwałych konsekwencji prawnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i historii prawa.
“Grunt warszawski z 1945 roku: Sąd rozstrzyga, który przepis ma zastosowanie po 60 latach.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 822/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Kamil Kowalewski Łukasz Trochym Przemysław Żmich /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Gospodarka mieniem Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 214, art. 233 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2024 r. nr KOC/7964/Go/23 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia 8 listopada 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz K. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania K. B., decyzją z 30 stycznia 2024 r. nr KOC/7964/Go/23 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2023 r. nr 799/SD/2023 odmawiającą K. B. i J. S. uwzględnienia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...] stanowiącej obecnie część działek nr: [...] z obrębu [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...] rej. Hip. [...] objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) – dalej zwanego "dekretem". Na mocy art. 1 dekretu przedmiotowy grunt przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz.U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Obecnie na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1817 ze zm.) grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność Miasta st. Warszawy. Zgodnie z opracowaniem geodezyjnym z 22 listopada 2022 r. aktualnie dawny grunt hipoteczny wchodzi w skład części działek nr: [...] z obrębu [...]. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Powiatowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie z 13 grudnia 1957 r. zgodnie ze stanem działów I i ll wykazu hipotecznego nieruchomości [...] rej. hip. [...]. Stosownie do zastrzeżenia na mocy aktu zeznanego 18 czerwca 1930 r., Nr 6 tej księgi Tom V, H. i Z. małżonkowie S. w jednej połowie w równych częściach i W. i H. małżonkowie R. w równych częściach w drugiej połowie wszyscy niepodzielnie, nabyli z tej nieruchomości dział gruntu oznaczony nr [...] na planie załączonym pod nr 2 zbioru dowodów Tomu I tej księgi, zawierający powierzchni łącznie z połową przylegających ulic 116,5 saż. kwadratowych czyli 1599 łokci kw. Pismem z 30 maja 1963 r. (data wpływu do organu 24 czerwca 1963 r.) H. R. wniosła o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...] rej. hip. [...]. Do akt prowadzonego postępowania zostały złożone następujące dokumenty potwierdzające następstwo prawne po dawnych właścicielach: - prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z 7 grudnia 2016 r. sygn. akt i Ns 563/15 stwierdzające spadek po: - H. S., zmarłym [...] sierpnia 1955 r. nabyły na podstawie ustawy, wprost, żona Z. S. z domu O. i córka Z. S., po 1/2 części spadku każda z nich; - Z. S. z domu O. zmarłej [...] stycznia 1968 r. nabyła na podstawie ustawy, wprost, w całości córka Z. S.; - Z. S. z domu S., zmarłej [...] kwietnia 2005 r. na podstawie testamentu holograficznego sporządzonego 11 marca 2003 r. w Warszawie, otwartego i ogłoszonego na rozprawie 7 grudnia 2016 r. nabył K. B. w całości; - prawomocne postanowienie Sądu Powiatowego dla Warszawy Pragi z 25 września 1963 r. sygn. akt: I Ns II 296/62 zgodnie z którym spadek po W. R., zmarłym [...] marca 1945 r. nabyła wdowa H. S. z d. O.; - prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 26 sierpnia 1981 r. sygn. akt: II Ns 2232/81 zgodnie z którym spadek po H. S. zmarłej [...] listopada 1981 r. nabyli mąż M. S. i siostrzenica Z. S. w 1/2 części każde z nich; - prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy-Śródmieścia z 1 października 2007 r. sygn. akt: I Ns 531/07 zgodnie z którym spadek po M. S. zmarłym [...] maja 2007 r. na podstawie testamentu notarialnego z 16 lipca 1999 r. Rep. A nr 2335/99 otwartego i ogłoszonego na rozprawie 1 października 2007 r. nabyła E. C. w całości, - akt poświadczenia dziedziczenia z 28 stycznia 2021 r. Rep. A nr 167/2021 wpisany do rejestru spadkowego pod nr 1408539, zgodnie z którym spadek po E. C. zmarłej [...] października 2020 r. nabył brat J. S. w całości. Decyzją nr 799/SD/2023 z 8 listopada 2023 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił K. B. i J. S. uwzględnienia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...] rej. hip. [...], dz. [...], stanowiącej obecnie część działek nr: [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie użytkowanie wieczyste). Organ I instancji podał, że objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Termin do złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu upływał 25 maja 1949 r. Zgodnie z doktryną prawną oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego termin wynikający z art. 7 ust. 1 dekretu jest terminem zawitym. Zatem nie podlega przywróceniu. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie 14 października 1996 r. podjął uchwałę o sygn. akt OPK 19/96 w której stwierdził, że do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (art. 58-60). Odwołanie od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2023 r. złożył K. B. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że skarżący nie przeczy, że wniosek jego spadkodawczyni H. R. był spóźniony wobec art. 7 ust 1 i 2 dekretu. Wskazał jednak na tę okoliczność jako spełniającą przesłankę z art. 82 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który dawał podstawę do rozpoznania przedmiotowego wniosku, o ile został on złożony przed zakreślonym terminem, tj. do 31 grudnia 1988 r. Wypełnienie tej przesłanki umożliwia dochodzenie zwrotu nieruchomości na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co znajduje wyraz we wniosku skarżącego. Zarzucił, że organ I instancji nie zastosował w przedmiotowej sprawie wskazanego art. 214 ugn, na którym opiera się wniosek skarżącego i którego zastosowanie w przedmiotowej sprawie stanowi jej meritum, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 30 stycznia 2024 r. utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2023 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stanowisko skarżącego, że wniosek złożony pismem z 30 maja 1963 r. (data wpływu do organu 24 czerwca 1963 r.) przez H. R. winien być rozpoznany w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomości, bo został złożony w terminie do 31 grudnia 1988 r., jest błędne. Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącego, że wniosek złożony w trybie dekretu w związku z jego nierozpoznaniem automatycznie przekształca się we wniosek w trybie ustawy o gospodarce gruntami, a następnie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu odwoławczego sprawa wszczęta w trybie dekretu o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy winna być prowadzona i zakończona w oparciu o przepisy dekretu. Rozpoznawanie sprawy w trybie § 1 Uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w użytkowanie wieczyste (M.P. Nr 6, poz. 8) bądź art. 82 ustawy o gospodarce gruntami wiąże się ze złożeniem odrębnego wniosku w trybie tej ustawy lub uchwały, w sytuacji gdy dotychczasowy właściciel (jego następcy prawni) nie uzyskał i nie może uzyskać użytkowania wieczystego gruntu na podstawie dekretu. Skorzystanie z tego uprawnienia zostało ograniczone terminem - od 1 lutego 1965 r. do 1 sierpnia 1965 r. - na podstawie uchwały nr 11 lub do 31 grudnia 1988 r. na podstawie ustawy o gospodarce gruntami. SKO podało, że z tego uprawnienia na podstawie wskazanych przepisów mogły skorzystać również osoby, które złożyły spóźniony wniosek na podstawie dekretu. Uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPK 11/98 odnosi się do sytuacji gdy wniosek poprzedniego właściciela gruntu przejętego na podstawie dekretu o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie i zwrot budynku nastąpił w trybie uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r., a nie został rozpoznany do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny powiedział, że w sprawie może mieć zastosowanie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. W niniejszym postępowaniu wniosek nie został złożony przez poprzedników prawnych, ani w trybie uchwały nr 11, ani ustawy o gospodarce gruntami. Po złożeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu wnioskodawczyni była informowana, że 27 stycznia 1965 r. podjęta została uchwała Rady Ministrów Nr 11 w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie. Wydział Gospodarki Terenami poinformował, że - stosownie do warunku określonego w § 3 ust. 1 powołanej wyżej uchwały Rady Ministrów- wniosek powinien być złożony w terminie 6-ciu miesięcy od daty wejścia w życie uchwały, tj. do 31 lipca 1965 r. Stosowny wniosek nie został złożony. W związku z powyższym wniosek z 30 maja 1963 r. (data wpływu do organu 24 czerwca 1963 r.) został prawidłowo rozpatrzony przez Prezydenta m.st. Warszawy w trybie art. 7 dekretu, który obowiązywał w dacie złożenia wniosku. Sprawy wszczęte, a niezakończone w trybie dekretu, po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami winny być zakończone w trybie przepisów dekretu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1898/07 stwierdził, że uprawnienie byłych właścicieli wynikające z dekretu dające możliwość uzyskania użytkowania wieczystego gruntów jest zupełnie innym uprawnieniem, niż te które można uzyskać na podstawie art. 214 i art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem organ uznał, że stanowisko organu I instancji odmawiające ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz K. B. i J. S. jest prawidłowe, a następcy prawni nie mogą zrealizować swojego uprawnienia w trybie art. 7 dekretu z uwagi na to, że wniosek został złożony z uchybieniem sześciomiesięcznego terminu. Dla uprawnionych również wygasło roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 7 ust. 5 dekretu, ponieważ w terminie określonym w art. 9 ust. 2 dekretu takiego roszczenia nie zgłosili. Kwestia uchybienia terminu jest bezsporna i niekwestionowana przez stronę skarżącą. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wskazany w dekrecie sześciomiesięczny termin jest terminem prawa materialnego i z jego upływem wygasało uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa własności czasowej - użytkowania wieczystego (por. uchwała NSA z 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96). W tych okolicznościach Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z powołanymi przepisami. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 30 stycznia 2024 r. Kr. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – dalej zwanej "ugn" poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy wniosek uprawionej spadkodawczyni H. R. z 30 maja 1963 r. winien zostać rozpatrzony na gruncie instytucji prawnej wskazanej w art. 214 ugn (wcześniej w oparciu o art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz.U. Nr 30, poz. 127 ze zm.) zgodnie z rzeczywistą treścią wniosku H. R. oraz zasadami ogólnymi prawa administracyjnego, w szczególności zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej zwanego "kpa", co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji; 2) art. 233 ugn poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że złożony przez spadkodawczynię H. R. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej gruntu po terminie wskazanym w dekrecie nie może stanowić przedmiotu postępowania na gruncie art. 214 ust. 1 ugn, podczas gdy art. 233 ugn umożliwia dalsze prowadzenie postępowania niezakończonego decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, na podstawie przepisów ugn, w tym na podstawie 214 ugn, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej, niezgodnej z obowiązującym stanem prawnym decyzji; 3) przepisów postępowania, tj. art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 8 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w sposób uwzględniający słuszny interes wnioskodawczyni H. R. oraz jej spadkobierców, w tym K. B., a także niedostateczne i niepełne zbadanie jaka była intencja uprawnionej H. R. wyrażona we wniosku z 30 czerwca 1963 r. o przyznanie prawa własności czasowej gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], a także treści jej wniosku, co doprowadziło do błędnego uznania, że wniosek H. R. nie może zostać rozpoznany na gruncie przepisów ugn, a także do naruszenie art. 8 § 1 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez bezpodstawne wydanie przez organ decyzji uniemożlwiającej realizację praw nabytych jednostki; 4) art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2023 r. w sytuacji, gdy decyzja ta jest wadliwa, gdyż została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2023 r.; 2) ewentualnie, jeśli Sąd Wojewódzki uzna za zasadne, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie; 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Trafnie wskazał K. B. w skardze, że wniosek H. R. z 30 maja 1963 r. zawiera żądanie uregulowania stanu prawnego całej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], rej, hip. [...]. W treści wniosku H. R. wyraźnie wskazała, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony i opłacony we właściwym czasie. Zatem miała świadomość tego, że po 1 stycznia 1947 r. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu wnioskowało się o przyznanie prawa własności czasowej. Z dalszej treści wniosku wynika, że Wydział Gospodarki Terenami w swym oficjalnym piśmie stwierdził, że budynek znajdujący się na przedmiotowym gruncie nie został przejęty na własność Państwa w trybie dekretu. We wniosku jego autorka podała, że dom jednorodzinny położony na przedmiotowym gruncie został zniszczony w trakcie działań wojennych, ale został przez nią wyremontowany z własnych środków. Sąd zauważa, że jeżeli dotychczasowy właściciel bądź jego spadkobierca nie uzyskał i nie może uzyskać prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dlatego, że nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości w ustawowym terminie, wówczas – w przypadku gdy złożył wniosek o odzyskanie prawa do gruntu warszawskiego w naturze i wniosek ten nie został rozpoznany poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne do 1 sierpnia 1985 r. - mógł swoje uprawnienia do gruntu tej nieruchomości realizować na podstawie art. 89 ust. 2 i 3 (następnie od 10 kwietnia 1991 r. w oparciu o art. 82 ust. 2 i 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a po 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 214 w zw. z art. 233 ugn. Art. 82 ust. 2 obowiązującej do 31 grudnia 1997 r. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dopuszczał możliwość zgłoszenia - przez poprzednich właścicieli działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych lub ich następców prawnych - wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do wymienionych gruntów i o zwrot budynków - w terminie do 31 grudnia 1988 r. Do rozwiązań art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. również nawiązuje art. 214 ugn regulujący uprawnienia tych właścicieli lub ich następców prawnych, których prawo do odszkodowania wygasło, a w terminie do 31 grudnia 1988 r. złożyli wniosek o oddanie gruntów zabudowanych w użytkowanie wieczyste. Uprawnienia, o których mowa w ugn nie są tymi sami uprawnieniami, jakie wynikały z art. 7 dekretu. Zatem jeżeli wniosek o zwrot nieruchomości warszawskiej został złożony przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości bądź ich spadkobierców po upływie ustawowego terminu określonego przepisami dekretu, a sprawa zwrotowa nie została zakończona wydaniem decyzji do 1 sierpnia 1985 r. (data wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), od tej daty sprawa taka winna być rozpoznana na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a gdy taka sprawa nie została zakończona wydaniem decyzji do 1 stycznia 1998 r. (data wejścia w życie ugn), to od tej daty sprawę należało prowadzić w oparciu o przepisy ugn, co wynika z art. 233 ugn. Biorąc powyższe pod uwagę trzeba wskazać, że ponieważ wniesienie przez H. R. wniosku z 30 maja 1963 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości nie doprowadziło do wydania w objętej wnioskiem sprawie, przed 1 stycznia 1998 r. (data wejścia w życie ugn) ostatecznej decyzji, to w oparciu o art. 233 ugn, sprawa ta winna być rozpoznawana w oparciu o art. 214 ust. 1 i 2 ugn. Co istotne art. 214 ust. 1 ugn zakreśla jedynie datę końcową dla złożenia przedmiotowego wniosku. Z tego też powodu nie można przyjąć, że wniesienie wniosku przez spadkobiercę byłego właściciela przedmiotowej - w trybie wspomnianego przepisu - przed datą wejścia w życie ugn - stanowi uchybienie terminowi zakreślonemu w art. 214 ust. 1 ugn. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu pięciu sędziów z 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPK 11/98. W uchwale tej NSA stwierdził, że w sprawie z wniosku poprzedniego właściciela gruntu przejętego na podstawie dekretu o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku, zgłoszonego z powołaniem się na uchwałę Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie, jeżeli sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ugn - może mieć zastosowanie art. 214 ugn. Uchwała NSA zapadła w kontekście wniosku złożonego z powołaniem się na uchwałę Nr 11, ale stanowiąc odpowiedź na konkretne pytanie pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie musiała mieć odpowiednie brzmienie redakcyjne. Ponadto, ponieważ uchwała Nr 11, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, była samoistnym aktem prawnym wydanym bez upoważnienia ustawowego a wobec tego nie była samodzielnym źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to nie mogła zmieniać stanu prawnego wynikającego z ustaw. Zatem należało stanąć na stanowisku, że niniejsza sprawa, w której wniosek został złożony przed wejściem w życie uchwały Nr 11, dotyczy sytuacji analogicznej jak ta, która była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro zatem Prezydent m.st. Warszawy załatwił wniosek H. R. z 30 maja 1963 r. nie w oparciu o art. 214 ust. 1 i 2 ugn, ale w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, a uchybienia tego nie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, to Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 214 ust. 1 i 2 oraz art. 233 ugn, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent m.st. Warszawy winien potraktować wniosek H. R. z 30 maja 1963 r. (do którego to wniosku odwołał się K. B. w piśmie z 29 lipca 2015 r., a który to wniosek poparli w piśmie z 23 kwietnia 2021 r. K. B. i J. S.), jako wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości złożony w zakreślonym ustawą terminie i ocenić go w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 214 ust. 2 i 5 ugn, zwłaszcza, że już w piśmie z 11 kwietnia 2017 r. Prezydent m.st. Warszawy wniosek z 1963 r. prawidłowo zakwalifikował do rozpatrzenia na podstawie art. 214 ugn, natomiast w piśmie z 5 października 2023 r. organ ten traktował prowadzone postępowanie administracyjne w stosunku do nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], rej hip. [...] jako postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości nawiązując w ten sposób do przedmiotu sprawy administracyjnej określonego w art. 214 ust. 1 i 2 ugn. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI