I SA/Wa 822/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą uwłaszczenia państwowych osób prawnych, uznając, że podstawa wznowienia postępowania była wadliwa.
Sprawa dotyczyła uwłaszczenia państwowych osób prawnych, a konkretnie działki gruntu i budynków. Po serii decyzji i odwołań, Minister Infrastruktury uchylił wcześniejsze decyzje, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wskazując na zmianę stanu prawnego związanego z nacjonalizacją przedsiębiorstwa. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra, uznając, że podstawa wznowienia postępowania była wadliwa, ponieważ orzeczenie o nacjonalizacji nie było bezpośrednią podstawą decyzji uwłaszczeniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r., która uchyliła wcześniejsze decyzje dotyczące uwłaszczenia państwowych osób prawnych. Minister Infrastruktury, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, uznał, że zmiana stanu prawnego wynikająca z uchylenia orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, w części dotyczącej budynku mieszkalnego, miała wpływ na decyzję uwłaszczeniową. Skarżąca spółka "[...][...]" S.A. zarzuciła rażące naruszenie prawa, w tym art. 145 § 1 pkt 8 kpa, argumentując, że orzeczenie o nacjonalizacji nie było bezpośrednią podstawą decyzji uwłaszczeniowej. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uznając, że podstawa wznowienia postępowania była wadliwa. Sąd wskazał, że decyzja uwłaszczeniowa była oparta na decyzji o naliczaniu opłat za zarząd nieruchomością, a nie na orzeczeniu o nacjonalizacji. Uchylenie orzeczenia o nacjonalizacji w części dotyczącej budynku mieszkalnego nie wpływało bezpośrednio na podstawę prawną decyzji uwłaszczeniowej. Sąd stwierdził, że organ wadliwie zastosował art. 145 § 1 pkt 8 kpa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, które nie było bezpośrednią podstawą prawną decyzji uwłaszczeniowej, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 145 § 1 pkt 8 kpa dotyczy sytuacji, gdy uchylona lub zmieniona decyzja lub orzeczenie stanowiło część podstawy prawnej kwestionowanej decyzji. W tej sprawie orzeczenie o nacjonalizacji nie było bezpośrednią podstawą decyzji uwłaszczeniowej, która opierała się na decyzji o naliczaniu opłat za zarząd nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 200 § 1, 2 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis wymagał do nabycia przez państwowe lub komunalne osoby prawne prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków lub innych urządzeń, posiadania przez te podmioty gruntu w zarządzie na datę 5 grudnia 1990 r.
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione.
Pomocnicze
k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 3
Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, które jest wzruszalne.
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu § 4 ust. 1
Określa dokumenty stanowiące podstawę do stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej skargi, lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku ma umocowanie w treści art. 152 ppsa.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie o nacjonalizacji przedsiębiorstwa nie było bezpośrednią podstawą prawną decyzji uwłaszczeniowej, co wyklucza zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 kpa jako podstawy wznowienia postępowania. Stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego w części dotyczącej budynku mieszkalnego nie wpływa na prawo zarządu nieruchomością, które było podstawą uwłaszczenia.
Odrzucone argumenty
Argument Ministra Infrastruktury, że stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Argument Ministra Infrastruktury, że domniemanie z księgi wieczystej zostało obalone przez stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa dotyczy tylko takich sytuacji, gdy decyzja, która została uchylona (lub której stwierdzono nieważności) wchodziła w skład podstawy prawnej kwestionowanej decyzji. sam fakt, że grunt i budynki stały się własnością Skarbu Państwa nie były wystarczające do uwłaszczenia w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. uszło uwadze organu, że rozstrzygnięcie w części dotyczącej budynku spowodowało, iż grunt pozostał w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu niż właściciel budynku.
Skład orzekający
Anna Lech
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Iwona Kosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 145 § 1 pkt 8 kpa w kontekście wznowienia postępowania, gdy podstawa prawna decyzji uległa zmianie, a także kwestie związane z uwłaszczeniem państwowych osób prawnych i znaczeniem orzeczeń nacjonalizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i nacjonalizacją, ale zasady interpretacji przepisów kpa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z uwłaszczeniem i nacjonalizacją, a także interpretacją przepisów proceduralnych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej decyzji i wznowienia postępowania.
“Nacjonalizacja a uwłaszczenie: Kiedy zmiana stanu prawnego otwiera drzwi do wznowienia postępowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 822/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Lech /przewodniczący/ Iwona Kosińska Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi "[...] [...]" S.A. w L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia państwowych osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w części dotyczącej uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. nr [...] i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie I SA/Wa 822/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku "[...][...]" SA o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] uchylającą po wznowieniu postępowania decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] września 1999 r., wydaną w trybie odwoławczym od decyzji Wojewody [...nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. dotyczącej uwłaszczenia [...] Zakładów Zielarskich "[...]" działką nr [...] położoną w S.przy ul. [...] oraz uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. w części dotyczącej nieruchomości odnoszącej się do budynku mieszkalnego, o którym mowa w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. oraz w części dotyczącej sprawy odpłatności za nabytą własność budynków i urządzeń i związaną z tym sprawą zabezpieczenia hipotecznego i w tym zakresie umarzającą postępowanie pierwszej instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Zakładów Zielarskich "[...]" z dnia [...] grudnia 1992 r. działając na podstawie art. 200 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) decyzją nr [...]z dnia [...] listopada 1998 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia1990 r. przez [...] Zakłady Zielarskie "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz odpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Działając w trybie odwoławczym (z odwołań "[...]–[...]" SA i J. Z. P.), Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] września 1999 r. skorygował decyzję organu wojewódzkiego w części dotyczącej sprawy odpłatności, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Przedsiębiorstwo istniejące w dniu 5 grudnia 1990 r. uległo w 1998 r. prywatyzacji bezpośredniej i aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1998 r. zostało sprzedane "[...]-[...]" SA, a następnie aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2000 r. dokonano sprzedaży na rzecz "[...] [...]" SA. Pismem z dnia 25 stycznia 2000 r., uzupełnionym pismami z dnia 17 lipca 2001 r. i z dnia 6 sierpnia 2001 r. J. Z. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowych, w części dotyczącej domu mieszkalnego, wskazując na decyzję kasacyjną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...]z dnia [...] lipca 2001 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...]z dnia [...] października 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1999 r. i z dnia [...] listopada 1998 r. – w części dotyczącej nieruchomości odnoszącej się do budynku mieszkalnego, o którym mowa w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Organ centralny wskazał przy tym, że w okolicznościach niniejszej sprawy miałby zastosowanie przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 1999 r., a następnie w dniu [...] listopada 2003 r. wydał decyzję nr[...], mocą której uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 1999 r., decyzję Wojewody [...] i z dnia [...] listopada 1998 r. w części dotyczącej nieruchomości odnoszącej się do budynku mieszkalnego, o którym mowa w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001 r. oraz w części dotyczącej odpłatności za nabycie własności budynków i urządzeń i związaną z tym sprawą zabezpieczenia hipotecznego i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł m.in., że w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowych istniała w obiegu prawnym decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] czerwca 1998 r., utrzymana w mocy przez decyzję z dnia [...] października 1998 r. odmawiająca, w wyniku postępowania wszczętego z wniosku J. Z. P., stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] grudnia 1949 r. dotycząca przedmiotowej nieruchomości. Stan sprawy, w zakresie prawa własności do części nieruchomości, uległ zmianie po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej. Decyzje odmowne Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt IV SA 2484/98 z dnia 1 grudnia 1999 r., a następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2001 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] grudnia 1949 r. dotyczącego zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa – w części dotyczącej zaliczenia do składników majątkowych tego przedsiębiorstwa budynku mieszkalnego, gdyż ustalono, że budynek ten niezasadnie uznano za część składową znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Także Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. utrzymaną w mocy przez decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 1948 r., w zakresie nacjonalizacji przedsiębiorstwa pod nazwą " [...] w S", przy czym wskazano, że "na mocy samego orzeczenia sporna nieruchomość J. P. nie została znacjonalizowana. Stało się to z powodu błędnego postanowienia protokołu zdawczo-odbiorczego". Skarga na decyzję Ministra Finansów została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt IV SA 453/02 z dnia 10 września 2002 r. Zdaniem organu powyższe orzeczenia wskazują, że uprzednie rozstrzygnięcie organu odwoławczego w decyzji z dnia [...] września 1999 r. dotyczącej sprawy uwłaszczenia było wydane w sytuacji, gdy w obiegu prawnym istniała decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1998 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] grudnia 1949 r., a stan prawny uległ zmianie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1999 r. i po decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001 r., którą stwierdzono nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego do składników majątkowych znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, wobec ustalenia, że budynek ten niesłusznie uznano za część składową tego przedsiębiorstwa. Wywoływało to tym samym skutki ex tunc, w zakresie prawa własności tego budynku. W konsekwencji organ stwierdził, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] września 1999 r. była oparta o decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1998 r., a skoro decyzja ta została uchylona (wyrok NSA) i powstała następnie nowa sytuacja prawna, zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W świetle tego przepisu wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła "[...] [...]" SA. Rozpatrując ponownie sprawę Minister Infrastruktury wskazał, że Skarb Państwa nabył własność przedmiotowej nieruchomości na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] grudnia 1949 r. Orzeczenie to było podstawą do ujawnienia własności w księdze wieczystej. Minister podkreślił, że ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej zgodnie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, skutkuje jedynie domniemaniem, że prawo jawne w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jest to jednakże domniemanie wzruszalne, które może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia. Organ podniósł, że skoro stwierdzono nieważność orzeczenia, z którego Skarb Państwa wywodzi prawo własności nieruchomości i decyzja ta wywarła skutki ex tunc, to oznacza, że Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r., a zatem domniemanie wynikające z księgi wieczystej zostało obalone. Wpis w księdze wieczystej pozostaje zatem bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Odnośnie zarzutu skarżącego naruszenia art. 146 kpa organ wskazał, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie organ centralny uchylił w trybie art. 145 § 1 pkt 8 kpa jedynie decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r., bowiem tylko ta decyzja spełniała przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8, natomiast uchylenie decyzji organu wojewódzkiego nastąpiło w wyniku rozstrzygnięcia o istocie sprawy w wykonaniu dyspozycji art. 151 § 1 pkt 2 kpa, a tym samym nie narusza ona terminu z art. 146 kpa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożyła "[...]" [...] SA w L. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ponieważ rażąco naruszają one prawo, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 8, art. 146 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Skarżący wskazał, że decyzje zostały wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż: stwierdzenie nieważności orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego uprzednio przedsiębiorstwa, wydanego na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) oraz na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (M. P. z 1948 r., nr 53, poz. 512) – nie stanowi podstawy wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie uwłaszczenia państwowego przedsiębiorstwa w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Przepis ten wymienia jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przypadek, z którym zachodzi potrzeba rozpoznania wpływu zmiany lub uchylenia innej decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od nich decyzją administracyjną. Zdaniem skarżącego, chodzi o rozstrzygnięcie sprawy lub kwestii zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym, stanowiącym istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej, w sytuacji, w której albo w ogóle nie mogła być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogła być wydana decyzja administracyjna danej treści. Taką decyzją mającą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie uwłaszczenia[...] Zakładów Zielarskich "[...]" w L. nie jest orzeczenie o nacjonalizacji przedsiębiorstwa "[...] w S", ani orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego z przejęcia tego przedsiębiorstwa przez Państwo. Wprawdzie bez uregulowania stanu własności działki nr [...] położonej w S. w drodze administracyjnej nie można było wydać decyzji uwłaszczeniowej – to jednak żaden z przepisów prawa nie nakłada na organ administracji obowiązku wydania decyzji uwłaszczeniowej, dlatego tylko, że wcześniej w taki sposób uregulowany został stan własności Skarbu Państwa. Skarżący podkreślił, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny żadna z decyzji administracyjnych, na podstawie której Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości nie jest orzeczeniem bezpośrednio wpływającym na decyzję, w których organ rozstrzyga w innych sprawach indywidualnych posługując się tym tytułem własności. Nie jest więc decyzją wpływającą na rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 146 § 1 kpa i wskazał, że organ wydał decyzję w trybie wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od wydania decyzji uwłaszczeniowej. Skarżący podniósł, że organ nie ustosunkował się do zarzutów "[...]-[...]" SA odnoszących się do tego, że w wyniku rozstrzygnięcia obejmującego wyłącznie nieruchomość w postaci budynku mieszkalnego, stworzyła się sytuacja niedopuszczalna prawnie, bowiem na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, będącym w użytkowaniu wieczystym "[...] [...]" SA będzie się znajdował budynek stanowiący własność osób fizycznych nie będących użytkownikami wieczystymi gruntu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł także, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 146 § 1 kpa, gdyż termin ten odnosi się do decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r., a nie do decyzji uwłaszczeniowej organu wojewódzkiego. W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2005 r. uczestniczka postępowania J. P. wskazała, że zaskarżona decyzja jest ze wszech miar słuszna i podniosła, że do chwili obecnej nie może wejść w posiadanie domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej skargi, lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej ppsa). Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, zapadły na skutek wznowienia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia [...] Zakładów Zielarskich "[...]". Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu wznawia się postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli decyzja ta została wydana m.in. w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona lub zmieniona. W ocenie organu sytuacja taka zaistniała wówczas, gdy decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzona została nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] grudnia 1949 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa "[...] [...] w S", w części dotyczącej zaliczenia do składników majątkowych znacjonalizowanego przedsiębiorstwa budynku mieszkalnego. Wskazać jednakże należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa dotyczy tylko takich sytuacji, gdy decyzja, która została uchylona (lub której stwierdzono nieważności) wchodziła w skład podstawy prawnej kwestionowanej decyzji. Uwłaszczenie [...] Zakładów Zielarskich decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r., utrzymaną w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] września 1999 r. (za wyjątkiem odpłatności – w tej części decyzja organu pierwszej instancji została uchylona i w tym zakresie postępowanie zostało umorzone), nastąpiło w oparciu o art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Przepis ten wymagał do nabycia przez państwowe lub komunalne osoby prawne prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków lub innych urządzeń, posiadania przez te podmioty gruntu w zarządzie na datę 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z treścią wydanego z upoważnienia z art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), właściwy organ stwierdzał prawo zarządu na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wskazanych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Należy przez to rozumieć, że tylko te dokumenty mogły być podstawą do stwierdzenia prawa zarządu, a w konsekwencji do uwłaszczenia przedsiębiorstwa. Dokumenty stanowiące postawę stwierdzenia prawa zarządu organ miał obowiązek wskazać w uzasadnieniu decyzji o uwłaszczeniu (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). Wśród dokumentów wskazanych w § 4 ust. 1 rozporządzenia była wymieniona decyzja o naliczaniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Jak stanowi decyzja o uwłaszczeniu [...] Zakładów Zielarskich "[...]" z dnia [...] listopada 1998 r. prawo zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. wynikało z decyzji Kierownika Urzędu [...] w S nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. o naliczaniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością (decyzja ta znajduje się w aktach sprawy). To właśnie ta decyzja była podstawą do wydania decyzji o uwłaszczeniu przedsiębiorstwa. W tym miejscu podnieść należy, że uczestniczka postępowania – J. P. w piśmie (bez daty) załączonym do pisma z dnia 8 maja 2001 r. skierowanym do Kierownika Urzędu Wojewódzkiego w L – Placówka Zamiejscowa w S. wskazuje, że Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego decyzją z dnia [...] kwietnia 1953 r. przekazał sporną nieruchomość w zarząd [...] Zakładów Zielarskich "[...]" (k. 152 akta [...] tom III). Podkreślić należy, że ani decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] października 1998 r. o odmowie stwierdzenia nieważności, orzeczenie z dnia [...] grudnia 1949 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego, ani to orzeczenie nie były podstawą do uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego. Orzeczenie z 1949 r. jak i poprzedzające je orzeczenie nacjonalizacyjne z 1948 r. miały istotny wpływ na prawo własności nieruchomości, jednakże sam fakt, że grunt i budynki stały się własnością Skarbu Państwa nie były wystarczające do uwłaszczenia w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Do wydania przez właściwy organ decyzji uwłaszczeniowej było niezbędne prawo zarządu wykazane dokumentami, o których mowa w § 4 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia. Stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] grudnia 1949 r. w części dotyczącej budynku mieszkalnego nie spowodowało automatycznego usunięcia z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie zarządu będącej podstawą do wydania decyzji uwłaszczeniowej. Słuszny jest zarzut skargi, iż uszło uwadze organu, że rozstrzygnięcie w części dotyczącej budynku spowodowało, iż grunt pozostał w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu niż właściciel budynku. Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności stwierdzić należy, że organ wadliwie wskazał podstawę do wznowienia postępowania, wobec czego naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa w związku z art. 151 § 1 kpa, a naruszenie to mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcie uzasadnia uchylenie decyzji organów obydwu instancji w części uchylającej decyzję w przedmiocie uwłaszczenia i wznawiające postępowanie w tej sprawie – z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku ma umocowanie w treści art. 152 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI