II SA/GL 1010/22

II SA/Gl 1010/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Renata Siudyka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1479/23 - Wyrok NSA z 2025-12-03
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 20 maja 2022 r. nr IFXIV.7840.6.3.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji") zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił inwestorowi - N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], obręb 0010 przy ul. [...] w S. Następnie, działając na podstawie art. 113 k.p.a., postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., nr [...], dokonał sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w tejże decyzji.
Pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. E. F. (dalej: "skarżąca") wniosła odwołanie i zaznaczyła, że powinna być stroną w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji z dnia 27 grudnia 2021 r. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 28 k.p.a., polegające na pominięciu istotnych dla wyniku postępowania kwestii, w szczególności faktów znanych z urzędu, ze względu na inne postępowania, których wynik może mieć wpływ na ewentualne zakończenie postępowania w niniejszej sprawie, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust 1 pkt 1c i art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane, poprzez pominięcie jej jako strony toczącego się postępowania i przyjęcie a priori braku oddziaływania inwestycji na tereny sąsiednie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, celem prawidłowego określenia kręgu stron postępowania. Dodatkowymi pismami z dnia 3 i 5 marca oraz 19 kwietnia 2022 r. skarżąca uzupełniła zarzuty odwołania.
Wojewoda Śląski decyzją z dnia 20 maja 2022 r., nr IFXIV.7840.6.3.2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania, umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie od decyzji organu I instancji z dnia 27 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że skarżąca jest właścicielką działki o nr ewid. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, którego odległość od projektowanej zabudowy wynosi nie mniej niż ok. 42 m. Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że odległość od projektowanego parkingu do granicy działki skarżącej wynosi 3 m, a odległość od projektowanego parkingu do istniejącego na działce skarżącej budynku wynosi min. 24,75 m, natomiast odległość projektowanego muru oporowego do granicy działki skarżącej wynosi 2,5 m, a odległość podstawy projektowanej skarpy do granicy działki skarżącej wynosi min. 1,05 m. Ilość projektowanych miejsc postojowych położonych najbliżej działki skarżącej wynosi 10. Powyższa analiza potwierdza, że są spełnione wymogi zawarte w § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r, poz. 1065 z późn. zm., dalej w skrócie: "W.T."), określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej. W punkcie 3.13. projektu zagospodarowania terenu ustalono, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje teren działek inwestycyjnych nr [...], [...], [...] oraz działki [...] w związku z projektowanym w granicy z tą działką murem oporowym. Dodatkowo, analizę dokonano pod kątem projektowanego zagospodarowania i obiektów (w zakresie funkcji i formy) oraz uwarunkowań formalno-prawnych (§ 12.1, 13.1, 18,19, 23.1, 40, 60, 271-WT) mogących mieć wpływ na określenie obszaru oddziaływania. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu kwestii dotyczących sieci elektrycznych, które zostały rzekomo zaprojektowane na działkach będących własnością skarżącej oraz jej sąsiadów, organ odwoławczy wyjaśnił, że są to sieci istniejące oraz nie stanowią części projektu przedmiotowej inwestycji. Są one widoczne na mapie do celów projektowych i stanowią najprawdopodobniej przyłącza elektryczne do poszczególnych budynków Osiedla [...] oraz oświetlenie terenu tego ooiedla. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji (punkt 3.4 Uzbrojenie terenu) "W ramach zamierzenia budowlanego projektuje się, wg odrębnego postępowania administracyjnego: przyłącze wodociągowe, przyłącze kanalizacji sanitarnej, przyłącze kanalizacji deszczowej, przyłącze elektryczne, przyłącze teletechniczne, przyłącze gazowe. Przyłącza te nie wchodzą w zakres projektu budowlanego, bowiem jak stanowi analiza w "3.4.1 Sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków. Ścieki odprowadzane będą do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej poprzez projektowane WQ odrębnego postępowania administracyjnego przyłącze. Przyłącze nie wchodzi w zakres niniejszego projektu budowlanego 3.5. Woda deszczowa i roztopowa. Wody deszczowe z rur spustowych budynków oraz nawierzchni utwardzonych zostaną odprowadzone do sieci kanalizacji deszczowej - do odrębnego opracowania. Wody z ciągów pieszych zostaną odprowadzone do gruntu przez spływ swobodny w obrębie terenu inwestora. Wokół budynku wykonać opaskę o szerokości 50 cm z kostek brukowych betonowych ze spadkiem od budynku min. 2%." (cytat). Zatem w celu zrealizowania poszczególnych przyłączy do odpowiednich sieci uzbrojenia terenu, inwestor ma prawo skorzystania z odrębnej procedury administracyjnej. Decyzję w tym zakresie może podjąć niezależnie od etapu planowanego zamierzenia budowlanego, tj. może realizować je zarówno przy zastosowaniu zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 23 prawo budowlane), jak i łącznie w ramach inwestycji określonej jako budowa obiektu wraz z przyłączami do odpowiednich sieci uzbrojenia terenu, korzystając w tym zakresie z możliwości wymienionej w art. 29 ust. 5 tego prawa (zamiast dokonania zgłoszenia może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę). W przypadku, gdy inwestor wybiera odrębną procedurę dla realizacji przyłączy uzbrojenia terenu (wskazaną w art. 29 lub 29a prawo budowlane), projektant nie ma obowiązku nanoszenia tras przyłączy do sieci uzbrojenia terenu na część rysunkową projektu zagospodarowania terenu, gdyż projekt ten nie jest przedmiotem wniosku. Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w odwołaniu, że "Przed Prezydentem Miasta S. toczą się obecnie i nie zostały zakończone postępowania dotyczące negatywnych oddziaływań jakie z nieruchomości należących do inwestora mają miejsce na grunty sąsiednie. Chodzi w tym przypadku o oddziaływanie polegające na zalewaniu sąsiednich nieruchomości wodami opadowymi", organ odwoławczy wyjaśnił, że są to postępowania odrębne, nie mające wpływu na prowadzone postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę. Ponadto, zgodnie z art. 234 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.), "1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (1); odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (2). Dodatkowo, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Zacytowany przepis, zdaniem organu odwoławczego, dotyczy wszelkich zmian stanu wody, także zmiany kierunku wody opadowej, jeśli jest ona szkodliwa dla gruntów sąsiednich. Z tego powodu, należąca do skarżącej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, a tym samym nie przysługuje jej przymiot strony (por. art. 28 ust. 2 prawa budowlanego). W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz obowiązujące przepisy prawne i orzecznictwo sądowo administracyjne organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie odwołanie złożyła skarżąca, która nie była stroną w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji z dnia 27 grudnia 2021 r.
Z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca i złożyła, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której podniosła zarzuty naruszenia: przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 20 w związku z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, art. 140 i art. 144 kodeksu cywilnego, poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że nie ma interesu prawnego do złożenia odwołania oraz przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że parking położony na granicy działki skarżącej, składający się z 10 miejsc postojowych, nie znajduje się obecnie, jak i w przyszłości, w obszarze oddziaływania inwestycji na należącą do niej nieruchomość. Dodatkowo, zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 234 prawa wodnego w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, poprzez nie uwzględnienie, że w obszarze oddziaływania inwestycji nie ma potrzeby badania zmian kierunku i natężenia odpływu wody, jak również przepisów wykonawczych wymienionych w skardze w zakresie geotermalnych i jakościowych obowiązków inwestora nie uwzględnionych przez organ odwoławczy w zakresie oddziaływania na sąsiedztwo i jakość środowiska, w tym klimat wraz z ochroną przed hałasem. Przy tak sformułowanych zarzutach wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wstrzymanie ich wykonania oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów na okoliczność wykazania negatywnego wpływu inwestycji na prawo własności skarżącej.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze zakreślone powyżej ramy kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja organu odwoławczego z dnia 20 maja 2022 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 82 ust. 3 prawo budowlane, mocą której po rozpatrzeniu odwołania skarżącej zostało umorzone postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji z dnia 27 grudnia 2021 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanej regulacji ugruntowało się stanowisko, które tutejszy sąd w pełni podziela, że jeżeli w toku postępowania odwoławczego zostanie ustalone - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - że wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony postępowania, właściwym sposobem rozstrzygnięcia jest umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por: uchwała NSA z 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98).
Dodać również należy, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, lecz powoduje jedynie skutek procesowy w postaci uznania, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, a rolą Sądu jest jedynie ocena, czy stanowisko organu odwoławczego jako organu II instancji o braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest prawidłowe. Stąd też, jak słusznie wskazał to organ odwoławczy, zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decydujące znaczenie ma zatem tutaj określenie istoty interesu prawnego. Pojęcie interesu prawnego, od którego uzależnione jest pojęcie strony postępowania, wskazanej w art. 28 k.p.a., mimo braku określenia jego istoty w samym przepisie, kojarzone jest jednoznacznie z wyraźnym przepisem prawa, który może stanowić jego podstawę. Co do zasady jest to przepis prawa materialnego i głównie, ale nie wyłącznie prawa administracyjnego, chociaż nie jest wykluczone oparcie interesu prawnego także na przepisie proceduralnym, powiązanym wyraźnie z przedmiotem postępowania. Sama kategoria interesu prawnego natomiast winna się cechować jego indywidualnością, konkretnością, aktualnością oraz bezpośredniością.
Brak podstaw do wiązania interesu danego podmiotu z przepisem prawa materialnego oznacza możliwość przypisania temu podmiotowi jedynie interesu faktycznego, co z kolei nie czyni tego podmiotu stroną postępowania, a tym samym stroną uprawnioną do wniesienia środka odwoławczego. Interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany środek zaskarżenia. Interes prawny musi charakteryzować się tym, że jest indywidualny, konkretny, istniejący obiektywnie i potwierdzony okolicznościami faktycznymi, które stanowią podstawę zastosowania przepisu prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 225). Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle komentowanego przepisu, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Tak więc, podmiot składający odwołanie ma interes prawny, o ile istnieje związek pomiędzy jego indywidualną sferą praw lub obowiązków, a obowiązującym systemem prawa zapewniającym ochronę tej sfery.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który polega na tym, że podmiot wprawdzie jest zainteresowany wynikiem sprawy, ale swojego interesu nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy też subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny.
Postępowanie odwoławcze zostało oparte na zasadzie skargowości, a odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje wyłącznie stronie (art. 127 § 1 k.p.a.). Prawo do zainicjowania i udziału w postępowaniu odwoławczym ma jedynie podmiot legitymujący się interesem prawnym w danym postępowaniu, zatem konsekwencją odmowy przyznania, że podmiotowi wnoszącemu odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje status strony postępowania powinno być formalne zamknięcie toku instancji. Jeżeli zatem w wyniku rozpoznawania odwołania organ odwoławczy stwierdzi, że podmiot wnoszący to odwołanie nie legitymuje się przymiotem strony, wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nieposiadanie przymiotu strony uniemożliwia bowiem uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.
Kwestia posiadania interesu prawnego, który warunkuje występowanie w danym postępowaniu w charakterze strony, uzależniona jest od okoliczności konkretnej sprawy oraz przepisów znajdujących do niej zastosowanie. Przy uwzględnieniu powyższej argumentacji oraz ustaleń poczynionych przez organy w toku czynności sprawdzających, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie posiadała legitymacji do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił nie tylko teoretyczne rozważania odnoszące się do instytucji interesu prawnego, o której stanowi art. 28 k.p.a., ale i uwzględnił ich praktyczny wymiar dotyczący tego konkretnego postępowania, łączący się ze stwierdzeniem, że skarżąca nie posiada legitymacji procesowej w postępowaniu. Ocena ta wynika z zauważenia, że w zaskarżonej decyzji uwzględniono, iż stwierdzeniu skarżącej odnoszącemu się do kwestii posiadania przez nią interesu prawnego w postępowaniu odwoławczym nie towarzyszyło wskazanie konkretnego przepisu prawa, w oparciu o który uzasadnione byłoby stwierdzenie, że skarżąca legitymuje się interesem prawnym wymagającym ochrony w postępowaniu odwoławczym. W tym zakresie przypomnienia wymaga, że interesu prawnego w tym postępowaniu skarżąca upatruje w bliskim sąsiedztwie z inwestycją oraz w jej oddziaływaniu na nieruchomość skarżącej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca jest właścicielką działki o nr ewid. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, którego odległość od projektowanej zabudowy wynosi nie mniej niż ok. 42 m. Tymczasem dysponowanie tytułem prawnym do działki sąsiadującej z działką inwestycyjną nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia interesu prawnego. Jak wskazano powyżej, istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Uwzględnić bowiem trzeba, że jurysdykcyjne postępowanie administracyjne służy określonym celom, zatem z żądaniem jego uruchomienia (uruchomienia jego określonego etapu - postępowania odwoławczego) w określonym przedmiocie może wystąpić podmiot, który wykaże związek między swoim chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, które organ w tym postępowaniu uprawniony jest podjąć.
Sąd podkreśla, że w postępowaniu administracyjnym interes prawny strony może być wywodzony z przepisów materialnych innej gałęzi prawa, niż prawo administracyjne, jednakże tylko wówczas, gdy poddaje się kognicji organów administracji publicznej i sądów administracyjnych. Stąd wywodzenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym z norm prawa materialnego cywilnego (prawo własności) może nastąpić wyłącznie w sytuacji istniejącego powiązania uprawnień wynikających z prawa cywilnego z przepisami materialnego prawa administracyjnego.
W odniesieniu do powyższych rozważań należy zauważyć, że ani w treści odwołania, ani w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organ odwoławczy, ani w treści rozpoznawanej skargi, skarżąca nie wskazała żadnej normy prawa materialnego, na podstawie której mogłaby skutecznie żądać czynności organu I instancji z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby. Nie wykazała zatem związku pomiędzy swoją sytuacją prawną (uprawnieniami i obowiązkami) a robotami rozbiórkowymi. Jeśli chodzi o podnoszoną kwestię oddziaływania robót budowlanych na nieruchomość skarżącej, w zakresie tzw. immisji pośrednich, zauważyć należy, że jest to przejaw realizacji obowiązków nałożonych na kierownika budowy art. 21a prawa budowlanego. Obowiązki te precyzuje rozporządzenie wykonawcze do ustawy, wydane na podstawie art. 21a prawa budowlanego, w świetle którego część opisowa planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawiera informacje dotyczące przewidywanych zagrożeń występujących podczas realizacji robót budowlanych, określające skalę i rodzaje zagrożeń oraz miejsce i czas ich wystąpienia (§ 3 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia - Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1126).
Kwestia istnienia interesu prawnego skarżącej w postępowaniu odwoławczym została rozważona, a to wynika z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowalnego, jak też uwzględnienia treści art. 28 k.p.a. jako źródła tego interesu. Z podanych przyczyn Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu. Poczynione ustalenia zostały oparte na dostatecznej i wystarczającej analizie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w zakresie interesu prawnego skarżącej, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brak legitymacji skarżącej do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji stanowił podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego, zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W dniu 19 września 2020 r., tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471) uległa zmianie dotychczasowa definicja obszaru oddziaływania obiektu. W poprzednim stanie prawnym zgodnie z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należało rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie tego terenu". Nowelizacją dokonano zawężania definicji obszaru oddziaływania obiektu. W nowym brzmieniu przepis ten stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu nie mieszczą się już ograniczenia niestanowiące ograniczenia możliwości zabudowy terenu. Obecnie jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia wyłącznie w zakresie zabudowy terenów sąsiednich, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania takiego terenu. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji, wskazano, że: "ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od Innych obiektów budowlanych). Innymi słowy, obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy". Zmiana definicji obszaru oddziaływania obiektu ma istotne znaczenie dla ustalenia kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Zawężenie definicji wyłącznie do ograniczeń w zabudowie, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania, dostosowuje ją do materii regulowanej przez prawo budowlane. Jednocześnie mamy do czynienia z zerwaniem z poglądem wyrażanym w judykaturze, dopuszczającym branie pod uwagę przepisów prawa cywilnego przy ustalaniu ograniczeń - tym samym przy ocenie oddziaływania obiektu nie powinny być już uwzględniane oddziaływania będące immisjami, takie jak hałas, pył czy uciążliwości zapachowe (por. S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57).
Zważywszy, że kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie formalne (umorzenie postępowania odwoławczego), za nieadekwatne zatem do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji uznać należało argumenty podnoszone w skardze, które odnosiły się do kwestii dotyczących meritum sprawy zakończonej decyzją organu I instancji.
W tym stanie sprawy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i nie dostrzeżono w toku postępowania sądowoadministracyjnego innych uchybień, wskazujących na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.
Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.