I SA/Wa 812/23

I SA/Wa 812/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 100/24 - Wyrok NSA z 2025-12-02
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 lutego 2023 r. nr DO-II.7610.20.2023.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 16 lutego 2023 r., nr DO-II.7610.20.2023.KC, Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] S.A. (dalej: "[...] S.A.", "skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 29 grudnia 2022 r., nr NW/IV.77200/623/15/05 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w Z.
Decyzja Ministra została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 15 listopada 2005 r. [...] S.A. z siedzibą w W. zwróciła się do Wojewody [...] o uregulowanie stanu prawnego gruntu położonego w Z. obejmującego m.in. działki nr ew.: [...], [...], [...], [...] zajęte budynkami oraz infrastrukturą kolejową.
Wojewoda, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 z późn. zm., - dalej "u.g.n.") oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.), ww. decyzją z 22 grudnia 2022 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z., oznaczonego na k.m. [...], obręb [...] Z., obejmującego działki:
1) nr [...] o pow. 1 ha 9870 m2, nr KW [...],
2) nr [...] o pow. 375 m2, nr KW [...],
3) nr [...] o pow. 595 m2, nr KW [...],
4) nr [...] o pow. 668 m2, nr KW [...]
– zajęte budynkami oraz infrastrukturą kolejową linii kolejowej nr [...] relacji [...].
Organ I instancji wskazał, że przeszkodą do wydania decyzji pozytywnej jest fakt, że działki nr [...], [...] i [...] zabudowane są częścią budynku administracyjnego, którego pozostała część posadowiona jest na działce nr [...], która nie spełnia przesłanek uwłaszczenia na podstawie art. 200 u.g.n. Działka ta bowiem, w dniu 5 grudnia 1990 r., nie stanowiła własności Skarbu Państwa.
[...] S.A. wniosła odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] podnosząc, że decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, iż organ podjął wszystkie czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również pozwalającego na stwierdzenie, że organ dokonał właściwej oceny okoliczności faktycznych.
Powołaną na wstępie decyzją z 16 lutego 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii podzielił stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku [...] stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja wydana w tym trybie - decyzja uwłaszczeniowa - ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl zaś art. 200 ust. 4 u.g.n., uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister stwierdził, że Wojewoda w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego prawidłowo ustalił, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności nieruchomości - działki nr ew. [...] nie przysługiwało Skarbowi Państwa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że Sąd Rejonowy w Z. prawomocnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt [...] stwierdził, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2005 r. prawo własności zabudowanej działki położonej w Z. o numerze ewidencyjnym [...] k.m. [...] o pow. 1,9870 ha. Powyższe postanowienie jest podstawą wpisu prawa własności Skarbu Państwa do działki nr [...] w dziale II księgi wieczystej nr [...]. Oznacza to, że w odniesieniu do działki nr [...] nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n. (działka w dacie 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa).
W tych okolicznościach Minister wskazał, że nie można uznać, aby przedłożona przez [...] S.A. decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z 6 czerwca 1986 r., nr G.II-29/8224/136/86, stwierdzająca, że [...] Dyrekcja [...] zarządza terenem stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym na terenie miasta Z. o ogólnej powierzchni 535070 m2, obejmującym m.in. działkę nr [...], potwierdzała w dacie 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, a także zarząd [...] w stosunku do tej działki. Jak słusznie bowiem zauważył organ I instancji decyzja ta - w zakresie działki nr [...] - została wydana zanim Skarb Państwa, z dniem 1 stycznia 2005 r., stał się właścicielem tej działki w drodze jej zasiedzenia.
Natomiast - w odniesieniu do działek nr [...], nr [...] i nr [...] - Minister podniósł, że właściwie Wojewoda ocenił (w oparciu o treść ksiąg wieczystych: nr [...], nr [...] i nr [...]), iż działki te w dniu 5 grudnia 1990 r. były własnością Skarbu Państwa. Podstawą ujawnienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa w ww. księgach wieczystych są: umowa sprzedaży z 22 listopada 1976 r. Rep. A Nr [...] (działka nr [...]); postanowienie Sądu Powiatowego w Z. z dnia 21 października 1971 r., sygn. akt [...], umowa sprzedaży z 22 listopada 1976 r. Rep. A Nr [...]r. (działka nr [...]) oraz umowa sprzedaży z 22 listopada 1976 r., Rep. A Nr [...] (działka nr [...]). Tym samym, w zakresie działek nr [...], nr [...] i nr [...], została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 200 ust. 1 u.g.n., wymagająca aby prawo własności do gruntu przysługiwało Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r.
Odnosząc się do drugiej przesłanki z art. 200 ust 1 u.g.n., to jest aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w zarządzie państwowej osoby prawnej Minister wyjaśnił, że zarząd to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Tym samym, jak podniósł Minister, zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jak wskazał organ odwoławczy - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05 LEK nr 194864). Dalej organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
Na potwierdzenie zarządu do akt sprawy została przedłożona decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 6 czerwca 1986 r., nr G.ll29/8224/136/86, wydana m. in. na podstawie art. 38 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stwierdzająca, że [...] Dyrekcja [...] zarządza terenem stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym na terenie miasta Z. o ogólnej powierzchni 535070 m2 (pkt 1 decyzji). Do decyzji został załączony wykaz działek i powierzchni, z którego wynika, iż decyzją tą objęto m. in. działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Zdaniem Ministra, ww. decyzja z 6 czerwca 1986 r., stanowi dokument, o którym mowa w § 4 ust 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Zatem, jak podniósł organ odwoławczy, Spółka [...] S.A. wykazała, iż w dacie 5 grudnia 1990 r. [...] w W. legitymowały się prawem zarządu do działek nr [...], nr [...] i nr [...].
Minister wskazał jednak, że działki nr [...], nr [...] i nr [...] zabudowane są częścią budynku administracyjnego, którego pozostała część posadowiona jest na działce nr [...], która nie spełnia przesłanek uwłaszczenia z uwagi na brak własności Skarbu Państwa. Powyższe zostało przez organ I instancji ustalone na podstawie dokumentów takich jak: wydruk z geoportalu, kopia z mapy ewidencyjnej przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (data wykonania kopii 27 kwietnia 2018 r.- identyfikator ewid. materiału zasobu [...]), a także mapy ewidencyjnej Prezydenta Miasta [...] Gminny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia 26 października 2007 r. nr Dz 3098/2007.
Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem uwłaszczenia, zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n., są grunty oraz budynki znajdujące się na tych gruntach. Ustanowienie użytkowania wieczystego następuje z mocy prawa. Podobnie też z mocy prawa następuje nabycie przez użytkownika wieczystego własności budynków. Potwierdzenie nabycia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Tak więc w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem rozstrzygnięcie musi łączyć się z zasadą superfices solo cedit wyrażoną w art. 47 § 1 w zw. z art. 48 kodeksu cywilnego. Nie jest zatem możliwe potwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez potwierdzenia nabycia znajdujących się na tym gruncie zabudowań. Zgodnie bowiem z art. 47 § 1 i § 2 k.c. część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Natomiast w myśl art. 48 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Z kolei, zgodnie z art. 235 k.c. budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste (§ 1). Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym (§ 2).
Wobec powyższego Minister podkreślił, że potwierdzenie nabycia własności budynku może nastąpić o ile budynek ten w całości zlokalizowany jest na tym gruncie. Jeżeli zaś budynek wykracza poza granice gruntu musi istnieć możliwość wydzielenia z niego samodzielnych obiektów budowlanych w granicach prawa użytkowania wieczystego. Podział budynku musi natomiast odpowiadać warunkom określonym w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Stosownie zaś do art. 93 ust. 3b u.g.n., jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części
Ponadto Minister zauważył, iż istnieje utrwalone w orzecznictwie stanowisko, że dopuszczalny jest podział budynku wraz z gruntem, jednakże wyłącznie według płaszczyzn pionowych i wyłącznie w okolicznościach, w których w wyniku takiego podziału powstają dwa odrębne budynki. Linia podziału budynku nie może więc odbiegać od linii podziału działki, a gdyby podziału budynku nie udało się zsynchronizować z podziałem gruntu i jeden z nowopowstałych budynków miałby znajdować się częściowo na nieruchomości sąsiedniej, to dla uzyskania zupełności podziału konieczne byłoby ustanowienie odpowiedniej służebności już na etapie podziału, a nie dopiero po jego dokonaniu.
Uzasadniając dalej organ odwoławczy przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I CSK 282/12 (LEX nr 1288603) w którym Sąd stwierdził, że "Konstrukcja prawa własności budynku jako prawa związanego i podporządkowanego użytkowaniu wieczystemu wyklucza taką możliwość, by budynek mający być przedmiotem tego prawa w części stał na gruncie oddanym określonym osobom w użytkowanie wieczyste, a w części na gruncie będącym przedmiotem prawa własności gminy. Działanie zasady superficies solo cedit czyniłoby wówczas częścią składową nieruchomości gruntowej tę część budynku, która stoi na gruncie nieoddanym w użytkowanie wieczyste. Jeden i ten sam budynek nie może być zarazem częścią składową nieruchomości gruntowej i nieruchomością budynkową, której własność związana jest z użytkowaniem wieczystym. Odstępstwo od przytoczonej wyżej zasady może dotyczyć tylko budynków, które wraz z gruntem można podzielić wzdłuż płaszczyzn pionowych. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że taki podział jest dopuszczalny, jeżeli w jego wyniku powstają odrębne budynki. Przepisy art. 235 k.c. i art.31 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Dlatego umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste jednej osobie, a przeniesienie własności znajdującego się na niej budynku na inną osobę lub pozostawienie go właścicielowi jako części składowej gruntu, byłaby sprzeczna z prawem. W razie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, na której posadowiona jest struktura nie będąca w tych granicach budynkiem, nie powstaje prawo związane - własność nieruchomości budynkowej" (zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II CK 262/04, LEX nr 589956).
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 16 lutego 2023 r. wniosły [...] S.A. w W., zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ad initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...] S.A. z siedzibą w W., co winno doprowadzić do przyjęcia, że [...] nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] z 29 grudnia 2022 r., oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Ministra zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 16 lutego 2022 r. nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowi art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
Zatem, kluczowe dla podjęcia na tej podstawie decyzji było ustalenie, czy podmiot ubiegający się o uwłaszczenie na dzień 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu przedmiotowym gruntem. Zarząd zaś (obecnie trwały zarząd) był prawną formy władania, która uprawniała określony podmiot do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo [...], a następnie Spółkę - tego prawa zatem nie kreuje. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej z 29 września 1990 r.- tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca natomiast wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Jak wskazał Minister, stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości.
Podzielić należy stanowisko organów obu instancji, że z materiału dokumentacyjnego jednoznacznie wynika, iż według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. sporna nieruchomość położona w Z., obręb [...], obejmująca działki nr ew. [...], [...], [...] stanowiła własność Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa wynika bowiem z treści ksiąg wieczystych nr [...]; nr [...], nr [...] i zostało ujawnione na podstawie: umowy sprzedaży z 22 listopada 1976 r. Rep. A Nr [...] (działka nr [...]); postanowienia Sądu Powiatowego w Z. z dnia 21 października 1971 r., sygn. akt [...], umowy sprzedaży z 22 listopada 1976 r. Rep. A Nr [...] r. (działka nr [...]) oraz umowy sprzedaży z 22 listopada 1976 r., Rep. A Nr [...] (działka nr [...]).
Natomiast, z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż odmiennie kształtuje się sytuacja prawna działki ew. nr [...], która w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Stosownie bowiem do zapisów księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla tej nieruchomości, Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowego gruntu dopiero 1 stycznia 2005 r. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 7 listopada 2017 r., sygn. akt [...] o zasiedzeniu działki nr [...]. W odniesieniu do tej działki nie została więc spełniona jedna z przesłanek uwłaszczenia na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n.
W kwestii sposobu dokumentowania prawa zarządu zasadnicze znaczenie mają zaś przepisy rozporządzenia z 10 lutego 1998 r., w tym jego § 4 ust. 1, gdzie wymienione zostały dokumenty wskazujące na istnienie prawa zarządu. Mogą więc niemi po myśli tego przepisu być: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd (pkt 1); decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (pkt 2); umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawarta za zgodą organu (pkt 3); umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r., przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa (pkt 4); odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości (pkt 5); decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością (pkt 6); decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (pkt 7); uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości (pkt 8); protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (pkt 9), a także umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokół przekazania nieruchomości sporządzone przed 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi (pkt 10). Ponadto, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa w ust. 1, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Z kolei w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.
W niniejszej sprawie jako dowód na istnienie prawa zarządu do wnioskowanej do uwłaszczenia nieruchomości skarżąca spółka powołała się na decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z 6 czerwca 1986 r., nr G.II-29/8224/136/86, stwierdzającą, że [...] Dyrekcja [...] zarządza terenem stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym na terenie miasta Z. o ogólnej powierzchni 535070 m2, obejmującym m.in. działki nr [...], [...], [...], [...] i ustalającą z dniem 1 stycznia 1986 r. opłaty roczne za zarząd.
W konsekwencji, o ile uznać za organami obu instancji, że decyzja ta stanowi dokument o którym mowa w przepisie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. (a tym samym zaistniały przesłanki do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n. obejmującego działki nr ew.: [...], [...], [...]) - to przeszkodą do uwłaszczenia jest fakt usytuowania na ww. działkach budynku administracyjnego, którego pozostała część znajduje się na działce nr [...]. Ta ostatnia działka - jak zaś ustalono w postępowaniu wyjaśniającym - nie stanowiła w dacie 5 grudnia 1990 r. - własności Skarbu Państwa. Takie rozmieszczenie budynku potwierdza: kopia z mapy ewidencyjnej przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ident. [...], mapa ewidencyjna Prezydenta Miasta Z. Gminny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 26 października 2007 r., wydruk z geoportalu.
Mając więc na uwadze zasadnie przywołane przez organ odwoławczy przepisy kodeksu cywilnego (art. 47 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 48 k.c. oraz art. 235 § 2 k.c. ) oraz art. 93 ust. 3b u.g.n. stwierdzić należy, że nie jest możliwe potwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez potwierdzenia nabycia znajdujących się na tym gruncie zabudowań. Co istotne, potwierdzenie nabycia własności budynku może nastąpić o ile budynek ten w całości zlokalizowany jest na tym gruncie. Jeżeli zaś budynek wykracza poza granice gruntu musi istnieć możliwość wydzielenia z niego samodzielnych obiektów budowlanych w granicach prawa użytkowania wieczystego zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przez organy art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Analiza akt sprawy potwierdza, że kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Także w zgodzie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. organy przedstawiły swoje stanowisko w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć, które dostatecznie odzwierciedlają racje decyzyjne i wyjaśniają tok rozumowania organów.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.