I SA/Wa 811/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą uchylenia decyzji z 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, nakazując ponowne zbadanie kwestii upoważnienia do podpisania pierwotnego orzeczenia.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji z 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, podnosząc, że orzeczenie zostało podpisane przez osobę nieposiadającą upoważnienia. Minister Rozwoju odmówił uchylenia, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA. WSA uchylił decyzję Ministra, uznając, że organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego w zakresie upoważnienia do podpisania pierwotnego orzeczenia, a odnalezienie akt osobowych T. K. stanowi nowy dowód, który powinien zostać oceniony.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą uchylenia decyzji z 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący argumentowali, że orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane przez osobę nieposiadającą stosownego upoważnienia, co stanowi rażące naruszenie prawa. Minister Rozwoju utrzymał w mocy wcześniejsze decyzje, uznając, że brak dokumentów potwierdzających upoważnienie w aktach osobowych nie przesądza o jego braku, a wcześniejsze orzecznictwo NSA nie dopatrzyło się wad. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego. Sąd uznał, że odnalezienie akt osobowych osoby podpisującej orzeczenie wywłaszczeniowe stanowi nowy dowód, który powinien zostać oceniony w postępowaniu wznowieniowym. W szczególności, organ powinien zażądać kopii tych akt, aby zweryfikować, czy osoba ta posiadała upoważnienie do podpisania orzeczenia w imieniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Sąd podkreślił, że ocena ta jest przedwczesna i wymaga dalszego postępowania dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Brak dokumentów w aktach osobowych po kilkudziesięciu latach nie przesądza o braku upoważnienia, a sądy administracyjne w podobnych sprawach nie dopatrzyły się wad uzasadniających stwierdzenie nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odnalezienie akt osobowych stanowi nowy dowód, który wymaga oceny. Brak dokumentów potwierdzających upoważnienie w aktach osobowych po tak długim czasie nie może automatycznie prowadzić do domniemania braku upoważnienia, zwłaszcza w kontekście praktyki funkcjonowania organów z tamtego okresu i zasady domniemania legalności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (56)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 roku art. 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 roku art. 4 § 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 roku art. 8 § 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 roku art. 5 § 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 roku art. 21 § 1
Ustawa z dnia 20 marca 1950r o terenowych organach jednolitej władzy państwowej art. 12 § 2
Uchwała Rady Ministrów z 17 kwietnia 1950 r. Instrukcja nr 2 w sprawie składu, podziału pracy i trybu działania prezydiów rad narodowych
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego w zakresie upoważnienia do podpisania pierwotnego orzeczenia wywłaszczeniowego. Odnalezienie akt osobowych T. K. stanowi nowy dowód, który powinien zostać oceniony. Organ nie odniósł się do wniosku dowodowego strony o nadesłanie kopii akt osobowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące błędnego uznania celu wywłaszczenia, wywłaszczenia nieruchomości wcześniej w innym celu, braku wskazania ceny nieruchomości zamiennej, wydania zezwolenia przez niewłaściwą osobę (poza kwestią T.K.). Argument o braku zastosowania art. 7a, 8, 11 k.p.a. przez organ.
Godne uwagi sformułowania
brak zachowania się dokumentu potwierdzającego udzielenie upoważnienia T. K. [...] po kilkudziesięciu latach od daty wydania orzeczenia, nie może prowadzić do przyjęcia domniemania, że dokument ten nie został w ogóle sporządzony. braki w dokumentacji archiwalnej w świetle zasady domniemania legalności decyzji administracyjnej nie mogą być oceniane jako rażące naruszenie prawa i stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. nowym dowodem który istniał w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej były dokumenty znajdujące się w teczce osobowej T. K. nie można odnosić obecnych standardów prawnych do realiów lat powojennych gdyż decyzje te były wydawana w innych warunkach prawnych a przede wszystkim innych warunkach ustrojowych.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
sprawozdawca
Gabriela Nowak
przewodniczący
Monika Sawa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wznowieniowego, oceny dowodów archiwalnych oraz zasad wydawania decyzji administracyjnych w sprawach wywłaszczeniowych z okresu PRL."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z orzeczeniami z lat 50. XX wieku oraz praktyką administracyjną tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia i problemów z ustaleniem legalności decyzji sprzed kilkudziesięciu lat, co może być interesujące ze względu na aspekt historyczny i proceduralny.
“Czy decyzja sprzed 70 lat może zostać uchylona z powodu braku podpisu? Sąd bada legalność historycznego wywłaszczenia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 811/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-09-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-04-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/ Gabriela Nowak /przewodniczący/ Monika Sawa Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1844/21 - Postanowienie NSA z 2024-11-05 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Monika Sawa Protokolant referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skarg S. P. i M. P. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz S. P. oraz M. P. kwoty po 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2020 r, nr [...] , Minister Rozwoju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej "kpa", po rozpatrzeniu wniosków Z. P. , oraz S. P. , o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...].11.2019 r. nr [...] , odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].04.2013 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].01.2013 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].12.1953 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia, na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej jako parcele nr: [...] oraz [...] o łącznej pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej P. tom [...] wykaz nr [...] cd. KW nr [...] , stanowiącej współwłasność Z. P. , M. P. oraz M. P. - w części stanowiącej obecnie działki nr [...] i [...] położonych w P. w obrębie [...] , stanowiących obecnie własność Miasta P. – utrzymał ją w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Pismem z dnia 22.03.2019 r. (data wpływu: 27.03.2019 r.) S. P. , złożył, na postawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].04.2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].01.2013 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 29.12.1953 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia, na rzecz Skarbu Państwa wyżej opisanej nieruchomości. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. nr [...] Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju wznowił postępowanie. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] listopada 2013 r. nr [...] . Zdaniem organu nadzoru w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, Ponadto organ wskazał, że jest związany oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.08.2018 r. sygn. akt I OSK 2011/15.. Sąd zaś nie dopatrzył się w orzeczeniu wywłaszczeniowym z dnia [...] grudnia 1953 r. nr [...] żadnych uchybień skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Pismami z dnia 2 i 4 grudnia 2019 r. Z. P. , oraz S. P. , złożyli w ustawowym terminie wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. podnosząc że wydana w sprawie decyzja opiera się na błędnym przekonaniu organu, że Zastępca Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. - T. K. posiadał upoważnienie do podpisywania decyzji administracyjnych tylko z tego powodu, że sprawował określoną funkcję. Ponadto zdaniem skarżących zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, wskutek czego strony zostały pozbawione możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału w sprawie i w konsekwencji zostali pozbawieni możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Po rozpatrzeniu wniosków oraz zbadaniu całości akt sprawy, organ nie znalazł podstaw do zmiany swego wcześniejszego stanowiska. Organ wskazał, że zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a lub art. 145b. W przedmiotowej sprawie, jako przesłankę wznowienia wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podnosząc okoliczność, że w dniu 8 marca 2019 r. otrzymał informację, iż odnaleziono akta osobowe T. K. , pełniącego funkcję Zastępcy Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. w okresie wydania orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] grudnia 1953r., w których nie odnaleziono upoważnienia do podpisywania przez niego rozstrzygnięć administracyjnych. Organ następnie wywodził, że kwestia możliwości podpisywania rozstrzygnięć wywłaszczeniowych przez zastępców przewodniczących prezydiów wojewódzkich rad narodowych na gruncie ówczesnych przepisów prawa została już szczegółowo wyjaśniona w jego wcześniejszych rozstrzygnięciach. Dotychczasowe rozważania organu nadzorczego prowadzą do wniosku, iż przedmiotowemu orzeczeniu wywłaszczeniowemu z [...] grudnia 1953 r. nie można zarzucić wydania przez niewłaściwy organ lub przez osobę nieupoważnioną, albowiem nie ma żadnych podstaw by stwierdzić, że T. K. nie dysponował upoważnieniem przewodniczącego prezydium do pod pisywania rozstrzygnięć indywidualnych w sprawach wywłaszczenia. Z treści samego pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia [...].03.2019 r. nr [...] złożonego przez Pana S. P. , bezspornie wynika, że w Archiwum Zakładowym [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. została odnaleziona teczka osobowa T. K. . Z dokumentacji tej wynika, że w czasie, kiedy zostało wydane orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...].12.1953 r. nr [...] T. K. pełnił funkcję Zastępcy Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. (pełnił tą funkcję w latach [...]). Wobec powyższego nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że ww. pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia [...].03.2019 r. stanowi "nową okoliczność" w sprawie i może być podstawą do stwierdzenia, że T. K. w trakcie pełnienia funkcji Zastępcy Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nie był osobą upoważnioną do podpisywania orzeczeń wywłaszczeniowych. W przedmiotowej teczce wprawdzie nie odnaleziono dokumentów, które potwierdzałyby wprost udzielenie T. K. upoważnienia do podpisywania orzeczeń wywłaszczeniowych za Prezydium, ale nie oznacza to, że takie dokumenty nie istniały. Brak dokumentów wskazujących na zakres upoważnień i obowiązków ówczesnego Zastępcy Prezydiów Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. mógł zatem wynikać z ich niedołączenia do akt personalnych ww. osoby lub z ich zaginięcia lub zniszczenia na skutek upływu kilkudziesięciu lat od zakończenia pełnienia ww. funkcji. Zatem informacja o nieodnalezieniu w teczce osobowej T. K. upoważnienia do podpisywania przez niego rozstrzygnięć administracyjnych nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, które zostało przez niego podpisane w czasie pełnienia funkcji Zastępcy Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Tożsamy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2018 r., w którym oddalił skargi kasacyjne S. P. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 108/15. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż brak zachowania się dokumentu potwierdzającego udzielenie upoważnienia T. K.- Zastępcy Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. do podpisania ww. orzeczenia wywłaszczeniowego, po kilkudziesięciu latach od daty wydania orzeczenia, nie może prowadzić do przyjęcia domniemania, że dokument ten nie został w ogóle sporządzony. Natomiast braki w dokumentacji archiwalnej w świetle zasady domniemania legalności decyzji administracyjnej nie mogą być oceniane jako rażące naruszenie prawa i stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się z kolei do zarzutu przedwczesnego wydania decyzji w sprawie, należy zaznaczyć że zgodnie z art. 12 k.p.a. sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W przedmiotowej sprawie organ nie dostrzegł żadnych nowych okoliczności, które wymagałyby pogłębionej analizy i zbierania nowego materiału dowodowego ponad ten, którym dysponuje. W istocie bowiem wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście niezasadny, lecz z uwagi na spełnienie przez ten wniosek wymogów formalnych organ nie mógł odmówić wznowienia postępowania. Podejmowanie w tej sytuacji jakichkolwiek dodatkowych działań przed wydaniem decyzji prowadziłoby do nieuzasadnionego wydłużania postępowania co stanowiłoby naruszenie art. 35 k.p.a. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu nadzoru, wnioskodawcy nie wykazali okoliczności braku posiadania przez T. K. (pełniącego funkcję Zastępcy Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. ) upoważnienia do podpisywania orzeczeń wywłaszczeniowych. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli T. P. i S. P. . T. P. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: 1. art. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku poprzez błędne uznanie, iż wydanie zezwolenia na wywłaszczenie nastąpiło celem zawarcia przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej umowy zamiany nieruchomości z Władzami Wojskowymi, co nie stanowi realizacji narodowych planów gospodarczych, 2. art. 1 dekretu, poprzez przyjęcie iż w niniejszej sprawie nieruchomość była niezbędna do realizacji celu wywłaszczenia, podczas gdy nieruchomość już wcześniej została faktycznie wywłaszczona w innym celu, bez orzeczenia; 3. art. 8 ust. 1 dekretu, poprzez wezwanie właścicieli wywłaszczanych nieruchomości do przekazania nieruchomości bez wskazania konkretnej ceny nieruchomości wywłaszczanych oraz zaproponowania nieruchomości zamiennej, 4. art. 5 ust. 1 dekretu, poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż zezwolenie na wywłaszczenie mogło być wydane przez Zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego bez stosownego upoważnienia od Przewodniczącego, podczas gdy z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż zezwolenia takiego mógł udzielić wyłącznie Przewodniczący w/w Komisji, 5. art. 21 ust. 1 dekretu, poprzez wydanie orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] grudnia 1953 roku przez Zastępcę Przewodniczącego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, bez stosownego upoważnienia od Prezydium. II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotne znaczenie na wynik sprawy -tj. 1. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności okoliczności przemawiających za brakiem podstaw do wydania i utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, 2 art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie pomimo spełnienia się przesłanek w nim przewidzianych tj. dopuszczenia się przez organy państwowe w toku postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, rażącego naruszenia prawa Wniósł o uchylenie zaskarżonej obu decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze S. P. zarzucono naruszenie: - art. 80 w zw. z art. 7 i 77§ 1 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego; -art. 7a, 8, 11 kpa poprzez brak ich zastosowania; -art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez brak jego zastosowania. W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionuje umocowanie T. K. do podpisywania decyzji wywłaszczeniowych gdyż w aktach osobowych nie zachowało się to upoważnienie. Powołał w tym zakresie wyrok WSA w Warszawie IV SA/WA 50/15 a następnie wyrok NSA I OSK 3379/18, w których sądy wskazywały, że tego rodzaju upoważnienia były składane do akt osobowych. Organ nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego stwierdzając brak takiego upoważnienia w aktach sprawy i nie wskazuje na jakich podstawach opiera swe twierdzenie. Niedopuszczalna i sprzeczna z prawem jest, zdaniem Skarżącego, próba przyjęcia przez Ministra, że istotny fakt (umocowanie do podpisania orzeczenia), pomimo braku jakiegokolwiek dowodu na umocowanie danej osoby do określonego działania, nie jest wykazywana. Minister nie podjął próby ustalenia czy takie dokumenty się zachowały. Organ nie może podejmować decyzji na podstawie domysłów lub domniemań o braku dowodów. Zdaniem Skarżącego wobec braku dowodów wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony. Poza tym nie można strony obciążać obowiązkiem dowodzenia w sytuacji gdy to organ zobowiązany był do przechowywania akt. W konkluzji Skarżący uznał, że orzeczenie dekretowe jako podpisane przez podmiot nieuprawniony zostało wydane z rażącym naruszenie prawa – co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargi są zasadne w zakresie w jakim zarzucają organowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa (sprawdzić czy było 2 skarżących). Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie o wznowienie jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym w pierwszej kolejności organ bada czy podanie o wznowienie zawiera przesłanki wskazane w art. 145 § 1 K.p.a. czy zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 148 K.p.a. i czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu. Są to przesłanki dopuszczalności wznowienia. Niespełnienie któregokolwiek z warunku skutkuje odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego bez badania merytorycznego wniosku. Spełnienie tych przesłanek skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu który stanowi o zakresie toczącego się postępowania. Prawidłowo organ wznowił postępowanie gdyż zostały spełnione formalne warunki do jego wznowienia. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jako przyczynę wznowienia Skarżący S. P. wskazał fakt odnalezienia teczki osobowej T. K. , który podpisał orzeczenie wywłaszczeniowe i wywodził, że wobec braku upoważnienia akt administracyjny został wydany przez podmiot monokratyczny tj. zastępcę Przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej podczas gdy dekret przyznawał kompetencję do wydawania orzeczeń w przedmiocie wywłaszczenia wyłącznie organowi kolegialnemu jakim było prezydium wojewódzkiej rady narodowej a co wynikało z art. 10 ust. 1 i 21 ust. 1 dekretu. Skarżący wskazał nadto, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950r o terenowych organach jednolitej władzy państwowej prezydium rady narodowej działało kolegialnie. W świetle tych uregulowań brak było podstaw do zmiany ustawowych zasad przy pomocy postanowień zawartych w uchwale Rady Ministrów z 17 kwietnia 1950 r. Instrukcja nr 2 w sprawie składu, podziału pracy i trybu działania prezydiów rad narodowych (Monitor Polski nr A 57, poz. 654). Uchwała w hierarchii źródeł prawa stoi bowiem znacznie niżej niż ustawa. Taki zabieg jest więc niedopuszczalny. W konsekwencji organem właściwym do wydania orzeczenia o wywłaszczeniu było wyłącznie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej będące kolegialnym organem administracji publicznej a skuteczność tego rodzaju orzeczenia wymagało albo jego podpisanie przez wszystkich członków orzekających albo przez jednego z nich działającego z upoważnienia Prezydium, udzielonego na podstawie uchwały Prezydium. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 września 2018 r sygn. akt I OSK 2011/15 oddalił skargi kasacyjne m. inn S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 marca 2015 r sygn. akt IV SA/WA 108/15 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] grudnia 1953 r nr [...] w odniesieniu do działek oznaczonych jako parcele [...] , [...],[...],[...],[...] i [...] w części dotyczącej obecnych działek ewidencyjnych [...] i [...] w P. . Podobne rozstrzygnięcie zostało wydane w sprawie IV SA/WA 50/15. Przedmiotem oceny WSA i NSA w obu sprawach było zatem to samo orzeczenie wywłaszczeniowe co obecnie, choć dotyczące innych działek ewidencyjnych. NSA oceniał to orzeczenie pod kątem istnienia wad uzasadniających stwierdzenie nieważności i przyjął ich brak. Sądy jasno w tych orzeczeniach wskazały, że skoro w praktyce funkcjonowania prezydiów wojewódzkich rad narodowych powszechnym było podpisywanie decyzji wywłaszczeniowych przez zastępców przewodniczących prezydiów wojewódzkich rad narodowych a orzeczenie z [...] grudnia 1953 r opatrzone było pieczęcią "Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. i podpisane przez T K. z oznaczeniem jego funkcji jako zastępcy Przewodniczącego Prezydium WRN w P. to oznacza, że był on upoważniony przez Przewodniczącego Prezydium WRN w P. do podpisywania orzeczeń wywłaszczeniowych. NSA powołał się w tym zakresie na doświadczenie życiowe wskazując na opisaną wyżej Instrukcję nr 2 oraz podkreślając, że upoważnienia nie były składane do akt sprawy ale do akt osobowych pracownika. W Archiwum Zakładowym [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. w zbiorze akt osobowych odnaleziono teczkę osobową T. K. w której nie stwierdzono dokumentów dotyczących zakresu jego czynności z racji pełnionej funkcji. Zawiera ona informacje że w latach [...] r. pełnił funkcję zastępcy Przewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej. W piśmie z Archiwum podano też, że Przewodniczącym Wojewódzkiej Rady Narodowej od maja [...] do listopada [...] r był n J. P. . Pismo to zostało podpisane przez dyrektora biura organizacyjno-administracyjnego M. D. . (pismo z 8 marca 2019r.). Pełnomocnik skarżącego w toku postępowania nieważnościowego złożył wniosek dowodowy o zażądanie przez organ tychże akt osobowych. Wniosek ten nie został jednak rozpoznany mimo, że miał istotne znaczenie w sprawie. Także w decyzji organ nie odniósł się do tego wniosku. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 78 § 1 k.p.a. W świetle treści art 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie wznawia się gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu nowym dowodem który istniał w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej były dokumenty znajdujące się w teczce osobowej T. K. . Jest to dowód istotny na który zwracały uwagę sądy badające zgodność z prawem orzeczenia wywłaszczeniowego, wskazując, że upoważnienie do podpisywania w imieniu Prezydium orzeczeń powinno znajdować się w w aktach osobowych. W ocenie Sądu ten nowy dowód powinien zostać oceniony przez organ w postępowaniu wznowieniowym. Niewystarczające byłoby poprzestanie na ocenie treści informacji przekazanej przez dyrektora biura organizacyjno-administracyjnego Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. ponieważ informacja ta stanowi w istocie pogląd tej osoby o dokumentach znajdujących się w aktach archiwalnych, podczas gdy to organ ma za zadanie ocenić dowód. Takim dowodem jest teczka osobowa a raczej znajdujące się w niej dokumenty. Dlatego w ocenie Sądu konieczne jest rozpoznanie wniosku dowodowego strony o zwrócenie się do Archiwum o nadesłanie jej kopii. Dopiero posiadając dokument źródłowy organ będzie mógł ocenić w sposób prawidłowy czy T. K. miał umocowanie do podpisania orzeczenia wywłaszczeniowego. Organ zapozna się także z wyrokiem NSA, I OSK 2011/15. Zwrócić przy tym należy uwagę, że treść orzeczenia wywłaszczeniowego wskazuje, że zostało ono wydane przez organ kolegialny Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o czym świadczy treść pieczęci w nagłówku orzeczenia. W świetle praktyki funkcjonowania prezydiów wojewódzkich rad narodowych powszechnym było podpisywanie decyzji wywłaszczeniowych przez zastępców prezydiów wojewódzkich rad narodowych - co było zgodne z instrukcją nr 2. Nawet gdyby przyjąć koncepcję skarżącego, że w świetle hierarchii źródeł prawa brak było podstaw prawnych do podpisywania rozstrzygnięć kolegialnych przez jedną osobę to biorąc pod uwagę zasadę pewności obrotu prawnego, zasadę stabilizacji stosunków administracyjnych i znaczny upływ czasu od wydania kwestionowanego orzeczenia, zasadne jest przyjęcie, że generalnie utrzymanie takiego rozstrzygnięcia leży w interesie obowiązującego porządku prawnego. W tej sprawie z uwagi jednak na niepełne zebranie materiału dowodowego w zakresie wskazanym Sąd tej kwestii nie przesądza. Sąd jednocześnie w pełni podziela tezę, zawartą m.in. w wyroku NSA z 13 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 3379/19, o tym, że braki w dokumentacji archiwalnej w świetle zasady domniemania legalności decyzji administracyjnej nie mogą być oceniane jako rażące naruszenie prawa i stanowić wprost podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Nie można też odnosić obecnych standardów prawnych do realiów lat powojennych gdyż decyzje te były wydawana w innych warunkach prawnych a przede wszystkim innych warunkach ustrojowych. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r., P 46/13, odstępstwa od zasady trwałości decyzji administracyjnej wydanej przed kilkudziesięcioma laty, nie powinny naruszać zasad bezpieczeństwa prawnego i ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. W kontekście zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. ocena posiadania odpowiedniego upoważnienia przez osobę podpisującą rozstrzygnięcie czy uchwały jest przedwczesna o czym była mowa wyżej. Należy zgodzić się ze skarżącym, że organ nie odniósł się do tych, podnoszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy kwestii, co stanowi o naruszeniu ww. przepisów prawa procesowego w tym art. 107 § 3 kpa. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7a, 8 w zw. z art. 11 kpa. Wprowadzony do porządku prawnego art. 7a dotyczy sytuacji w której doszło do nałożenia na stronę obowiązku lub ograniczenia lub odebrania uprawnienia w sytuacji w której powstają wątpliwości co do treści normy prawnej. W takiej sytuacji wątpliwości te są interpretowane na korzyść strony. W postępowaniu wznowieniowym co prawda organ orzeka na nowo w granicach podstaw wznowienia i może 151 § 1 pkt 2 kpa organ może uchylić decyzję i orzec co do istoty sprawy, to jednak nie mamy do czynienia z wątpliwościami co do normy prawnej a zatem przepis art. 7a nie ma tu zastosowania. Odnosząc się do skargi T. P. w pozostałym (poza kwestią upoważnienia T. K. ) zakresie należy stwierdzić że zarzuty są przedwczesne. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym i kilkufazowym. Najpierw organ bada formalne przesłanki wznowienia a następnie po wznowieniu postępowania (o ile zostały one spełnione) po pierwsze ocenia czy wskazana przyczyna wznowienia ma wpływ na prawidłowość kwestionowanej decyzji i gdy nie ma odmawia jej zmiany natomiast gdy ma – orzeka merytorycznie. W tej sprawie organ uznał, że wskazywana przyczyna wznowienia nie ma takiego wpływu. Sąd natomiast jest zdania, że organ zebrał niepełny materiał dowodowy i ocena ta jest przedwczesna. Oznacza to że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (poza kwestią upoważnienia) tj. błędnego zdaniem skarżącego uznania, że wywłaszczenie nie stanowiło realizacji narodowych planów gospodarczych, nieruchomość została wywłaszczona wcześniej co czyniło bezzasadnym przeprowadzenie procedury wywłaszczeniowej, brak określenia ceny w wezwaniu do dobrowolnego zbycia, wydanie zezwolenia przez Zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Nie zostało bowiem przesądzona kwestia prawidłowości w zakresie umocowania T. K. do podpisania w imieniu Prezydium aktu wywłaszczeniowego, w świetle nowych dowodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie wyżej zaprezentowaną ocenę i zażąda z Archiwum kopii akt osobowych a następnie oceni czy znajdujące się tam dokumenty mają wpływ na zgodność z prawem decyzji wywłaszczeniowej. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 2015, poz. 1800). Na koszty składa się wpis w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI