I SA/Wa 797/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-08
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościprawo wieczystego użytkowaniadekret warszawskisąd administracyjnypostępowanie administracyjnenieruchomości warszawskienastępstwo prawnepodział nieruchomościład przestrzenny

WSA w Warszawie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego dekretem warszawskim, uznając naruszenie przez organy wytycznych poprzedniego wyroku sądu.

Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego dekretem warszawskim. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania tego prawa, powołując się na niemożność podziału nieruchomości ze względu na posadowiony na niej budynek oraz brak dostępu do drogi publicznej dla wydzielonej części gruntu. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie przez organy art. 153 P.p.s.a., czyli niezastosowanie się do wytycznych zawartych w poprzednim wyroku sądu w tej samej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta miasta stołecznego Warszawy o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie. Grunt ten był objęty działaniem dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organy administracji odmawiały przyznania prawa użytkowania wieczystego, argumentując, że na nieruchomości znajduje się budynek, który uniemożliwia dokonanie podziału gruntu zgodnie z prawem i ładem przestrzennym, a także brak jest dostępu do drogi publicznej dla wydzielonej części gruntu. Sąd administracyjny uznał, że organy administracji ponownie rozpoznając sprawę, nie wzięły pod uwagę wytycznych zawartych w poprzednim wyroku WSA z 2016 r. W tamtym wyroku sąd wskazał na konieczność zebrania dowodów z dokumentacji technicznej budynku i opinii biegłych w celu oceny możliwości podziału nieruchomości. Sąd stwierdził, że organy nie zgromadziły wymaganych dokumentów, a pismo Wydziału Architektury i Budownictwa nie stanowiło wystarczającego dowodu negatywnego. W związku z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. oraz innych przepisów proceduralnych, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo odmówiły przyznania prawa użytkowania wieczystego, ponieważ nie zebrały wymaganych dowodów i nie zastosowały się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, że podział nieruchomości jest niemożliwy. Brak było opinii biegłych i dokumentacji technicznej potwierdzającej tę okoliczność. Sąd podkreślił, że organy były związane wytycznymi z poprzedniego wyroku sądu, które nakazywały przeprowadzenie takich dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

Dekret warszawski art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni mogli złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w ciągu 6 miesięcy od objęcia gruntu przez gminę. Organ był zobowiązany uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu było zgodne z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy.

u.g.n. art. 214a § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu objętego dekretem warszawskim, m.in. ze względu na brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

Pomocnicze

Dekret warszawski art. 7 § ust. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Organ był zobowiązany uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 214a § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przesłanka odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, gdy nieruchomość jest przeznaczona na cele nauki, oświaty lub kultury.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji naruszyły art. 153 P.p.s.a. poprzez zignorowanie wytycznych zawartych w poprzednim wyroku WSA. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego (opinii biegłych, dokumentacji technicznej) do oceny możliwości podziału nieruchomości i budynku. Organy nie zbadały wszystkich możliwości zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wydzielonej części gruntu.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji ponownie rozpoznając sprawę nie wzięły pod uwagę powyższej oceny i wydały decyzje z naruszeniem art.153 P.p.s.a. nie zostały w nich zgromadzone dokumenty o walorze architektoniczno - budowlanym z których wynika, czy sporny budynek może lub też nie może zostać podzielony w pionie, ani także dokumenty geodezyjne pozwalające na ocenę, czy możliwy jest podział przedmiotowej nieruchomości poprzez wy wydzielenie niezabudowanej części działki nr [...]. za jedyny, negatywny dowód w tym przedmiocie nie może zostać uznane pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 24 czerwca 2021r., gdyż nie odwołuje się ono do żadnych ustaleń co do ewentualnego podziału działki i budynku w świetle obowiązujących przepisów geodezyjnych, Prawa budowlanego ani Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, którym muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 r.

Skład orzekający

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

sprawozdawca

Jolanta Dargas

członek

Marta Kołtun-Kulik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania sądu i organów administracji wytycznymi zawartymi w poprzednich orzeczeniach sądu (art. 153 P.p.s.a.) w sprawach dotyczących dekretu warszawskiego oraz konieczność wszechstronnego badania możliwości podziału nieruchomości i budynku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i może wymagać adaptacji do innych przepisów dotyczących podziału nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wytycznych sądowych. Pokazuje też złożoność prawną i techniczną problemów związanych z podziałem nieruchomości zabudowanych.

Dekret warszawski wciąż żywy: Sąd przypomina organom o związaniu wytycznymi i konieczności wszechstronnego badania podziału nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 797/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art. 7 ust. 1 . 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. M. i P. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 lutego 2022 r. nr 275/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta miasta stołecznego Warszawy z dnia 30 września 2021 r. nr 263/SD/2021; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego solidarnie na rzecz A. M. i P. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z 9 lutego 2022 r. nr 275/2022 utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z 30 września 2021 r. nr 263/SD/2021 orzekającą o odmowie uwzględnienia wniosków o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy Al. [...], ozn. hip. "[...]" - działka nr [...] oraz "[...]" - działka nr [...] stanowiącej obecnie część działki ewid. nr [...] z obrębu [...].
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość położona w W. przy Al. [...], ozn. hip. "[...]" - działka nr [...] oraz "[...]" - działka nr [...] ) objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. dekretu dotychczasowi właściciele gruntu lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Organ orzekający był zobowiązany uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).
Jak wynika z zaświadczenia Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z 13 września 1947 r. nr [...] na dzień 9 września 1947 r., zgodnie z działem II KW ozn. jako "[...]" Nr rej. hip. [...], nieruchomość zawierała powierzchni [...] sążni kwadratowych, a tytuł własności zapisany był na W.Z. z wniosku z 25 listopada 1920 r. za nr [...]. Natomiast stosownie do zaświadczenia Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z 14 listopada 1947 r. nr [...], na dzień 14 listopada 1947 r., zgodnie z działem II KW ozn. jako "[...]" Nr rej. hip. [...], nieruchomość zawierała powierzchni [...] sążni kwadratowych, a stosownie do zastrzeżenia z wniosku z 4 grudnia 1931 r. zaprotokołowano treść na przepisanie tytułu własności tej nieruchomości na imię osób: H.J., I.Z. i B.Z. w częściach równych niepodzielnie.
W dniu wejścia w życie dekretu, tj. 21 listopada 1945 r., ww. nieruchomość stała się własnością gminy [...], a od 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, własnością Skarbu Państwa.
Grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty w posiadanie dawnej gminy [...] 16 sierpnia 1948 r. z chwilą publikacji w Dzienniku Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr [...] ogłoszenia o objęciu w posiadanie ww. nieruchomości przez gminę [...]. Termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał zatem 16 lutego 1949 r.
Jak wynika z akt sprawy dwa wnioski o przyznanie prawa własności czasowej zostały złożone przez H.J., B.K. i L. Z. 27 stycznia 1948 r. oraz dwa wnioski przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w [...] 29 września 1948 r.
Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z 13 grudnia 1950 r. odmówiło H.J., B.K. i L.Z. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w. położonej przy al. [...] i [...] ozn. nr hip. [...] Nr rej. [...] i [...], wskazując, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przy Al. [...] jest przeznaczony pod użyteczność publiczną - budowę Domów Akademickich, zaś wszystkie budynki - fragmenty murów - znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z 31 marca 1994 r. nr PO3.053-R-951/93 stwierdził nieważność ww. orzeczenia z 13 grudnia 1950 r.
L.K. wnioskiem z 29 grudnia 1994 r. wystąpił do Urzędu [...] Gminy [...] o wydanie opinii czy możliwe byłoby oddanie w użytkowanie wieczyste spadkobiercom dawnych właścicieli działek lub wydzielonych z nich części, położonych w W. przy Al. [...] i [...]. Następnie P.K. i L.K. (następcy prawni dawnych właścicieli) złożyli wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości.
Jak wynika ze sprawozdania technicznego i szkicu nieruchomości "[...]" [...] i "[...]" [...] z 13 lutego 2019 r., sporządzonego przez geodetę uprawnionego A.K., obecnie ww. dawna nieruchomość hipoteczna składa się z działek ewid. z obrębu [...]:
- hipoteka "[...]" [...] - nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...]. o pow. [...] ha,
- hipoteka "[...]" [...] - nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha.
Stosownie do informacji z rejestru gruntów i odpisów aktualnych ksiąg wieczystych:
- działka nr [...] położona przy Al. [...], stanowi własność Skarbu Państwa, powstała m.in. z Hip. Dobra Ziemskie Kolonie Nr [...] i objęta jest KW [...],
- działka nr [...], położona przy Al. [...], jest własnością Miasta [...] stanowi drogę – Al. [...] i objęta jest KW [...]. Prezydent [...] decyzją z 2 października 2014 r. nr 465/GK/DW/2014, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z 16 lutego 2015 r. nr 543/2015, orzekł o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy Al. [...], hip. "[...]" nr rej. hip. [...] oraz przy Al. [...], hip. "[...]", rej. hip. [...], wchodzącej w skład działki ewid. nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z analizą ortofotomapy, na gruncie przedmiotowej nieruchomości hipotecznej znajduje się powojenny budynek, będący we władaniu Szkoły [...], znacznie przekraczający granice nieruchomości hipotecznych. Granica hipoteczna przebiega przez budynek w taki sposób, że nie jest możliwe dokonanie podziału gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "[...]", nr rej. hip. [...] oraz hipoteki "[...]", rej. hip. [...], stanowiącego obecnie część działki ewid. nr [...]. Organ I instancji wskazał również, że pozostała część, stanowiąca obecnie fragment niezabudowany działki ewid. [...] ze ww. nieruchomości przylega bezpośrednio do budynku położonego na działce nr [...] i umożliwia dojście do ww. budynku. Tym samym w ocenie organu nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu ww. nieruchomości [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 654/15 uchylił ww. decyzje organów obu instancji wskazując, że organy odmawiając ustanowienia użytkowania wieczystego z przyczyn niespełnienia przez budynek wymogów technicznych - nie odniosły do żadnego dokumentu, np. właściwego organu nadzoru budowlanego. Stanowiska organów nie potwierdza także materiał dokumentacyjny sprawy. Brak odniesienia się do konkretnego dokumentu w tym zakresie czyni, w ocenie Sądu, decyzję Prezydenta [...] jako rozstrzygnięcie dowolne, które podtrzymał Wojewoda [...]. Wątpliwości Sądu wzbudziła także ocena organów w odniesieniu do niezabudowanej części działki nr [...], która przylega bezpośrednio do budynku położonego na działce. WSA w Warszawie wskazał, że zarówno z ortofotomapy jak i wiedzy powszechnie dostępnej wynika, że główne wejście do budynku usytuowane jest przy Al. [...], a nie na jego tylnej części, gdzie znajduje się fragment niezabudowanej działki. Ponadto, w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek opinii uprawnionego organu czy rzeczoznawcy, która stanowisko organów w przedmiocie odmowy oddania w użytkowanie wieczyste tego fragmentu działki by potwierdzała.
Prezydent [...] rozpoznając ponownie sprawę decyzją z 30 września 2021 r. odmówił A.M., L.K. i P.K. uwzględnienia wniosków o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy Al. [...], stanowiącej obecnie część działki ewid. nr [...] z obrębu [...] (pkt 1), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosków Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonych przy Al. [...] (pkt 2) , zaś w odniesieniu do gruntu stanowiącego część działki ewid. nr [...] (własność [...]) orzekł o rozpoznaniu wniosków odrębną decyzją (pkt 3).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z pismem Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z [...] czerwca 2021 r. podział działki nr [...] w granicach odpowiadających dawnym działkom nr [...] i nr [...] dzieli budynek przy Al. [...] na trzy części. Wobec powyższego, ze względu na faktyczne zagospodarowanie gruntu, ustalenia planistyczne i zachowanie ładu przestrzennego - Wydział Architektury i Budownictwa opiniuje negatywnie podział działek nr ewid. nr [...] i nr [...] oraz budynku przy Al. [...], w granicach odpowiadających dawnym działkom nr [...] i nr [...].
Umarzając postępowanie z wniosków Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] organ I instancji wskazał natomiast, że w zakresie działania Urzędów Likwidacyjnych nie mieści się składanie wniosków o przyznanie prawa własności czasowej, a nadto samo złożenie wniosków przez Urząd było bezprzedmiotowe, gdyż dawni właściciele już złożyli wnioski o przyznanie prawa własności czasowej, w terminie określonym w dekrecie.
P.K., L.K. i A.M. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 dekretu oraz podkreślił, że zgodnie z art. 214a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dodanym ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu m.in. na brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości, której części dotyczy roszczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu.
Wskazana regulacja dotycząca przesłanek warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oznacza, że oprócz zbadania przesłanek zawartych w obowiązującym art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, konieczne jest zbadanie dodatkowych przesłanek "niezależnych od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu" określonych w art. 214a ust. 1 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda [...] wskazał, że Prezydent [...] prawidłowo ustalił, że wniosek z art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy został złożony w przepisanym terminie.
Odnosząc się zaś do kwestii spełnienia drugiej przesłanki, to jest możliwości korzystania z gruntu dającego się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego) organ odwoławczy zaznaczył, że działka ewid. nr [...] z obrębu [...] (co ustalił organ I instancji) objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady m.st. Warszawy z 14 stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r., Nr 38, poz. 525). Tezę tę potwierdzają informacje udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej m.st. Warszawy. Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] położona jest w strefie oznaczonej [...] - zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna zamieszkania zbiorowego - akademik i/lub usługi. Ze ww. uchwały wynika również, że budynki przy Al. [...] i [...] są chronione planem.
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym szkicu nieruchomości "[...]" [...] i "[...]" [...] z [...] lutego 2019 r. oraz informacji zawartych na stronie Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, obecnie działka nr [...] zabudowana jest budynkiem akademika Szkoły [...] w [...] położonym przy Al. [...].
Wojewoda przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i podkreślił, że w niniejszej sprawie organ I instancji powinien był rozstrzygnąć czy możliwy jest podział wzniesionego później budynku w celu wydzielenia takiej jego samodzielnej części, która odpowiadałaby granicom gruntu dawnej nieruchomości [...].
W ocenie organu odwoławczego ustalenia organu I instancji w tym zakresie są prawidłowe. Słusznie Prezydent [...] uznał, że spełniona została przesłanka z art. 214a pkt 5 u.g.n., której zajście decyduje o konieczności odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie objętym dekretem warszawskim.
Wojewoda [...] zaznaczył ponadto, że wydając decyzję Prezydent [...] uwzględnił zalecenia i ocenę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 645/15, bowiem powołał się na pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 24 czerwca 2021 r. odnoszące się do kwestii dopuszczalności podziału budynku usytuowanego przy Al. [...], z którego wynika, że brak jest możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości hipotecznej "[...]" - działka nr [...] oraz "[...]" - działka nr [...]
Wojewoda [...] zgodził się ponadto ze stanowiskiem organu I instancji, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania z wniosków Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] jako bezprzedmiotowego, gdyż dawni właściciele już złożyli wnioski o przyznanie prawa własności czasowej, w terminie określonym w dekrecie. Wnioski o przyznanie prawa własności czasowej zostały złożone przez byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości 27 stycznia 1948 r., Okręgowy Urząd Likwidacyjny w [...] który, jak określono we wnioskach "reprezentuje prawa nieobecnego właściciela Z." wystąpił z wnioskiem 29 września 1948 r.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta [...] jest prawidłowa.
A.M. oraz P.K. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. prawa materialnego, tj:
1. art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że budynek nie podlega podziałowi z uwagi na brak oddzieleń przeciwpożarowych, podczas gdy z dokumentacji nie wynika, czy podział nie może przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części;
2. art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż podział poprzez wyodrębnienie działki niezabudowanej również nie jest możliwy, bowiem projektowana do wydzielenia działka niezabudowana nie będzie miała dostępu do drogi publicznej, podczas gdy za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem;
3. art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomości poprzez nierozważenia wielu wariantów podziału przedmiotowej nieruchomości - podziału pionowego budynku tudzież wydzielenia działki niezabudowanej - a to celem zaspokojenia roszczeń skarżących wynikających z ustaw odrębnych;
II. naruszenie prawa procesowego tj.:
1. art 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zignorowanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 654/15, w którym wskazano na konieczność przeprowadzenia dowodów na niespełnienie przez budynek wymogów technicznych do podziału budynku oraz w odniesieni do działki niezabudowanej zbadania możliwości oddania jej w użytkowanie wieczyste mając na uwadze, że główne wejście do budynku wzniesionego na sąsiednie działce jest usytuowane od strony ul. [...];
2. art 7 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez oparcie orzeczenia jedynie na piśmie Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 24 czerwca 2021 r., podczas gdy rozpoznanie niniejszej sprawy winno być poprzedzone wydaniem opinii z zakresu geodezji oraz z zakresu budownictwa, co poskutkowało arbitralnym wydaniem decyzji, z pominięciem obligatoryjnego środka dowodowego;
3. art. 107 § 3 k.p.a., i art 11 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez wyczerpującego i szczegółowego uzasadnienia tej decyzji, z którego skarżący mogliby poznać motywy podjęcia przez organ rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania własności czasowej, które to naruszenie było w szczególności efektem braku wyjaśnienia przez organ przyczyn dla jakich uznał, że w niniejszym stanie faktycznym nie zachodzi przypadek umożliwiający przyznania skarżącym prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, nawet w części.
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji organu oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie przy tym do treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Norma prawna zawarta w art. 153 P.p.s.a. przewiduje więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.
W niniejszej sprawie organy administracji związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2016r. sygn. akt I SA/Wa 654/15. Wyrokiem tym związany jest także Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę.
W powołanym wyroku, w wyniku analizy i oceny akt sprawy Sąd wskazał, że ani Prezydent [...] ani Wojewoda swojego stanowiska w przedmiocie odmowy ustanowienia skarżącym wnioskowanego przez nich prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości z przyczyny niespełnienia przez budynek wymogów technicznych - nie odniosły do żadnego dokumentu, np. właściwego organu nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu takiego stanowiska organów nie potwierdzał także materiał dokumentacyjny sprawy.
W odniesieniu zaś do niezabudowanej części działki nr [...] przylegającej bezpośrednio do budynku położonego na działce nr [...] Sąd zwrócił uwagę, że organy poprzestały na stwierdzeniu, że fragment tej działki umożliwia dojście do powyższego budynku, co wyklucza oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste pominęły jednak, że analiza ortofotomapy oraz widok frontowej elewacji budynku dowodzi, że główne wejście do budynku usytuowane jest przy Al. [...] a nie na jego tylnej części, gdzie znajduje się fragment niezabudowanej działki. Takie stanowisko organów nie zostało potwierdzone opinią uprawnionego organu czy rzeczoznawcy.
Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, organy administracji ponownie rozpoznając sprawę nie wzięły pod uwagę powyższej oceny i wydały decyzje z naruszeniem art.153 P.p.s.a.
Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że nie zostały w nich zgromadzone dokumenty o walorze architektoniczno - budowlanym z których wynika, czy sporny budynek może lub też nie może zostać podzielony w pionie, ani także dokumenty geodezyjne pozwalające na ocenę, czy możliwy jest podział przedmiotowej nieruchomości poprzez wyodrębnienie niezabudowanej części działki nr [...]. Mają rację skarżący, że za jedyny, negatywny dowód w tym przedmiocie nie może zostać uznane pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 24 czerwca 2021r., gdyż nie odwołuje się ono do żadnych ustaleń co do ewentualnego podziału działki i budynku w świetle obowiązujących przepisów geodezyjnych, Prawa budowlanego ani Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, którym muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 r.
Rozważając kwestię wnioskowanego w tym postępowaniu podziału przedmiotowej nieruchomości oraz posadowionego na niej budynku organy powinny odnieść się w szczególności do jego dokumentacji technicznej oraz parametrów działki w świetle obowiązujących przepisów prawa. Sąd podziela pogląd skargi, że w przypadku stwierdzenia przez organ braku odpowiednich kompetencji do dokonania jednoznacznej oceny geodezyjnej i architektoniczno- budowlanej stanu faktycznego sprawy, ma on możliwość posiłkowania się wiedzą specjalną biegłego danej dziedziny. Jednocześnie obowiązkiem organów jest ponadto rozważenie ewentualnego zaistnienia w sprawie niniejszej przesłanek wymienionych w treści art. 214a ust.1 pkt. 7 u.g.n., tj. przeznaczenia spornej nieruchomości na cele nauki, oświaty lub kultury.
Powyższe oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu gdyż doszło do naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa.
Organy ponownie wydały decyzje z naruszeniem przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 7, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a., zaś naruszenia te mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Działanie takie skutkuje uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy (pkt 2 sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI