I SA/Wa 781/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowień o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za zajętą nieruchomość, ponieważ postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej.
Skarżąca domagała się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organy administracji dwukrotnie zawiesiły postępowanie, utrzymując w mocy postanowienie o zawieszeniu. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność obu postanowień, ponieważ postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania, wskazując, że merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o odszkodowanie jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją przejścia gruntu na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Skarżąca zarzuciła opieszałość organów i brak możliwości skompletowania dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej (J. J.), która nie miała zdolności prawnej i nie mogła być stroną postępowania administracyjnego. Prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkujące stwierdzeniem nieważności postanowień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności postanowień.
Uzasadnienie
Postępowanie administracyjne może być prowadzone tylko wobec podmiotów posiadających zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. Osoba zmarła nie posiada tych zdolności, a skierowanie do niej postanowień uniemożliwia jej udział w postępowaniu i stanowi wadę skutkującą nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie administracyjne było prowadzone wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością postanowień.
Godne uwagi sformułowania
Prowadzenie postępowania i skierowanie postanowień do osoby zmarłej, która nie mogła mieć statusu strony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności tych postanowień.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność postępowań administracyjnych prowadzonych wobec osób zmarłych oraz konsekwencje proceduralne takich działań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia postępowania wobec osoby, która zmarła przed jego wszczęciem lub w jego trakcie, a organy nie uwzględniły tego faktu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne wydają się skomplikowane.
“Postępowanie wobec zmarłego? Sąd stwierdza nieważność!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 781/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/ Przemysław Żmich. Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /spr./ Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Starosty W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Wa 781/05 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z. B. na postanowienie Starosty W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że wniosek o ustalenie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.) odszkodowania za zajęty pod drogi publiczne grunt może zostać merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem organu decyzja ta potwierdza fakt nabycia przez jeden z wyżej wymienionych podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela odszkodowania. Decyzja może być wydana wyłącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez właściwego zarządcę drogi publicznej. Organ zaznaczył, że decyzja określa jednoznacznie powierzchnię gruntu i jego położenie - elementy niezbędne przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Wobec braku ostatecznej decyzji wojewody wniosek o odszkodowanie nie może być merytorycznie rozpoznany. Zawieszenie przez organ pierwszej instancji z urzędu postępowania w sprawie, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa było, zdaniem Wojewody [...] w pełni uzasadnione, bowiem kwestia nabycia prawa na podstawie art. 73 powołanej wyżej ustawy jest w stosunku do sprawy odszkodowania zagadnieniem wstępnym. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie wniosła Z. B. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ prowadzi postępowanie opieszale, a wydane w sprawie postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego jest tego ewidentnym przykładem. Skarżąca podniosła, że przedstawiła organowi wszelkie niezbędne dokumenty uzasadniające słuszność jej roszczeń, w tym również odpis wyroku Sądu Okręgowego w W. w sprawie [...] C [...] potwierdzający fakt, że skarżąca wraz z J. J. są właścicielkami przedmiotowej nieruchomości. Zarzuciła, że niemożność skompletowania przez organ niezbędnej dokumentacji nie może obciążać skarżącej i uniemożliwić dochodzenie przysługujących jej praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest nie tylko w płaszczyźnie materialnoprawnej (zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy), lecz także w płaszczyźnie procesowej (np. zbadanie, czy zaskarżony akt nie jest dotknięty wadą nieważności). Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Punktem wyjścia do oceny legalności zaskarżonych aktów winno być żądanie skarżącej. Dotyczyło ono wypłaty odszkodowania za działkę ewidencyjną [...] (dawny [...]) o pow. [...] m2, przejętą pod ulicę [...], z obrębu [...] położonej w M. przy ul. [...]. We wniosku skarżąca wskazała, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w W. sygn. akt [...] C [...] właścicielkami działki są: Z. B. i J. J. Wynika to z odpisu nieprawomocnego wyroku tego sądu złożonego do akt sądowych. Wskazać przy tym też należy, że z treści postanowień organów obydwu instancji nie wynika, ażeby kwestionowane były w tym postępowaniu prawa Z. B. i J. J. do działki nr [...]. Postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o odszkodowanie zostało wszczęte, a następnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. wydanym na postawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 123 kpa zawiesił postępowanie. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru tego postanowienia przesłanego J. J. wynika, że zostało ono odebrane przez jej wnuka M. J. Analogiczna sytuacja miała miejsce przy doręczaniu postanowienia organu drugiej instancji. Jednakże zważyć należy, że J. J. zmarła w dniu [...] lutego 2004 r. (k. 64 akt sądowych - odpis skrócony aktu zgonu sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego W.), a więc nie żyła ona już w dacie wszczęcia postępowania. Tymczasem organy obydwu instancji uczyniły ją stroną postępowania. Zatem J. J. nie mając zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnej nie mogła być podmiotem stosunku administracyjnego. Bez znaczenia przy tym jest dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, to, czy organy administracyjne o fakcie śmierci strony wiedziały. Prowadzenie postępowania i skierowanie postanowień do osoby zmarłej, która nie mogła mieć statusu strony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności tych postanowień. Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W tej sytuacji odnoszenie się przez sąd do materialnoprawnych zarzutów zawartych w skardze jest zbędne.