I SA/Wa 779/20

I SA/Wa 779/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba
Łukasz Trochym /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 981/21 - Wyrok NSA z 2022-12-19
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 190,151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 151 par. 1,  art. 151  par. 2, 146, 145, 145a, 147-152, 154  par. 2. 155-159
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Łukasz Trochym (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2007 r., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2, art. 6, art. 8 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), dalej jako "ustawa", stwierdził, że: E. R. przysługuje w całości prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez K. R. nieruchomości stanowiącej majątek ziemski [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. (pkt 1); wartość pozostawionej nieruchomości wynosi [...] zł (pkt 2); wysokość rekompensaty wynosi 20% wartości nieruchomości, co stanowi kwotę [...] zł (pkt 3); świadczenie pieniężne wypłacone zostanie ze środków Funduszu Rekompensacyjnego (pkt 4).
E. R. wnioskiem z [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dala jako "K.p.a.", wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, wnosząc o jej uchylenie i wydanie nowej decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, z uwzględnieniem właściwej powierzchni opuszczonej nieruchomości, tj. powiększonej o [...] ha lasów.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] lutego 2007 r., a następnie decyzją z [...] grudnia 2015 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art., 147, art. 149 § 1 i 2 i art. 150 § 1 K.p.a. w zw. z art. 20 ustawy odmówił uchylenia ww. decyzji.
W uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2015 r. organ wskazał, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 2007 r. z przyczyn podanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. było możliwe, ponieważ zgodnie z art. 20 ustawy do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152. art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 K.p.a. W postępowaniu tym nie ma natomiast zastosowania art. 146 § 1 K.p.a.
Przechodząc do oceny decyzji z [...] lutego 2007 r. organ podał, że kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o materiał dowodowy, z którego wynikało, że K. R. ur. w [...] r., była w dniu 1 września 1939 r. obywatelką polską, zamieszkiwała w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, była właścicielką majątku ziemskiego [...], w gminie [...], powiecie [...], województwie [...], który zmuszona była opuścić w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na skutek wysiedlenia do [...], przybyła do Polski w 1946 r. na podstawie Umowy Polsko-Radzieckiej z 6 lipca 1945 r., a zatem spełniła wymogi art. 2 ustawy. Pozostawioną nieruchomość stanowiło gospodarstwo rolne - majątek ziemski [...], oddalony ok. 5 km od [...] i ok. 15 km od miasta [...], o pow. [...] ha ziemi, w pięciu działach gruntu z czego około 80 ha stanowiły pastwiska, około 0,25 ha grunty pod zabudowaniami (siedlisko) natomiast pozostałe to grunty orne, na których uprawiano żyto, jęczmień, pszenicę, ziemniaki. Zabudowę stanowił budynek mieszkalny, drewniany na podmurówce z kamienia łupanego, o pow. użytkowej [...] m2, podpiwniczony, parterowy z poddaszem, kryty gontem, składający się z [...] pokoi, kuchni, spiżarni, sieni, wybudowany około [...] r. Wiążącym dowodem do ustalenia rodzaju i powierzchni pozostawionej nieruchomości był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział
I Cywilny z [...] listopada 2000 r. sygn. akt I C [...], ustalający składniki majątku ziemskiego [...], tj. [...] ha i [...] m2 gruntów rolnych, drewniany dom mieszkalny o pow. [...] m2.
Organ nadzoru podał dalej, że przedmiotem wniosku o wznowienie jest nieruchomość leśna o pow. [...] ha, nieobjęta ww. orzeczeniem Sądu Okręgowego, natomiast przedmiotem kwestionowanej decyzji była nieruchomość rolna o pow. ponad [...] ha, zabudowana domem mieszkalnym o pow. [...] m2.
W tych warunkach nie można było uznać, że nowe istotne dowody, nieznane Wojewodzie [...], istniejące w dniu wydania decyzji, stanowiły podstawę do zastosowania przez organ art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylenia decyzji
z [...] lutego 2007 r.
Minister Skarbu Państwa, na skutek wniosku E. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 146 § 1 K.p.a. oraz art. 9 ustawy, decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. i umorzył postępowanie w sprawie z wniosku z [...] lipca 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 2007 r. Organ wskazał, że mimo nieprecyzyjnego sformułowania art. 20 ustawy, mając na uwadze okoliczności towarzyszące jego wprowadzeniu oraz treść uzasadnienia ustawy z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2008 r. Nr 197, poz. 1223), którą przepis ten wprowadzono, wyłączenie art. 146 § 1 K.p.a. dotyczy wyłącznie decyzji i zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty wydanych na podstawie przepisów odrębnych, nie zaś decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro zatem kwestionowana w trybie nadzoru decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r. wydana została na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., to tym samym w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 146 § 1 K.p.a. i wskazany w nim 5-letni termin na wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Początkiem terminu wynikającego z art. 146 § 1 K.p.a. jest fakt doręczenia decyzji, natomiast jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r. doręczona została pełnomocnikowi strony w dniu [...] marca 2007 r. W związku z powyższym 5-letni termin określony w art. 146 § 1 K.p.a. upłynął w dniu [...] marca 2012 r. W tej sytuacji upływ terminu z art. 146 § 1 K.p.a. pozbawił organ prowadzący postępowanie wznowieniowe możliwości orzeczenia co do istoty, a więc brak było podstaw do rozpatrzenia wniosku strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 2007 r. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w art. 146 § 1 K.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy wyroku z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 503/16, uchylił powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa
z [...] lutego 2016 r., nr [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, organ dokonał prawidłowej wykładni art. 20 ustawy. Ratio legis tego przepisu wyraża się w możliwości wzruszenia w trybach w nim wskazanych decyzji
i zaświadczeń wydanych na podstawie odrębnych przepisów. Jest to zatem przepis
o charakterze przejściowym. Natomiast wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji wydanej na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r. możliwe jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Również
z orzecznictwa wynika, że art. 20 ustawy ma zastosowanie do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń na podstawie odrębnych przepisów.
W związku z powyższym Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Ministra Skarbu Państwa, że w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 146 § 1 K.p.a.
i że termin określony w tym przepisie upłynął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał jednak, że Minister Skarbu Państwa pominął w niniejszej sprawie ocenę zasadności zastosowania art. 151 § 2 K.p.a. W tej sytuacji, organ odwoławczy powinien był dokonać merytorycznej kontroli decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r., przeprowadzić postępowanie co do podstaw wznowienia i ocenić, czy w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 2 K.p.a. Umarzając natomiast postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o wznowienie bez dokonania powyższych ustaleń, Minister Skarbu Państwa naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 151 § 1 i 2 K.p.a.
Następnie, wyrokiem z 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2750/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok Sądu I instancji, decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] lutego 2016 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego w obu instancjach.
W uzasadnieniu wydanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że
w wyniku postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania organ może wydać trzy rodzaje decyzji. Pierwszym jest, zgodnie z art. 151 § 1 pkt.1 K.p.a., odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Rozstrzygnięcie to wydawane jest
w przypadku gdy organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia, nie przechodzi wówczas do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Drugim, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylenie decyzji dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej wznowienia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b § 1 i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Przepis art. 151 §1 pkt 2 K.p.a. stanowi o merytorycznym rozstrzygnięciu istoty sprawy administracyjnej. I trzecim rodzajem rozstrzygnięcia jest decyzja stwierdzająca wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 K.p.a., wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Wydanie decyzji na tej podstawie może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania co do podstaw wznowienia i merytorycznego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy błędnie wywiódł dopuszczalność umorzenia postępowania w sytuacji gdy przyjęto istnienie przedawnienia z art. 146 K.p.a., co mogło skutkować wyłącznie wydaniem decyzji
w trybie art. 151 § 2 K.p.a. W ocenie NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie uchylając decyzję organu II instancji prawidłowo zatem stanął na stanowisku, że wadliwa decyzja o umorzeniu winna zostać uchylona, a przyjęcie wystąpienia przesłanek negatywnych z art. 146 K.p.a. prowadzić powinno do przeprowadzenia postępowania zarówno w zakresie podstaw wznowienia, jak
i rozstrzygnięcia istoty sprawy. W takim przypadku, zdaniem NSA, okoliczności te winny być przedmiotem ustaleń już na etapie pierwszoinstancyjnym, czego błędnie nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w kontrolowanym wyroku. Przemawia za tym zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zapisana w art. 15 K.p.a. Aby stwierdzić, że dochowano jej wymogom nie wystarcza samo ustalenie, że w sprawie zapadły rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone prowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy przeanalizowano wszelkie argumenty. Organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji, nie może wchodzić w rolę organu załatwiającego sprawę administracyjną.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ I instancji wydając decyzję z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. stanął na stanowisku, że nie występuje żadna
z podstaw wznowienia i nie prowadził z tej przyczyny postępowania w kierunku merytorycznej oceny. W takiej sytuacji nakazanie w zaskarżonym wyroku organowi
II instancji, by zbadał, czy nie zaszły przesłanki z art. 151 § 2 K.p.a. pozostaje
w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie Sądu I instancji pozbawiłoby stronę prawa do dwukrotnej oceny merytorycznej decyzji z 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji szczegółowo rozważy istnienie przesłanek warunkujących zasadność wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 K.p.a. oraz art. 151 § 2 K.p.a.
Rozpatrując ponownie wniosek Pani E. R. z [...] lipca 2015 r.,
o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r., nr. [...], mając na uwadze zawarte w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wywody, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr. [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r., nr. [...].
Organ I instancji wyjaśnił na wstępie, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 20 ustawy z 8 lipca 2005 r., w trybie której ww. decyzja została wydana. Wobec czego ma zastosowanie art. 146 § 1 K.p.a., zgodnie z którym uchylenie decyzji
z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W ocenie organu z akt sprawy bezspornie wynika, że w niniejszej sprawie termin z art. 146 § 1 K.p.a. upłynął. Kontrolowana decyzja z [...] lutego 2007 r., doręczona została bowiem pełnomocnikowi Pani E. R. [...] marca 2007r., zatem jej uchylenie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może nastąpić, bowiem od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat (termin ten upłynął [...] marca 2012 r.), zaś wniosek o wznowienie postępowania złożony został [...] sierpnia 2015 r. W związku z czym organ I instancji uznał, że zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Takie rozstrzygnięcie jest jednak możliwe tylko w razie ustalenia, że zachodzi wskazana
w tym przepisie przesłanka wznowieniowa do uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej. W ocenie organu brak również podstaw do uznania, że kontrolowana decyzja z [...] lutego 2007 r., wydana została
z naruszeniem prawa.
Na potwierdzenie powyższej tezy organ wskazał, że ustawa z 8 lipca 2005 r. nakłada obowiązek udokumentowania przez wnioskodawcę przesłanek uzależniających przyznanie rekompensaty, w tym faktu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego. Strona ubiegająca się o prawo do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie ma obowiązek - po pierwsze - wskazania konkretnych nieruchomości, a po drugie - przedstawienia dowodów, które świadczą o ich pozostawieniu wraz ze wskazaniem rodzaju i powierzchni. Powyższe, zdaniem organu wynika z wykładni językowej art. 6 ust. 1 ustawy. Wprowadza ona również ustawowe obowiązki zobowiązujące wnioskodawcę do określonego postępowania. Do takich obowiązków należy dołączenie do wniosku stosownej dokumentacji, określonej w art. 6 ww. ustawy, na której oparte jest dochodzone uprawnienie. Zdaniem organu, z przytoczonych regulacji prawnych wynika jednoznacznie, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewoda [...] wyjaśnił także, że wnioskiem złożonym [...] sierpnia 2004 r. Pani E. R. wystąpiła o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych w [...], pow. [...], woj. [...], których właścicielką była K. R. Nie określiła wówczas składników nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast dołączone do wniosku dokumenty nie budziły wątpliwości co do przedmiotu żądania.
Wiążącym dowodem do ustalenia rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionej był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział
I Cywilny z [...] listopada 2000 r., sygn. akt IC [...], ustalający składniki majątku ziemskiego [...] położonego w Gminie [...], pow. [...], dawnego woj. [...], tj. [...] ha i [...] m2 gruntów rolnych, drewniany dom mieszkalny o powierzchni [...] m2.
Organ wskazał także, że załączone do wniosku o wznowienie postępowania dowody są nowe. W ocenie organu, dokumenty z Archiwum Państwowym Obwodu [...] istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji z [...] lutego 2007 r. nr. [...]. Nie były znane organowi, który wydał decyzję, ponieważ zostały przedłożone przez stronę wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, a część po jego złożeniu. Bezspornie dotyczą nieruchomości z majątku [...], gmina [...], pow. [...], woj. [...], pozostawionego przez K. R. z domu T. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, z przyczyn związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. Jednakże, zdaniem organu, nowe dowody przedstawione przez skarżącą nie mają wpływu na postępowanie zakończone ww. decyzją gdyż dotyczą nieruchomości leśnej o pow. [...] ha, podczas gdy przedmiotem powyższej decyzji była nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha zabudowana domem mieszkalnym. Brak jest przy tym podstaw do uznania, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa do rekompensaty z 2004 r. obejmował swoim zakresem również wskazane powyżej lasy.
W konsekwencji organ stanął na stanowisku, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] lutego 2007 r., z uwagi na ujawnienie nowych informacji i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji,
a nieznanych organowi nie zmierza do weryfikacji w trybie nadzwyczajnym tej decyzji o określonym zakresie podmiotowym i przedmiotowym, lecz do odmiennego (szerszego) ukształtowania jej zakresu przedmiotowego, a więc w swej istocie jest de facto nowym wnioskiem rozszerzającym zgłoszone pierwotnie żądanie potwierdzenia uprawnienia do rekompensaty o nową nieruchomość leśną. Powyższe stoi natomiast z sprzeczności, zdaniem organu, z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych z którego wynika, że modyfikacja poprzez rozszerzenie zakresu nieruchomości objętych żądaniem jest dopuszczalna, o ile nastąpi w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.
W ocenie organu, nie wyszyły zatem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a co za tym idzie nie jest możliwe jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] złożyła E. R., reprezentowana przez adwokata P. N.
Po rozpatrzeniu odwołania Pani E. R., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr. [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r., nr. [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister szeroko omówił przepisy ustawy określające warunki do uzyskania potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabrzańskie.
Wskazał także, że należy się zgodzić z organem I instancji co do tego, że
w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 20 ustawy i dlatego uchylenie ww. decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, z uwagi na fakt, iż od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat – stosownie do treści 146 § 1 K.p.a.
Ponadto w ocenie Ministra, załączone do wniosku o wznowienie postępowania dowody dotyczące nieruchomości z majątku [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], pozostawionego przez Panią K. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. - są nowe, istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]. Ponadto nie były one znane organowi I instancji, ponieważ zostały przekazane przez skarżącą wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, a część po jego złożeniu. Jednakże zdaniem Ministra, odnalezienie dokumentów nie mają wpływu na postępowanie zakończone ww. decyzją Wojewody [...], gdyż dotyczy innej nieruchomości. Przedmiotem ww. wniosku jest nieruchomość leśna
o powierzchni [...] ha, natomiast przedmiotem powyższej decyzji była nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (zabudowana domem mieszkalnym).
Zdaniem Ministra, Wojewoda [...] słusznie ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr. [...], z uwagi na ujawnienie nowych informacji i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi I instancji zmierza nie do weryfikacji w trybie nadzwyczajnym ww. decyzji o określonym zakresie podmiotowym i przedmiotowym, lecz do odmiennego (szerszego) ukształtowania jej zakresu przedmiotowego, a więc w swej istocie jest de facto nowym wnioskiem rozszerzającym zgłoszone pierwotnie żądanie potwierdzenia uprawnienia do rekompensaty o nową nieruchomość leśną. Minister przywołał w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1260/17 zgodnie z którym: "(...) rozszerzenie pierwotnie złożonego wniosku o kolejne nieruchomości mogło mieć miejsce do dnia 31 grudnia 2008 r. Żądania dotyczące przyznania rekompensaty za kolejne nieruchomości, nieujawnione przed wskazaną datą, traktować zatem trzeba jako nowe wnioski zgłoszone po upływie wyznaczonego przez ustawodawcę terminu o charakterze prekluzyjnym. Wskazanie innych nieruchomości niż określone w pierwotnym wniosku, po upływie ustawowego terminu, nie może być potraktowane jako precyzowanie, czy też modyfikacja tego wniosku, bowiem prowadziłoby to do odmiennego ukształtowania nawiązanego wcześniej stosunku prawnego pomiędzy organem a wnioskującym."
W ocenie Ministra, w ramach przedmiotowego postępowania została dokonana ocena całokształtu materiału dowodowego w zakresie wyznaczonym przez art. 80 k.p.a., co czyni zarzuty odwołania w tym zakresie bezpodstawnymi.
Podsumowując Minister wskazał, że Wojewoda [...] przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy wziął pod uwagę wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2750/16. Ponadto organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu dokonał analizy w odniesieniu do przesłanek warunkujących wydanie decyzji w trybie art. 151 § 1 i 2 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2019 r. wywiodła skarżąca, zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła natomiast naruszenie następujących przepisów:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
a to art. 20 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty
z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że przepis ten zezwala na wznowienie postępowania po upływie 5 lat od daty doręczenia ostatecznej decyzji
w sprawie tylko w przypadku, gdy decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy zabużańskiej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie do wszystkich decyzji przyznających prawo do rekompensaty, bez względu na datę ich wydania czy doręczenia;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 146 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że
w niniejszej sprawie skarżąca uchybiła 5 letniemu terminowi na złożenie wniosku
o wznowienie postępowania, podczas gdy zgodnie z treścią art. 20 ustawy zabużańskiej nie była takim terminem związana;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na dowolnym uznaniu, że wniosek Pani E. R. o przyznanie prawa do rekompensaty z 2004 roku nie obejmował swoim zakresem całego majątku ziemskiego pozostawionego przez Panią K.R. w [...], a jedynie grunty rolne, z wyłączeniem gruntów leśnych pomimo, że jedne i drugie wchodziły w skład nieruchomości ziemskiej [...].
Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...], oraz o zasądzenie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuję.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wskazać, iż rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.
Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy
i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku,
w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości
w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie, należy uznać, że wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Natomiast obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia
10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07).
W konsekwencji, należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną NSA, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku. Oznacza to, że
w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2750/16.
W przypadku przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny prawnej stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzję organu II instancji prawidłowo stanął na stanowisku, że wadliwa decyzja
o umorzeniu winna zostać uchylona, a przyjęcie wystąpienia przesłanek negatywnych z art. 146 K.p.a. prowadzić powinno do przeprowadzenia postępowania zarówno w zakresie podstaw wznowienia, jak i rozstrzygnięcia istoty sprawy. W takim przypadku, zdaniem NSA, okoliczności te winny być przedmiotem ustaleń już na etapie pierwszoinstancyjnym, za czym przemawia zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zapisana w art. 15 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji zobligowane byłby w takiej sytuacji nie tylko do oceny istnienia podstaw wznowienia, ale także dokonania merytorycznej oceny kontrolowanego w postępowaniu wznowieniowym rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji szczegółowo rozważy istnienie przesłanek warunkujących zasadność wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 K.p.a. oraz art. 151 § 2 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że granice skargi kasacyjnej nie pozwoliły na ocenę zasadności dokonanej w sprawie interpretacji przepisu art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Skarga kasacyjna nie zawierała bowiem żadnych zarzutów w tym zakresie.
Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd uznał poczynione przez organ ustalenia faktyczne na bazie zgromadzonego materiału dowodowego za prawidłowe.
Niniejsze postępowanie przed organami administracji prowadzone było w trybie nadzwyczajnym - w trybie wznowienia postępowania w sprawie ostatecznie zakończonej - art. 145 K.p.a., którego przedmiotem jest jedynie weryfikacja prawidłowości ustalenia stanu faktycznego z punktu widzenia wykluczenia ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa (B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, wyd. 3, s. 360
i nast.). Stąd też, jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja, dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji
i w konsekwencji wyeliminowanie wadliwego rozstrzygnięcia. Jak stanowi przy tym przepis art. 146 § 1 K.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3–8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Wskazać należy na wstępie na brzmienie art. 20 ustawy, zgodnie z którym do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 kpa, z tym że w przypadku zaświadczeń przepisy te stosuje się odpowiednio.
Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane są z urzędu odmienne poglądy judykatury w tym zakresie, chociażby te wskazane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1074/16). Niemniej jednak skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd jaki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1791/12, LEX nr 1497283 oraz z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 627/11, LEX nr 1264883, zgodnie z którym przepis art. 20 ustawy jest przepisem szczególnym, pozwalającym na stosowanie trybów nadzwyczajnych do decyzji i zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty, a wydanych na podstawie poprzednich regulacji zabużańskich. Wynika to bowiem bezpośrednio zarówno z treści ww. przepisu jak
i z uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej obowiązujące unormowanie.
Zasadnie zatem organy przyjęły, że w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 146 § 1 K.p.a. Powyższe skłoniło organy do słusznego wniosku, że uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może nastąpić, ponieważ od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat. Z akt sprawy bezspornie wynika bowiem, że kontrolowana decyzja z [...] lutego 2007 r., doręczona została pełnomocnikowi Pani E. R. w dniu [...] marca 2007 r., a zatem termin na jej uchylenie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. upłynął [...] marca 2012 r. Skarżąca wniosek o wznowienie postępowania złożony dopiero w dniu
[...] sierpnia 2015 r.
Mając na uwadze powyższe wywody, Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 20 ustawy oraz art. 146 § 1 K.p.a.
Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej, która wskazała na istniejącą w sprawie – jej zdaniem – podstawę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Wskazana przez skarżącą podstawa wznowienia dotyczyła odnalezionych
w 2015 r. dokumentów z Archiwum Państwowym Obwodu [...], które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji z [...] lutego 2007 r., a nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wynika z nich, że K. R. pozostawiła poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej również las, którego powierzchnia wynosiła [...] ha. Skarżąca wyjaśniła, że w postępowaniu przed sądem cywilnym nie posiadała dokumentów, które potwierdzałyby ten fakt, co wynikało z utrudnień w ich uzyskaniu z [...] archiwów. Pozew skierowany do sądu nie zawierał zatem żądania ustalenia w zakresie lasów, a sąd był związany żądaniem pozwu.
Jak wskazuję przy tym judykatura, spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Pierwszy to zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek: nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy. Tylko na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Trzeci warunek to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2010/15, z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15, a także z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09).
W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, brak jest spełnienia jednego
z powyższych warunków, a mianowicie zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zaburzańskiej, ustawodawca przewidział, że potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia
31 grudnia 2008 r. Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje zatem na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, nigdy zaś z urzędu.
A zatem również zakres żądania w takiej sytuacji, jak i dowody na jego poparcie, określa sam wnioskodawca.
Słusznie organy uznały, że wiążącym dowodem do ustalenia rodzaju i powierzchni pozostawionej nieruchomości, na podstawie art. 365 § 1 k.p.c., jest prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział I Cywilny z [...] listopada 2000 r., sygn. akt IC [...], ustalający składniki majątku ziemskiego [...], na podstawie którego to orzeczenia organ przyjął, że pozostawioną przez K. R. nieruchomość stanowiło gospodarstwo rolne - majątek ziemski [...], o pow. [...] ha ziemi w pięciu działach gruntu z czego około [...] ha stanowiły pastwiska, około [...] ha grunty pod zabudowaniami (siedlisko] natomiast pozostałe to grunty orne. Zabudowę stanowił budynek mieszkalny, drewniany na podmurówce z kamienia łupanego, o pow. użytkowej [...] m2, podpiwniczony, parterowy
z poddaszem, kryty gontem, składający się z 6 pokoi, kuchni, spiżarni, sieni, wybudowany około [...] r.
W ocenie Sądu, brak jest przy tym podstaw do uznania, że wnioski skarżącej
z 2001 oraz 2004 r. w sprawie rekompensaty obejmował swoim zakresem również nieruchomości leśne o powierzchni ponad [...] ha. Sama właścicielka pozostawionego majątku [...]– K. R., składając w 1990 r. wniosek o ekwiwalent za pozostawione mienie (k.7) podała taką właśnie wielkość oraz strukturę gruntową majątku [...] jaką ustalił Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z [...] listopada 2000 r. Mało prawdopodobne jest aby właścicielka majątku, przy dokonywaniu jego opisu, pominęła tak istotny składnik jak nieruchomość o powierzchni ponad [...] ha lasów. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie także w piśmie syna K. R. – D. R. z [...] grudnia 1990 r. (k.3).
Powyższe, zdaniem Sądu, tworzy spójny obraz całości żądania skarżącej dotyczącego rekompensaty za konkretnie wskazane składniki majątku [...], w ramach którego nie wyszczególniono oddzielnej nieruchomości leśnej o powierzchni [...] ha.
Brak jest zatem racjonalnych powodów do uznania, że nowe dokumenty uzyskane przez skarżącą z Archiwum Państwowego Obwodu [...] stanowią istotny dowód w sprawie. W obliczu treści prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego precyzyjnie ustalającego składniki majątku [...], co miało potwierdzenie także w innych dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, brak jest jakichkolwiek wątpliwości do co zakresu żądania skarżącej, które zostało następnie w całości uwzględnione decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r.
W tej sytuacji organy słusznie uznały, że nie wyszyły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a co za tym idzie nie jest możliwe jej uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Za podstawę prawną odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji organ prawidłowo przyjęły przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Zdaniem Sądu, nie może również budzić wątpliwości, iż warunkiem sine qua non potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zaburzańskiej, jest założenie przez uprawniony podmiot wniosku w terminie do
31 grudnia 2008 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa, co oznacza, że uprawiony podmiot nie ma już prawnej możliwości jego dochodzenia. Ustawa
o realizacji prawa do rekompensaty ma bowiem za zadanie doprowadzić do zakończenia procesu rozliczeń związanych z tzw. "mieniem zabużańskim".
Sąd aprobuje w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone
w wyroku z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 594/14 (LEX nr 1988134),
w którym NSA wyjaśnił, że po upływie terminu na złożenie wniosku w sprawie rekompensaty za mienie zaburzańskie nie jest możliwym jego modyfikowanie czy też doprecyzowanie, bowiem ten wniosek odmiennie kształtuje nawiązany wcześniej stosunek prawny pomiędzy organem a wnioskującym. Zdaniem NSA, jeżeli przepis wskazuje datę, do której osoby uprawnione mogły złożyć wniosek o przyznanie im rekompensaty, a świadczenie to przysługuje za konkretne nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Polski, to oczywistym jest, że zainteresowani w zakreślonym terminie muszą wyrazić nie tylko wolę skorzystania
z przywilejów przyznanych im ustawą, lecz najpóźniej do dnia 31 grudnia 2008 r. zobowiązani są wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty.
Termin wyznaczony w art. 5 ust. 1 ustawy na złożenie wniosku w sprawie rekompensaty jest terminem nieprzekraczalnym w tym sensie, że po jego upływie nie jest możliwe ani złożenie nowego wniosku ani modyfikacja czy też potwierdzenie wniosku złożonego przez inną osobę przed 31 grudnia 2008 r. Nie ma bowiem prawnej możliwości konwalidowania czynności, której termin materialnoprawny upłynął, do czego niechybnie zmierza skarżąca w ramach niniejszego postępowania.
Następnie należy zauważyć, że organy uznały, że zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a.
w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Po ponownej analizie sprawy
w tym zakresie, organy stanęły na prawidłowym stanowisku, że brak jest również podstaw do uznania, na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., że kontrolowana decyzja
z [...] lutego 2007 r., wydana została z naruszeniem prawa.
Sąd nie stwierdził ponadto, aby w rozpatrywanej sprawie miało miejsce istotne naruszenie art. 7 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a, to jest takie, które miałoby wpływ na odmienny wynik sprawy. Co prawda ocena okoliczności wskazanych we wniosku
o wznowienie dokonana przez organ różni się od oceny skarżącej, ale ocena ta była swobodna, a nie dowolna, i nie doszło w tym przypadku do naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. Należy też podkreślić, że "słusznego interesu strony" nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z oczekiwaniami osoby zainteresowanej, w celu osiągnięcia osobistych korzyści. Rozstrzygnięcie musi być dokonywane na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, co w realiach niniejszej sprawy miało miejsce.
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że w oznaczeniu daty decyzji organu odwoławczego wystąpił błąd, ponieważ wskazano nieprawidłową datę [...] lutego 2019 r., która zgodnie z zamiarem jej autora powinna być zapewne o rok późniejsza, czyli [...] lutego 2020 r., skoro decyzja organu I instancji jest z [...] października 2019 r. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, powyższy błąd organu odwoławczego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ stanowi oczywistą omyłkę pisarską.
Podsumowując, kontrola legalności decyzji Ministra Sprawa Wewnętrznych
i Administracji z [...] lutego 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r. przeprowadzona przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie wykazała, że ww. decyzje prawa nie naruszają.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.