I SA/Wa 760/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-01-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba więziennarównoważnik pieniężnybrak mieszkaniaposiadanie zależneposiadanie samoistnekodeks cywilnyustawa o służbie więziennejprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Służby Więziennej domagającego się równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że jego żona posiada lokal mieszkalny.

Skargę złożył funkcjonariusz Służby Więziennej J. O., domagając się przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że żona skarżącego wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swoich zmarłych rodzicach. Sąd administracyjny uznał, że posiadanie przez małżonka lokalu mieszkalnego, nawet jako posiadacz zależny (najemca), wyłącza prawo do równoważnika zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

Funkcjonariusz Służby Więziennej J. O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Podstawą odmowy było ustalenie, że żona skarżącego posiada lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje również J. O. Lokal ten został wynajęty przez żonę w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego po śmierci jej rodziców. Skarżący argumentował, że posiada jedynie posiadanie zależne lokalu wynajmowanego od osoby fizycznej i że tylko posiadanie samoistne powinno skutkować odmową przyznania równoważnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu. Sąd zinterpretował pojęcie posiadania lokalu szeroko, obejmując zarówno posiadanie samoistne, jak i zależne, zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego. W związku z tym, fakt posiadania przez żonę skarżącego lokalu mieszkalnego jako najemcy (posiadacz zależny) stanowił negatywną przesłankę do przyznania równoważnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli jego małżonek posiada lokal mieszkalny, nawet na zasadzie najmu (posiadanie zależne).

Uzasadnienie

Przepis art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że równoważnik przysługuje, jeżeli funkcjonariusz lub jego małżonek nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu. Sąd uznał, że posiadanie zależne lokalu mieszkalnego przez małżonka (w tym przypadku najem) wyłącza prawo do równoważnika, zgodnie z szeroką interpretacją pojęcia posiadania z art. 336 Kodeksu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.s.w. art. 89 § 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Posiadanie lokalu mieszkalnego przez małżonka, nawet jako posiadacz zależny (najemca), wyłącza prawo funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definiuje posiadacza rzeczy jako tego, kto nią włada jak właściciel (samoistny) lub jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z tym związane (zależny).

k.c. art. 691

Kodeks cywilny

Reguluje wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym.

u.o.p.l. art. 2 § 1 pkt 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Definiuje, co nie jest lokalem służącym zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych (np. pomieszczenia w hotelach).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez małżonka lokalu mieszkalnego na zasadzie najmu (posiadanie zależne) wyłącza prawo funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.

Odrzucone argumenty

Posiadanie zależne lokalu wynajmowanego od osoby fizycznej nie wyłącza prawa do równoważnika. Tylko posiadanie samoistne powinno skutkować odmową przyznania równoważnika.

Godne uwagi sformułowania

Kodeks cywilny w art. 336 przewiduje, że posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, jak i ten, kto nią włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym wiąże się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach teza podniesiona przez zainteresowanego w odwołaniu, że tylko posiadanie samoistne skutkuje nie nabyciem prawa do równoważnika z tytułu braku mieszkania.

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Jolanta Zdanowicz

członek

Maria Tarnowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia posiadania lokalu mieszkalnego na potrzeby przyznawania równoważnika pieniężnego funkcjonariuszom służb mundurowych, w szczególności rozróżnienie między posiadaniem samoistnym a zależnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Więziennej i jego małżonka, ale zasada interpretacji posiadania może mieć zastosowanie w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów dotyczących świadczeń socjalnych dla funkcjonariuszy i interpretacji pojęć prawnych takich jak 'posiadanie'. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Czy wynajmowanie mieszkania pozbawia Cię prawa do świadczeń? Sąd wyjaśnia pojęcie posiadania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 760/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Zdanowicz
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Maria Tarnowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Generalny Służby Więziennej, decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. O. od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] odmawiającej przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K., decyzją z dnia [...] października 2004 r. po rozpatrzeniu wniosku J. O. odmówił przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania, na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, z uwagi na to, że żona zainteresowanego posiada lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w K., w którym zamieszkuje również J. O.
Po rozpatrzeniu odwołania J. O., który podniósł, że decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. nr [...] odmówiono mu zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z uwagi na fakt, że wynajmuje mieszkanie od osoby fizycznej, a ponadto twierdził, że nie jest posiadaczem samoistnym lokalu mieszkalnego i dlatego żąda zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu równoważnika z tytułu braku mieszkania od dnia [...] października 2002 r., Dyrektor Generalny Służby Więziennej podzielił pogląd Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., że brak jest przesłanek do przyznania J. O. prawa do równoważnika z tytułu braku mieszkania.
Zdaniem organu, żona zainteresowanego H. L. wstąpiła w stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego, po zmarłych rodzicach T. i M. L. Art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do równoważnika, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu. Przesłanka w postaci posiadania lokalu mieszkalnego istnieje w rozpatrywanej sprawie, ponieważ Kodeks cywilny w art. 336 przewiduje, że posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, jak i ten, kto nią włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym wiąże się określone władztwo nad cudzą rzeczą.
Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie istnieje posiadanie zależne lokalu mieszkalnego. Z uwagi na uregulowanie zawarte w art. 336 Kc i art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach teza podniesiona przez zainteresowanego w odwołaniu, że tylko posiadanie samoistne skutkuje nie nabyciem prawa do równoważnika z tytułu braku mieszkania.
Organ podniósł również, że sprawa zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, na którą powołuje się zainteresowany, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. O., i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] jako niezgodnych z prawem.
Skarżący podniósł, że wynajmuje mieszkanie od osoby fizycznej, za które płaci czynsz na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, a zatem zgodny z art. 93 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, lecz trzykrotnie wyższy niż wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu, a zatem nie można twierdzić, że posiada lokal w rozumieniu art. 89 ustawy o Służbie Więziennej.
Zdaniem skarżącego należy przyjąć, iż posiadanie, o którym mowa w rozdziale 6 ustawy o Służbie Więziennej to posiadanie samoistne, gdyż w przeciwnym razie równoważnik przysługiwałby jedynie osobom bezdomnym (nawet zamieszkiwanie w domu osób bliskich jest posiadaniem zależnym w zakresie użyczenia). Z wyjątkiem osób bezdomnych wszyscy inni są posiadaczami samoistnymi bądź zależnymi lokali mieszkalnych, również osoby wynajmujące pokoje w hotelach, gdyż też jest to posiadanie zależne.
W opinii skarżącego, prezentowana przez organ wykładnia przepisów ustawy o Służbie Więziennej przeczy racji bytu tych przepisów, i jako taka nie może mieć miejsca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku J. O. złożonego w dniu [...] sierpnia 2004 r. o przyznanie równoważnika z tytułu braku mieszkania.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] października 2004 r. odmówił J. O. przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania, a Dyrektor Generalny Służby Więziennej, po rozpatrzeniu odwołania J. O., decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu.
Z ustaleń organu wynika, że żona skarżącego wstąpiła w stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego, po zmarłych rodzicach T. i M. L.
Stosownie do art. 336 Kodeksu Cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Prawidłowo zatem organ uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna – wstąpienie w stosunek najmu lokalu po rodzicach żony skarżącego, uniemożliwiająca przyznanie skarżącemu równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Żona skarżącego posiada lokal mieszkalny, a art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wyłącza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania w przypadku posiadania lokalu – posiadania samoistnego lub zależnego.
Dodatkowo należy zauważyć, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobnie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266), lokalem, czyli lokalem służącym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, nie jest pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI