I SA/Wa 749/22

I SA/Wa 749/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2441/23 - Wyrok NSA z 2025-09-16
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji im. Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w P. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2022 r. nr GZ.rn.625.147.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 stycznia 2022 r., nr GZ-rn.625.147.2019, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania Fundacji im. [...] przy [...] Narodowym w [....] (dalej: "Fundacja" "skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 12 kwietnia 2021 r., nr SN-IV.7515.49.2017.14, w przedmiocie umorzenia postępowania.
Decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Pismem z 27 lipca 2017 r. Fundacja im. [....] przy [...] Narodowym w [...] wniosła o stwierdzenie - na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, dalej: "rozporządzenie wykonawcze") - że nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej następujące nieruchomości lub ich części w obrębie [...]:
1) nieruchomości lub ich części będące w zarządzie Agencji Nieruchomości Rolnych, stanowiące działki nr [...];
2) nieruchomości lub ich części będące we władaniu Gminy [....], tj: działki nr [...];
3) nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], pozostająca we władaniu Skarbu Państwa w zarządzie [...] Zarządu Infrastruktury w [...];
4) nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] pozostająca we władaniu Skarbu Państwa – statio fisci Starosta [....]
5) działki nr [...], pozostające we władaniu Skarbu Państwa zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego, Lasy Państwowe, Nadleśniczy Nadleśnictwa [.....] (PGL LP).
Fundacja wniosła o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych z zakresu historii, rolnictwa i leśnictwa oraz dowodu z oględzin, aby udowodnić szeroki zasięg zespołu pałacowo-parkowego i łęgów, a także brak wykorzystania wnioskowanych działek na cele wynikające z art. 2 ust. 1 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr. 3, poz. 13 z poźn. zm., dalej: "dekret o reformie rolnej".).
Fundacja podniosła, że na działce nr [....] stała kapliczka przydrożna, pozbawiona znaczenia dla aktywności rolnej. Ponadto, wszystkie wnioskowane działki nie mogły być wykorzystane na cele reformy rolnej, skoro miały charakter leśny albo pełniły funkcję komunikacyjną, jako drogi wewnętrzne w majątku. Zdaniem Fundacji, skutek nacjonalizacyjny reformy rolnej był "warunkowy i celowy", tj. właściciel tracił swoje prawo tylko, jeżeli organy państwowe przystąpiły do parcelacji majątku lub wyłączyły grunty spod parcelacji, umieszczając je w wykazie z art. 15 dekretu o reformie rolnej. Tymczasem cele reformy rolnej nie zostały na tych działkach zrealizowane. Działki nr [...] stanowiły bowiem ciągi komunikacyjne majątku, ale były pozbawione statusu dróg publicznych. Z kolei działka nr [...] jest przedłużeniem parku. Działka nr [...], będąca we władaniu [...] Zarządu Infrastruktury w [...] mieści zaś radiolatarnię, tj. infrastrukturę [...] [...] [...]. Natomiast działki nr [...] lokują szkołę w [...]. Fundacja podsumowała, że wszystkie wnioskowane działki stanowiły lasy lub były powiązane z zespołem pałacowo-parkowym, podczas gdy zarząd majątkiem był urządzony poza [....] (karta 243 akt Wojewody).
Pismami z dnia 10 listopada 2017 r., 22 grudnia 2017 r. i 20 marca 2018 r., spadkobiercy właściciela majątku ziemskiego R. R. poparli stanowisko Fundacji, ale jednocześnie sami wnieśli (pismo z 20 marca 2017 r.) o wyłączenie identycznej części dóbr [....] spod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, ponieważ jak wskazali są "wnioskodawcami równolegle do Fundacji". Zdaniem spadkobierców, majątek [...] nie podlegał pod działanie reformy rolnej, więc R. R. nie przestał być jego właścicielem dnia 13 września 1944 r., a w konsekwencji prawo własności tej nieruchomości mogło zostać przeniesione na Fundację i uzasadnia jej legitymację (karty 295, 338, 343 akt Wojewody).
Pismem z 7 marca 2019 r. Wojewoda [...] - na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. - poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W piśmie tym, Wojewoda wskazał także, że zgodnie z decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 stycznia 2018 r., nr GZ.rn.625.127.2015, Fundacja nie nabyła skutecznie praw w stosunku do gruntów dawnego majątku w [...]. Żadna ze stron postępowania nie złożyła pism procesowych ani nie wniosła uwag i wniosków do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Powołaną na wstępie decyzją z 12 kwietnia 2019 r. Wojewoda [...] – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – umorzył z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie (z wniosku Fundacji z 25 lipca 2017 r.). Organ I instancji powołując się na stanowisko Ministra zawarte w decyzji z 30 stycznia 2018 r., wskazał, że sukcesja uprawnień na gruncie postępowania z § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. przysługuje jedynie następcom prawnym pod tytułem ogólnym, ewentualnie nabywcom spadku (w rozumieniu art. 1053 kodeksu cywilnego). Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 513/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę od powyższej decyzji Ministra z 30 stycznia 2018 r.
Organ I instancji podniósł, że na podstawie postanowień spadkowych obecnie żyjącymi spadkobiercami dawnego właściciela majątku [...] (R. R.) są: K. R., C. R., X. R. oraz E. R., w związku z czym wyłącznie tym podmiotom przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu (postępowanie takie toczy się obecnie pod numerem SN-IV.7515.16.2019.14).
Pismem z 30 kwietnia 2019 r. odwołanie od decyzji Wojewody [...] 12 kwietnia 2019 r. złożyła Fundacja, wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skarg kasacyjnych Fundacji i spadkobierców R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 513/18.
Fundacja zarzuciła Wojewodzie [...]:
1) błędną wykładnię § 5 rozporządzenia wykonawczego w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, polegająca na przyznaniu legitymacji wyłącznie poprzedniemu właścicielowi i nabywcy spadku, podczas gdy przepisy nie zawierają takich ograniczeń, eliminujących sukcesora singularnego;
2) niezastosowanie art. 28 i art. 30 § 4 k.p.a., skutkujące pozbawieniem interesu prawnego Fundacji, pomimo że te przepisy uzasadniają również legitymację Fundacji jako nabywcy inter vivos;
3) niezastosowanie art. 65 § 1 k.p.a. i art. 66 § 3 zd. 1 k.p.a., gdyż organ uznał swoją niewłaściwość, ale nie wskazał, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku, złożonego przez Fundację, będącą nabywcą singularnym nieruchomości;
4) brak połączenia postępowań z wniosku Fundacji i spadkobierców, podczas gdy te podmioty są współuczestnikami formalnymi, gdyż ich status wynika z jednego zdarzenia, tj. niepodpadania majątku [...] pod działanie ww. dekretu (niezastosowanie art. 62, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a.).
Zdaniem Fundacji, Wojewoda [...] bezzasadnie umorzył wobec niej postępowanie, pomimo że najpóźniej 9 kwietnia 2010 r. nabyła ona prawo własności nieruchomości [...], wskutek umów darowizny i ugody, zawartych ze spadkobiercami R. R. Fundacja podkreśla, że nabyła nie tyle samo uprawnienie do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, ale prawo własności nieruchomości, a przecież uprawnienie do złożenia wniosku przysługuje każdoczesnemu właścicielowi. W przekonaniu Fundacji, stroną postępowania z § 5 rozporządzenia wykonawczego jest "każda osoba, której sytuacja prawna będzie korzystna na skutek potwierdzenia, że nie doszło nigdy do nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze reformy rolnej." Interes prawny w takim postępowaniu przysługuje więc także nabywcy pod tytułem szczególnym, skoro art. 28 i art. 30 § 4 k.p.a. nie różnicują tytułu prawnego do nieruchomości, uzasadniającego legitymację wnioskodawcy. Źródłem interesu prawnego Fundacji jest prawo własności nieruchomości, które pozostało przy R. R., niezależnie że stało się ono sporne po zawładnięciu nieruchomością przez organy nacjonalizacyjne. Zdaniem odwołującej się, "Fundacja ma interes prawny w zaprzeczeniu, że doszło do nabycia praw przez Skarb Państwa w drodze reformy rolnej. Jeśli bowiem R. [...] R. nie utracił w 1944 r. prawa własności, to skuteczne było nabycie tego prawa przez jego spadkobierców, od których z kolei wywodzi swoje prawa Fundacja." Odwołująca się dodała, że skoro organ zanegował jej legitymację, gdyż nie jest ona spadkobiercą poprzedniego właściciela, to powinien wskazać tryb ochrony, służący nabywcy prawa pod tytułem szczególnym, jakim jest obdarowana Fundacja.
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 1144/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/WA 513/18 oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 stycznia 2018 r., nr GZ.rn.625.127.2015.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołaną na wstępie decyzją z 14 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 12 kwietnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia niniejszego postępowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa dotyczy nieruchomości o pow. [...] ha, pochodzących z majątku ziemskiego [...], liczącego łącznie co najmniej [...] ha, położonego w przedwojennym powiecie [...]. Właścicielem majętności [...], obejmującej też folwarki [....],[...] i [....], od 1929 r. był R. R..
Majętności [...] zostały przejęte na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, przy czym 249 ha lasów zostało wyłączonych spod rozparcelowania, z powołaniem się na dekret PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. R.P. 1944, Nr 15, poz. 82 – dalej: "dekret leśny").
W latach [...] R. R. był ambasadorem w [...], a w [...] r. polski rząd emigracyjny mianował go posłem w [...], gdzie zmarł dnia 10 listopada 1945 r. Spadkobiercą R. R. był brat E.C., który był ambasadorem w [...], ministrem spraw zagranicznych, a w latach [...][...] na uchodźctwie, toteż nie mógł powrócić do Polski. Po E. R., zmarłym 30 lipca 1993 r., spadek odziedziczyły C. R., V. R., C. R., X. R. i E. R.
E. R. ustanowił Fundację im. R. przy Muzeum Narodowym w [...], a dnia 9 czerwca 1992 r. oświadczył, że "nieodpłatnie przenoszę wszelkie moje prawa i roszczenia obecne i przyszłe związane z kompleksem nieruchomości ziemskich dawnego majątku [...] oraz folwarku [...], które odziedziczyłem po moim bracie, śp. R. R., na Fundację im. R. przy Muzeum Narodowym w [...]" (karty 184-193 akt Wojewody).
Dnia 9 kwietnia 2010 r. spadkobiercy E. R. zawarli ugodę z Fundacją i dokonali na jej rzecz darowizny "w celu uchylenia jakichkolwiek wątpliwości i zapobieżenia ewentualnym sporom", potwierdzając przeniesienie na Fundację wszystkich roszczeń i praw do majątku ziemskiego i kompleksu pałacowego w [...], tj. "własność wszystkich nieruchomości, które przed 1 września 1939 r. wchodziły w skład majątku [...] i były objęte księgą wieczystą [...] - Obszar [...] i własność rzeczy ruchomych" oraz licznych wymienionych tam działek. Strony oświadczyły, że opisane mienie nie weszło w skład spadku po E. R. i że to Fundacja jest jego następcą prawnym pod tytułem szczególnym w odniesieniu do tych rzeczy i praw" (karty 122 i 128 akt Wojewody).
Dalej organ odwoławczy wskazał, że podaniem z 31 grudnia 2009 r., a następnie podaniem z 24 maja 2011 r. Fundacja wystąpiła do Wojewody [...], aby na podstawie 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, wyłączył spod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, część dóbr [...], liczącą [...] ha, obejmującą m.in.: zespół dworsko-pałacowy w [...], lasy, a także łęgi nad rzeką [...].
Wojewoda [...] decyzją z 31 marca 2015 r., nr SN.IV-14.7515-59/11, wyłączył spod działania dekretu o reformie rolnej zespół pałacowo-parkowy i lasy [...], natomiast stwierdził nacjonalizację łęgów [...], a co do działek, które przed wojną nie były własnością R. R. postępowanie umorzył (karta 78 akt Wojewody).
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (powoływaną przez organ I instancji) decyzją z 30 stycznia 2018 r., nr GZ.m.625.127.2015, uchylił decyzję Wojewody [...] z 31 marca 2015 r. i umorzył postępowanie, negując legitymację Fundacji i wskazując, aby wniosek złożyli sami spadkobiercy (karta 87 akt Ministra). Za organem I instancji Minister podniósł, że WSA w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2018 r. (I SA/Wa 513/18) oddalił skargi Fundacji i spadkobierców, wskazując na nieprzenoszalność legitymacji z § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, oraz na możliwość złożenia odrębnego wniosku przez spadkobierców.
Minister, utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z 12 kwietnia 2019 r., nr SN-IV.7515.49.2017.14, umarzająca postępowanie względem Fundacji im. [...] przy Muzeum Narodowym w [...], stwierdził, że nie narusza ona prawa i jest prawidłowa. Podkreślił, że przesądzające znaczenie w tej sprawie ma wykładnia prawa zaprezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2021 r., dotycząca oceny legitymacji Fundacji w niniejszym postępowaniu. Ocena ta jest bowiem wiążąca (co wynika z art. 153 i art. 170 w związku z art. 193 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w ocenie NSA, legitymacja Fundacji nie może wynikać z art. 30 § 4 k.p.a., gdyż następstwo procesowe Fundacji po spadkobiercach nie może polegać na jednoczesnym działaniu w sprawie obu podmiotów. Ponadto, umowy przeniesienia praw na Fundację zostały zawarte dnia 9 kwietnia 2010 r., zatem przed wszczęciem, a nie "w toku postępowania", jak tego wymaga art. 30 § 4 k.p.a..
NSA uznał, że Fundacja nie jest aktualnie właścicielem wnioskowanej nieruchomości, gdyż R. R. utracił prawo własności .[...], więc jego spadkobiercy nie mogli przenieść tego prawa na Fundację.
Minister wskazał, że uprawnienia i obowiązki z zakresu prawa publicznego są zasadniczo niezbywalne. A skoro normy prawa publicznego nie umożliwiają przeniesienia żądania do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, to Fundacja nie mogła nabyć tego uprawnienia proceduralnego od spadkobierców w drodze czynności inter vivos. "Żądanie powyższe nie jest zbywalnym prawem majątkowym, a zatem nie mogło przejść na Fundację i nadal przynależy spadkobiercom dawnego właściciela (...). Tym samym Fundacja nie może skutecznie powołać się na cesję żądania wszczęcia postępowania w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia, jako na źródło swego interesu prawnego w niniejszej sprawie" (tak NSA w uzasadnieniu wyroku).
Minister podniósł, że NSA wskazał, aby sytuację procesową Fundacji ocenić z punktu widzenia braku legitymacji procesowej do udziału w tej sprawie (karta 51 akt Ministra). W konsekwencji, uwzględniając wiążące stanowisko Sądu kasacyjnego, Minister stwierdził, że konieczne stało się wyeliminowanie Fundacji z postępowania, które należało kontynuować z udziałem spadkobierców, jako materialnie legitymowanych w tej sprawie.
Wobec powyższego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił ocenę Wojewody [...], że właściwym środkiem prawnym do zakończenia sprawy wobec Fundacji jest umorzenie postępowania z powodu jego podmiotowej bezprzedmiotowości z art. 105 § i k.p.a. Fundacja nie powinna bowiem być stroną w tej sprawie, natomiast wszczęcie i dwuletnie prowadzenie postępowania z udziałem Fundacji wymagało jego formalnego zakończenia, poprzez wydanie decyzji umarzającej to postępowanie względem Fundacji.
Odnosząc się do zarzutów odwołującej się Fundacji Minister wskazał, że są one bezskuteczne wobec wiążącej oceny prawnej i wskazań NSA.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że po pierwsze, interes prawny Fundacji nie mógł być wywodzony z korzyści, jaką Fundacja ma odnieść w razie uwzględnienia żądania spadkobierców, po ewentualnym wyłączeniu wnioskowanych nieruchomości spod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Korzyść Fundacji byłaby zaledwie potencjalna, ale i pośrednia, gdyż skutek prawny takiej decyzji zmaterializuje się w sferze prawnej spadkobierców, a nie Fundacji. Tymczasem interes prawny musi być aktualny i bezpośredni. Dopuszczenie podmiotów tylko potencjalnie i pośrednio zainteresowanych wynikiem postępowania mogłoby prowadzić do procedowania spraw reprywatyzacyjnych z udziałem dzierżawców, najemców, biorących w użyczenie, prekarzystów, a nawet wierzycieli, sąsiadów czy pracowników (np. z uwagi na skutki ekonomiczne postępowania dla pracodawcy). Takie ujęcie interesu prawnego jest nadmierne. Niezależnie więc, w jaki sposób beneficjent decyzji reprywatyzacyjnej zadysponuje nieruchomością po jej odzyskaniu, to samo postępowanie reprywatyzacyjne może zainicjować wyłącznie poprzedni właściciel albo jego spadkobierca, gdyż to w jego sferze prawnej wystąpią skutki tego postępowania, które niekoniecznie muszą być korzystne, jak to zakłada Fundacja. Niefortunne działanie takiego wnioskodawcy, tylko pośrednio zainteresowanego sprawą, mogłoby znacznie opóźnić albo nawet pozbawić szans reprywatyzacyjnych osobę bezpośrednio uprawnioną (por. art. 156 § 1 pkt 3-4 k.p.a.). Dlatego udział podmiotu, na którego sytuację prawną wynik postępowania ma tylko ewentualny i pośredni wpływ, wymagałoby szczególnej normy prawnej, której w sprawach z zakresu reformy rolnej nie ustanowiono dla obdarowanego ani dla cesjonariusza.
Po drugie, Minister stwierdził, że chybiony jest zarzut Fundacji, iż Wojewoda [...] powinien był na podstawie art. 62, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. połączyć postępowania z wniosku Fundacji i spadkobierców, gdyż "podmioty te są współuczestnikami formalnymi postępowania, ponieważ ich status wynika z jednego zdarzenia - braku objęcia majątku [...] reformą rolną". Przede wszystkim, status obu podmiotów ma źródło w różnych zdarzeniach prawnych: status spadkobierców wynika z dziedziczenia po poprzednim właścicielu przejętej nieruchomości (skutku nacjonalizacyjnego i sukcesji ogólnej), zaś status Fundacji wynika z czynności prawnych spadkobierców (sukcesji singularnej). Co ważniejsze, Fundacja nie jest stroną postępowania, jak to podkreślił NSA w wyroku I OSK 1144/19, wskazując, aby "sytuację procesową Fundacji ocenić z punktu widzenia braku legitymacji procesowej do udziału w badanej sprawie".
Po trzecie, organ odwoławczy wskazał, że nie można też uwzględnić zarzutu Fundacji, jakoby Wojewoda [...] naruszył art. 65 § 1 i art. 66 § 3 zd. pierwsze k.p.a., gdyż "uznał się wprawdzie za niewłaściwy do rozpoznania wniosku Fundacji, nie wskazał jednak organu, który jest uprawniony do rozpoznania wniosku nabywcy nieruchomości pod tytułem szczególnym, że nieruchomość nie podlegała reformie rolnej." Minister podniósł, że organ wcale nie uznał swojej niewłaściwości, lecz zanegował legitymację Fundacji, wskazując na przeszkodę podmiotową do kontynuacji postępowania. Ponadto, relacje pomiędzy spadkobiercami i Fundacją mają charakter cywilnoprawny, toteż nie stanowią przedmiotu dla sprawy administracyjnej, zatem przekazanie podania Fundacji w trybie art. 65 § 1 k.p.a. nie byłoby adekwatne. Organ I instancji nie naruszył też art. 66 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., skoro Fundacja zainicjowała już stosowne postępowanie cywilne przed Sądem Okręgowym w [...] (aktualnie prowadzone pod sygn. akt [...]).
W konsekwencji Minister podkreślił, że zważywszy, iż Fundacja im. [...] przy Muzeum Narodowym w [...] nie dysponuje interesem prawnym w tej sprawie, a legitymowani czynnie są sami spadkobiercy R. R., co przesądził NSA w wyroku I OSK 1144/19, to zaskarżona decyzja Wojewody [...] z 12 kwietnia 2019 r., nr SN-IV.7515.49.2017.14, umarzająca postępowanie względem Fundacji nie narusza prawa i należy utrzymać ja w mocy.
Fundacja im. [...] przy Muzeum Narodowym w [...] z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła w całości decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 stycznia 2022 r., nr GZ.rn.625.147.2019, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą nie tylko w sprawie administracyjnej, w której wydano dane orzeczenie, ale również w innych postępowaniach, a przez to niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na przyjęciu, że Minister w niniejszej sprawie jest związany stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. I OSK 1144/19, co do legitymacji Fundacji, podczas gdy taka ocena i wskazania wiążą wyłącznie w postępowaniu, które będzie się toczyć na skutek uchylenia przez sąd administracyjny danego aktu organu;
2) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że "na etapie oceny legitymacji procesowej wnioskodawcy nie można oceniać interesu prawnego przez pryzmat merytorycznego rozstrzygnięcia, i to jedynie takiego, które jest korzystne dla wnioskodawcy", podczas gdy oceny legitymacji można dokonać właśnie jedynie badając, czy uwzględnienie wniosku miałoby korzystny wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy;
3) naruszenie art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie jest nabyciem prawa w rozumieniu tego przepisu nabycie w drodze czynności prawnej inter vivos prawa własności nieruchomości, wobec której zastosowano de facto przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, podczas gdy przepis ten nie ustanawia żadnych ograniczeń, jeśli chodzi o możliwość zbycia prawa, którego dotyczy postępowanie;
4) naruszenie art. 62 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na uznaniu, że brak jest podstaw do prowadzenia łącznie postępowania z wniosku Fundacji i spadkobierców R. [...] R. i E. R., podczas gdy w istocie podmioty te są współuczestnikami formalnymi postępowania, albowiem ich status wynika z jednego zdarzenia - braku objęcia majątku [...] reformą rolną.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozpoznanie sprawy co do meritum, poprzez uwzględnienie w tym zakresie odwołania wniesionego przez Fundację, tj. uchylenie zaskarżonej przez Fundację decyzji Wojewody [...] z 12 kwietnia 2019 r. o umorzeniu postępowania.
W przypadku nieuwzględnienia przez Ministra wniosku o uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Ministra na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji, odnosząc się jednocześnie do zarzutów skargi.
Pismem procesowym z 14 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 stycznia 2022 r., nr Gz-rn.625.147.2019, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 12 kwietnia 2021 r., nr SN-IV.7515.49.2017.14, w przedmiocie umorzenia postępowania - nie narusza prawa.
Podstawę prawną umorzenia postępowania w sprawie stanowi art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego może zapaść, jeżeli postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z różnych przyczyn, zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniała podstawa umorzenia postępowania w ujęciu podmiotowym. Z tej przyczyny postępowanie staje się bezprzedmiotowe gdy strona postępowania administracyjnego nie wykazała bądź utraciła przymiot, o których mowa w art. 28 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym interes prawny powinien mieć swoje źródło w przepisach prawa materialnego. O tym, czy określony podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje jego wola, czy też subiektywne przekonanie w powyższej kwestii. Mieć interes prawny, to tyle co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Zagadnieniem, wymagającym więc rozważenia w przedstawionej sprawie to kwestia podmiotu mogącego wszcząć postępowanie oparte o § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przepis ten stanowi podstawę rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej, w przedmiocie objęcia danej nieruchomości przepisem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Ustawodawca wyposażony w swobodę kształtowania prawa podmiotowego, nie zdecydował się wskazać podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądania ustalenia, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie wskazanego przepisu dekretu. W tej sytuacji prawnej kwestię podmiotu uprawnionego należy rozważać w kontekście i w powiązaniu z dokonanym uprzednio wywłaszczeniem i jego skutkami.
W niniejszej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że wnoszącej żądanie Fundacji (pismem z 27 lipca 2017 r.) nie przysługuje interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie (na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do dekretu o reformie rolnej), że działki ewidencyjne wskazane we wniosku, położone w obrębie [...] nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej (pozostała część dóbr [...], licząca [...] ha).
Przypomnieć należy, że w momencie wybuchu wojny w 1939 r. właścicielem majątku był R. R. Po jego śmierci w 1945 r. spadek po nim odziedziczył jego brat E. R., który utworzył Fundację przy Muzeum Narodowym w [...]. Córki E. R., będące jego spadkobierczyniami, zawarły 9 kwietnia 2010 r. ugodę z Fundacją i dokonały na jej rzecz umowy darowizny wszystkich roszczeń i praw do majątku ziemskiego i kompleksu pałacowego w [...].
Minister, kierując się oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 1144/19 w zakresie oceny legitymacji Fundacji (w sprawie dotyczącej oceny decyzji Ministra z 30 stycznia 2018 r., nr GZ.m.625.127.2015) umorzył postępowanie administracyjne. Minister zakwestionował interes prawny Fundacji w sprawie z wniosku z 27 lipca 2017 r. oraz wskazał, że prawo do zainicjowania postępowania w tej części przysługuje spadkobiercom R. R. a nie Fundacji.
Stanowisko powyższe Sąd podziela.
Sąd nie uwzględnił zarzutu skargi, że Minister wskazując na związanie oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w ww. wyroku NSA z 8 lutego 2021 r. dokonał błędnej wykładni art. 170 p.p.s.a.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że art. 170 p.p.s.a. dotyczy tzw. prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Orzeczenie wiąże również inne osoby, ale tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Skoro moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, to w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być już ona ponownie badana.
Tym samym nie jest prawidłowe twierdzenie skarżącej, że ocena prawna i wskazania są wiążące jedynie w postępowaniu kontynuowanym na skutek tego wyroku, tj. dotyczącym majątku o pow. [...] ha, a nie w obecnym postępowaniu, obejmującym majątek ok. [...] ha. Fundacja podniosła, że niniejsza sprawa dotyczy innych działek i nieruchomości, biorą w niej udział częściowo inne strony, więc stanowisko NSA, zawarte w uzasadnieniu wyroku I OSK 1144/19, nie jest w tej sprawie wiążące. Zdaniem Sądu, skarżąca niewłaściwie przyjmuje, że wyłącznie określone działki stanowią przedmiot sprawy, determinujący zakres związania oceną prawną i wskazaniami NSA. Tymczasem, przedmiotem sprawy o podpadanie pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej jest jedna "nieruchomość ziemska", choćby jej części, tj. działki, były przedmiotem odrębnych postępowań. Sprawa materialna obejmuje więc nieruchomość ziemską [...], a samo prowadzenie wielu postępowań o poszczególne części tego majątku nie jest kryterium istotnym.
Dla zakresu związania wyrokiem I OSK 1144/19 nie ma też istotnego znaczenia (jak wskazuje skarżąca) częściowo rozbieżny krąg stron poszczególnych postępowań, dotyczących [...]. Jak słusznie zwrócił uwagę Minister, udział różnych stron występuje wyłącznie po stronie biernej (różne jednostki organizacyjne reprezentują obecnych publicznych właścicieli wnioskowanej nieruchomości), tymczasem ocena prawna NSA dotyczy legitymacji czynnej Fundacji w zakresie całej sprawy - jest wspólna dla wszystkich działek i całej nieruchomości pochodzącej z majątku [....]. Wszyscy uczestnicy tej sprawy (mając na uwadze art. 170 p.p.s.a.) powinni akceptować stanowisko NSA co do tego, kto jest uprawniony do żądania reprywatyzacji w trybie dekretu o reformie rolnej majątku [...] i jego poszczególnych części.
Nie ma znaczenia w sprawie także teza skarżącej, wskazująca na wiążący walor wyłącznie sentencji wyroku I OSK 1144/17, nie zaś jego motywów rozstrzygnięcia. Zauważenia wymaga, że sama sentencja tego wyroku, uchylająca wyrok WSA z 6 grudnia 2018 r. i decyzję Ministra z 30 stycznia 2018 r. ma tylko walor procesowy i nie może być odczytywana bez uzasadnienia wyroku. Uzasadnienie wyroku jednoznacznie wskazuje, że NSA nie przyznał legitymacji Fundacji.
Nie jest uprawniony także zarzut skargi dotyczący naruszenie art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Fundacja nie nabyła prawa w rozumieniu tego przepisu w drodze czynności prawnej inter vivos. W tym zakresie Minister (powołując się na wyrok NSA) prawidłowo stwierdził, że legitymacja Fundacji nie może wynikać z art. 30 § 4 k.p.a., gdyż następstwo procesowe Fundacji po spadkobiercach nie może polegać na jednoczesnym działaniu w sprawie obu podmiotów. Ponadto, umowa przeniesienia praw na Fundację została zawarta 9 kwietnia 2010 r., zatem przed wszczęciem niniejszego postępowania, a nie w toku postępowania (jak wymaga tego art. 30 § 4 k.p.a.).
W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko NSA zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z 8 lutego 2021 r., gdzie Sąd wskazał: "Przepis art. 30 § 4 k.p.a. stanowi, iż w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo procesowe uregulowane powyższym przepisem jest konsekwencją następstwa prawnego w prawie materialnym i polega na wstąpieniu do postępowania innego podmiotu na miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną. Oznacza zatem, że poprzednik ustępuje z postępowania, a następca wstępuje w jego sytuację procesową, tak jakby od początku był stroną postępowania. Nie stanowi natomiast następstwa procesowego wejście do postępowania nowej osoby działającej obok dotychczasowej strony (vide: A. Matan [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, wyd. III, Lex 2010, uwagi do art. 30). Z taką zaś sytuacją procesową mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto przepis art. 30 § 4 k.p.a. formułuje wymóg, aby zdarzenia prawne rodzące następstwo procesowe, tak succesio mortis causa, jak i succesio inter vivos, nastąpiły w toku postępowania, a zatem w określonym przedziale czasowym, pomiędzy rozpoczęciem, a zakończeniem postępowania konkretnego administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 310/99, Lex nr 55755). Przesłanka ta również nie jest spełniona w niniejszej sprawie skoro Fundacja swoje uprawnienia do przedmiotu postępowania wywodzi z czynności prawnych mających miejsce przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, z których ostatnia, tj. umowa darowizny pomiędzy spadkobiercami dawnego właściciela i Fundacją, miała miejsce w dniu 9 kwietnia 2010 r. W konsekwencji Fundacja na gruncie art. 30 § 4 K.p.a. nie stała się następcą procesowym poprzedniej strony postępowania, a tym samym, w ujęciu procesowym nie uzyskała, pochodzącego od spadkobierców dawnego właściciela, interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Nie można zatem z punktu widzenia powyższych okoliczności potwierdzić zasadności, podnoszonych (...) zarzutów naruszenia art. 30 § 4, art. 28 k.p.a."
Wobec powyższego udział Fundacji w niniejszym postępowaniu wymagał wykazania interesu prawnego w trybie art. 28 k.p.a.
Fundacja konsekwentnie wskazała, iż źródłem jej interesu prawnego jest prawo własności do nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem, które Fundacja nabyła od spadkobierców dawnego właściciela. Stało się to najpóźniej na podstawie umowy darowizny z dnia 9 kwietnia 2010 r., mocą której spadkobiercy dawnego właściciela darowali Fundacji określone prawa i roszczenia do majątku ziemskiego i kompleksu pałacowego w [...], a Fundacja darowiznę przyjęła.
Jak wskazał NSA w wyroku I OSK 1144/19 "(...) wskazanie, czy Fundacji rzeczywiście przysługuje tytuł własności do nieruchomości objętych badanym postępowaniem wymaga odniesienia się do dwóch kwestii: zakresu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości w trybie dekretu o reformie rolnej oraz charakteru roszczenia o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania art. 2 ust. 1 pkt e dekretu o reformie rolnej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że dekret o reformie rolnej dotyczył nieruchomości ziemskich o charakterze rolniczym i tylko te nieruchomości, jeśli spełniały inne jeszcze warunki określone w dekrecie, przechodziły na własność Skarbu Państwa z dniem wejścia w życie dekretu. Przejście prawa własności następowało z mocy prawa, bez konieczności wydania decyzji przez organ administracji publicznej i było to nabycie prawa o charakterze pierwotnym (zob. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 13 października 1951 r. sygn. akt C 427/51 – zasada prawna (OSN 1953/1/1), uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 czerwca 1962 r. sygn. akt I C 11/62 – zasada prawna (OSNC 1963/6/112); uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 (ONSA 2006/5/123); uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10 (ONSAiWSA 2011/2/23). (...). Dodatkowo należy zauważyć, iż przepis art. 2 dekretu o reformie rolnej wskazywał na bezzwłoczność przejścia na Skarbu Państwa wszystkich nieruchomości ziemskich wymienionych w punktach b – e. Przejście własności następowało bez żadnego wynagrodzenia i dotyczyło całości nieruchomości ziemskich opisanych w powyższym przepisie. W konsekwencji właściciel nieruchomości objętej faktycznym działaniem przepisów dekretu o reformie rolnej tracił tytuł własności, stając się wyłącznie dawnym (wywłaszczonym) właścicielem."
Tym samym prawidłowo (za NSA) Minister uznał, że Fundacja nie jest aktualnie właścicielem wnioskowanej nieruchomości, albowiem jej poprzedni właściciel R. R. utracił prawo własności [...] w 1944 r., co oznacza, że kolejni spadkobiercy nie mogli przenieść tego prawa własności na Fundację. NSA wskazał, że: "(...) Celem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia jest zaprzeczenie skutkowi wynikającemu z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. O rozstrzygnięcie to występuje określony podmiot, ale nie z tego powodu, że jest nadal właścicielem nieruchomości, lecz z uwagi na to, że jest jej dawnym (wywłaszczonym) właścicielem. To dopiero rozstrzygnięcie wydane na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia wskazujące, iż określona nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, potwierdzi, iż podmiot ten, uważany dotychczas za dawnego (wywłaszczonego) właściciela, nie utracił własności w trybie powyższego przepisu. Konstrukcja owej regulacji potwierdza zatem, iż do wystąpienia z wnioskiem w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia legitymowany jest dawny (wywłaszczony) właściciel, a nie podmiot, któremu nadal przysługuje tytuł własności do nieruchomości" (...) "Wskutek objęcia określonej nieruchomości działaniem przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, w tym także tego będącego konsekwencją wadliwego zastosowania powyższego przepisu, dawny właściciel tracił prawo. W to miejsce uzyskiwał wyłącznie uprawnienie do żądania uznania, iż określone nieruchomości nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej."
Słusznie Minister podniósł, że uprawnienia i obowiązki z zakresu prawa publicznego są zasadniczo niezbywalne. A skoro normy prawa publicznego nie umożliwiają przeniesienia żądania do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, to Fundacja nie mogła nabyć tego uprawnienia proceduralnego od spadkobierców w drodze czynności między żyjącymi (inter vivos). NSA wyraźnie stwierdził, że "Żądanie powyższe nie jest zbywalnym prawem majątkowym, a zatem nie mogło przejść na Fundację i nadal przynależy spadkobiercom dawnego właściciela (...). Tym samym Fundacja nie może skutecznie powołać się na cesję żądania wszczęcia postępowania w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia, jako na źródło swego interesu prawnego w niniejszej sprawie."
W konsekwencji, NSA zalecił, aby sytuację procesową Fundacji "ocenić z punktu widzenia braku legitymacji procesowej do udziału w badanej sprawie'’ (k. 51 akt Ministra).
Trafnie też organy obu instancji wskazały (powołując się na liczne orzecznictwo sądowe), że niezależnie od wiążącego charakteru wyroku NSA (I OSK 1144/19) w niniejszej sprawie, dotyczącej kolejnej części tego samego majątku [...], utrwalone orzecznictwo wyklucza przenoszenie roszczeń o wszczęcie postępowań reprywatyzacyjnych i legitymację cesjonariuszy, ewentualnie akceptując tylko uprawnienia nabywców spadku (np. wyroki NSA z: dnia 14 kwietnia 2021 r. - I OSK 3601/18, dnia 11 grudnia 2020 r. - I OSK 988/18, dnia 27 lutego 2020 r. - l OSK 1849/18, dnia 15 lutego 2019 r.- l OSK 879/17).
Chybiony jest także zarzut Fundacji, iż Wojewoda [...] powinien był na podstawie art. 62, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. połączyć postępowania z wniosku Fundacji i spadkobierców R. R. i E. R., gdyż podmioty te są współuczestnikami formalnymi postępowania. Ocena ta została dokonana już przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i Sąd rozpoznający sprawę ją podziela. Istotne jest bowiem to, że status prawny ww. podmiotów ma źródło w różnych zdarzeniach prawnych: status spadkobierców wynika z dziedziczenia po poprzednim właścicielu przejętej nieruchomości, zaś status Fundacji wynika z czynności prawnych spadkobierców (sukcesji singularnej).
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że decyzja Ministra kwestionowana przez Fundację w tym postępowaniu, realizuje ocenę prawną wynikającą z wyroku NSA z 8 lutego 2022 r. Tym samym trudno uznać aby organy naruszyły art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. W niniejszej sprawie interes prawny Fundacji jest jedynie pośredni i nie ma źródła w przepisach prawa materialnego
W konsekwencji, zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi organy oceniły materiał dowodowy w sposób właściwy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - czemu dano wyraz w uzasadnieniu odpowiadającemu wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.