I SA/WA 740/21

I SA/Wa 740/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/
Bożena Marciniak /przewodniczący/
Łukasz Trochym
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Sygn. powiązane
I OSK 659/22 - Wyrok NSA z 2023-04-13
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania spółki P. S.A. z siedzibą w [...] (Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w gminie [...], oznaczonego na k.m. [...], obręb [...],[...], obejmującego działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że prawo własności Skarbu Państwa do tego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. ustalono w oparciu o treść ww. księgi wieczystej nr [...]. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnego z dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "P." gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, potwierdzających posiadanie gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r., a więc nie została spełniona podstawowa przesłanka uwłaszczenia określona w art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
W wyniku odwołania Skarżącej, w którym zarzuciła naruszenie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Co do przesłanki posiadania gruntu przez Skarżącą w dacie 5 grudnia 1990 r. skarżąca przedłożyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lipca 2020 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] sierpnia 2020 r., oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożone na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789). Organ podkreślił, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...] na podstawie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. W ocenie organu odwoławczego przedłożona przez Skarżącą dokumentacja nie stanowi dowodu na posiadanie gruntu przez P. na dzień 5 grudnia 1990 r. Dokumenty te opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich sporządzenia, a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 5 grudnia
1990 r. Ponadto pismem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Starosta [...] - w odpowiedzi na pismo Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. - wyjaśnił, że działka nr [...] zajęta jest pod drogę publiczną. Organ wezwał też Skarżącą (pismo z dnia [...] września 2020 r. nr [...]) m.in. do przedłożenia informacji, czy przedmiotowe działki zajęte są infrastrukturą kolejową, a jeśli tak, to o nadesłanie wyciągu z ewidencji środków trwałych, sporządzonego według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej przez upoważnione osoby, potwierdzające ten fakt. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Skarżąca wyjaśniła, że dla działki nr [...] brak jest środków trwałych. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał spełnienia przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą spornego gruntu. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie
i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Skarżącej z dniem [...] października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przedstawiony przez nią materiał dowodowy w postaci: wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na dzień [...] lipca 2020 r., wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia [...] sierpnia 2020 r., oświadczenia skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożonego na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy o transporcie kolejowym jest wystarczający do stwierdzenia, że sporny grunt był w posiadaniu Skarżącej w dniu 5 grudnia 1990 r. Zdaniem Skarżącej, to na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym dokonania badania spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 34 i art. 35 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
Stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Zgodnie z art. 34 ust. 4 nabycie praw, o którym mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich.
Potwierdzenie posiadania przez P. gruntów, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, tj.:
1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez P.,
2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości),
3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo P., dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem,
4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy,
5) decyzji lokalizacyjnej,
6) pozwolenia na budowę,
7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez P. opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości,
8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez P. własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak:
a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji,
b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje,
c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji,
d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów.
Jak wynika z akt sprawy, sporna działka nr działka nr [...] (powstała w wyniku podziału działki nr [...] zatwierdzonego decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...]) stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i obecnie, własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. W rozpoznawanej sprawie została więc spełniona pierwsza z przesłanek uwłaszczenia, określonych w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
W zakresie zaś drugiej przesłanki, tj. posiadania przez Skarżącą spornej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że Skarżąca nie wykazała posiadania w tej dacie działki nr [...], to jest zajęcia jej pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy o transporcie kolejowym.
Organy prawidłowo oceniły, że przedłożona przez skarżącą dokumentacja, to jest wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lipca 2020 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] sierpnia 2020 r. i oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2013 r., złożone na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, nie stanowi dowodu na posiadanie gruntu przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. Dokumenty te zostały bowiem opracowane według stanu istniejącego w dniu ich sporządzenia, a nie według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Ponadto z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Starosta [...] - w odpowiedzi na pismo Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. - wyjaśnił, że działka nr [...] zajęta jest pod drogę publiczną. Z kolei pismem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] wezwał Skarżącą o przedłożenie informacji, czy działki nr [...] i nr [...] zajęte są infrastrukturą kolejową, a jeśli tak, to o nadesłanie wyciągu z ewidencji środków trwałych, sporządzonego według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej przez upoważnione osoby, potwierdzającego ten fakt. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2020 r. wyjaśniła, że dla spornej działki brak jest środków trwałych.
W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał spełnienia przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą spornego gruntu Skarbu Państwa. Dlatego brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarżącą z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że organy podjęły prawidłowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. wzywając skarżącą do przedłożenia informacji, czy sporna działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturą kolejową, potwierdzeniem czego miał być wyciąg z ewidencji środków trwałych, sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Nadesłane przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. dokumenty okoliczności tej nie potwierdziły. Nie można zatem czynić organom zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przez organy art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez Skarżącą z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego spornej działki nr [...].
Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji odmawiające stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działki nie naruszają więc prawa. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez Skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. spornej nieruchomości, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 107 § 3 k.p.a.).
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).