I SA/WA 736/05

I SA/Wa 736/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Emilia Lewandowska /przewodniczący/
Marta Laskowska
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
I OSK 848/06 - Wyrok NSA z 2007-07-26
Skarżony organ
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 5 poz 19
art.  41  ust.  1 pkt  5
Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Monika Nowicka(spr.) Asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Wa 736/05
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej "[...]" w W. nr [...] z dnia [...] października 2004 r wzywającą [...] S. W. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami dozwolnienia kwatery tj. lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w Z., oraz do przekazania w/w lokalu do dyspozycji Agencji w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że S. W.
w dniu [...] sierpnia 1992 r. otrzymał decyzję o przydziale osobnej kwatery stałej przy ul. [...] w Z., tylko na czas pełnienia służby wojskowej w garnizonie Z. W tym czasie , bo od dnia [...] sierpnia 1984 r. żona S. W. – M. W. posiadała własne, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego znajdującego się w O. przy ul. [...], o powierzchni użytkowej [...] m2. Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (tekst jednolity: Dz. U. 1992 r. Nr 5 poz. 19), obowiązującym w chwili wydawania powyższej decyzji, żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu służbowo do innej miejscowości przydzielano osobną kwaterę stałą tylko na czas pełnienia służby w tej miejscowości, jeżeli on lub jego małżonek posiadał spółdzielczy lokal mieszkalny, dom jednorodzinny, dom mieszkalno-pensjonatowy lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. W związku z tym – z uwagi na posiadanie przez żonę wspomnianego wyżej lokalu własnościowego – S. W. mógł otrzymać wyłącznie przydział osobnej kwatery stałej na czas pełnienia służby w garnizonie Z.
W dniu [...] września 2004 r. S. W. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na skutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza. Nabył on również uprawnienia do emerytury wojskowej w trybie zwykłym.
W tych warunkach Dyrektor Oddziału [...] WAM "[...]" w W. wydał decyzję na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP na mocy której wezwał [...] S. W. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do zwolnienia opisanej na wstępie kwatery oraz zobowiązał go do przekazania w/w lokalu do dyspozycji Agencji.
Od decyzji tej odwołanie wniosła M. W. - obecnie była żona S. W. - która zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu.
W piśmie swoim podniosła, że w Sądzie Rejonowym złożyła wniosek o podział majątku dorobkowego, który obejmuje także roszczenia mieszkaniowo – finansowe wobec byłego męża, od którego zainteresowana domagała się spłaty lub mieszkania. Twierdziła przy tym, iż w toku postępowania podziałowego nie może niczego wywozić z domu, bez zgody sądu i z tego względu trzydziestodniowy termin na zwolnienie lokalu nie mógł być przez nią zaakceptowany. Odwołująca się zauważyła również, że w O. nie mieszka od [...] lat, mieszkanie to jest wynajmowane a ponieważ jest także w trakcie realizacji jego sprzedaży, zainteresowana nie może się do niego przeprowadzić, tym bardziej, że pracuje w okolicach Z. Poddała także pod rozwagę ewentualnością wykupienia przez nią przedmiotowego lokalu.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, iż bezspornym w sprawie było, że S. W. otrzymał przydział przedmiotowej osobnej kwatery stałej wyłącznie na czas służby w garnizonie Z.
Przepisy art. 41 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm.) - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116 poz. 1203 z pózn. zm.) stanowią, że były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej (...) jest obowiązany przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkamy, jeżeli został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a lokal mieszkamy przydzielono mu na podstawie przepisów ustawy, obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., tylko na czas pełnienia służby w tej miejscowości. W takim przypadku w związku z tym Dyrektor Oddziału [...] wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu mieszkalnego, która nie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, lecz obowiązek wydania takiej decyzji wynika z art. 42 ust. l ustawy o zakwaterowaniu...)
Ponieważ w omawianej sprawie zaszły właśnie okoliczności określone w art. 41 ust. 2 pkt. 4 ustawy o zakwaterowaniu (...) organ pierwszej instancji był związany przepisami i miał obowiązek wydania przedmiotowej decyzji.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy uznał, że nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy, podobnie jak fakt sprzedania przez odwołującą się posiadanego mieszkania w O. M. W. nie przysługiwały bowiem żadne uprawnienia do zajmowanego lokalu, zaś ustawodawca wyraźnie uznał, że w omawianej sytuacji były żołnierz i osoby wspólnie z nim zamieszkałe winny zaspokoić swoje ewentualne potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w tej sprawie decyzji twierdząc, że są one niezgodne z prawem. W szczególności podniosła, iż decyzje te naruszają wcześniej nabyte przez nią prawa, gdyż zmiana przepisów dokonana nowelą do ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r., uchylając m. in. dotychczas obowiązujący przepis art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy, który to przepis stanowił, że w razie orzeczenia rozwodu małżonków zajmujących kwaterę mogą oni zamieszkiwać w tej kwaterze z wyjątkiem kwater w budynkach, o których mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1-3 ustawy, nie mogła działać wstecz – zgodnie z zasadą lex retro non agit. Zdaniem skarżącej – stosowanie wobec niej aktualnie obowiązujących przepisów - w sytuacji, gdy z dniem orzeczenia rozwodu nabyła ona prawa przewidziane uchylonym wspomnianym wyżej przepisem art. 28 cyt. ustawy - nie było zasadne.
Ponadto – wg skarżącej – ponieważ jej były mąż wcześniej uzyskał mieszkanie przy ulicy A. w W., M. W. nie była osobą, która z nim wspólnie zamieszkiwała. Z tego powodu nie miał w stosunku do niej zastosowania ani przepis aktualnie obowiązujący ani właściwy czasowo art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy w poprzednim brzmieniu.
W obszernej odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i ustosunkowywując się do zarzutów zawartych w skardze podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca wsteczne działanie ustawy bo w przedmiotowej materii ustawodawca wprowadził zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej i okoliczności faktyczne zaszłe w przedmiotowej sprawie, które wymagały dokonania subsumpcji prawnej, zaszły po dacie 1 lipca 2004 r. Z tego względu w dacie orzekania organy zastosowały przepisy znowelizowane. Wskazano ponadto, że zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej, mającym charakter intertemporalny, do spraw wszczętych przed wejściem w życie w/w noweli a nie zakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym nową ustawą, z wyjątkami które w niniejszym przypadku nie miały zastosowania.
Podkreślono ponadto, że w związku z uchyleniem z dniem 1 lipca 2004 r. przywołanego w skardze art. 28 ustawy o zakwaterowaniu (...) poza regulacją prawną pozostały sprawy dotyczące zasad "rozkwaterowania" byłych małżonków i problematyka ta z woli ustawodawcy pozostawiona została decyzji samych zainteresowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji - w toku rozpoznawania sprawy - nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ocenia wydany akt jedynie pod względem jego legalności.
W związku z powyższym, rozpatrując w tym kontekście zaskarżoną decyzję i oceniając podniesione przez skarżącą w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty te nie są uzasadnione, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi.
Nowelizacja cytowanej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dokonana nowelą z dnia 16 kwietnia 2004 r. wprowadziła szereg zmian do tej ustawy w tym m. in. uchyliła dotychczas obowiązujący przepis art. 28 ust.1 zezwalający małżonkom zamieszkującym kwaterę w razie orzeczenia ich rozwodu na dalsze zamieszkiwanie w kwaterze (z wyjątkami, które w tej sprawie nie miały znaczenia). Jednocześnie z mocy przepisu art.30 powołanej wyżej noweli przepisy jej weszły w życie w dniu 1 lipca 2004 r. a dodatkowo art. 19 tejże ustawy wprowadził regulację, że nawet do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie ustawy a nie zakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych (...) w wersji znowelizowanej.
Obie wydane w przedmiotowej sprawie decyzje dotyczące obowiązku zwolnienia kwatery czasowej stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku przy ulicy [...] w Z. zostały wydane już po dacie 1 lipca 2004 r. a zatem zgodnie z przepisem art. 30 w/w noweli.
Wydanie tego rodzaju rozstrzygnięć spowodowane zostało odejściem w dniu [...] września 2004 r. ze służby czynnej żołnierza zawodowego, który przydział przedmiotowego lokalu otrzymał jako kwaterę przyznaną mu jedynie na czas pełnienia służby.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie powstała dopiero po zaistnieniu powyższego faktu.
Twierdzenie, że zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca są niezgodne z prawem, gdyż naruszają prawa wcześniej nabyte przez skarżącą, która otrzymała rozwód przed datą wejścia w życie wspomnianej ustawy nowelizującej, nie jest trafne. Wywodzenie praw przez M. W. do przedmiotowego lokalu z faktu, że w dacie orzekania przez sąd jej rozwodu ze S. W. obowiązywał jeszcze przepis art. 28 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (...) pozwalający na zamieszkiwanie w kwaterze obojgu rozwiedzionym małżonkom i twierdzenie, iż w związku z tym w tym momencie nabyła ona niezbywalne prawo do zamieszkiwania na czas nie oznaczony w przydzielonej jej byłemu mężowi czasowej kwaterze, prowadził by do rozumowania, że - opierając się na treści tegoż przepisu - takie same praw do zamieszkiwania w (czasowej) kwaterze mógłby rościć sobie sam zainteresowany. Dlaczego bowiem więcej praw do kwatery przydzielonej czasowo żołnierzowi miałaby mieć jego była żona niż sam żołnierz?
Jeśliby zaś taki pogląd został zaakceptowany to oznaczałoby to, że zarówno małżonek jak i sam żołnierz po orzeczeniu rozwodu miałby prawo zamieszkiwać w przedmiotowej kwaterze (przez czas nieokreślony) nawet jeśli została ona przyznana jedynie czasowo, na okres pełnienia służby żołnierza.
Tego typu zaś tok myślowy podważałby istnienie w ogóle instytucji kwatery przydzielanej czasowo, która to instytucja przecież występowała w ustawodawstwie jeszcze przed datą wyroku orzekającego rozwód byłych małżonków W.
Z drugiej strony należy pamiętać, na co słusznie wskazuje organ, że beneficjentem decyzji o przydziale kwatery był żołnierz zawodowy. Skarżąca zaś była uprawniona do wspólnego z nim zamieszkiwania jako członek rodziny. Nie można zatem – w sytuacji, gdy do niniejszego lokalu wygasły już prawa żołnierza – twierdzić, że była żona, która swoje prawa do lokalu wywodziła z racji powinowactwa z żołnierzem – posiada obecnie więcej praw niż sam beneficjent decyzji o przydziale kwatery. Dopiero tego typu rozumowanie naruszało by zasadę równości i byłoby niezgodne z regulacją konstytucyjną.
Również zarzut zawarty w skardze a odnoszący się do faktu, że były mąż skarżącej nie zamieszkuje obecnie i nie zamieszkiwał z nią w dacie orzekania w kwaterze, ponieważ nabył dla siebie odrębne mieszkanie przy ulicy A. w W. i w związku z tym nie można było traktować jej jako osoby wspólnie zamieszkującej ze S. W., nie był trafny.
Przedmiotowa kwatera mieszkalna w Z. została przydzielona S. W. z racji pełnienia przez niego służby w wojsku. Zatem niezależnie od tego, gdzie faktycznie przebywał miał on prawo do korzystania z niej w każdym czasie do momentu, aż stała się prawomocna decyzja nakazująca mu pozostawienie lokalu do dyspozycji władz wojskowych. "Wspólne zamieszkiwanie" o jakim mowa art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych (...) w dawnym brzmieniu jak i obecna w tej materii regulacja winny być interpretowane szeroko jako prawna możliwość zamieszkiwania przez uprawnionego w lokalu. Zawężanie tej interpretacji do aktualnego, faktycznego w danym okresie czasu jego przebywania lub absencji w kwaterze nie znajduje uzasadnienia, gdyż narusza zasadę swobody jednostki do decydowania odnośnie jej miejsca pobytu.
S. W. – niezależnie od faktu, że od pewnego czasu przebywał fizycznie w innym miejscu miał jednak w pełni prawo do zajmowania przydzielonej mu kwatery a czy prawo to realizował, czy od pewnego czasu nie, była to jego decyzja. W każdym czasie jednak był uprawniony do korzystania z kwatery.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz./ 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.