I SA/Wa 733/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1996 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego. Sprawa wywodziła się z wniosku spadkobierców byłych właścicieli z 2000 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1996 r. i 1996 r. Po serii wcześniejszych decyzji i wyroków sądowych, SKO ostatecznie odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego został złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu od dnia ogłoszenia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę (19 kwietnia 1948 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił jednak zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając ich nieważność. Kluczowym argumentem sądu było ustalenie, że obie decyzje SKO zostały skierowane do osób zmarłych przed datą ich wydania. Z. T. zmarła przed wydaniem decyzji z 5 października 2022 r., a A. L. zmarła przed wydaniem zaskarżonej decyzji z 2 lutego 2023 r. Sąd podkreślił, że osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego. Skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., skutkujące nieważnością decyzji. Sąd wskazał, że organ powinien mieć aktualną wiedzę o kręgu stron postępowania, a brak takiej wiedzy, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ posiadał informacje o śmierci jednej ze stron z wcześniejszych postępowań, jest niedopuszczalny. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ, z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia kręgu stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność decyzji administracyjnych, obowiązek weryfikacji kręgu stron, konsekwencje kierowania decyzji do osób zmarłych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi, ale zasada dotycząca stron postępowania jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej przed jej wydaniem jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej przed jej wydaniem jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) i podlega stwierdzeniu nieważności.
Uzasadnienie
Osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej, a zatem nie może być stroną postępowania administracyjnego ani być podmiotem praw i obowiązków. Prowadzenie postępowania i wydanie decyzji wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania, w tym weryfikacji ich statusu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu.
Uzasadnienie
Zapewnienie udziału wszystkim stronom postępowania i kierowanie rozstrzygnięć do właściwych podmiotów jest fundamentalną zasadą praworządności.
Czy wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu od dnia ogłoszenia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, może być uwzględniony?
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek złożony po upływie terminu nie może być uwzględniony, a termin ten nie podlega przywróceniu.
Uzasadnienie
Sześciomiesięczny termin z art. 7 ust. 1 dekretu jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów K.p.a. o przywracaniu terminów.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa, stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, obejmuje m.in. wydanie decyzji wobec osoby zmarłej, która nie posiada zdolności prawnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
k.p.a. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu objętego dekretem warszawskim.
dekret art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Określa sześciomiesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kwestia sprostowania oczywistych błędów pisowni, rachunkowych lub innych.
k.p.a. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 191 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada niedziałania prawa wstecz.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada bezstronności i zaufania do organów.
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
dekret art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Potwierdza, że termin z ust. 1 jest terminem prawa materialnego.
rozporządzenie art. 3
Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy
Reguluje kwestie objęcia gruntów w posiadanie przez gminę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje administracyjne zostały skierowane do osób zmarłych przed datą ich wydania, co stanowi rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności.
Godne uwagi sformułowania
Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. • Skierowanie decyzji do zmarłej strony, a więc osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. • Rozstrzygnięcie decyzją administracyjną o prawach lub obowiązkach osoby zmarłej stanowi działanie nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności.
Skład orzekający
Magdalena Durzyńska
przewodniczący
Monika Sawa
członek
Anna Milicka-Stojek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych, obowiązek weryfikacji kręgu stron, konsekwencje kierowania decyzji do osób zmarłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi, ale zasada dotycząca stron postępowania jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego – konieczność prowadzenia go wobec żyjących stron. Jest to przykład, jak proceduralne błędy mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet po latach.
“Decyzja administracyjna dla zmarłego? Sąd stwierdza nieważność!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.